బంగ్లా, భారత్ సరిహద్దులో చిక్కుకుపోయిన ఈ మహిళ ఎవరు? ఆమెను ఇరు దేశాలూ ఎందుకు తిరస్కరిస్తున్నాయి?

బంగ్లాదేశ్, భారత్
ఫొటో క్యాప్షన్, ఈ మహిళను తమ దేశ పౌరురాలిగా అంగీకరించడానికి బంగ్లాదేశ్‌ , భారత్‌ సిద్ధంగా లేవు.
    • రచయిత, సజల్ దాస్
    • హోదా, బీబీసీ న్యూస్ బంగ్లా
  • ప్రచురణ
  • చదివే సమయం: 6 నిమిషాలు

బంగ్లాదేశ్ -భారత్ సరిహద్దులో నో మ్యాన్స్ ఐలాండ్ (ఎవరికీ చెందని ప్రాంతం)లో ఓ మహిళ చిక్కుకుపోయారు. ఎటువంటి పైకప్పు లేని బహిరంగ ప్రదేశంలో పచ్చగడ్డిపై ఓ సన్నటిదుప్పటి పరుచుకుని దానిపైనే గడుపుతున్నారు.

సరిహద్దుకు ఓ పక్క బోర్డర్ గార్డ్ బంగ్లాదేశ్ (బీజీబీ), మరో పక్క భారత సరిహద్దు భద్రతా దళం (బీఎస్‌ఎఫ్‌) అప్రమత్తంగా ఉన్నాయి.

గత కొన్ని రోజులుగా భారత్‌–బంగ్లాదేశ్‌ సరిహద్దులోని జమాల్‌పూర్‌ జిల్లా, దెవాన్‌గంజ్‌ డివిజన్ పరిధిలో ఉన్న పాథోర్‌చర్‌ సరిహద్దు వద్ద ఈ పరిస్థితి నెలకొంది.

ఈ ఘటన తీవ్ర చర్చకు దారితీసింది. సామాజిక మాధ్యమాలతో పాటు స్థానిక మీడియా కూడా ఆ మహిళ గురించి పోస్టులు పెట్టింది.

మంగళవారం ఉదయం నుంచి ఆ మహిళ సరిహద్దులోని జీరో లైన్ వద్ద చిక్కుకుపోయినట్లు తెలిసింది. ఆమెను తమ దేశ పౌరురాలిగా అంగీకరించడానికి బంగ్లాదేశ్‌ గానీ, భారత్‌ గానీ సిద్ధంగా లేవు.

బీబీసీ న్యూస్ తెలుగు వాట్సాప్ చానల్‌లో చేరడానికి ఇక్కడ క్లిక్ చేయండి
ఫొటో క్యాప్షన్, బీబీసీ న్యూస్ తెలుగు వాట్సాప్ చానల్‌లో చేరడానికి ఇక్కడ క్లిక్ చేయండి

భారత సరిహద్దు భద్రతా దళం ఆ మహిళను బలవంతంగా బంగ్లాదేశ్‌లోకి పంపడానికి ప్రయత్నించిందని బీజీబీ ఆరోపించింది.

ఆమె అక్రమంగా బంగ్లాదేశ్‌లోకి ప్రవేశించకుండా స్థానికులు, బోర్డర్ గార్డ్ బంగ్లాదేశ్ (బీజీబీ) అడ్డుకున్నారని తెలిపింది.

అప్పటి నుంచి ఆమె ఇరు దేశాల సరిహద్దులోని శూన్య రేఖ (జీరో లైన్) వద్దే చిక్కుకు పోయారు. ఆమె బాధ్యతను తీసుకోవడానికి ఏ దేశమూ ముందుకు రావడం లేదు.

ఈ సమస్యను పరిష్కరించేందుకు ఇరు దేశాల సరిహద్దు భద్రతా దళాల మధ్య అనధికారికంగా సంప్రదింపులు జరిగినప్పటికీ ఫలితం కనిపించలేదు. ఇరు పక్షాలూ తమ వైఖరికే కట్టుబడి ఉన్నట్లు తెలిసింది.

దీంతో ఆ మహిళకు బహిరంగ ప్రదేశంలో, ఆకాశమే కప్పుగా రోజులు గడపాల్సిన పరిస్థితి ఏర్పడింది.

బంగ్లాదేశ్, భారత్
ఫొటో క్యాప్షన్, ఆకాశమే కప్పుగా రోజులు గడుపుతూ, బహిరంగ ప్రదేశంలో నివసిస్తున్న మహిళ

ఆ మహిళ ఎవరు, ఏ దేశం?

భారత్‌–బంగ్లాదేశ్‌ సరిహద్దులోని శూన్య రేఖ వద్ద ఉంటున్న ఆ మహిళ గుర్తింపు ఇంకా నిర్థరణ కాలేదు.

ఆమె బంగ్లాదేశ్‌ పౌరురాలా, భారత పౌరురాలా అనే విషయంలో బీజీబీ, బీఎస్‌ఎఫ్‌ పరస్పర విరుద్ధ వాదనలు చేస్తున్నాయి.

అయితే, ఏ పక్షమూ ఆమెను తమ భూభాగంలోకి అనుమతించడం లేదు.

శుక్రవారం మధ్యాహ్నం పాథోర్‌చర్‌ సరిహద్దు సమీపంలోని స్థానికులతో మాట్లాడినప్పుడు, గత కొన్ని రోజులుగా ఆ మహిళకు అన్నం, బిస్కెట్లు, బ్రెడ్‌ వంటి ఆహార పదార్థాలను అందించినట్లు తెలిసింది. అయితే శుక్రవారం వాటిని కూడా అందించలేకపోయారు.

అంటే, అప్పటికే నాలుగు రోజులుగా ఎండ, చలి భరిస్తూ బహిరంగ ప్రదేశంలో ఆమె దీనమైన పరిస్థితుల్లో గడుపుతున్నారు.

ఇరు దేశాల సరిహద్దు భద్రతా దళాల సిబ్బంది సమక్షంలో స్థానిక మీడియా ప్రతినిధులు కొందరు ఆ మహిళతో మాట్లాడారు. వారిలో ఒకరైన జమాల్‌పూర్‌కు చెందిన జి.ఎం. ఫాతియుల్ హఫీజ్ బాబు బీబీసీ బంగ్లాతో మాట్లాడుతూ, ఆ మహిళ తన చిరునామాను స్పష్టంగా చెప్పలేకపోతున్నారని తెలిపారు.

ఆమె తన పేరు ఫుజి బేగం అని, తండ్రి పేరు హనీఫ్‌ అని, వయసు సుమారు 30 ఏళ్లని చెప్పినట్లు బాబు వివరించారు.

"ఒకసారి తన ఇల్లు బంగ్లాదేశ్‌లోని పిరోజ్‌పూర్‌ జిల్లాలో ఉందన్నారు. మరోసారి ఝాలకాఠి అని, ఇంకోసారి బరిసాల్‌ అని చెప్పారు" అని ఆయన తెలిపారు.

ఆమె మాటల్లో పొంతన లేదని కూడా బాబు పేర్కొన్నారు.

"ఆమెను చూస్తే, మాట్లాడితే సాధారణ స్థితిలో ఉన్నట్లు అనిపించలేదు. శూన్య రేఖ వద్ద దీనమైన పరిస్థితుల్లో జీవిస్తున్నారు. అటువైపు వెళ్తే బీఎస్‌ఎఫ్‌ అడ్డుకుంటోంది. ఇటువైపు వస్తే బీజీబీ అడ్డుకుంటోంది" అని ఫాతియుల్ హఫీజ్ బాబు బీబీసీ బంగ్లాతో చెప్పారు.

శుక్రవారం మధ్యాహ్నం బీబీసీ బంగ్లా ప్రతినిధులు ఆ ప్రాంతంలోని కొందరు స్థానికులతోనూ మాట్లాడారు. మొదట్లో ఆ మహిళకు కొన్ని ఆహార పదార్థాలు అందించగలిగామని, అయితే శుక్రవారం నుంచి అది కూడా సాధ్యం కావడం లేదని వారు తెలిపారు.

"ఆ మహిళను చూడటానికి చాలామంది సరిహద్దు వద్దకు వస్తున్నారు. గత కొన్ని రోజులుగా కొంత దగ్గరగా వెళ్లి చూడగలిగాం. కానీ ఈ రోజు మాత్రం ఆమెను చూడటానికి కూడా వీలు కాలేదు. ఆహారం కూడా ఇవ్వలేకపోయాం" అని ఆ ప్రాంతానికి చెందిన ఓ స్థానికుడు బీబీసీ బంగ్లాతో చెప్పారు.

అయితే, శుక్రవారం ఆహారం అందించడానికి బీఎస్‌ఎఫ్‌ అభ్యంతరం తెలిపిందని స్థానిక మీడియా ప్రతినిధి ఫర్హాద్‌ రెజా ఆరోపించారు.

"గత కొన్ని రోజులుగా మీడియా ప్రతినిధులమైన మేం వార్తా సేకరణ కోసం ఆమెకు దగ్గరగా వెళ్లి దృశ్యాలు చిత్రీకరించగలిగాం. కానీ శుక్రవారం పరిస్థితి పూర్తిగా మారిపోయింది. ఆమె దగ్గరకు వెళ్లనివ్వలేదు" అని ఆయన బీబీసీ బంగ్లాతో చెప్పారు.

మరోవైపు, ఆ మహిళ గుర్తింపును బంగ్లాదేశ్‌ సరిహద్దు భద్రతా దళం బీజీబీ కూడా ఇంకా నిర్థరించలేకపోయింది. ఆమె స్పష్టమైన వివరాలు ఇవ్వలేకపోతున్నారని అధికారులు చెబుతున్నారు.

"ఆమె మాకు స్పష్టమైన చిరునామా చెప్పలేకపోతున్నారు. కొన్ని అసంపూర్ణ వివరాలు మాత్రమే ఇస్తున్నారు. ఆమెతో సాధారణంగా మాట్లాడటం కూడా కొంత కష్టంగా ఉంది" అని జమాల్‌పూర్‌ 35వ బీజీబీ బెటాలియన్‌ కమాండర్‌ లెఫ్టినెంట్‌ కల్నల్‌ హసానుర్‌ రెహమాన్‌ బీబీసీ బంగ్లాతో చెప్పారు.

బంగ్లాదేశ్, భారత్
ఫొటో క్యాప్షన్, భారత, బంగ్లాదేశ్ సరిహద్దు భద్రతా దళాలు తమ గస్తీని పెంచాయి.

సరిహద్దులో నిఘా పెంపు

జమాల్‌పూర్‌లోని పాథోర్‌చర్‌ సరిహద్దులో శూన్య రేఖ వద్ద ఉన్న మహిళ బంగ్లాదేశ్‌ పౌరురాలా, భారత పౌరురాలా అనే ప్రశ్న ఇప్పుడు ప్రధానంగా చర్చకు వస్తోంది.

ఈ విషయంలో సరిహద్దు వద్ద కఠిన వైఖరి అవలంబిస్తున్నట్లు జమాల్‌పూర్‌ 35వ బీజీబీ బెటాలియన్‌ కమాండర్‌ లెఫ్టినెంట్‌ కల్నల్‌ హసానుర్‌ రెహమాన్‌ తెలిపారు.

ఆయన బీబీసీ బంగ్లాతో మాట్లాడుతూ, శూన్య రేఖ వద్ద చిక్కుకున్న మహిళ విషయమై భారత సరిహద్దు భద్రతా దళంతో సంప్రదింపులు కొనసాగుతున్నాయని చెప్పారు. ఆమెను తిరిగి తీసుకెళ్లేలా బీఎస్‌ఎఫ్‌ను ఒప్పించేందుకు ప్రయత్నిస్తున్నట్లు తెలిపారు.

"సరిహద్దులో బీఎస్‌ఎఫ్‌ ఉంది, బీజీబీ ఉంది. ఆ మహిళ మాత్రం గతంలో మాదిరిగానే శూన్య రేఖ వద్ద కూర్చుని ఉన్నారు. సమస్యకు ఇంకా పరిష్కారం లభించలేదు" అని ఆయన చెప్పారు.

శూన్య రేఖ వద్ద ఉన్న ఆ మహిళను భారత సరిహద్దు భద్రతా దళం బలవంతంగా బంగ్లాదేశ్‌లోకి నెట్టేందుకు ప్రయత్నించిందని నిరూపించే ఆధారాలు తమ వద్ద ఉన్నాయని కూడా రెహమాన్‌ పేర్కొన్నారు.

"ఆమె బంగ్లాదేశ్‌కు చెందినవారని వారు (బీఎస్‌ఎఫ్‌) చెబుతున్నారు. కానీ, ఆమెను భారత్‌ నుంచి బలవంతంగా ఇక్కడికి పంపించారని మేం చెబుతున్నాం. వారు అలా పంపించారనడానికి మా దగ్గర ఆధారాలు ఉన్నాయి. అయితే, దాన్ని అంగీకరించడానికి వారు సిద్ధంగా లేరు" అని ఆయన బీబీసీ బంగ్లాతో చెప్పారు.

ఈ అంశంపై పొరుగు దేశ సరిహద్దు భద్రతా దళంతో చర్చలు కొనసాగుతున్నాయని రెహమాన్‌ తెలిపారు.

"బీజీబీ, బీఎస్‌ఎఫ్‌ మధ్య నిరంతరం సంప్రదింపులు జరుగుతున్నాయి. మా ఉన్నతాధికారుల స్థాయిలోనూ చర్చలు జరుగుతున్నాయి" అని ఆయన చెప్పారు.

అయితే, దీనమైన పరిస్థితుల్లో శూన్య రేఖ వద్ద ఉంటున్న ఈ మహిళ సమస్యపై ఇరు దేశాల సరిహద్దు భద్రతా దళాల మధ్య ఫ్లాగ్‌ మీటింగ్‌ నిర్వహించే అవకాశం ఉందా అనే విషయాన్ని మాత్రం అధికారులు వెల్లడించలేదు. దీంతో ఆ మహిళను సరిహద్దు నుంచి తరలించే అంశం ఇంకా అనిశ్చితిలోనే ఉంది.

బంగ్లాదేశ్, భారత్
ఫొటో క్యాప్షన్, ఇటీవల సరిహద్దు వెంబడి భారత్, బంగ్లాదేశ్ భద్రతా దళాల మధ్య పలు వివాదాలు చోటుచేసుకున్నాయి (ఫైల్ ఫోటో)

గతంలోనూ పుష్‌ ఇన్‌ ఘటనలు

ఈ ఏడాది జూన్‌లోనూ కురిగ్రామ్‌లోని రౌమారీ సరిహద్దు వద్ద పుష్‌ ఇన్‌ ఘటనకు గురైన ఇద్దరు పిల్లలతో సహా ఒకే కుటుంబానికి చెందిన నలుగురిని 96 గంటల తర్వాత రక్షించారు.

అలాగే జమాల్‌పూర్‌లోని కమాల్‌పూర్‌ సరిహద్దు మీదుగా షష్ఠీ చంద్ర బర్మన్‌ అనే వ్యక్తిని, అదే జిల్లాలోని ఝావ్‌డంగా సరిహద్దు మీదుగా మరో యువకుడిని బలవంతంగా బంగ్లాదేశ్‌లోకి పంపించిన ఘటనలు కూడా తీవ్ర చర్చకు దారితీశాయి.

బంగ్లాదేశ్‌లో 2024లో రాజకీయ అధికార మార్పిడి జరిగినప్పటి నుంచి భారత్‌–బంగ్లాదేశ్‌ మధ్య సంబంధాలు క్షీణించాయి.

అప్పటి నుంచి సరిహద్దు ప్రాంతాల్లో చోటుచేసుకుంటున్న వివిధ ఘటనల కారణంగా ఇరు దేశాల మధ్య తరచూ ఉద్రిక్తతలు ఏర్పడుతున్నాయి.

ముఖ్యంగా సరిహద్దు ద్వారా అక్రమంగా ప్రవేశించే వ్యక్తుల విషయంలో ఇరు దేశాల సరిహద్దు భద్రతా దళాలు పలుమార్లు ఎదురెదురుగా నిలిచాయి.

బంగ్లాదేశ్‌ పౌరులని చెబుతూ భారత్ కొందరిని బలవంతంగా తమ దేశంలోకి పంపిస్తోందని, అంటే పుష్‌ ఇన్‌ చేస్తోందని బంగ్లాదేశ్‌ పలుమార్లు ఆరోపించింది. అయితే బీఎస్‌ఎఫ్‌ ఈ ఆరోపణలను ఎప్పటికప్పుడు ఖండిస్తూ వస్తోంది.

ఈ అంశంపై బంగ్లాదేశ్‌ జాతీయ పార్లమెంటులోనూ పలుమార్లు చర్చ జరిగింది. ప్రభుత్వం విపక్షాల నుంచి అనేకసార్లు ప్రశ్నలను ఎదుర్కొంది.

ఇటీవల జాతీయ పార్లమెంటులో బంగ్లాదేశ్‌ హోంమంత్రి సలాహుద్దీన్‌ అహ్మద్‌ మాట్లాడుతూ, ప్రభుత్వ ఆదేశాల మేరకు సరిహద్దు భద్రతా దళాలు కఠిన వైఖరి అవలంబించడం వల్ల, గత తాత్కాలిక ప్రభుత్వ హయాంతో పోలిస్తే పొరుగు దేశం నుంచి జరుగుతున్న పుష్‌ ఇన్‌ ఘటనలు గణనీయంగా తగ్గాయని తెలిపారు.

బీఎన్‌పీ ప్రభుత్వం అధికారంలోకి రాకముందు, 2025 జనవరి 1 నుంచి 2026 ఫిబ్రవరి 16 వరకు భారత్‌ నుంచి 2,482 మందిని బలవంతంగా బంగ్లాదేశ్‌లోకి పంపించారని ఆయన చెప్పారు.

అయితే ఆ తర్వాత నుంచి ఈ ఏడాది నవంబర్‌ 8 వరకు పుష్‌ ఇన్‌ అయిన వారి సంఖ్య 37కు తగ్గిందని తెలిపారు.

"పశ్చిమ బెంగాల్‌లో అధికార మార్పిడి జరిగిన తర్వాత, బంగ్లాదేశ్‌ సరిహద్దు వెంబడి అన్ని ప్రాంతాల్లో పెద్ద ఎత్తున పుష్‌ ఇన్‌ ప్రయత్నాలు జరిగాయి. వాటిని మేం ఎంతో ఓపికగా ఎదుర్కొన్నాం" అని ఆయన చెప్పారు.

బీఎన్‌పీ ప్రభుత్వం అధికారంలోకి వచ్చిన తర్వాత భారత్‌–బంగ్లాదేశ్‌ సరిహద్దులో హత్యల సంఖ్య కూడా తగ్గిందని అహ్మద్‌ పేర్కొన్నారు.

(బీబీసీ కోసం కలెక్టివ్ న్యూస్‌రూమ్ ప్రచురణ)

(బీబీసీ తెలుగును వాట్సాప్‌,  ఫేస్‌బుక్, ఇన్‌స్టాగ్రామ్‌, ట్విటర్‌లో ఫాలో అవ్వండి. యూట్యూబ్‌లో సబ్‌స్క్రైబ్ చేయండి.)