అక్వాన్ తుపాను ఎక్కడుంది... వరుసగా తుపాన్లు రావడానికి కారణమేంటి?

ఫొటో సోర్స్, Konaseema I&PR
- రచయిత, లక్కోజు శ్రీనివాస్
- హోదా, బీబీసీ కోసం
- ప్రచురణ
- చదివే సమయం: 6 నిమిషాలు
దక్షిణ, పశ్చిమ మధ్య బంగాళాఖాతంలో అక్వాన్ తుపాను గంటకు 3 కిలోమీటర్ల వేగంతో కదులుతోందని వాతావరణశాఖ అధికారులు తెలిపారు.
ప్రస్తుతానికి ఈ తుపాను చెన్నైకి 590 కిలోమీటర్లు, మచిలీపట్నానికి 650 కిలోమీటర్లు, విశాఖపట్నానికి 660 కిలోమీటర్లు, ఒడిశాలోని గోపాల్పూర్కు 780 కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉందని రాష్ట్ర విపత్తుల నిర్వహణ సంస్థ ఎండీ, ఆర్టీజీఎస్ సీఈవో ప్రఖర్ జైన్ తెలిపారు.
"అక్వాన్ ఇవాళ రాత్రికి తీవ్ర తుపానుగా మారే అవకాశం ఉంది. పశ్చిమ వాయవ్య దిశగా కదులుతూ ఎల్లుండి ఉదయానికి తీవ్ర తుపానుగా బలపడే అవకాశం ఉంది. శుక్రవారం మధ్యాహ్నం నెల్లూరు నుంచి విశాఖ మధ్య తీరం దాటే అవకాశం ఉంది" అని ప్రఖర్ జైన్ వివరించారు.
తీరం దాటే సమయంలో గంటకు 120 నుంచి 130 కిలోమీటర్ల వేగంతో గాలులు వీచే అవకాశం ఉంది. గాలుల వేగం అప్పుడప్పుడు గంటకు 145 కిలోమీటర్ల వరకు చేరవచ్చని వాతావరణ శాఖ అంచనా వేసింది.
అక్వాన్ తుపాను నేపథ్యంలో ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం అప్రమత్తమైంది. తుపాను ప్రభావంతో కోస్తాంధ్రలో బుధవారం నుంచి అక్కడక్కడ భారీ వర్షాలు పడనున్నాయి. గురు, శుక్రవారాల్లో అత్యంత భారీ వర్షాలు కురిసే అవకాశం ఉంది.

ఏయే జిల్లాలో వర్షాలు పడొచ్చు
ఏలూరు, కాకినాడ, తూర్పుగోదావరి, పశ్చిమగోదావరి, డా.బీఆర్ అంబేడ్కర్ కోనసీమ, కృష్ణా, బాపట్ల జిల్లాల్లో అక్కడక్కడా బలమైన ఈదురుగాలులతో కూడిన అత్యంత భారీ వర్షాలు కురవొచ్చని వాతావరణ శాఖ అంచనా వేస్తోంది.
విజయనగరం, విశాఖ, అనకాపల్లి, గుంటూరు, ప్రకాశం, మార్కాపురం, శ్రీ పొట్టిశ్రీరాములు నెల్లూరు జిల్లాలోని కొన్ని ప్రాంతాల్లో భారీ నుంచి అతి భారీ వర్షాలు కురిసే అవకాశం ఉంది.
శ్రీకాకుళం, పార్వతీపురం మన్యం, అల్లూరి సీతారామరాజు, పోలవరం, ఎన్టీఆర్, పల్నాడు, తిరుపతి జిల్లాల్లో కొన్ని చోట్ల భారీ వర్షాలు కురిసే అవకాశం ఉంది. ఈ రెండు రోజులు పలు చోట్ల 21 సెం.మీ. మించి వర్షం కురిసే అవకాశం ఉంది.

కోస్తాంధ్రను ఈ నెల 20వ తేదీన తీవ్ర తుపాను తాకే అవకాశం ఉన్నందున ముందు జాగ్రత్తలు తీసుకోవాలని ముఖ్యమంత్రి చంద్రబాబు అధికారులను ఆదేశించారు.
సచివాలయంలోని ఆర్టీజీఎస్ కేంద్రంలో రాష్ట్రంలో వాతావరణ పరిస్థితులపై సమీక్షించారు. ప్రభావిత ప్రాంతాలకు ముందుగానే ఎన్డీఆర్ఎఫ్, ఎస్డీఆర్ఎఫ్ బృందాలను పంపాలని ముఖ్యమంత్రి ఆదేశించారు.
తుపాను కారణంగా చెట్లు కూలినా, విద్యుత్ స్తంభాలు నేలకొరిగినా వెంటనే తొలగించి, విద్యుత్ సరఫరాతో పాటు ఇతర సేవలను పునరుద్ధరించాలని చంద్రబాబు సూచించారు.
పరిస్థితిని ఎప్పటికప్పుడు అంచనా వేస్తూ అవసరమైన చోట సహాయక చర్యలు చేపట్టాలని, బాధితులకు పునరావాసం కల్పించాలని ఆదేశించారు. భారీ వర్షాల కారణంగా చెరువులు, కాల్వలకు గండ్లు పడకుండా ముందస్తు జాగ్రత్తలు తీసుకోవాలని అధికారులకు స్పష్టం చేశారు.
తుపాను హెచ్చరికల నేపథ్యంలో తుపాను ప్రభావిత ప్రాంతాలత్లో ప్రసవ సమయం దగ్గర ఉన్న 377 మంది గర్భిణులను ఆసుపత్రులకు తరలించినట్లు వైద్య ఆరోగ్య శాఖ వెల్లడించింది.

వరుస తుపానులు... అసలేం జరుగుతోంది?
ఆంధ్రప్రదేశ్లో వరుసగా మూడు తీవ్ర తుపానులు రావడం వెనుక వాతావరణ పరంగా కొన్ని ముఖ్యమైన కారణాలు ఉన్నాయని వాతావరణ నిపుణులు బీబీసీతో అన్నారు. 2026 అక్టోబర్ చివరి నుంచి నవంబర్ మధ్య వరకు బంగాళాఖాతంలో వరుసగా మూడు తుపాను ముప్పులు ఏర్పడ్డాయి.
అక్టోబర్ 27న ఆర్నబ్ తుపాను ఆంధ్రప్రదేశ్ తీరాన్ని తాకింది. ఆ తర్వాత నవంబర్ 2-3 తేదీల మధ్య మురసు తుపాను నెల్లూరు-నర్సాపురం మధ్య తీరం దాటింది. తాజాగా మూడో తుపానుగా అక్వాన్ ఏర్పడింది. ఇది నవంబర్ 19-20 మధ్య ఆంధ్రప్రదేశ్ లోని నెల్లూరు, విశాఖ మధ్య తీరం దాటే అవకాశం ఉందని వాతావరణ శాఖ అంచనా వేస్తోంది.
మూడు తుపానులు వరుసగా రావడానికి ఒకే కారణం ఉండదు. అవి ఏర్పడటానికి, ఒకదాని తర్వాత మరొకటి రావడానికి వేర్వేరు వాతావరణ పరిస్థితులు పనిచేస్తాయని నిపుణులు తెలిపారు.
బంగాళాఖాతంలో సముద్ర ఉపరితల ఉష్ణోగ్రతలు, గాలుల దిశ, వాతావరణ పీడన పరిస్థితులు అనుకూలంగా మారడం దీనికి ప్రధాన కారణాలని ఏయూ వాతావరణ విభాగం రిటైర్డ్ ప్రొఫెసర్ రామకృష్ణ చెప్పారు.
వరుస తుపాన్లకు కారణాలను రిటైర్డ్ ప్రొఫెసర్ రామకృష్ణ వివరించారు.
1.సముద్రం వేడిగా ఉండటం: తుపానులకు సముద్రం నుంచి వచ్చే వేడి, తేమ ఇంధనం లాంటివి. బంగాళాఖాతంలో సముద్ర ఉపరితల ఉష్ణోగ్రతలు ఎక్కువగా ఉన్నప్పుడు నీరు ఆవిరై వాతావరణంలోకి ఎక్కువ తేమ చేరుతుంది. ఇది అల్పపీడన వ్యవస్థలు బలపడటానికి సహకరిస్తుంది. ఎల్ నినో పరిస్థితుల నేపథ్యంలో ప్రస్తుతం తుపానుకి ఇది ఒక ప్రధాన కారణంగా చెప్పవచ్చు.
2. ఈశాన్య రుతుపవనాల ప్రభావం: అక్టోబర్ నుంచి డిసెంబర్ వరకు బంగాళాఖాతంలో తుపానులు ఏర్పడటానికి అనుకూలమైన కాలం. ఈ సమయంలో ఈశాన్య రుతుపవనాలు చురుగ్గా ఉంటాయి. బంగాళాఖాతంలో గాలుల కదలిక, తేమ, అల్పపీడన వ్యవస్థలు కలిసి తుపానుల ఏర్పాటుకు అనుకూల పరిస్థితులను సృష్టిస్తాయి.
3. ఎల్నినో ప్రభావం: ఇది ఈసారి ప్రత్యేకంగా పరిశీలించాల్సిన అంశం. ఎల్నినో పరిస్థితుల్లో ఈశాన్య రుతుపవనాలు కొన్ని సందర్భాల్లో మరింత చురుగ్గా మారవచ్చు. దాంతో దక్షిణ భారతదేశంలో వర్షాలు పెరగడం, బంగాళాఖాతంలో వాతావరణ వ్యవస్థలు చురుగ్గా ఉండటం సాధ్యమవుతుంది. అయితే ఎల్నినో ఒక్కటే వరుస తుపానులకు కారణమని చెప్పలేం, ఇది కూడా ఒక కారణం.
4. వాతావరణంలో అనుకూలమైన గాలుల కదలిక: సముద్రంపై అల్పపీడనం ఏర్పడినప్పుడు పై వాతావరణంలోని గాలుల దిశ, వేగం కూడా ముఖ్యం. గాలుల మధ్య కోత (వర్టికల్ విండ్ షియర్) తక్కువగా ఉంటే తుపాను బలపడటానికి అవకాశం ఉంటుంది. ఈ పరిస్థితులు అనుకూలంగా ఉన్నప్పుడు ఒక అల్పపీడనం తీవ్ర తుపానుగా మారవచ్చు.
5. వరుసగా కొత్త అల్పపీడనాలు ఏర్పడటం: ఒక తుపాను తీరం దాటిన తర్వాత బంగాళాఖాతం లేదా ఏదైనా సముద్రంలో వాతావరణం పూర్తిగా ప్రశాంతంగా మారాలని లేదు. మళ్లీ కొత్త అల్పపీడనం ఏర్పడవచ్చు. దానికి అనుకూలమైన సముద్ర, వాతావరణ పరిస్థితులు కొనసాగితే మరో తుపాను తయారవుతుంది.

గతంలోనూ వరుస తుపాన్లు ఏర్పడ్డాయా...?
ఒకే నెలలో మూడు తుపానులు.. బంగాళాఖాతం ఎందుకిలా మారుతోంది? దీనిపై నేషనల్ ఇనిస్టిట్యూట్ ఆఫ్ ఓషనోగ్రఫీ విశాఖ రీజియన్ మాజీ డైరెక్టర్ డాక్టర్ కేఎస్ఎన్ మూర్తి బీబీసీతో మాట్లాడారు.
1976, 1987 సంవత్సరాల్లో కూడా ఆంధ్రప్రదేశ్ నెల రోజుల వ్యవధిలో మూడు తుపానులను ఎదుర్కొంది. ఈ రెండూ కూడా ఎల్ నిలో ఏర్పడ్డ సంవత్సరాలే.
2013లో కూడా ఐదు తుపాన్లు ఏర్పడ్డాయి. అయితే 2013 ఎల్ నినో లేదు. ఈ ఏడాదిని న్యూట్రల్ ఎల్ నినో ఏడాదంటారు.
1976 నవంబర్లో ఏం జరిగిందంటే...
1. మచిలీపట్నం తుపాను (నవంబర్ 3–6): నవంబర్ 4వతేదీ రాత్రి మచిలీపట్నానికి ఉత్తరంగా తీరం దాటింది. కృష్ణా జిల్లాలో పంటలు, ఇళ్లు దెబ్బతిన్నాయి. 18 మంది మరణించినట్లు అప్పటి నివేదిక పేర్కొంది.
2. కావలి తుపాను (నవంబర్ 15–17): నెల్లూరు–కావలి మధ్య నవంబర్ 16 అర్ధరాత్రి తీరం దాటింది. నెల్లూరు జిల్లాలోని కావలి, కొవ్వూరు ప్రాంతాల్లో తీవ్ర నష్టం జరిగింది. సుమారు 30 మంది మరణించారు.
3. మూడో తుపాను (నవంబర్ 22–29): దక్షిణ ఆంధ్రప్రదేశ్ తీరాన్ని ఆనుకుని ప్రయాణించింది. నవంబర్ 25న మద్రాసు సమీపానికి చేరి, ఆ తర్వాత దిశ మార్చుకుని ఈశాన్య దిశగా కదిలింది. నెల్లూరు సహా పలు జిల్లాల్లో భారీ వర్షాలు, వరదలు సంభవించాయి.
1987లో 28 రోజుల వ్యవధిలో ఏం జరిగింది...
అప్పుడు...ఆంధ్రప్రదేశ్ పై మూడు తుపాన్లు ప్రభావం చూపాయి.
- అక్టోబర్ 15 - 16: తుపాను ఒంగోలు సమీపంలో తీరం దాటింది.
- నవంబర్ 2 - 3: నెల్లూరు సమీపంలో తీవ్ర తుపాను తీరం దాటింది
- నవంబర్ 12 - 13: గుంటూరు జిల్లా దక్షిణంగా, మచిలీపట్నం సమీపంలో మరో తీవ్ర తుపాను తీరం దాటింది
2013లో బంగాళాఖాతంలో మే నుంచి డిసెంబర్ మధ్య ఐదు తుపాన్లు ఏర్పడ్డాయి.
- వియారు - మే 10 - 16
- ఫైలిన్ - అక్టోబర్ 8 - 14
- హెలెన్ - నవంబర్ 19 - 23
- లెహర్ - నవంబర్ 23 - 28
- మాది - డిసెంబర్ 6 - 13
(బీబీసీ కోసం కలెక్టివ్ న్యూస్రూమ్ ప్రచురణ)
(బీబీసీ తెలుగును వాట్సాప్, ఫేస్బుక్, ఇన్స్టాగ్రామ్, ట్విటర్లో ఫాలో అవ్వండి. యూట్యూబ్లో సబ్స్క్రైబ్ చేయండి.)




























