Mwenyekiti wa chama cha upinzani cha CHADEMA nchini Tanzania Tundu Lissu, amekuwa akikabiliwa na kesi hiyo tangu Oktoba mwaka 2025, akituhumiwa kuchochea uasi na kudhoofisha mamlaka ya serikali.
Heche afafanua ujumbe wa Lissu: "Tatizo ni mfumo wa Uchaguzi"
LISSU: Waeleze Waheshimiwa Majaji nilisema nini juu
ya harakati mbalimbali za kubadili mfumo huu wa uchaguzi.
HECHE: Alieleza kwamba harakati za kubadili mfumo wa
uchaguzi zimekuwepo tangu miaka ya 1990. Alitaja juhudi mbalimbali, ikiwemo
Tume ya Jaji Nyalali, Tume ya Jaji Kisanga na Tume ya Jaji Joseph Warioba,
ambazo zote zilitoa mapendekezo kuhusu mageuzi ya mfumo wa uchaguzi, kuimarisha
demokrasia na kutoa nafasi kubwa zaidi kwa wananchi kuamua viongozi wao.
LISSU: Ukisema kuondoa mfumo wa chama
kimoja una maana gani?
HECHE: Mfumo uliopo sasa, kwa maelezo
yake, umekuwa ukitawaliwa na Chama Cha Mapinduzi kupitia viongozi wake.
Alieleza kwamba Rais ndiye mwenye mamlaka ya kuteua viongozi wa Tume ya
Uchaguzi kuanzia ngazi ya juu hadi ngazi nyingine za usimamizi wa uchaguzi.
LISSU: Elezea hicho ulichosema kuhusu
Mchungaji Christopher Mtikila kwenda mahakama ya Afrika.
HECHE: Kwa uelewa wangu, Mwenyekiti
alieleza kwamba Tanzania ni sehemu ya mikataba mbalimbali ya kimataifa na
imewahi kukumbwa na mashauri mbalimbali yaliyoibua mjadala wa haki za kisiasa,
ikiwemo kesi ya Christopher Mtikila na mashauri mengine yaliyohusu masuala ya
uchaguzi.
LISSU: Waeleze Waheshimiwa Majaji katika
mazungumzo yangu na wadau nililizungumziaje suala la mahakama za nje au za
kikanda.
HECHE: Waheshimiwa Majaji, alieleza kwamba
kumekuwa na majaribio mbalimbali ya kubadili mfumo wa uchaguzi kupitia mahakama
za ndani na za kikanda, lakini baadhi ya maamuzi au mapendekezo hayo
hayajatekelezwa kikamilifu.
LISSU: Waeleze Waheshimiwa Majaji
nilizungumza nini na wadau kuhusu suala la kuahirisha uchaguzi wa mwaka 2025.
HECHE: Alisema kwamba kwa sababu mfumo
uliopo una matatizo mengi yanayosababisha migogoro, vurugu na matokeo
yanayobishaniwa, chama kilikuwa tayari uchaguzi usogezwe mbele ili kutoa nafasi
ya kufanya mabadiliko yatakayowezesha uchaguzi kuwa huru na wa haki.
LISSU: Waeleze Waheshimiwa Majaji kuhusu
jitihada za kuwashirikisha wadau wa nje unazozifahamu.
HECHE: Nakumbuka tulisafiri hadi Nairobi,
Kenya, mimi pamoja na Tundu Lissu na Godbless Lema kwa lengo la kuzungumza na
wadau mbalimbali.
LISSU: Waeleze Waheshimiwa Majaji mkakati
wa kuzungumza na wananchi ulikuwaje.
HECHE: Mkakati ulikuwa kufanya mikutano ya
hadhara katika maeneo mbalimbali ya nchi.
LISSU: Waeleze Waheshimiwa Majaji kwamba katika ziara
ya kanda mimi na wewe tulikuwa pamoja.
HECHE: Ndiyo, tulikuwa pamoja katika mikutano ya
Mbeya Mjini na Iringa Mjini.
LISSU: Waeleze Waheshimiwa Majaji mkutano wa Mbeya
ulikuwa tarehe ngapi.
HECHE: Sikumbuki tarehe, lakini nakumbuka ulikuwa
mkutano wa kwanza katika ratiba hiyo.
LISSU: Waeleze Waheshimiwa Majaji kuhusu mkutano wa
Iringa.
HECHE: Nao sikumbuki tarehe yake, lakini nakumbuka
ulikuwa mkutano wa mwisho.
LISSU: Baada ya hapo ratiba ilikuwaje?
Wewe ulienda wapi na mimi nilienda wapi?
HECHE: Mimi nilikwenda Njombe pamoja na
baadhi ya maeneo ya Iringa, wakati Tundu Lissu alikwenda Rukwa, Sumbawanga,
Tunduma na Songwe.
LISSU: Waeleze Waheshimiwa Majaji katika
mikutano tuliyokuwa pamoja nilizungumza nini.
HECHE: Kwa kiasi kikubwa mazungumzo yake
yalijikita katika matatizo ya uchaguzi na historia ya uchaguzi nchini. Hoja
zilizokuwa zikitolewa zilifanana kwa kiasi kikubwa katika mikutano yote.
LISSU: Waeleze Waheshimiwa Majaji kuhusu
mkutano wa mwisho wa Iringa. Kulikuwa na tofauti gani kati ya mkutano huo na
mikutano mingine?
HECHE: Kwa kumbukumbu yangu, hakukuwa na
tofauti kubwa kati ya hotuba ya Iringa na hotuba zilizotolewa katika mikutano
mingine.
LISSU: Kuhusu mkutano wa tarehe 3 Aprili
2025, waeleze Waheshimiwa Majaji wewe ulipataje taarifa za mkutano huo?
Heche: Sikumbuki Lissu akisema “Tutakinukisha”
LISSU: Waeleze Waheshimiwa Majaji kwamba katika vikao
na wadau mbalimbali, kiongozi wa ujumbe wa CHADEMA alikuwa mimi na nilikuwa
msemaji mkuu. Ufafanue kwa kina ujumbe wetu. Kote tulikokwenda na kukutana na
wadau, waeleze Waheshimiwa Majaji mazungumzo yangu kuhusu suala la Tume ya
Uchaguzi ya nchi hii kutawaliwa na Rais.
HECHE: Waheshimiwa Majaji, kote tulikopita, ikiwemo
kwa viongozi wastaafu kama Mzee Joseph Warioba, ujumbe wetu uliongozwa na
Mwenyekiti Tundu Lissu. Alieleza kwa kina namna ambavyo Tume ya Taifa ya
Uchaguzi, inayoteuliwa na Rais ambaye pia ni Mwenyekiti wa CCM, inavyovuruga
uchaguzi, kuwaonea wapinzani hususan CHADEMA, kufanya upendeleo wa wazi kwa
wagombea wa CCM, na kuvunja sheria za uchaguzi zilizopo kwa uwazi.
LISSU: Waeleze Waheshimiwa Majaji mazungumzo yangu
kwamba sisi CHADEMA hatuko tayari kuendelea kushiriki au kuruhusu chaguzi za
namna hii. Waeleze wadau nilichosema kuhusu ushiriki wetu katika chaguzi hizo.
HECHE: Kote tulikopita na kwa wote tuliokutana nao,
Mwenyekiti Tundu Lissu aliweka wazi msimamo wa Chama cha Demokrasia na
Maendeleo kwamba hatuko tayari kushiriki tena chaguzi za namna hii, ambazo
matokeo yake yamekuwa ni mauaji, kuenguliwa kwa wagombea na kukosekana kwa
haki.
LISSU: Waeleze Waheshimiwa Majaji tulichowaeleza
wadau hao kuhusu kuhamasisha Watanzania kupinga uchaguzi ujao.
HECHE: Mwenyekiti aliwaeleza wadau wote tuliokutana
nao kwamba kila mmoja, kwa nafasi yake, alipaswa kushiriki kuhakikisha mfumo wa
uchaguzi unabadilika. Aidha, aliwaeleza kwamba msimamo wa chama wa “No
Reforms, No Elections” ungeendelea kuwasilishwa kwa wananchi kupitia
mikutano ya hadhara ili kuwaelimisha.
LISSU: Waeleze Waheshimiwa Majaji kama nilitumia
maneno kuhusu kuhamasisha uasi kwa Watanzania dhidi ya mfumo wetu wa uchaguzi.
HECHE: Waheshimiwa Majaji, sina kumbukumbu ya
Mwenyekiti kutumia neno “uasi”. Hakuna mahali alipolitumia. Maneno yake
yalikuwa yakisisitiza kupinga mfumo mbovu wa uchaguzi na kudai mabadiliko ya
mfumo huo.
LISSU: Waeleze Waheshimiwa Majaji kama katika
mazungumzo yangu nilisema tutahamasisha wananchi kuzuia uchaguzi.
HECHE: Waheshimiwa Majaji, Mwenyekiti alieleza
msimamo wa kupinga uchaguzi huo kutokana na kutokuwepo kwa mabadiliko
yaliyokuwa yanahitajika.
LISSU: Kwa ufahamu wako, mimi kusema tutavuruga
uchaguzi huu ili kuhakikisha haufanyiki?
HECHE: Waheshimiwa Majaji, nakumbuka alisema kwamba
chama kingepinga uchaguzi huo kwa sababu ya kasoro zilizokuwepo kwenye mfumo wa
uchaguzi.
LISSU: Waeleze Waheshimiwa Majaji, kwa kumbukumbu
zako, kama nilitumia neno “tutakinukisha”.
HECHE: Sikumbuki mahali popote ambapo Mwenyekiti
alitumia neno “tutakinukisha”.
LISSU: Katika mazungumzo na wadau, waeleze
Waheshimiwa Majaji kuhusu mimi kuzungumzia matatizo ya uundwaji wa majimbo ya
uchaguzi nchini.
HECHE: Nakumbuka Mwenyekiti alizungumzia mgawanyo wa
majimbo kwa upendeleo na namna viongozi wanavyojigawia majimbo kwa maslahi yao.
LISSU: Waeleze Waheshimiwa Majaji, kwa kumbukumbu
zako, kuhusu mimi kuzungumzia matatizo ya uteuzi wa wagombea.
HECHE: Tundu Lissu alieleza namna wagombea wa
upinzani walivyoenguliwa kwa wingi. Alitolea mfano uchaguzi wa mwaka 2020 ambao
uliweka rekodi ya kuenguliwa kwa wagombea wengi wa udiwani.
LISSU: Waeleze Waheshimiwa Majaji nilisema nini juu
ya yanayofanyika siku ya uchaguzi.
HECHE: Alieleza kwa kina namna zoezi la upigaji kura
linavyovurugwa, ikiwemo wasimamizi wa uchaguzi kufanya makosa, kutangazwa kwa
matokeo yasiyo halali na baadhi ya wagombea ambao hawakushinda kutangazwa kuwa
washindi.
LISSU: Waeleze Waheshimiwa Majaji nilisema nini kwa
wadau kuhusu utaratibu wa kupinga matokeo ya uchaguzi mahakamani.
HECHE: Waheshimiwa Majaji, alieleza kwamba ni vigumu
kupinga matokeo ya uchaguzi mahakamani. Alisema kwamba mgombea akiwania nafasi
na akaenguliwa, hana fursa ya kwenda mahakamani kupinga hatua hiyo katika
mazingira fulani.
LISSU: Waeleze nilisema nini juu ya kupinga matokeo
ya Uchaguzi wa Rais mahakamani.
HECHE: Waheshimiwa Majaji, Tundu Lissu alieleza kuwa
nchini Tanzania haiwezekani kupinga matokeo ya uchaguzi wa Rais katika vyombo
vya ndani vya kisheria.
LISSU: Waeleze Waheshimiwa Majaji nilisema nini juu
ya haki ya wananchi wasiokuwa wanachama wa vyama vya siasa kugombea uongozi.
HECHE: Alieleza kwamba nchini Tanzania mgombea huru
haruhusiwi kugombea nafasi za kisiasa bila kuwa mwanachama wa chama cha siasa.
Heche: Lissu hakuwahi kuhamasisha uasi, alisisitiza mageuzi ya uchaguzi
LISSU: Kote huko tulikoenda na kukutana na
wadau mbalimbali, waeleze Waheshimiwa Majaji mazungumzo yangu kuhusu Tume ya
Uchaguzi kutawaliwa na Rais.
HECHE: Kote tulikopita, kwa viongozi wa
dini na wadau wengine muhimu, ujumbe wetu uliongozwa na Mwenyekiti Tundu Lissu.
Alieleza kwamba Tume ya Uchaguzi inateuliwa na Rais, ambaye pia ni Mwenyekiti
wa CCM. Alieleza pia kuwepo kwa vitendo vya kuwaonea wapinzani na ukiukwaji wa
sheria za uchaguzi.
LISSU: Nashukuru. Inatosha.
LISSU: Na, shahidi, kuhusiana na suala
hilo la Tume kuwa ya namna hiyo, waeleze Waheshimiwa Majaji kwamba sisi CHADEMA
hatuko tayari kuendelea kushiriki uchaguzi wa namna hii tena.
HECHE: Kote tulikopita tulieleza kwamba
sisi CHADEMA hatuko tayari kushiriki tena uchaguzi wa namna hiyo.
LISSU: Tuliwaeleza nini kuhusu kupinga
uchaguzi huo?
HECHE: Mwenyekiti aliwaeleza wadau
mbalimbali, kila mmoja kwa nafasi yake, kwamba tungepinga uchaguzi huo chini ya
kaulimbiu ya “No Reforms, No Elections.”
LISSU: Waeleze Waheshimiwa Majaji kama
nilisema tutahamasisha uasi ili kupinga uchaguzi wa nchi hii.
HECHE: Hakuna sehemu ambayo Mwenyekiti
alitumia neno “uasi.” Maneno aliyotumia yalikuwa yakisisitiza haja ya
mabadiliko katika mfumo wa uchaguzi. Alitumia maelezo mbalimbali, lakini ujumbe
wake uliendelea kuwa wa kupinga uchaguzi bila kuwepo kwa mabadiliko hayo.
LISSU: Waambie Waheshimiwa Majaji kama
nilisema nitahamasisha wananchi kuzuia uchaguzi.
HECHE: Waheshimiwa Majaji, kwa kadiri ya
ninavyokumbuka, Mwenyekiti alieleza msimamo wa kupinga uchaguzi huo kwa sababu
ya kutokuwepo kwa mabadiliko yaliyokuwa yanahitajika.
LISSU: Waeleze Waheshimiwa Majaji kwamba
nilisema tutavuruga uchaguzi huu ili kuhakikisha haufanyiki, na kwamba maneno
hayo ndiyo yamenisababishia shtaka hili.
HECHE: Waheshimiwa Majaji, Mwenyekiti
alisema kwamba chama kingepinga uchaguzi huo kutokana na kutokuwepo kwa
mabadiliko yaliyokuwa yanahitajika.
LISSU: Shahidi, epuka majibu ya “ndiyo”
pekee. Ukisema “ndiyo” tu, inakuwa vigumu kueleweka. Eleza kwa
ufafanuzi.
Heche aeleza mahakamani chanzo cha msimamo wa “No Reforms, No Elections”
Chanzo cha picha, JOHN HECHE'S FACEBOOK
LISSU: Waeleze Waheshimiwa Majaji, sasa kwa vile
sikutibiwa kwa utaratibu wa kibunge, nilitibiwaje?
HECHE: Waheshimiwa Majaji, sehemu kubwa ya gharama za
matibabu ilitolewa na chama. Chama kilihusika katika kugharamia matibabu hayo,
pamoja na michango kutoka kwa marafiki na Chama cha Wanasheria Tanganyika
(TLS), ambacho wakati huo Mheshimiwa Tundu Lissu alikuwa Rais wake. Pia
kulikuwa na michango kutoka kwa wananchi; wengi walichangia kwa njia
mbalimbali, ikiwemo kuchangia damu.
LISSU: Sasa shahidi, kwa vile kwenye ushahidi wako
ulisema ulikuwa mbunge, waeleze Waheshimiwa Majaji kitu gani kilitokea kwenye
ubunge wangu baada ya kuelekea kwenye matibabu?
HECHE: Waheshimiwa Majaji, Mheshimiwa Tundu Lissu
alivuliwa ubunge kwa sababu zilizoelezwa kwamba alikuwa mtoro wa vikao vya
Bunge.
LISSU: Ilikuwa mwaka gani?
HECHE: Waheshimiwa Majaji, nakumbuka Mheshimiwa Tundu
Lissu alikuwa bado kwenye matibabu nje ya nchi. Nakumbuka pia jimbo lake
liliitishiwa uchaguzi wa kuziba nafasi yake.
LISSU: Shahidi, waeleze Waheshimiwa Majaji ufahamu
wako kuhusu aliyekuwa Makamu wa Rais wa wakati huo, Samia Suluhu Hassan, kuja
kunitembelea hospitalini Nairobi.
HECHE: Nakumbuka aliyekuwa Makamu wa Rais wakati huo,
Samia Suluhu Hassan, alikwenda Nairobi kwa ziara ya kiserikali, lakini pia
alipata fursa ya kumtembelea Mheshimiwa Lissu hospitalini.
LISSU: Kuhusu Tume ya Utumishi wa Bunge kuja
kunitembelea hospitalini je?
HECHE: Waheshimiwa Majaji, hilo sina kumbukumbu nalo.
LISSU: Na waeleze Waheshimiwa Majaji ufahamu wako
kuhusu aliyekuwa Rais mstaafu marehemu Mzee Ali Hassan Mwinyi na mke wake kuja
kunitembelea.
HECHE: Waheshimiwa Majaji, hilo nalikumbuka. Taarifa
zilichapishwa kwenye vyombo vya habari zikieleza kwamba Mzee Ali Hassan Mwinyi
pamoja na mke wake walikwenda kumtembelea Mheshimiwa Lissu.
LISSU: Na waeleze Waheshimiwa Majaji ufahamu wako
kuhusu mawaziri wakuu wastaafu Edward Lowassa, Frederick Sumaye na Joseph
Warioba kuja kunitembelea hospitalini Nairobi.
HECHE: Waheshimiwa Majaji, nina kumbukumbu ya Edward
Lowassa kumtembelea Mheshimiwa Lissu Nairobi. Vilevile, nakumbuka Frederick
Sumaye. Hata hivyo, sina kumbukumbu ya kutosha kuhusu Mzee Joseph Warioba.
LISSU: Waeleze Waheshimiwa Majaji kuhusu Jaji Mkuu
mstaafu Othman Chande kuja kunitembelea Nairobi.
LISSU: Waeleze Waheshimiwa Majaji ufahamu wako kuhusu
Balozi wa Tanzania nchini Kenya wakati huo, Pindi Chana, kuja kunitembelea
hospitalini Nairobi.
HECHE: Waheshimiwa Majaji, nina kumbukumbu ya
Mheshimiwa Pindi Chana kwenda kumtembelea Mheshimiwa Lissu alipokuwa Nairobi
kwa matibabu.
LISSU: Shahidi, nimekuuliza maswali yote haya kwa
sababu nataka kukuuliza swali hili: wewe umetumia muda gani kuja kuniona?
HECHE: Waheshimiwa Majaji, nimekwenda
Nairobi mara kadhaa. Siwezi kuwa na kumbukumbu sahihi ya muda wote niliotumia
huko, lakini wakati mwingine nilikaa kwa mwezi mmoja, na mara nyingine kwa wiki
mbili. Aidha, watu wengi walikwenda kumtembelea.
LISSU: Sasa shahidi, turudi kwenye tarehe
3 Aprili mwaka jana. Kwenye ushahidi wako wa awali umeiambia Mahakama kwamba
nia ya kuwaita watia nia kwenye mkutano huo ilikuwa kuwafahamisha na
kuwaelimisha kuhusu msimamo wa chama wa “No Reforms, No Elections.” Tuanzie
hapo. Ni mabadiliko gani ambayo chama kilitaka yafanyike kabla ya uchaguzi?
HECHE: Waheshimiwa Majaji, chama kilitaka
mabadiliko ya kikatiba na kisheria. Mabadiliko hayo yalihusu sheria
zinazoongoza uchaguzi, namna Tume ya Uchaguzi inavyopatikana, pamoja na Katiba,
hususan Ibara ya 74 inayounda Tume hiyo, ili kuwepo kwa Tume Huru ya Uchaguzi
inayotoa usawa kwa wote katika uchaguzi mkuu.
LISSU: Shahidi, kama nilikusikia vizuri,
ulisema kwamba msimamo huu wa “No Reforms, No Elections” ulifikiwa
kwenye kikao cha Kamati Kuu ya chama kilichofanyika tarehe 3 Desemba 2024. Sasa
nini kilifuata baada ya msimamo huo kutangazwa na Kamati Kuu?
HECHE: Baada ya msimamo huo kufikiwa,
ulitangazwa hadharani na aliyekuwa Mwenyekiti wa Chama wakati huo, Freeman
Mbowe. Alisema kwamba baada ya yaliyojitokeza kwenye uchaguzi wa Serikali za
Mitaa wa Novemba 2024, ambapo baadhi ya wagombea walienguliwa na hata baadhi ya
walioshinda hawakutangazwa, Kamati Kuu ilifikia uamuzi kwamba bila mabadiliko
hakutakuwa na uchaguzi. Alisema uchaguzi hauwezi kufanyika kwa haki kwa mfumo
uliokuwepo.
LISSU: Waeleze Waheshimiwa Majaji, tamko
hilo la Mbowe lilikuwa la tarehe ngapi?
HECHE: Tamko hilo lilitolewa tarehe 10
Desemba 2024.
LISSU: Baada ya tamko la Mwenyekiti wa
Chama wakati huo, Mheshimiwa Mbowe, nini kilifuata?
HECHE: Waheshimiwa Majaji, wakati huo
chama kilikuwa kinaelekea kwenye uchaguzi wa ndani. Kulikuwa na maandalizi ya
Baraza Kuu na Mkutano Mkuu wa chama. Kamati Kuu ilikutana tarehe 19 Januari
2025.
LISSU: Waeleze Waheshimiwa Majaji maamuzi
gani yalifikiwa kwenye kikao hicho cha Kamati Kuu.
HECHE: Waheshimiwa Majaji, miongoni mwa
maamuzi yaliyofikiwa ni kupitishwa kwa tamko la “No Reforms, No Elections”
na kupelekwa kwenye Baraza Kuu la chama kwa hatua zaidi.
LISSU: Hicho kikao cha Baraza Kuu la Chama
kilikuwa cha tarehe ngapi?
HECHE: Tarehe 20 Januari 2025.
LISSU: Waeleze Waheshimiwa Majaji kitu
gani kilitokea kwenye Baraza Kuu hilo.
HECHE: Waheshimiwa Majaji, Baraza Kuu
lilipokea ajenda hiyo, likaiunga mkono na baadaye kuipeleka kwenye Mkutano Mkuu
wa Chama uliofanyika tarehe 21 Januari 2025.
LISSU: Na nini kilitokea kwenye Mkutano
Mkuu?
HECHE: Huo ulikuwa pia Mkutano Mkuu wa
uchaguzi, ambao ulimchagua Mheshimiwa Tundu Lissu kuwa Mwenyekiti wa Chama,
Saidi Mzee kuwa Makamu Mwenyekiti Zanzibar, na John Heche kuwa Makamu
Mwenyekiti Bara.
LISSU: Specifically, kuhusu ajenda ya “No Reforms,
No Elections,” waeleze Waheshimiwa Majaji nini kiliazimwa.
HECHE: Mkutano Mkuu uliazimia kwamba Kamati Kuu ya
Chama iandae mpango wa kuwafikia wadau mbalimbali, viongozi wa dini na
wanachama, kuwaelimisha na kuwaeleza sababu za chama kufikia msimamo huo.
LISSU: Na waeleze Waheshimiwa Majaji baada ya Mkutano
Mkuu kuamua hivyo, Kamati Kuu ilifanya nini?
HECHE: Kamati Kuu ilikutana katika retreat iliyofanyika
Bagamoyo na kuazimia kutekeleza maamuzi ya Mkutano Mkuu. Iliamuliwa kwamba
viongozi wa chama, akiwemo Mwenyekiti wa Chama Mheshimiwa Tundu Lissu, Makamu
Wenyeviti wa Bara na Zanzibar, Katibu Mkuu John Mnyika, Manaibu Katibu Wakuu wa
Bara na Zanzibar pamoja na viongozi wa kanda, wakutane na taasisi mbalimbali.
Tulikutana na viongozi wa dini, mabalozi, wazee mashuhuri na mashirika yasiyo
ya kiserikali (NGOs) kuwaeleza msimamo wa chama na kuomba waunge mkono
mabadiliko ili uchaguzi uwe huru, wa haki na wa amani.
LISSU: Sasa shahidi, shtaka linalonikabili linasema
kwamba nilitoa maneno yenye maudhui ya kihaini na kuyachapisha kwenye mitandao
ya kijamii. Naomba uwaeleze Waheshimiwa Majaji kuhusu hilo.
HECHE: Miongoni mwa wadau tuliokutana nao ni Jukwaa
la Wahariri. Tulizungumza nao kama tulivyofanya kwa viongozi wa dini na
mashirika yasiyo ya kiserikali.
LISSU: Katika wadau wote hao tuliokutana nao, nataka
uwaeleze Waheshimiwa Majaji mikutano ambayo mimi na wewe tulikuwepo pamoja.
HECHE: Tulitembelea Ubalozi wa Marekani,
tulimtembelea Mzee Joseph Sinde Warioba, tulikutana na Mzee Joseph Butiku
ambaye ni Mwenyekiti wa Taasisi ya Mwalimu Nyerere, tulizungumza na Jukwaa la
Wahariri, tulimtembelea Rais wa Baraza la Maaskofu Katoliki Tanzania, Askofu
Wolfgang Pisa, na vilevile tuliitembelea LHRC.
LISSU: Sasa kwa sababu tulikuwa pamoja, nataka
uwaeleze Waheshimiwa Majaji nani alikuwa kiongozi na msemaji mkuu wa ujumbe
wetu.
HECHE: Kiongozi na msemaji mkuu wa ujumbe huo alikuwa
Mwenyekiti wa Chama, Mheshimiwa Tundu Lissu.
Heche: Kwa nini waliomshambulia Lissu bado hawajakamatwa?
LISSU: Shahidi, waeleze Waheshimiwa Majaji kuhusu
kinga dhidi ya kukamatwa aliyonayo kiongozi yeyote au mwanachama yeyote.
HECHE: Kwa ninavyofahamu, hakuna kinga yoyote
aliyonayo kiongozi au mwanachama yeyote dhidi ya kukamatwa.
LISSU: Waeleze Waheshimiwa Majaji, kwa unavyofahamu
wewe, iwapo kuna chama kingine chochote ambacho wanachama wake wamekamatwa,
kushtakiwa na kuwekwa mahabusu.
HECHE: Waheshimiwa Majaji, sina kumbukumbu ya chama
kingine ambacho viongozi wake wamewahi kushtakiwa.
LISSU: Nilikuuliza kwamba viongozi wa CHADEMA wana
kinga dhidi ya kukamatwa, ukasema hapana. Swali langu ni hili: kukamatwa kwa wanachama na viongozi wa CHADEMA
lengo lake hasa ni nini?
HECHE: Lengo la kukamata wanachama na
viongozi ni kuwatisha na kuwakatisha tamaa, na kuwarudisha nyuma kwenye
misimamo mbalimbali ambayo chama kimekubaliana.
LISSU: Waeleze Waheshimiwa Majaji uhalali
wa maneno hayo ya kukamata viongozi kwa lengo la kuwatisha, kwa unavyofahamu.
HECHE: Hakuna uhalali wowote wa kufanya
hayo. Hakuna uhalali wa kisheria wala wa kiutu. Mimi ninachokiona ni
kile alichokisema Katibu Mkuu wa wakati huo, Bashiru Ally, kwamba, "tutatumia
dola kuendelea kubaki kwenye dola." Kwa hiyo, haya matendo yanalenga
kutumia dola kuendelea kubaki kwenye dola kwa CCM.
LISSU: Shahidi, umewaeleza Waheshimiwa Majaji kwamba
ulikuwa na mimi bungeni kuanzia mwaka 2015 hadi 2020. Waeleze Waheshimiwa
Majaji kitu gani kilitokea tarehe 7 Septemba 2017?
HECHE: Alishambuliwa kwa risasi mchana wa tarehe 7
Septemba 2017 akiwa anaenda kula chakula cha mchana katika makazi yake, Dodoma.
LISSU: Waeleze Waheshimiwa Majaji, siku hiyo ya tukio
wewe ulikuwa wapi?
HECHE: Waheshimiwa Majaji, siku hiyo mimi nilikuwa
bungeni.
LISSU: Waeleze Waheshimiwa Majaji kitu gani kilitokea
kabla ya hilo shambulio na baada ya shambulio, kwa unachokifahamu.
HECHE: Kabla ya hilo shambulio tulikuwa bungeni.
Baadaye mchana alienda nyumbani kwake, ambapo alifuatiliwa na gari hadi kwenye
eneo la makazi yake. Eneo hilo nalifahamu kwa sababu niliwahi kwenda pale.
Katika eneo hilo viongozi kadhaa wa Serikali na wabunge walikuwa wanaishi.
Mara zote
ukienda pale hukutana na askari anayekuuliza unaenda wapi, na kulikuwa na
kitabu cha kusaini wageni. Alifuatiliwa na kushambuliwa pale nyumbani kwake.
Washambuliaji waliondoka kupitia getini, na mpaka leo hakuna aliyewahi
kushtakiwa wala kukamatwa kuhusiana na tukio hilo.
LISSU: Waeleze Waheshimiwa Majaji baada ya
hilo shambulio kitu gani kilitokea.
HECHE: Baada ya hilo shambulio
alisafirishwa kwenda Nairobi, Kenya, kwa ajili ya matibabu, ambapo alitibiwa
kwa muda mrefu na baadaye kupelekwa Ubelgiji.
LISSU: Sasa waeleze Waheshimiwa Majaji
hizi taarifa za kutibiwa kwangu kwenda Ubelgiji wewe ulizijuaje?
HECHE: Waheshimiwa Majaji, nilizijua kwa
sababu nilikuwa naye bungeni. Aidha, nilimtembelea hospitalini Nairobi mara
kadhaa. Vilevile, Spika wa Bunge wa wakati huo, Job Ndugai, ambaye sasa ni
marehemu, alitutangazia bungeni.
LISSU: Waeleze Waheshimiwa Majaji, umesema
umewahi kuwa mbunge. Waeleze Majaji utaratibu wa mbunge anapougua na kutibiwa
nje ya nchi ukoje.
HECHE: Mbunge anapopata matatizo ya afya
ambayo yanaweza kutibiwa hapa nchini, hutibiwa hapa kwa kutumia bima ya afya ya
wabunge. Lakini kama anatakiwa kutibiwa nje ya nchi na amepata rufaa, Ofisi ya
Katibu wa Bunge huchukua jukumu la kulipia matibabu, gharama za makazi pamoja
na gharama za msaidizi anayekuwa naye.
LISSU: Sasa waeleze Waheshimiwa Majaji
kama huo utaratibu ulitumika kwenye matibabu yangu.
HECHE: Utaratibu huo haukutumika kwa
Mheshimiwa Tundu Lissu. Hakulipiwa matibabu, wala msaidizi wake, wala gharama
za sehemu aliyokuwa akiishi wakati wa matibabu yake.
Heche: 'Sikukamatwa kwa ugaidi, tuhuma zilikuja baadaye'
LISSU: Hiyo tarehe 4 Novemba
uliposafirishwa kuja Dar es Salaam ulifikia wapi?
Heche: Nilipotolewa Dodoma na kufikishwa
Dar es Salaam, nilipelekwa Kituo cha Polisi Oysterbay. Siku hiyo niliwakuta
kina Wakili Nassoro Katuga, Wakili Job Mrema, Wakili Thawabu Issa na Wakili
Cathbert Mbilinyi.
LISSU: Waeleze Waheshimiwa Majaji kitu
gani kilitokea.
Heche: Waheshimiwa Majaji, niliwakuta hawa
mawakili wa serikali wakuu. Siku hiyo kulikuwa na watu wengi sana pale kituoni
ambao walikuwa wamekamatwa, wengine wakiwa wamejeruhiwa. Niliambiwa walikuwa
wamekamatwa kwa sababu ya vurugu za uchaguzi. Waliwekwa kwenye selo zao hadi
kwenye korido. Hawa mawakili walikuwa pamoja na Bwana George Bagemu.
LISSU: Waeleze Waheshimiwa Majaji
kilitokea nini ulipowakuta hawa mawakili wa serikali?
Heche: Nilipelekwa kwenye chumba ghorofa
ya kwanza na kusomewa kwamba ninakabiliwa na kosa la ugaidi, nikidaiwa kuhusika
na kuchoma vituo vya Mwendokasi kuanzia Kimara hadi Ubungo.
LISSU: Aliyekusomea shtaka la ugaidi
alikuwa nani?
Heche: Alikuwa askari, lakini simkumbuki.
LISSU: Ikawaje baada ya kusomewa hayo mashtaka ya
ugaidi?
Heche: Waheshimiwa Majaji, sikuwa tayari kuandika
maelezo yangu. Walichukua tu majina yangu na mahali ninapoishi, kisha baada ya
hapo wakanipeleka Kituo cha Polisi Mburahati.
LISSU: Ulikaa muda gani pale Oysterbay?
Heche: Nilikaa kwa saa chache tu. Kwanza
nilipelekwa kituo fulani Kijitonyama, lakini tukaambiwa kimejaa, hivyo
nikapelekwa Mburahati.
LISSU: Ulipofika Mburahati kitu gani
kilitokea?
Heche: Waheshimiwa Majaji, niliwekwa hapo
kuanzia tarehe 4 Novemba hadi tarehe 10 Novemba 2025.
LISSU: Nini kilitokea baada ya kufikishwa
Oysterbay?
Heche: Nilichukuliwa pale na kurudishwa
Kituo cha Polisi Oysterbay. Nilimkuta Naibu Katibu Mkuu, Ndugu Aman Golugwa,
ambaye naye alikuwa amekamatwa wakati akitaka kusafiri. Pia nilikutana na Bwana
Godbless Lema, Mjumbe wa Kamati Kuu, pamoja na Boniface Jacob na viongozi
wengine wa Kamati Kuu. Wote hawa walikuwa wamekamatwa. Tulipokutana hapo
tulimkuta ZCO Mafwele ambaye alituambia tudhaminiwe na tuondoke, kisha turipoti
tena tarehe 12 Novemba 2025. Siku hiyo tulienda kuripoti.
LISSU: Mlivyoenda kuripoti nini kilitokea?
Heche: Tulienda kuripoti katika ofisi ya
ZCO Mafwele pale Central, akatuambia tuendelee na shughuli zetu.
LISSU: Hii tuhuma ya ugaidi waambie
Waheshimiwa Majaji iliishia wapi?
Heche: Waheshimiwa Majaji, mimi
sikukamatwa kwa tuhuma ya ugaidi. Nilikamatwa kwa tuhuma ya kuvuka mpaka wakati
naenda kuhudhuria mazishi ya Raila Odinga. Hii tuhuma ya ugaidi nilipewa baada
ya kufikishwa Polisi Dodoma. Tuhuma hizo ziliishia hapo tu.
LISSU: Kama nilikusikia sawasawa, ulisema
katika ushahidi wako wa awali kwamba tangu ulichaguliwa kuwa Diwani mwaka 2008
hadi leo, kwa ufahamu wako, kuna kiongozi yeyote wa ngazi za juu wa chama
ambaye hakukamatwa kwa sababu mbalimbali na kesi zake zikafutika tu kama hii?
Heche: Waheshimiwa Majaji, sina kumbukumbu
ya kiongozi ambaye hajakamatwa.
LISSU: Sasa shahidi, katika kesi hii mimi
nimekamatwa, kwa kadri ya taarifa zilizoletwa mahakamani na waendesha mashtaka.
Waeleze Waheshimiwa Majaji kama hii ni kesi yangu ya kwanza tangu unifahamu.
Heche: Hii si kesi ya kwanza kwa
Mheshimiwa Tundu Lissu. Nakumbuka alikamatwa mwaka 2014 maeneo ya Nyamongo.
Nakumbuka pia alikamatwa mara kadhaa kwa kesi mbalimbali, ikiwemo za uchochezi.
LISSU: Kama unakumbuka nilipokamatwa,
nilikamatwa kwa kesi gani?
Heche: Nakumbuka tukio lenyewe. Kulikuwa
na watu waliouawa pale mgodini. Mheshimiwa Tundu Lissu alifika eneo hilo kwa
sababu kulikuwa na msuguano kati ya wananchi na walioua. Alifika kama mtetezi
wa wananchi wa Nyamongo na alikamatwa kwa kesi ya uchochezi.
LISSU: Waeleze Waheshimiwa Majaji, kipindi
hicho nilikuwa na cheo gani ndani ya chama?
Heche: Waheshimiwa Majaji, wakati huo
Tundu Lissu alikuwa Mbunge na Mkurugenzi wa Haki na Sheria wa chama.
LISSU: Waeleze Waheshimiwa Majaji hiyo
kesi ya uchochezi iliishia wapi?
Heche: Waheshimiwa Majaji, kama ilivyokuwa
kwa kesi nyingine, nayo iliisha tu.
LISSU: Na waeleze Waheshimiwa Majaji hizo
kesi nyingine za uchochezi ziliishaje?
Heche: Waheshimiwa Majaji, kesi za uchochezi ambazo
Tundu Lissu alifunguliwa kuanzia mwaka 2015 hadi 2020 nazo ziliisha tu. Kwa
baadhi yake ilisemekana serikali haikuwa na nia ya kuziendeleza.
LISSU: Sasa shahidi, kwa hizi kesi ambazo umesema
nimekamatwa nazo, waeleze Waheshimiwa Majaji kama ipo hata moja ambayo
nimekutwa na hatia.
Heche: Hakuna hata moja.
LISSU: Na hivyo hivyo kwa viongozi na wanachama wa
CHADEMA waliokamatwa na kufunguliwa kesi, je, yupo hata mmoja aliyekutwa na
hatia akafungwa au kulipa faini?
Heche: Waheshimiwa Majaji, kwa ninavyofahamu, ukiacha
kesi ile tuliyokamatwa na kushtakiwa nayo pale Kisutu, sina kumbukumbu ya mtu
yeyote aliyetiwa hatiani.
Heche aieleza mahakama sakata la watu waliotekwa na kupotea Tanzania
LISSU: Waeleze Waheshimiwa Majaji matukio
ya utekaji unayoyafahamu.
HECHE: Matukio ya kutekwa na kupotea kwa watu mwaka
2016 ni pamoja na kupotea kwa Ben Saanane, Azory Gwanda, mwandishi wa Mwananchi,
na Kanguye aliyekuwa Mwenyekiti wa Halmashauri ya CCM Kigoma.
LISSU: Waeleze Waheshimiwa Majaji, kwa ufahamu wako,
hao watu walipatikana au vipi?
HECHE: Mpaka leo familia ya Ben Saanane haijawahi
kujua ndugu yao yuko wapi. Hali kadhalika kwa familia ya Azory Gwanda.
LISSU: Waeleze Waheshimiwa Majaji matukio mengine ya
utekwaji kama yapo.
HECHE: Waheshimiwa Majaji, kuna matukio ya kutekwa
kwa Balozi Humphrey Polepole wa CCM, ambaye amewahi kuwa Mbunge, Balozi na Mkuu
wa Wilaya. Kuna pia tukio la kutekwa kwa Mdude Nyagali, mwanachama wa CHADEMA,
ambaye mpaka sasa hajulikani alipo tangu mwaka 2024.
Pia yupo Deusdedit Soka, aliyekuwa Mwenyekiti wa Vijana wa
CHADEMA kutoka Temeke; Jacob Mlaya, aliyekuwa Katibu wa CHADEMA Temeke; Daniel
Chonchori, aliyepotea Tarime na ambaye alikuwa mjumbe wa Mkutano Mkuu wa CCM
Taifa; na Sinda Geteba, aliyekuwa mgombea wa udiwani wa CCM katika Kata ya
Sirari. Familia yake inadai
alichukuliwa na RCO na mpaka leo hajarudi.
Kuna pia
Bhurure Tall, aliyekuwa mwanachama wa CHADEMA; Amani Manengero kutoka Mwanza,
aliyekuwa Mwenyekiti wa Vijana wa BAVICHA Mkoa wa Mwanza; Nyangoko Kina,
mwananchi aliyepotea Tarime, Sirari; Deus Kipanya, aliyekuwa kiongozi wa
CHADEMA Sumbawanga; pamoja na Siza Kiheta kutoka Tarime. Kwa sasa niseme hao tu
kati ya watu wengi ambao wameweza kutekwa.
LISSU: Jana wakati unatoa ushahidi
ulielezea kesi iliyokuhusu wewe, Freeman Mbowe na wengine ambao walikuwa
viongozi wa chama. Naomba uwaeleze Waheshimiwa Majaji, ukiacha hiyo kesi ya
mwaka 2018, eleza kesi nyingine za kisiasa zinazokuhusu wewe na zinazowahusu viongozi
wenzako wa chama.
HECHE: Waheshimiwa Majaji, kuna kesi
iliyomhusu Mwenyekiti Mbowe, kesi ya ugaidi ya mwaka 2021. Baadaye aliachiwa na
tukaona picha yake ya kwanza Ikulu akiwa na Rais Samia Suluhu Hassan.
LISSU: Waeleze Waheshimiwa Majaji, hiyo
kesi ya ugaidi ilimweka Mwenyekiti gerezani kwa muda gani?
HECHE: Kwa miezi minane. Waheshimiwa
Majaji, siku Mwenyekiti alipokamatwa Mwanza, nilikamatwa naye pamoja na
wanachama wengine na baadhi ya viongozi wa dini tuliokuwa nao siku hiyo. Nakumbuka
tulikamatwa pia na Mzee Azavery Lwaitama.
LISSU: Waeleze Waheshimiwa Majaji, huyu Azavery
Lwaitama ni nani?
HECHE: Dk. Azavery Lwaitama kwa sasa ni Makamu
Mwenyekiti wa Bodi ya Wadhamini wa chama na mshauri wa chama. Tulikamatwa pia
na Mzee Masinde ambaye sasa ni marehemu, John Pambalu aliyekuwa Mwenyekiti wa
BAVICHA wakati huo na ambaye kwa sasa ni Mkurugenzi wa Oganaizesheni na Mafunzo
wa CHADEMA, Baba Askofu Mwamakula, pamoja na Rose Mayemba aliyekuwa Mwenyekiti
wa Mkoa wa Njombe na ambaye sasa ni mjumbe wa Kamati Kuu ya CHADEMA.
LISSU: Shahidi, umesema mlikamatwa wote pamoja na
Mwenyekiti, halafu ukasema Mwenyekiti akafunguliwa kesi ya ugaidi.
HECHE: Tulishikiliwa katika vituo
mbalimbali vya polisi. Wengine walikuwa Nyakato, wengine Kirumba, na mimi
nilikuwa katika Kituo Kikuu cha Polisi Mwanza. Tulikaa siku mbalimbali; mimi
nilikaa siku tano na nikafanyiwa upekuzi. Wengine walisafirishwa kwenda maeneo
wanakotokea. Kwa mfano, Rose alipelekwa Njombe, huku Pambalu na Mzee Lwaitama
wakipelekwa Dar es Salaam. Baadaye walifikishwa nyumbani kwao na kuachiwa.
LISSU: Shahidi, endelea kueleza kuhusu
kesi nyingine za aina hii.
HECHE: Mwaka jana nilikamatwa hapa hapa
nje ya Mahakama Kuu tarehe 22 Oktoba 2025. Tuhuma niliyopewa nilipofikishwa
Central kwa Bw. Mafwele ni kwamba nilikuwa nimevuka mpaka kwenda Kenya bila
kufuata taratibu.
Kwa hiyo
nilichukuliwa hapo na kuambiwa napelekwa sehemu nilipofanyia kosa, yaani
Tarime. Tulianza safari na kufika Dodoma usiku wa siku hiyo hiyo. Nikapelekwa
Kituo cha Polisi Mtumba, Dodoma, karibu na Mji wa Serikali, na kuwekwa selo
peke yangu mpaka nilipotolewa tarehe 4 Novemba na kusafirishwa kurudishwa Dar
es Salaam.
Waheshimiwa
Majaji, nilipokuwa huko ndugu zangu hawakuruhusiwa kuja kuniona mpaka
nilipogomea kula wala kunywa kwa siku tatu. Baada ya hapo ndipo ndugu
yangu aliruhusiwa kuja kuniona.
Kesi ya Lissu: Matukio ya kutekwa ni ya muda mrefu - Heche
Majaji
wameingia na kesi inaendelea, Heche akiulizwa na Lissu maswali ya ufafanuzi
Jaji: Tuendelee
Lissu: Tuendelee
tulipoishia jana, ulitoa mifano ya mauaji wakati wa chaguzi mbalimbali, waeleze
Majaji,mauaji mengine unayofahamu nyakati za uchaguzi
Heche: Nakumbuka aliuawa mwanachama wetu mmoja Igunga,
Mbwana Massod mwaka 2011
Lissu: Huyu
alikuwa na nani na nani alihusika?
Heche: Mbwana Massod alikuwa kiongozi wa CHADEMA, alikuwa
natokea Jimbo la Ubungo ambapo alienda kushiriki kampeni jimbo la Igunga,
aliuawa na viongozi na wanachama wa CCM na hakuna hatua zozote za kisheria
zilizo chukuliwa.
Lissu: Waeleze
majaji kama kuna watu wa CHADEMA walikamatwa wakati wa uchaguzi huo.
Heche: Ndiyo,
viongozi wa CHADEMA walikamatwa kuna Mwenyekiti wa Kinondoni kichama, Henry
Kileo alikamatwa Pamoja na Mkurugenzi wa ulinzi wakati huo, Wilfred Rwakatare.
Walishitakiwa wote kwa kesi kubwa za ugaidi. Henry alishitakiwa Tabora, Mahakam baadae
ikatupilia mbali na kuachiwa huru na Wilfred Rwakatare alishitakiwa hapa Dar esa
Salaam na baadaye Mahakamma ikamuachia huru, hiyo ni baada ya kuwa wamekaaa
magerezani kwa muda mrefu.
Lissu: Waeleze
majaji kama kumekuwa na mauaji ya wananchi wengine wasio wanachama wa CHADEMA.
Heche: Waheshimiwa
majaji kuna mauaji ambayo yana husisha wananchi wakati wa uchaguzi wa serikali
za mtaa kuna maeneo ambayo yalitokea mauaji kama Shinyanga, Tunduma yenyewe pia
Lissu: Waeleze
majaji ufahamu wowote ulionao juu ya mauaji Pemba na Zanzibar
Heche: Waheshimiwa
majaji wakati …..
Katuga: Hii
aina ya uulizaji maswali waheshimiwa majaji ni kama mshitakiwa anatoa ushahidi
Jaji: Sawa
Lissu: Hilo
swali sioni kama linashida yoyote
Jaji: Nadhani
upande wa Jamuhuri wako sahihi ungemuuliza tu maeneo mengine kama yapo na sio
kumuelekeza kwa kumtajia maeneo
Lissu: Sawa……Sasa
waeleze majiji iwapo unakumbuka mauaji nje ya CHADEMA maeneo mengine.
Heche:
Nakumbuka mauji ya mwaka jana wakati wa uchaguzi mkuu ambapo mamia ya watu
waliuawa mauaji hayo yalifanywa na vyombo vya dola- polisi. Mauaji makubwa
yalifanyika Dar es Salaam, Mwanza, Mbeya, Arusha, Tarime, Geita na maeneo
mengine mengi.
Mauaji ambayo
kwa kweli……..
Lissu: Usitangulie
peke yako
Lissu: Waeleze
majaji juu ya utekwaji na upetezaji wa watu
Katuga: Huu
ulizaji wa maswali nachoka kusimama waheshimiwa majaji haya maswali ni leading
yana pendekeza majibu
Lissu: Nimeshaondoka
kwenye swala mauaji wakili wa serikali anasema lina sugest jibu, Jibu gani kama
lipo shahidi atasema kama hajui atasema sijui. Suala la watu kupotezwa ni
mjadala mzito nchi hiii na ni topic (mada) mpya kabisa na mlead (namuongoza) vipi
shahidi?
Jaji: Tuna
sisitiza tu tujikite kwenye taratibu za examination in chief tunaomba usiulize
maswali yanayo suggest(pendekeza) majibu
Lissu: Naomba
nilirejee swali waheshimiwa majiji waambie majaji matukio mengine ya uonevu nje
ya mauaji
Heche: Matukio
ya uonevu ni mengi ikiwemo watu kutekwa na kupotezwa. Katika hilo nitazungumza
matukio kadhaa ninayo yafahamu
Ripoti ya TLS
inasema kuna watu 718 waliotekwa na kupotezwa kati ya hao kuna viongozi wa CHADEMA,
wanachama wa CHADEMA, viongozi wa vyama vingine vya siasa kama CCM ambao
wameonesha msimamo wao wa wazi wa kupinga matendo ya serikali hii.
Lissu: Simama
hapo hapo shahidi
Jaji: Ndio
Lissu: Hujatuambia
hiyo ripoti ya TLS ni ya mwaka gani tupe taarifa kamili
Heche: Waheshimiwa
majiji ripoti ya TLS mwaka 2026 imeeleza matukio ya mwaka jana. Mwaka 2016/2017
ni ya muda mrefu waheshimiwa.
Lissu: Tuaanze
na ya 2016/20217
Heche: Mwaka
2016/2017 ni ya Ben Sanane kutekwa na kupotea, Azory Gwanda alikuwa mwandishi, Kanguye
aliyekuwa Mwenyeki wa CCM huko Kigoma.
Kesi ya Lissu: Mahakama kuamua kuhusu mashahidi 7 akiwemo Rais Samia
Chanzo cha picha, JF
Mwandishi wetu anaripoti kutoka Mahakama Kuu Masjala Ndogo Dar Es Salaaam kwamba Mahakama itatoa uamuzi mdogo kuhusu Mashahidi 7 waliotajwa na Tundu Lissu, anayetuhumiwa kwa kesi ya uhaini.
Baada ya mwezi uliopita Mahakama kuamua kwamba Tundu Lissu ana kesi ya kujibu, mshtakiwa huyo alieeleza kwamba amepokea uamuzi huo na yupo tayari kujitetea yeye mwenyewe kama shahidi wa kwanza na kuwaleta mashahidi wengine mahakamani hapo.Aliwataja mashahidi hao, Lissu amesema mashahidi wake katika kesi hiyo watakuwa ni Rais Samia Suluhu Hassan, ambaye ndiye kiongozi Mkuu wa Serikali inayodaiwa kutishiwa.Mashahidi wengine ni aliyekuwa Makamu wa Rais, Dkt. Philip Mpango, aliyekuwa Waziri Mkuu, Kassim Majaliwa, IGP Camilius Wambura, Mkuu wa Majeshi General Mkunda, Mkurugenzi Mkuu wa Idara ya Usalama wa Taifa (TISS) na Mkurugenzi wa Makosa ya Jinai, CP Ramadhan Kingai.Wengine ambao wametoa ushahidi wao ni Katibu Mkuu wa CHADEMA, John Mnyika, Naibu Katibu Mkuu wa CHADEMA, Amani Golugwa, Makamu Mwenyekiti wa CHADEMA - Bara, John Heche pamoja na Mkurugenzi wa Mawasiliano na Uenezi wa chama hicho, Brenda Rupia.
Upande wa mashtaka ukiongozwa na Wakili wa Serikali Mkuu, Nassoro Katuga ulipinga baadhi ya mashahidi waliotajwa na mtuhumiwa hasa wale 7 wanaotoka Serikalini, na wastaafu akiwemo Rais.
Mahakama ilisema wale ambao hawabishaniwi mashahidi kutoka CHADEMA wangeendelea kutoa ushahidi na kwamba ingetoa uamuzi kuhusu vigogo 7 wakiongozwa na Rais.
Lakini kwa sasa ushahidi wa Heche unaendelea.
KARIBU TENA SEPTEMBA 10 LEO KESI YA LISSU INAENDELEA
Maelezo ya picha, Heche akiteta jambo na wenzake waliofika Mahakamani leo kuendelea na kesi ya uhaini ya Lissu
Maelezo ya picha, Profesa Azaveli Lwaitama (kushoto) akiwa na Sheikh Issa Ponda Mahakamani leo, anayesoma gazeti
Maelezo ya picha, Mawakili wa Serikali wakiwa Mahakamani
Heche: Polisi walituzuia kwa mabomu kampeni za Lissu Tarime
Lissu: Waeleze majaji, nilipokuja jimboni
kwako mwaka 2020 nini kilitokea?
Heche: Waheshimiwa majaji, Lissu alikuwa
mgombea urais wa CHADEMA mwaka 2020. Alifika jimboni kwetu, tukafanya mikutano
maeneo kadhaa. Siku ya kwanza, kesho yake tulitarajia kufanya mikutano katika
kata inayoitwa Matongo. Hili eneo linaitwa Kewanja. Polisi walituzuia kwa
mabomu katika eneo ambalo mgombea alipaswa kusalimia wananchi. Kukatokea vurugu
kubwa sana kati ya raia na polisi. Kulikuwa na maji ya washawasha, risasi na
mabomu. Lakini vurugu zilipokuwa kubwa sana na polisi wakazidiwa, walituruhusu
kufanya mkutano.
Heche: Lengo lilikuwa kutawanya watu
wasije kutusikiliza. Kwa imani yao, tungekosa watu wa kutusikiliza. Bahati
nzuri ilikuwa ni Tarime, Waheshimiwa Majaji, ambako si rahisi vitisho hivyo
vikawakimbiza watu waliokuwa na hamu ya kumsikiliza mgombea urais.
Heche: Wakati mgombea wetu anafanyiwa
hivi, hakuna mgombea wa CCM aliyewahi kufanyiwa hivyo. Si Magufuli wakati ule
wala Samia sasa, ambaye mikutano yao imewahi kuharibiwa kwa mabomu, risasi na
maji ya washawasha.
Lissu: Waeleze majaji, hili ni swali langu
la mwisho kwa leo. Siku ya uchaguzi wa mwaka 2020 katika Jimbo la Rorya
kulikuwa na nini?
Heche: Waheshimiwa majaji, siku ya
uchaguzi mkuu katika Jimbo la Rorya, ambako alikuwa anagombea Ezekia Biogot
Wenje ubunge kupitia CHADEMA, walivamiwa nyumbani kwao na polisi. Katika tukio
hilo, ndugu Nyatenda Wenje aliuawa nyumbani kwao pamoja na kuwepo kwa Wenje.
Lissu: Huyu Nyatenda Wenje alikuwa nani?
Heche: Alikuwa ndugu yake wa Ezekia Wenje.
Lissu: Je, Ezekia Wenje kitu gani
kilimtokea?
Heche: Katika tukio hilo, Bwana Ezekia
Wenje alinusurika kuuawa. Alikimbilia Kenya na baadaye akaenda uhamishoni
nchini Canada.
Lissu: Waeleze majaji, hatua zozote
zilichukuliwa dhidi ya wauaji wa Nyatenda Wenje?
Heche: Waheshimiwa majaji, sina kumbukumbu
yoyote juu ya hatua zilizochukuliwa dhidi yao.
Lissu: Waheshimiwa majaji, nimemaliza kwa
leo.
Lissu: Naomba tuahirishe mpaka kesho ili tuendelee na
examination-in-chief, Waheshimiwa Majaji.
Mdogo wangu aliuawa akiwa amefungwa pingu mikono yote nyuma - Heche
Lissu: Matukio mengine?
Heche: Wakati nagombea ubunge mwaka 2015, nilipokuwa
naenda kufanya kampeni Kata ya Nyanungu, Tarime, tulishambuliwa na akauawa
Bwana Bokhe Mwita Waitiei.
Lissu: Alishambuliwa na watu gani?
Heche: Alishambuliwa na wafuasi wa CCM.
Walikamatwa na baadaye kuachiwa, kisha kesi ikaisha hivyo.
Heche: Walikamatwa kwa sababu
walifahamika, lakini baadaye waliachiwa huru.
Lissu: Nini kilitokea kwenye uchaguzi wa
Busanda?
Heche: Aliuawa kiongozi Alphonce Mawazo,
ambaye alikuwa mgombea wa Jimbo la Busanda. Hata kumzika ilibidi tuombe amri ya
mahakama kwa sababu tulizuiwa kumuaga huku mwili wake ukiwa bado hospitalini.
Lissu: Alphonce Mawazo alikuwa na nafasi
gani kwenye chama?
Heche: Alikuwa Mwenyekiti wa CHADEMA Mkoa
wa Geita na mjumbe wa Baraza Kuu la chama.
Lissu: Kuna hatua zozote zilichukuliwa
dhidi ya waliomuua Alphonce Mawazo?
Heche: Sikumbuki vizuri mwisho wa kesi
hiyo, hivyo siwezi kueleza kwa uhakika.
Lissu: Waeleze majaji nini kilitokea jimboni
kwako Tarime mwaka 2020.
Heche: Mwaka 2020, wakati nafunga kampeni
Nyamongo, tulivamiwa kwa risasi. Watu wawili waliuawa na wengine kujeruhiwa.
Waliouawa ni Chacha Isangora na Chacha Gabir.
Watu waliowashambulia
wanafahamika. Maganda ya risasi yalikutwa eneo la tukio. Baadhi yao walikuwa
viongozi wa CCM. Polisi walichukua maganda hayo, waliwashikilia kwa muda,
lakini baadaye wakawaachia. Familia zimebaki na yatima na wajane kutokana na
matukio yanayohusishwa na uchaguzi.
Lissu: Waeleze majaji kama kuna tukio
lingine la wakati wa uchaguzi.
Heche: Kwenye uchaguzi hapana, lakini
katika shughuli za siasa zipo nyingine. Polisi walimuua mdogo wangu.
Waheshimiwa
majaji, mdogo wangu aliitwa Suguta Heche. Alikamatwa Sirari mwaka 2018,
akafungwa pingu mikono nyuma na kuchomwa sindano akiwa katika hali hiyo.
Sirari ipo
Tarime Vijijini. Baadaye kulikuwa na madai ya jaribio la kumtupa ili ionekane
amepata ajali au ameshambuliwa na watu wasiojulikana. Walinzi wa eneo waliona
kilichokuwa kinaendelea, hivyo akarudishwa kituo cha polisi.
RPC wa
wakati huo alitoa taarifa kwa umma kwamba mdogo wangu ameuawa kikatili na
polisi na kwamba hatua zingechukuliwa. Askari aliyekuwa anahusishwa na tukio
hilo aliachiliwa na kuhamishwa kituo, na mpaka sasa ni mtumishi wa Jeshi la
Polisi.
Ninaamini
mdogo wangu aliuawa kutokana na msimamo wangu wa kisiasa na kupinga maovu ya
nchi hii, na kwamba tukio hilo lilikuwa ujumbe kwamba wanaweza kufanya lolote
bila hatua za kisheria kuchukuliwa.
Heche: 'Ni kama Simba na Yanga wanacheza, halafu Yanga ndiye anamchagua refa'
Chanzo cha picha, Facebook/Heche
Lissu: Kiswahili cha No Reforms, No Election
ni nini?
Heche: Bila mabadiliko hakuna uchaguzi.
Lissu: Ni mabadiliko gani yaliyoazimiwa na Kamati
Kuu?
Heche: Kamati Kuu iliazimia mabadiliko ya kikatiba na
kisheria ili kuondoa mamlaka makubwa ya Rais ya kuunda Tume ya Uchaguzi, wakati
yeye mwenyewe ni mgombea. Ni
kama simba anacheza na Yanga halafu Yanga ndiye anachagua refa.
Lissu: Una maana gani unapozungumzia tume?
Heche: Tume Huru ya Uchaguzi ambayo
haitakuwa na upendeleo wala kuingiliwa na mgombea ambaye ana maslahi.
Lissu: Usinitangulie, ukinitangulia...
anaonesha majaji wa serikali. (Kicheko mahakamani.)
Lissu: Shahidi, nataka uwaeleze majaji
uzoefu wako na matatizo ya chaguzi za nchi hii.
Heche: Waheshimiwa majaji, mimi nimegombea
mara kadhaa. Nimekuwa diwani na nimekuwa mbunge katika chaguzi za nchi hii.
Nimeshiriki maeneo mbalimbali katika kampeni za chama.
Chaguzi
zote hizi, waheshimiwa majaji, ziliambatana na maumivu makubwa; kutekwa,
kuenguliwa kwa wagombea wetu, kuibiwa kwa fomu za viapo vya mawakala, ratiba
zetu kuingiliwa na polisi, kupigwa kwa watu katika mikutano ya kampeni,
wagombea wetu kunyimwa fomu za matokeo, kura za uongo kuingizwa kwa maboksi na
mabegi na askari polisi ambao walitakiwa kusimamia uchaguzi. Wagombea wetu
walienguliwa kwa kuambiwa hawajui kusoma na kuandika.
Naomba
nitafafanua jambo moja baada ya jingine.
Nitaanza na
mauaji.
Katika
uchaguzi wa Arumeru, Katibu wetu wa USA River, Bwana Msafiri Bwambo, aliuawa
kwa kuchinjwa kwa chainsaw. Watu waliosadikiwa kuwa wanachama wa CCM
walihusishwa na tukio hilo, na mpaka leo hakuna mtu aliyekamatwa au kufungwa
kwa mauaji hayo.
Lissu: Tukio lingine, shahidi.
Heche: Hapa Dar es Salaam, Kinondoni,
aliuawa Mwenyekiti wa CHADEMA wa Ananasi, Dani Yona. Vilevile hakuna uchunguzi
uliokamilika wala mtu aliyekamatwa, waheshimiwa majaji.
Mwanachama
wetu Akwilina Akwilini, ambaye wakati huo Kamanda wa Polisi, Bwana Mambosasa,
alithibitisha aliuawa kwa risasi ya polisi. Hakuna askari aliyekamatwa wala
kushitakiwa.
Badala
yake, nilishtakiwa mimi, John Mnyika, ambaye wakati huo alikuwa Katibu Mkuu;
Freeman Mbowe ambaye alikuwa Mwenyekiti; Vincent Mashinji aliyekuwa Katibu
Mkuu; Peter Msigwa, Mbunge wa Iringa Mjini; Ester Bulaya, Mbunge wa Bunda
Mjini; Halima Mdee, Mbunge wa Kawe; Ester Matiko, Mbunge wa Tarime Mjini; na
Salum Mwalimu, Naibu Katibu Mkuu Zanzibar.
Lissu: Waeleze majaji mlishtakiwa kwa kosa
gani na kesi iliishia wapi?
Heche: Kwanza nieleze jambo moja. Wote
hao walikuwa wajumbe wa Kamati Kuu ya chama. Walishtakiwa kwa makosa
mbalimbali, ikiwemo uchochezi na kushiriki kusanyiko lisilo na kibali.
Lissu: Kabla sijasahau, hiyo kadhia ilinikosaje mimi?
Heche: Waheshimiwa majaji, Mwenyekiti wetu wa sasa
alikuwa ameshambuliwa vibaya kwa risasi na alikuwa akipatiwa matibabu nje ya
nchi. Wakati huo alikuwa Makamu Mwenyekiti.
Lissu: Uamuzi wa hiyo kesi ulikuwaje?
Heche: Tulihukumiwa kifungo cha miezi sita
au kulipa faini. Mimi nililipa faini ya shilingi milioni 40. Kwa ujumla ilikuwa
karibu shilingi milioni 300.
Lissu: Ilikuwa katika mahakama gani?
Heche: Ilikuwa Mahakama ya Hakimu Mkazi
Kisutu, na ilisikilizwa na hakimu ambaye baadaye alipandishwa cheo na kuwa
jaji.
Lissu: Baada ya kuhukumiwa, nini
kilifuata?
Heche: Tulikata rufaa Mahakama Kuu, na
baadaye hukumu ile ilitupiliwa mbali. Mahakama ikaamuru turejeshewe fedha zetu,
lakini mpaka leo sijawahi kurejeshewa, licha ya amri hiyo.
Lissu: Ni jaji gani wa Mahakama Kuu
aliyetoa amri hiyo?
Heche: Jaji Mgeta, waheshimiwa.
Lissu: Sasa shahidi, ulisema kulikuwa na
mauaji ya Akwilina Akwilini. Hiyo habari iliishia wapi?
Heche: Kama zilivyo habari nyingine za
mauaji.
Jaji: Tuambie iliishia wapi.
Heche: Iliishia hapo, na hakuna
aliyeshitakiwa wala kufungwa kwa mauaji hayo.
Heche Mahakamani: 'Lissu ni mzalendo na mpiganaji wa kweli'
Lissu: Kwa kuwa nimekuita utoe ushahidi katika kesi
hii, waeleze majaji mimi ni mtu wa aina gani.
Heche: Namfahamu kama mzalendo, mwanademokrasia,
mzalendo wa kweli, mpenda maendeleo ya nchi hii, muadilifu, mtu anayependa
kushindanisha mawazo kwa hoja. Amekuwa
mbunge, na kabla hata mimi sijaingia bungeni nilikuwa namfuatilia. Ni mtu
jasiri asiyeogopa kusema ukweli. Kwa lugha yetu tunasema ni mpiganaji wa kweli.
Kwa sisi
watu wa Tarime, nilimfahamu alipokuja kumtetea marehemu Chacha Wangwe na
wananchi wa Nyamongo waliodai kunyang'anywa maeneo yao ya asili yaliyokuwa na
madini ya dhahabu.
Lissu: Kwa nini umemtaja Mzee Augustino
Sasi?
Heche: Mzee Augustino Sasi alikuwa
Mwenyekiti wa Kijiji cha Kewanja kupitia Chama Cha Mapinduzi na alifungwa kwa
kile kilichoelezwa kuwa kesi za uonevu, ikiwemo kupokonywa mali zake.
Baada ya
kutoka gerezani alijiunga na chama chetu na akachaguliwa kuwa diwani. Nilifanya
naye kazi katika Baraza la Madiwani. Nilimkuta katika kipindi chake cha pili
cha uongozi, kwa sababu mimi nilichaguliwa mwaka 2008.
Lissu: Waeleze majaji, kwa kumbukumbu
zako, ni watu wangapi niliowatetea katika matatizo yao?
Heche: Ni kundi kubwa. Ninawakumbuka
wachache kama kina Wangwe kwa sababu ilikuwa ni jambo kubwa sana Tarime wakati
huo kutokana na uonevu uliodaiwa kufanyika.
Lissu: Sasa tuzungumze kuhusu kesi ambayo
nimekuita utoe ushahidi wa utetezi. Waeleze majaji, kulikuwa na nini tarehe 3
Aprili mwaka jana?
Heche: Kulikuwa na kikao cha watia nia wa
nafasi mbalimbali kupitia chama chetu. Tulikuwa nao katika kikao kilichofanyika
Makao Makuu ya chama.
Lissu: Lengo la mkutano huo lilikuwa nini?
Heche: Lengo lilikuwa kuwaeleza kuhusu
msimamo wa chama wa "No Reforms, No Election".
Bila
mabadiliko hakuna uchaguzi. Lengo lilikuwa kukutana nao na kuwaelimisha na
kuwapa elimu kwa nini chama kimechukua msimamo huo kwenye maamuzi ya vikao
vilivyokuwa vimetangulia mwezi wa 12, mwaka uliokuwa umeisha."
Lissu: Hivyo vikao vilivyotangulia ni
vikao gani na tarehe zake kama unakumbuka?
Heche: Nimekuwa mjumbe wa Kamati Kuu kwa
muda mrefu, hivyo nilipata nafasi ya kushiriki vikao vya Kamati Kuu baada ya
uchaguzi wa serikali za mitaa, ambapo kulikuwa na malalamiko kwamba uchaguzi
huo umeharibiwa kwa wagombea wa CHADEMA kuenguliwa nchi nzima. Watu waliuawa,
ikiwemo Manyoni ambako mgombea wetu aliuawa, na pia Dar es Salaam hapa.
Nzegeli: Tuko tayari kumsikiliza shahidi
namba tano wa upande wa utetezi.
Lissu: Niko tayari, waheshimiwa majaji. Waheshimiwa
majaji, shahidi wangu.
Jaji: Kulikuwa na jambo moja hapa kuhusu wale
mashahidi wengine.
Lissu: Ulisema kwamba nianze na hawa; tukikamilisha
utatoa uamuzi kuhusu wale mashahidi wengine.
Nzegeli: Waheshimiwa majaji, kama alivyosema
mshitakiwa, tuendelee na shahidi huyu. Baada ya hapo mahakama itasoma uamuzi
kuhusu hao mashahidi wengine.
Jaji: Unaitwa nani?
Heche: Jina langu ni John Wegesa Heche.
Jaji: Unaishi wapi?
Heche: Tarime na Mwanza.
Jaji: Kazi yako?
Heche: Mimi ni Makamu Mwenyekiti wa
CHADEMA.
Lissu: Umesema umekuwa Makamu Mwenyekiti
wa CHADEMA tangu lini?
Heche: Nimekuwa Makamu Mwenyekiti tangu tarehe 22
Januari 2025.
Lissu: Waeleze waheshimiwa majaji Makamu Mwenyekiti
wa CHADEMA anapatikanaje.
Heche: Waheshimiwa majaji, Makamu Mwenyekiti wa
CHADEMA hupatikana kwa kuchaguliwa na Mkutano Mkuu wa Taifa.
Lissu: Na anatumikia nafasi hiyo kwa muda
gani?
Heche: Waheshimiwa majaji, anatumikia
nafasi hiyo kwa kipindi cha miaka mitano.
Lissu: Nani alikuwa mtangulizi wako?
Heche: Kabla yangu alikuwa Tundu Lissu,
ambaye sasa ni Mwenyekiti.
Lissu: Waeleze majaji, kabla ya
kuchaguliwa kuwa Makamu Mwenyekiti mwaka jana ulikuwa na nafasi gani?
Heche: Kabla ya kuchaguliwa mwaka jana
nilikuwa mjumbe wa Kamati Kuu ya chama.
Lissu: Waeleze majaji Kamati Kuu ya chama
chako ni chombo cha aina gani ndani ya chama chako?
Heche: Ndicho chombo cha juu cha utendaji
chini ya Baraza Kuu.
Lissu: Waeleze majaji wajumbe wa Kamati
Kuu wanapatikanaje.
Heche: Kuna wanaoingia kwa nafasi za vyeo
vyao, mfano Mwenyekiti na Makamu Wenyeviti wa Bara na Zanzibar, Katibu Mkuu na
Manaibu Katibu Wakuu wa Bara na Zanzibar, wenyeviti wa mabaraza ya chama,
ambapo kuna Baraza la Wanawake (BAWACHA), Baraza la Vijana (BAVICHA) na Baraza
la Wazee (BAZECHA). Pia kuna wenyeviti wa kanda za chama wanaochaguliwa kwenye
kanda zao, ambazo ni kumi; nane kutoka Bara na mbili kutoka Zanzibar. Kuna
wajumbe wanaochaguliwa na Baraza Kuu la chama na wajumbe wanaoteuliwa na
Mwenyekiti wa Taifa.
Lissu: Kwa ufahamu wako, jumla ya wajumbe
wa Kamati Kuu ni wangapi?
Heche: Jumla yao ni 29, waheshimiwa majaji.
Lissu: Majukumu ya Kamati Kuu ni yapi?
Heche: Kusimamia Sekretarieti ya Chama Taifa,
kusimamia shughuli za utendaji wa chama, kufanya vikao na maamuzi yanayohusu
shughuli hizo za utendaji, kupitia na kuidhinisha muhtasari wa vikao vya nyuma,
kupanga vikao vya Baraza Kuu la chama na kupitisha ajenda zinazokwenda kwenye
Baraza Kuu.
Lissu: Sasa shahidi, waeleze waheshimiwa majaji
umekuwa mjumbe wa Kamati Kuu kwa muda gani?
Heche: Nimekuwa mjumbe wa Kamati Kuu tangu mwaka
2011, hivyo ni takriban miaka 15.
Lissu: Waeleze majaji nafasi nyingine ndani ya chama
ulizowahi kushikilia.
Heche: Nilikuwa Katibu wa tawi la CHADEMA Students
Organisation (CHASO), tawi la SAUT Mwanza, kuanzia mwaka 2006 hadi 2009.
Lissu: SAUT ni nini?
Heche: Chuo Kikuu cha Mtakatifu Augustino.
Lissu: Nafasi nyingine?
Heche: Nimewahi kuwa Mwenyekiti wa Vijana
Taifa wa BAVICHA kuanzia mwaka 2011 hadi 2014. Pia nimekuwa Mwenyekiti wa Kanda
ya Serengeti, jambo lililonifanya kuwa mjumbe wa Kamati Kuu. Hata nafasi ya
BAVICHA ilinipa uanachama wa Kamati Kuu.
Lissu: Kanda ya Serengeti ni nini? Majaji
hawajui.
Heche: Nimekuwa Mwenyekiti wa Kanda ya
Serengeti kuanzia mwaka 2016 hadi 2019. Kanda ya Serengeti inajumuisha mikoa
mitatu: Mara, Shinyanga na Simiyu.
Lissu: Nje ya chama, waeleze majaji uzoefu
wako.
Heche: Nimekuwa Diwani wa Kata ya Tarime
Mjini. Nilichaguliwa katika uchaguzi mdogo mwaka 2008 nikiwa bado mwanafunzi wa
chuo kikuu.
Lissu: Tuendelee.
Heche: Vilevile nimekuwa Mbunge wa Jimbo
la Tarime Mjini kuanzia mwaka 2015 hadi mwaka 2020.
Lissu: Je, kuna nafasi nyingine ndani au
nje ya nchi?
Heche: Nilikuwa mjumbe wa Young Democrats Union
kuanzia mwaka 2011 hadi 2014, nilipomaliza uongozi wangu BAVICHA.
Nzengeli: Tuko tayari kumsikiliza shahidi namba tano
wa upande wa utetezi.
Lissu: Niko tayari, Waheshimiwa Majaji.
Lissu: Waheshimiwa Majaji, huyu ni shahidi wangu.
Jaji: Kulikuwa na jambo moja hapa kuhusu wale
mashahidi wengine.
Lissu: Ulisema kwamba nianze na hawa, tukikamilisha
ndipo utatoa uamuzi kuhusu wale mashahidi wengine.
Nzengeli: Waheshimiwa Majaji, kama alivyosema
mshitakiwa, tuendelee na shahidi huyu. Baada ya hapo, mahakama itasoma uamuzi
kuhusu hao mashahidi wengine.
Mahakama
ilitulia kwa muda huku majaji wakijadiliana. Baadaye, Jaji Ndunguru alisema
kuwa mahakama imekubaliana kuendelea na ushahidi wa shahidi aliyepo, na kwamba
kabla ya kuahirisha kesi itatoa uamuzi ili pande zote zijue hadhi ya mashahidi.
Brenda: ‘Nchi hii Rais ndiye mwenye maamuzi ya mwisho’
Lissu: Ukiulizwa juu ya utawala wa nchi
yetu, ukasema kuna utawala wa kiimla. Ulimaanisha nini?
Brenda: Nchi hii rais ndiye mwenye maamuzi
ya mwisho. Hakuna utawala wa sheria.
Lissu: Uliulizwa kama ni kosa kuzuia
uchaguzi kwa kuhamasisha, ukasema si kosa. Ulimaanisha nini?
Brenda: Nilijibu sijui kama ni kosa, kwa
sababu aliuliza iwapo ni kosa kisheria au la, na mimi sijui kama ni kosa.
Lissu: Umesema kila mtu ana haki ya
kutafsiri hayo maneno ninayoshitakiwa nayo kama anavyoona yeye. Fafanua.
Brenda: Ndiyo, Mheshimiwa Jaji. Kila mtu
anatafsiri vile anavyoona yeye.
Lissu: Uliulizwa kama ni haki au si haki
kufanya wanachoona kinafaa baada ya kutafsiri hiyo hotuba, ukasema ni haki.
Umesema ndiyo?
Brenda: Ndiyo. Hotuba ililenga kuzuia
uchaguzi, hivyo mtu asipoenda kupiga kura amezuia uchaguzi. Hiyo ndiyo ilikuwa
maana yangu.
Lissu: Nianze na swali uliloulizwa juu ya hotuba
yangu ueleze kama mimi nilieleza njia za kuzuia uchaguzi, na ukasema ndiyo.
Naomba ufafanue hiyo.
Brenda: Mwenyekiti alisema njia za kutoshiriki
uchaguzi zipo nyingi, na tusiposhiriki huo uchaguzi tutakuwa tumeuzuia huo
uchaguzi na tutakuwa tumekinukisha kweli kweli.
Lissu: Ahsante.
Lissu: Na vilevile Wakili Katuga alikuuliza kama
mwenyekiti alielekeza njia za kuvuruga uchaguzi, ukasema ndiyo. Ulimaanisha nini?
Brenda: Nilimaanisha alisema...
Lissu: Na alielekeza namna ya kuvuruga
uchaguzi?
Brenda: Ndiyo, alielekeza.
Lissu: Na alielekeza namna ya kukinukisha?
Brenda: Ndiyo, alielekeza.
Lissu: Twende kwenye ushahidi wako wakati
unaongozwa na Job Mrema.
Alikuuliza
mwanzoni kabisa kama ulishiriki katika mkutano wa tarehe 3 Aprili mwaka jana.
Ueleze kama aliposema maneno anayoshitakiwa nayo aliungwa mkono. Ulisema
hufahamu kama aliungwa mkono. Fafanua jibu lako.
Brenda: Sifahamu kwa sababu hakukuwa na
swali la "Mnaniunga mkono au hamniungi mkono?"
Lissu: Uliulizwa sababu ya wewe kukamatwa,
ukasema ni kuhusu taarifa uliyotoa. Ukaulizwa kama ulifanya uchunguzi wa hiyo
taarifa. Fafanua.
Brenda: Nilimpigia mhusika mwenyewe na
akanithibitishia kuwa ni kweli.
Lissu: Uliambiwa taarifa yako ni ya uongo,
ukasema si uongo.
Brenda: Nilimpigia Mbunge Macalister na
kuthibitisha juu ya taarifa hizo, ndiyo nikatoa taarifa.
Lissu: Twende kwenye kamusi ya Kiswahili.
Kwa kuwa ulionyeshwa kamusi yao, na mimi naomba nikuonyeshe ya kwangu.
Uliambiwa usome tafsiri ya hilo neno "uasi" na ukaulizwa kama ni
kweli neno uasi lina tafsiri zaidi ya moja. Ni kweli? Hebu fafanua.
Brenda: Unaweza kutumia maana mojawapo, na
mimi nilimaanisha maana B.
Lissu: Uliulizwa maswali mengi juu ya wafanyakazi
wenzako. Ulisema Gervas Liende
humfahamu.
Brenda: Simfahamu.
Katuga afungua mjadala kuhusu tafsiri ya kauli za Lissu mahakamani
Maelezo ya picha, Brenda Rupia
Katuga: Unajua ni kosa kisheria
kumhamasisha mtu mwingine kuzuia uchaguzi?
Brenda: Sijui kama ni kosa.
Katuga: Waambie majaji kama ni haki au si
haki kwa mtu aliyesikia hotuba ya mwenyekiti kuitafsiri kwa alivyoelewa.
Brenda: Ni haki.
Katuga: Waambie majaji kama ni haki mtu
kufanyia kazi hotuba ya mwenyekiti kama vile alivyoielewa.
Brenda: Ni haki.
Katuga: Ni haki kwa mtu mwingine kutumia
njia inayofaa kuvuruga uchaguzi?
Brenda: Ni haki.
Katuga: Waambie majaji kama ulimsikia PW3
wakati akitoa ushahidi hapa mahakamani alisema baada ya hotuba ya mwenyekiti
alijiandaa kupiga wapiga kura mawe.
Brenda: Huyo shahidi sikumsikia.
Katuga: Waambie majaji, ni kweli au si
kweli hao uliowaita G55 walikuwa wanachama wa CHADEMA?
Brenda: Walikuwa wanachama wa CHADEMA kwa
wakati ule.
Katuga: Ni kweli au si kweli hawa G55
walipingana na msimamo wa CHADEMA kwa kusema msimamo wa CHADEMA unaashiria
uasi?
Brenda: Ni kweli.
Katuga: Ni kweli kwamba baada ya wao kuona
na kupinga huu msimamo ndipo mliwaita G55?
Brenda: Si kweli.
Katuga: Ni kweli kwamba hawa G55 walijitoa kwenye huu
msimamo?
Brenda: Walijitoa kwenye chama.
Katuga: Chombo gani kina wajibu wa kulinda
amani ya nchi?
Brenda: Jeshi la Polisi na Serikali.
Katuga: Katika ushahidi wako uliwaambia
waheshimiwa ni njia gani ya kisheria na ya amani inayoweza kutumika kuzuia
uchaguzi?
Brenda: Sijaeleza.
Katuga: La mwisho kabisa, hili. Kama nilikusikia
wakati unazungumzia mema na uzuri wa mwenyekiti wa CHADEMA, ulisema ni mtu
mwema ambaye amenyimwa mafao yake ya kibunge, na kama uliwahi kufuatilia wewe
binafsi?
Brenda: Sijawahi kufuatilia.
Katuga: Kwa tuhuma hizo, nitakuwa sahihi
nikisema mwenyekiti anachukia serikali?