You’re viewing a text-only version of this website that uses less data. View the main version of the website including all images and videos.
Faransiiska oo wajahaya hubanti la'aan siyaasadeed kadib markii doorashadii baarlamaanka aaney cidna helin aqlabiyad
Dagaalka ayaa waxaa ku dhintay tiro badan oo ah miliiishiyaadkii iska soo horjeeday
Tebin toos ah
Kuuriyada Koofureed oo xabbad-joojin ugu baaqday deriskeeda Waqooyi
Madaxweynaha Kuuriyada Koonfureed, Lee Jae-myung, ayaa soo jeediyay in wadahadal lala yeesho deriska Kuuriyada Waqooyi.
Waxa kale oo uu ku dhawaaqay in wadahadalladaasi ay ujeeddadoodu tahay in si rasmi ah loo soo afjaro dagaalka weli u dhexeeya labada dal.
Sidoo kale, wuxuu soo jeediyay in la sameeyo “nidaam amni oo dhinacyo badan leh” si looga hortago isku dhacyada ka dhaca xadka militariga ka caaggan ee u dhexeeya labada dal.
Wuxuu sidoo kale sheegay in loo baahan yahay in laga wada hadlo habab wax-ku-ool ah oo lagu xakameyn karo hamiga nukliyeerka ee Kuuriyada Waqooyi.
Kuuriyada Waqooyi ayaa marar badan tijaabisay gantaallo ballistic ah oo qaadi kara madaxyada nukliyeerka, taas oo loogu talagalay in lagu muujiyo awooddeeda milatari ee ay kaga sarreyso Kuuriyada Koonfureed iyo Japan.
Labada dal ee gacanta ku haya Jasiiradda Kuuriya ayaa 1953 saxiixay heshiis xabbad-joojin, balse heshiis nabadeed oo rasmi ah oo dagaalka si buuxda u soo afjara weli lama gaarin.
Warar dheeraad ah:
Lacag intee la eg ayaa qofka bini'aadmiga ah farxad galin karta?
Waxaa laga yaabaa inay wax iska caadi ah tahay in lacagtu ay kordhiso farxadda. Hase ahaatee, marka baahiyaha aasaaska ay dhammaadaan wax waliba dhanka kale ayuu isu rogaa.
Xiriirkeenna shucuureed ee dakhliga, deynta iyo khasaaruhu waa wax aad u cakiran oo ay adag tahay in erayo kooban lagu qeexo.
Dabcan shaki kuma jiro in lacagtu ay awood ballaaran leedahay oo ay lug ku yeelan karto go’aannada dadku qaataan iyo falalkoodaba, taasina waa hab dhibaatooyinka loo xalliyo oo shaqeeya, gaar ahaan xilliyada adag.
Waa waxa “u suurta galiya dadka inay ku noolaadaan nolol wanaagsan” ayuu kusoo koobay Jan-Emmanuel De Neve oo ah barfasoor cilmiga dhaqaalaha iyo dabeecadda ka dhiga Jaamacadda Oxford.
Balse sida lagasoo xigtay cilmi baaris waxaa lagu sheegay in aanay isbaddal weyn keenayn lacagtu marka la eego dhanka farxadda.
BBC oo doonaysa inay maxkamad uga yeerto xubno ka tirsan qoyska Trump
BBC ayaa isku dayday inay maxkamad uga yeerto xubno ka tirsan qoyska Donald Trump, si ay uga hesho dukumiintiyo iyo marqaati-furnaan, iyadoo qayb ka ah dacwadda sumcad-dilista ah ee uu madaxweynaha Mareykanku ka gudbiyay BBC, taas oo uu ku dalbanayo $10 bilyan (£7.4 bilyan).
Dukumiintiyada maxkamadda ayaa muujinaya in wakiillo ka tirsan kooxda sharciga ee BBC ay bishii May isku dayeen inay amarro maxkamadeed gaarsiiyaan wiilka madaxweynaha, Donald Trump Jr, gabadhiisa Ivanka Trump iyo wiilka uu soddogga u yahay, Jared Kushner.
Madaxweynuhu wuxuu BBC ku dacweynayaa qayb ka mid ah barnaamijka Panorama, kaas oo isku daray laba qaybood oo kala duwan oo ka mid ahaa khudbad uu jeediyay ka hor rabshadihii ka dhacay Capitol-ka Mareykanka sannadkii 2021.
BBC ayaa horey uga raalli-gelisay tafatirkaas, balse waxay beenisay in khaladkaasi uu saldhig u noqon karo dacwad sumcad-dilid ah.
Qareennada BBC ayaa dhanka kale ku doodaya dukumiinti maxkamadeed oo dhowaan la gudbiyay in xubnaha qoyska Trump ay “aqoon shakhsi ah” u lahaayeen ujeeddadii uu Trump ka lahaa khudbadda uu jeediyay. Sidaa darteed, waxay sheegeen in marqaati-furkooda iyo dukumiintiyada ay hayaan ay muhiim u yihiin dacwadda sumcad-dilista ee madaxweynuhu gudbiyay.
Warar dheeraad ah:
Netanyahu oo UK ku tilmaamay "Jamhuuriyadda Islaamiga ah ee Britain"
Iiraan oo cambaareysay duqeymaha Israa'iil ee Lubnaan
Afhayeenka Wasaaradda Arrimaha Dibadda Iran, Ismail Baqaei, ayaa si adag u cambaareeyay xadgudubyada Israel ee ay sii waddo ee ka dhanka ah sharciga caalamiga ah iyo xuquuqda aadanaha ee Lubnaan.
Bayaan uu soo saaray xalay, Baqaei wuxuu cambaareeyay weerarrada Israel ee ka dhacay meelo kala duwan oo Lubnaan ah, isagoo sidoo kale muujiyay “qoomamo weyn” oo ku aaddan aamusnaanta joogtada ah ee Golaha Ammaanka ee Qaramada Midoobay ee ku saabsan xadgudubyada Israel ee la sheegay.
Wuxuu sidoo kale si adag u cambaareeyay weerarradii Israel ee koonfurta Lubnaan ka dhacay Sabtidii, kuwaas oo lagu dilay 11 qof, oo ay ku jiraan haween iyo carruur, halka dad kalena ay ku dhaawacmeen.
Ismail Baqaei ayaa ammaanay iska-caabbinta shacabka Lubnaan ee ay kaga hortagayaan gardarrada Israel, isagoo yiri: “Iran waxay si buuxda u garab taagan tahay Lubnaan si ay u difaacato madax-bannaanideeda iyo karaamadeeda.”
Warar dheeraad ah:
Beerka xoolaha oo la cuno ma daweyn karaa cudurada beerka ee ku dhaca bini'aadamka?
Inta badan dadka waxay maqlaan talo ah: "cun beer si dhiiggaagu u fiicnaado," waxaana si gaar ah loogu sheegaa haweenka uurka leh ama dadka daciifka ah.
Taasi waa sababta ay dad badani u jecel yihiin cunista beerka ari ama digaag, balse su'aashu waxay tahay: ma run baa arrintaas? Ma caawin kartaa cunista beerka digaag ama ari in ay yarayso dhaawaca ee bini'aadamka?
Arrintan la xiriirta, Machadka Qaranka ee Caafimaadka ee Maraykanka (NIH) wuxuu sheegay in fitamiinno, bir (iron), borotiin iyo nafaqooyin kale oo badan laga helo beerka digaagga iyo ariga, sidoo kale waxaa laga helaa beerka lo'da iyo doofaarka.
Dhanka kale, fitamiin A badan looma tixgeliyo mid u wanaagsan haweenka uurka leh.
Hay'adda Caafimaadka Qaranka ee UK (NHS) ayaa sheegtay in haweenka uurka leh ay ka fogaadaan cunista beer badan, sababtoo ah heerarka sare ee fitamiin A ee ku jira waxay waxyeello u geysan karaan uurjiifka.
Raysal wasaaraha UK oo ka hadlay geerida Jason Arday
Andy Burnham ayaa geerida Jason Arday, oo ahaa bare hore oo ka tirsanaa Jaamacadda Cambridge, ku tilmaamay “musiibo dhinacyo badan leh”, isagoo ku baaqay “in waqti loo helo dib-u-milicsasho iyo ka fiirsasho.”
Arday ayaa meydkiisa laga helay guri ku yaalla Battersea, koonfurta London, galabnimadii Jimcaha.
“Ma ahan xilli lagu degdego in xukun laga gaaro arrinta. Waa xilli dib loo milicsado, waxaan oran lahaa, halaga fiirsado sida ay arrimuhu halkaas ku gaareen,” ayuu ra’iisul wasaaruhu u sheegay warbaahinta intii uu booqasho ku joogay Cornwall.
Bayaan ay soo saartay madbacaddiisa, Simon & Schuster UK, ayaa qoyska Arday waxay ku sheegeen inay “naxdin ku noqotay eerida lama filaanka ah ee ku timid aabbe, lammaane, walaal, adeer iyo wiil cajiib ah.”
Qoysku waxay sheegeen in “olole xog-darro iyo warar marin-habaabin ah” uu ku noqday culays aanu awoodin inuu sii qaado.
Warar dheeraad ah:
Morocco oo xirtay tobnaan muhaajiriin ah oo isku dayayay inay u gudbaan Ceuta, sida ay wararku sheegayaan
Qatar oo beenisay inay qabatay saddex duuliye oo Iiraaniyiin ah kaddib markii ay soo ridday diyaarado dagaal
Iran ayaa ku baaqday in la sii daayo saddex duuliye oo Iiraaniyiin ah, kuwaas oo ay sheegtay in Qatar ay qabatay kaddib markii laba diyaaradood oo dagaal ay waxyeello ka soo gaartay difaaca cirka intii lagu jiray hawlgal milatari oo dhacay bilowgii dagaalkii Mareykanka iyo Iran.
Warqad uu u diray madaxa Guddiga Caalamiga ah ee Laanqayrta Cas (ICRC), Sarreeye Guuto Mohammad Bagherzadeh oo ka tirsan ciidanka Iran ayaa sheegay in duuliyeyaasha — Javad Salehi, Abdul Majid Dashtian iyo Imran Behroshian — la haystay muddo lix bilood ah.
Wuxuu sheegay in meydka duuliye afraad, Majid Kazemi, dib loogu celiyay Iran kaddib markii lagu dilay isla hawlgalkii dhacay 2-dii Maarso 2026, oo ahayd maalintii saddexaad ee dagaalka.
Qatar ayaa “si cad oo aan wax shaki ah ku jirin u beenisay” sheegashada Iran, waxayna sheegtay inay “la yaab ku noqotay hadalladan marin-habaabinta ah”.
Gen. Bagherzadeh ayaa sheegay in saddexda duuliye ay Qatar qabatay kaddib markii ay diyaaradahooda ka boodeen xilli ay ku jireen hawlgal dagaal oo ka dhacay saldhig milatari oo Qatar leedahay.
Warqadda loo diray madaxa ICRC, Mirjana Spoljaric, oo ay baahiyeen warbaahinta Iran, wuxuu Qatar ku eedeeyay inay ku xadgudubtay “xuquuqda lama taabtaanka ah ee maxaabiistan, taas oo ka hor imaanaysa dhammaan sharciyada iyo xeerarka caalamiga ah”.
Warqadda ayaa sidoo kale lagu sheegay in saddexda duuliye aan loo oggolaan inay la kulmaan ama la xiriiraan qoysaskooda.
Warar dheeraad ah:
Ka hor Iiraan, waa tee dawladda baadda ka qaadi jirtay maraakiibta Marinka Hormuz?
12 kiiloomitir oo ka mid ah xeebaha Cumaan ayaa saliid wasakhaysay.
Wakaaladda wararka ee dowladda Cumaan ayaa shaacisay in qiyaastii 12 kiiloomitir oo ka mid ah xeebaha dalkaas uu saameeyay wasakhda saliidda.
Warbixintu waxay sheegaysaa in saliidda daadatay ay ku taal meel u dhow Ras Madrakeh oo ku taal xeebta galbeed ee Cumaan, dhanka koonfureedna ka xigta marinka Hormuz.
Saliid ka soo daadatay markab xamuul oo waxyeello soo gaartay ayaa gaartay xeebaha Cumaan bartamihii toddobaadkii hore, ka dib markii ay muddo toddobaadyo ah ku baahsanayd badda dhexdeeda.
Sida ay sheegtay Waaxda Deegaanka ee Cumaan, waxaa socda hawlgallo lagula tacaalayo wasakhdan, iyadoo saliidda daadatay ay u socoto dhanka biyaha furan.
Maalmihii ugu dambeeyay, waxaa la soo sheegay oo la arkay saliid daadatay oo gaartay xeebta Qeshm, taas oo dhanka waqooyi ka xigta marinka Hormuz.
Sheekooyinka kale ee aad sii akhrin karto:
Shaqaale dahab iyo lacag qiimahoodu dhan yahay $10 milyan oo doolar ka helay darbiga guri ay ka shaqaynayeen
Ra'iisulwasaaraha Ingiriiska oo 'musiibo' ku tilmaamay geerida macalinkii hore ee Cambridge Jason Arday
Jason Arday, oo ahaa bare sare oo ka tirsanaa Jaamacadda Cambridge oo wajahayay eedeymo ah inuu wax xaday, ayaa geeriyooday.
Ra'iisulwasaaraha dalka Ingiriiska, Andy Burnham ayaa ku tilmaamay geerida macallinkii hore ee Jaamacadda Cambridge, Jason Arday, inay tahay "musiibo dhinacyo badan leh", isagoo ku baaqay "dib-loo-milicsado".
Hay'adaha gurmadka degdegga ah ayaa sheegay in nin miyir la'aan laga helay Battersea, koonfurta London, galabnimadii Jimcaha.
Arday ayaa iska casilay usbuucii hore xilkiisii bare ee cilmiga bulshada ee Jaamacadda Cambridge, ka dib markii lagu eedeeyay inuu wax xaday iyo su'aalo laga weydiiyay qaar ka mid ah guulihiisa.
Arday wuu beeniyay eedaymahaas. Qoyskiisu waxay bayaan ay soo saareen ku sheegeen inay "naxdin ku jireen" ka dib markii ay waayeen aabahood, lammaane, walaalkood, adeerkood iyo wiilkooda oo ay ku tilmaameen kuwo gaar ah.
Qoysku waxay ku dareen: "Ololaha macluumaadka khaldan ayaa ka tanbatay Jason, oo ahaa nin naxariis badan oo had iyo jeer doonayay inuu arko wanaagga qof walba."
Sheekooyinka kale ee aad sii akhrin karto:
Duuliye la ogaday in uu xashiis cabay iyo rakaabkii diyaaradda oo si yaab leh u buuqay
Iran oo ku eedaysay Qatar inay gacanta ku hayso saddex duuliye oo u dhashay Iran
Taliyaha Guddiga Raadinta Dadka La La'yahay ee Taliska Guud ee Ciidamada Qalabka Sida ee Jamhuuriyadda Islaamiga ah ee Iran ayaa sheegay in saddex duuliye oo u dhashay Iran ay gacanta ugu jiraan dalka Qatar, wuxuuna ka codsaday Guddiga Caalamiga ah ee Laanqayrta Cas (ICRC) inay ka caawiyaan caddeynta xaaladdooda.
Sarreeye Guuto Mohammad Bagherzadeh ayaa warqad u qoray Marianna Spoliarik, oo ah madaxa Guddiga Caalamiga ah ee Laanqayrta Cas — taas oo ay baahiyeen warbaahinta Iran — wuxuuna ku yiri: "Laba diyaaradood oo dagaal oo noocoodu yahay Su-24 ayaa duulimaad ku baxay 2-dii Maarso, 2026, si ay u fuliyaan hawlgal dagaal oo ka dhan ah saldhig ciidan oo cadowgu ku leeyahay Qatar," balse "markii ay soo laabanayeen, duuliyayaashu waxay ka soo boodeen diyaaradaha ka dib markii ay haleeleen nidaamyada difaaca ee cadowga."
Mid ka mid ah afarta duuliye, oo lagu magacaabo Majid Kazemi, ayaa lagu aasay magaalada Shiraz maalintii Jimcaha, 29-kii Agoosto.
Hase yeeshee, sida uu sheegay Sarreeye Guuto Bagherzadeh, "saddexda duuliye ee kale ee ku lugta lahaa dhacdadaas ayaa waxaa iyagoo nool qabtay ciidamada Qatar."
Wuxuu shaaciyay magacyada duuliyayaashaas oo kala ah Javad Salehi, Abdul Majid Dashtian, iyo Imran Behroshian.
Horay, mas'uuliyiinta iyo warbaahinta Iran ayaa ka hadlay "dedaallo lagu ogaanayo xaaladda" saddexdan duuliye.
Sheekooyinka kale ee aad sii akhrin karto:
Ra'iisul Wasaaraha Lubnaan: Toddobadii qof ee maanta lagu dilay weerar ay Israa'iil qaadday ma ahayn askar.
Ra'iisul Wasaaraha Lubnaan ayaa sheegay in duqeyntii Israa'iil ay saaka ku qaadday tuulada Ansar aysan ahayn mid lagu bartilmaameedsanayo bartilmaameedyada militariga, isla markaana laba dumar ah iyo saddex carruur ah la dilay.
Ka dib markii Israa'iil ay ku dhawaaqday inay bartilmaameedsatay "kaabayaasha Hezbollah," Nawaf Salam ayaa yiri: "Toddobada qof ee ku shahiiday weerarkii Israa'iil ay ku qaadday tuulada Ansar ma aha kaabayaal milatari, dumarka iyo carruurta la dilayna ma ahayn bartilmaameedyo militari."
Wuxuu ugu baaqay Israa'iil inay joojiso "uga sii darista xaalka" wuxuuna ka digay in sii socoshada weerarradan "ay aad khatar u yihiin oo ay wiiqayso dadaallada lagu dhisayo xasilloonida koonfurta."
Tani waa mid ka mid ah tiradii dhimashada ugu badaneed ee weerarrada Israa'iil tan iyo markii is-weydaarsiga rasaasta ee ay la galeen Xisbullah-ta Lubnaan uu yaraaday.
Sheekooyinka kale ee aad sii akhrin karto:
Sirdoonka Iran oo ku eedeeyay Faransiiska 'faragalin iyo xuduud ka talow sharci darro ah'
War-saxaafadeed ay soo saartay Wasaaradda Sirdoonka ee Jamhuuriyadda Islaamiga ah ee Iiraan ayaa ku eedeysay dowladda Faransiiska inay "faragelin ku hayso arrimaha gudaha Iiraan."
Sida laga soo xigtay war-saxaafadeed ka soo baxay Wasaaradda Sirdoonka ee Iiraan, "Inta lagu guda jiray baaritaanka mid ka mid ah kiisaska muhiimka ah ee soo-galid iyo faragelin shisheeye, iyo iyadoo fulinaysa amar garsoor oo lagu xirayo laba ka mid ah eedeysanayaasha kiiska, waxay ogaadeen joogitaanka sharci-darrada ah ee laba diblomaasi oo Faransiis ah oo ku sugan goob qarsoodi ah oo kulan ka dhacayay."
War-saxaafadeedka ayaa sidoo kale lagu sheegay: "Iyadoo Wasaaradda Sirdoonka ay baarayso tuhmanayaasha iyo caddaymaha iyo dukumeentiyada laga helay goobta kulanka ee xubnaha shisheeye ee la tuhunsan yahay arrintana aan la shaacin, Faransiiska wuxuu bilaabay qaylo dhaan warbaahineed iyadoo ujeedadu tahay inay baxsadaan oo ay qariyaan xadgudubyada muuqda ee dhacay."
Wasaaradda Sirdoonka ayaa ku sheegtay bayaanka in "qandaraasyada la soo bandhigay" ee mashruucan "ay muujinayaan saxiixa safiirkii hore ee Faransiiska u fadhiyay Iiraan.
Dowladda Faransiiska waa in lagula xisaabtamaa falalkeeda sharci-darrada ah iyo kuwa faragelinta ah."
Sheekooyinka kale ee aad sii akhrin karto:
Sheekada gabadhii u danbaysey ee lagu daldalo Wales
Dowladda Yemen oo sheegtay in weerar gantaal oo ay Xuutiyiintu ku qaadeen dekedda Mocha uu dilay ugu yaraan afar qof oo rayid ah.
Dowladda la aqoonsan yahay ee Yemen ayaa sheegtay in Xuutiyiintu ay lix gantaal oo ballistic ah ku rideen dekedda Mocha ee Badda Cas Jimcihii, taasoo dishay ugu yaraan afar qof oo rayid ah.
Ciidamada dowladda Yemen ayaa sheegay in weerarku uu bartilmaameedsaday kaabayaasha dhaqaalaha rayidka iyo xarumaha dekedda, dhowr doonyood oo kalluumeysi ahna ay dab qabadsiiyeen.
Xuutiyiintu, ayaa iyaguna sheegaya inay bartilmaameedsadeen isu imaatinka militariga, hubka, iyo maraakiibta ciidamada Sacuudi Carabiya ee Mocha iyagoo adeegsanaya tiro badan oo gantaallo ballistic ah.
Warbixin kale oo ay soo saartay wakaaladda wararka ee Saba oo ay Xuutiyiintu xiriir la leeyihiin, ayaa lagu sheegay in kooxdu ay bartilmaameedsatay xarun Aramco oo ku taal magaalada Najran ee Sacuudiga iyadoo adeegsanaysa diyaarad aan duuliye lahayn.
Sheekooyinka kale ee aad sii akhrin karto: