Lissu akosoa hukumu asema ni ya kisiasa

Mwenyekiti wa chama cha upinzani cha CHADEMA nchini Tanzania Tundu Lissu, amekuwa akikabiliwa na kesi hiyo tangu Oktoba mwaka 2025, akituhumiwa kuchochea uasi na kudhoofisha mamlaka ya serikali.

Muhtasari

Moja kwa moja

Na Waandishi wa BBC Swahili

  1. Heche afafanua ujumbe wa Lissu: "Tatizo ni mfumo wa Uchaguzi"

    LISSU: Waeleze Waheshimiwa Majaji nilisema nini juu ya harakati mbalimbali za kubadili mfumo huu wa uchaguzi.

    HECHE: Alieleza kwamba harakati za kubadili mfumo wa uchaguzi zimekuwepo tangu miaka ya 1990. Alitaja juhudi mbalimbali, ikiwemo Tume ya Jaji Nyalali, Tume ya Jaji Kisanga na Tume ya Jaji Joseph Warioba, ambazo zote zilitoa mapendekezo kuhusu mageuzi ya mfumo wa uchaguzi, kuimarisha demokrasia na kutoa nafasi kubwa zaidi kwa wananchi kuamua viongozi wao.

    LISSU: Ukisema kuondoa mfumo wa chama kimoja una maana gani?

    HECHE: Mfumo uliopo sasa, kwa maelezo yake, umekuwa ukitawaliwa na Chama Cha Mapinduzi kupitia viongozi wake. Alieleza kwamba Rais ndiye mwenye mamlaka ya kuteua viongozi wa Tume ya Uchaguzi kuanzia ngazi ya juu hadi ngazi nyingine za usimamizi wa uchaguzi.

    LISSU: Elezea hicho ulichosema kuhusu Mchungaji Christopher Mtikila kwenda mahakama ya Afrika.

    HECHE: Kwa uelewa wangu, Mwenyekiti alieleza kwamba Tanzania ni sehemu ya mikataba mbalimbali ya kimataifa na imewahi kukumbwa na mashauri mbalimbali yaliyoibua mjadala wa haki za kisiasa, ikiwemo kesi ya Christopher Mtikila na mashauri mengine yaliyohusu masuala ya uchaguzi.

    LISSU: Waeleze Waheshimiwa Majaji katika mazungumzo yangu na wadau nililizungumziaje suala la mahakama za nje au za kikanda.

    HECHE: Waheshimiwa Majaji, alieleza kwamba kumekuwa na majaribio mbalimbali ya kubadili mfumo wa uchaguzi kupitia mahakama za ndani na za kikanda, lakini baadhi ya maamuzi au mapendekezo hayo hayajatekelezwa kikamilifu.

    LISSU: Waeleze Waheshimiwa Majaji nilizungumza nini na wadau kuhusu suala la kuahirisha uchaguzi wa mwaka 2025.

    HECHE: Alisema kwamba kwa sababu mfumo uliopo una matatizo mengi yanayosababisha migogoro, vurugu na matokeo yanayobishaniwa, chama kilikuwa tayari uchaguzi usogezwe mbele ili kutoa nafasi ya kufanya mabadiliko yatakayowezesha uchaguzi kuwa huru na wa haki.

    LISSU: Waeleze Waheshimiwa Majaji kuhusu jitihada za kuwashirikisha wadau wa nje unazozifahamu.

    HECHE: Nakumbuka tulisafiri hadi Nairobi, Kenya, mimi pamoja na Tundu Lissu na Godbless Lema kwa lengo la kuzungumza na wadau mbalimbali.

    LISSU: Waeleze Waheshimiwa Majaji mkakati wa kuzungumza na wananchi ulikuwaje.

    HECHE: Mkakati ulikuwa kufanya mikutano ya hadhara katika maeneo mbalimbali ya nchi.

    LISSU: Waeleze Waheshimiwa Majaji kwamba katika ziara ya kanda mimi na wewe tulikuwa pamoja.

    HECHE: Ndiyo, tulikuwa pamoja katika mikutano ya Mbeya Mjini na Iringa Mjini.

    LISSU: Waeleze Waheshimiwa Majaji mkutano wa Mbeya ulikuwa tarehe ngapi.

    HECHE: Sikumbuki tarehe, lakini nakumbuka ulikuwa mkutano wa kwanza katika ratiba hiyo.

    LISSU: Waeleze Waheshimiwa Majaji kuhusu mkutano wa Iringa.

    HECHE: Nao sikumbuki tarehe yake, lakini nakumbuka ulikuwa mkutano wa mwisho.

    LISSU: Baada ya hapo ratiba ilikuwaje? Wewe ulienda wapi na mimi nilienda wapi?

    HECHE: Mimi nilikwenda Njombe pamoja na baadhi ya maeneo ya Iringa, wakati Tundu Lissu alikwenda Rukwa, Sumbawanga, Tunduma na Songwe.

    LISSU: Waeleze Waheshimiwa Majaji katika mikutano tuliyokuwa pamoja nilizungumza nini.

    HECHE: Kwa kiasi kikubwa mazungumzo yake yalijikita katika matatizo ya uchaguzi na historia ya uchaguzi nchini. Hoja zilizokuwa zikitolewa zilifanana kwa kiasi kikubwa katika mikutano yote.

    LISSU: Waeleze Waheshimiwa Majaji kuhusu mkutano wa mwisho wa Iringa. Kulikuwa na tofauti gani kati ya mkutano huo na mikutano mingine?

    HECHE: Kwa kumbukumbu yangu, hakukuwa na tofauti kubwa kati ya hotuba ya Iringa na hotuba zilizotolewa katika mikutano mingine.

    LISSU: Kuhusu mkutano wa tarehe 3 Aprili 2025, waeleze Waheshimiwa Majaji wewe ulipataje taarifa za mkutano huo?

  2. Heche: Sikumbuki Lissu akisema “Tutakinukisha”

    .

    LISSU: Waeleze Waheshimiwa Majaji kwamba katika vikao na wadau mbalimbali, kiongozi wa ujumbe wa CHADEMA alikuwa mimi na nilikuwa msemaji mkuu. Ufafanue kwa kina ujumbe wetu. Kote tulikokwenda na kukutana na wadau, waeleze Waheshimiwa Majaji mazungumzo yangu kuhusu suala la Tume ya Uchaguzi ya nchi hii kutawaliwa na Rais.

    HECHE: Waheshimiwa Majaji, kote tulikopita, ikiwemo kwa viongozi wastaafu kama Mzee Joseph Warioba, ujumbe wetu uliongozwa na Mwenyekiti Tundu Lissu. Alieleza kwa kina namna ambavyo Tume ya Taifa ya Uchaguzi, inayoteuliwa na Rais ambaye pia ni Mwenyekiti wa CCM, inavyovuruga uchaguzi, kuwaonea wapinzani hususan CHADEMA, kufanya upendeleo wa wazi kwa wagombea wa CCM, na kuvunja sheria za uchaguzi zilizopo kwa uwazi.

    LISSU: Waeleze Waheshimiwa Majaji mazungumzo yangu kwamba sisi CHADEMA hatuko tayari kuendelea kushiriki au kuruhusu chaguzi za namna hii. Waeleze wadau nilichosema kuhusu ushiriki wetu katika chaguzi hizo.

    HECHE: Kote tulikopita na kwa wote tuliokutana nao, Mwenyekiti Tundu Lissu aliweka wazi msimamo wa Chama cha Demokrasia na Maendeleo kwamba hatuko tayari kushiriki tena chaguzi za namna hii, ambazo matokeo yake yamekuwa ni mauaji, kuenguliwa kwa wagombea na kukosekana kwa haki.

    LISSU: Waeleze Waheshimiwa Majaji tulichowaeleza wadau hao kuhusu kuhamasisha Watanzania kupinga uchaguzi ujao.

    HECHE: Mwenyekiti aliwaeleza wadau wote tuliokutana nao kwamba kila mmoja, kwa nafasi yake, alipaswa kushiriki kuhakikisha mfumo wa uchaguzi unabadilika. Aidha, aliwaeleza kwamba msimamo wa chama wa “No Reforms, No Elections” ungeendelea kuwasilishwa kwa wananchi kupitia mikutano ya hadhara ili kuwaelimisha.

    LISSU: Waeleze Waheshimiwa Majaji kama nilitumia maneno kuhusu kuhamasisha uasi kwa Watanzania dhidi ya mfumo wetu wa uchaguzi.

    HECHE: Waheshimiwa Majaji, sina kumbukumbu ya Mwenyekiti kutumia neno “uasi”. Hakuna mahali alipolitumia. Maneno yake yalikuwa yakisisitiza kupinga mfumo mbovu wa uchaguzi na kudai mabadiliko ya mfumo huo.

    LISSU: Waeleze Waheshimiwa Majaji kama katika mazungumzo yangu nilisema tutahamasisha wananchi kuzuia uchaguzi.

    HECHE: Waheshimiwa Majaji, Mwenyekiti alieleza msimamo wa kupinga uchaguzi huo kutokana na kutokuwepo kwa mabadiliko yaliyokuwa yanahitajika.

    LISSU: Kwa ufahamu wako, mimi kusema tutavuruga uchaguzi huu ili kuhakikisha haufanyiki?

    HECHE: Waheshimiwa Majaji, nakumbuka alisema kwamba chama kingepinga uchaguzi huo kwa sababu ya kasoro zilizokuwepo kwenye mfumo wa uchaguzi.

    LISSU: Waeleze Waheshimiwa Majaji, kwa kumbukumbu zako, kama nilitumia neno “tutakinukisha”.

    HECHE: Sikumbuki mahali popote ambapo Mwenyekiti alitumia neno “tutakinukisha”.

    LISSU: Katika mazungumzo na wadau, waeleze Waheshimiwa Majaji kuhusu mimi kuzungumzia matatizo ya uundwaji wa majimbo ya uchaguzi nchini.

    HECHE: Nakumbuka Mwenyekiti alizungumzia mgawanyo wa majimbo kwa upendeleo na namna viongozi wanavyojigawia majimbo kwa maslahi yao.

    LISSU: Waeleze Waheshimiwa Majaji, kwa kumbukumbu zako, kuhusu mimi kuzungumzia matatizo ya uteuzi wa wagombea.

    HECHE: Tundu Lissu alieleza namna wagombea wa upinzani walivyoenguliwa kwa wingi. Alitolea mfano uchaguzi wa mwaka 2020 ambao uliweka rekodi ya kuenguliwa kwa wagombea wengi wa udiwani.

    LISSU: Waeleze Waheshimiwa Majaji nilisema nini juu ya yanayofanyika siku ya uchaguzi.

    HECHE: Alieleza kwa kina namna zoezi la upigaji kura linavyovurugwa, ikiwemo wasimamizi wa uchaguzi kufanya makosa, kutangazwa kwa matokeo yasiyo halali na baadhi ya wagombea ambao hawakushinda kutangazwa kuwa washindi.

    LISSU: Waeleze Waheshimiwa Majaji nilisema nini kwa wadau kuhusu utaratibu wa kupinga matokeo ya uchaguzi mahakamani.

    HECHE: Waheshimiwa Majaji, alieleza kwamba ni vigumu kupinga matokeo ya uchaguzi mahakamani. Alisema kwamba mgombea akiwania nafasi na akaenguliwa, hana fursa ya kwenda mahakamani kupinga hatua hiyo katika mazingira fulani.

    LISSU: Waeleze nilisema nini juu ya kupinga matokeo ya Uchaguzi wa Rais mahakamani.

    HECHE: Waheshimiwa Majaji, Tundu Lissu alieleza kuwa nchini Tanzania haiwezekani kupinga matokeo ya uchaguzi wa Rais katika vyombo vya ndani vya kisheria.

    LISSU: Waeleze Waheshimiwa Majaji nilisema nini juu ya haki ya wananchi wasiokuwa wanachama wa vyama vya siasa kugombea uongozi.

    HECHE: Alieleza kwamba nchini Tanzania mgombea huru haruhusiwi kugombea nafasi za kisiasa bila kuwa mwanachama wa chama cha siasa.

    Unaweza kusoma;

  3. Heche: Lissu hakuwahi kuhamasisha uasi, alisisitiza mageuzi ya uchaguzi

    .

    LISSU: Kote huko tulikoenda na kukutana na wadau mbalimbali, waeleze Waheshimiwa Majaji mazungumzo yangu kuhusu Tume ya Uchaguzi kutawaliwa na Rais.

    HECHE: Kote tulikopita, kwa viongozi wa dini na wadau wengine muhimu, ujumbe wetu uliongozwa na Mwenyekiti Tundu Lissu. Alieleza kwamba Tume ya Uchaguzi inateuliwa na Rais, ambaye pia ni Mwenyekiti wa CCM. Alieleza pia kuwepo kwa vitendo vya kuwaonea wapinzani na ukiukwaji wa sheria za uchaguzi.

    LISSU: Nashukuru. Inatosha.

    LISSU: Na, shahidi, kuhusiana na suala hilo la Tume kuwa ya namna hiyo, waeleze Waheshimiwa Majaji kwamba sisi CHADEMA hatuko tayari kuendelea kushiriki uchaguzi wa namna hii tena.

    HECHE: Kote tulikopita tulieleza kwamba sisi CHADEMA hatuko tayari kushiriki tena uchaguzi wa namna hiyo.

    LISSU: Tuliwaeleza nini kuhusu kupinga uchaguzi huo?

    HECHE: Mwenyekiti aliwaeleza wadau mbalimbali, kila mmoja kwa nafasi yake, kwamba tungepinga uchaguzi huo chini ya kaulimbiu ya “No Reforms, No Elections.”

    LISSU: Waeleze Waheshimiwa Majaji kama nilisema tutahamasisha uasi ili kupinga uchaguzi wa nchi hii.

    HECHE: Hakuna sehemu ambayo Mwenyekiti alitumia neno “uasi.” Maneno aliyotumia yalikuwa yakisisitiza haja ya mabadiliko katika mfumo wa uchaguzi. Alitumia maelezo mbalimbali, lakini ujumbe wake uliendelea kuwa wa kupinga uchaguzi bila kuwepo kwa mabadiliko hayo.

    LISSU: Waambie Waheshimiwa Majaji kama nilisema nitahamasisha wananchi kuzuia uchaguzi.

    HECHE: Waheshimiwa Majaji, kwa kadiri ya ninavyokumbuka, Mwenyekiti alieleza msimamo wa kupinga uchaguzi huo kwa sababu ya kutokuwepo kwa mabadiliko yaliyokuwa yanahitajika.

    LISSU: Waeleze Waheshimiwa Majaji kwamba nilisema tutavuruga uchaguzi huu ili kuhakikisha haufanyiki, na kwamba maneno hayo ndiyo yamenisababishia shtaka hili.

    HECHE: Waheshimiwa Majaji, Mwenyekiti alisema kwamba chama kingepinga uchaguzi huo kutokana na kutokuwepo kwa mabadiliko yaliyokuwa yanahitajika.

    LISSU: Shahidi, epuka majibu ya “ndiyo” pekee. Ukisema “ndiyo” tu, inakuwa vigumu kueleweka. Eleza kwa ufafanuzi.

  4. Heche aeleza mahakamani chanzo cha msimamo wa “No Reforms, No Elections”

    .

    LISSU: Waeleze Waheshimiwa Majaji, sasa kwa vile sikutibiwa kwa utaratibu wa kibunge, nilitibiwaje?

    HECHE: Waheshimiwa Majaji, sehemu kubwa ya gharama za matibabu ilitolewa na chama. Chama kilihusika katika kugharamia matibabu hayo, pamoja na michango kutoka kwa marafiki na Chama cha Wanasheria Tanganyika (TLS), ambacho wakati huo Mheshimiwa Tundu Lissu alikuwa Rais wake. Pia kulikuwa na michango kutoka kwa wananchi; wengi walichangia kwa njia mbalimbali, ikiwemo kuchangia damu.

    LISSU: Sasa shahidi, kwa vile kwenye ushahidi wako ulisema ulikuwa mbunge, waeleze Waheshimiwa Majaji kitu gani kilitokea kwenye ubunge wangu baada ya kuelekea kwenye matibabu?

    HECHE: Waheshimiwa Majaji, Mheshimiwa Tundu Lissu alivuliwa ubunge kwa sababu zilizoelezwa kwamba alikuwa mtoro wa vikao vya Bunge.

    LISSU: Ilikuwa mwaka gani?

    HECHE: Waheshimiwa Majaji, nakumbuka Mheshimiwa Tundu Lissu alikuwa bado kwenye matibabu nje ya nchi. Nakumbuka pia jimbo lake liliitishiwa uchaguzi wa kuziba nafasi yake.

    LISSU: Shahidi, waeleze Waheshimiwa Majaji ufahamu wako kuhusu aliyekuwa Makamu wa Rais wa wakati huo, Samia Suluhu Hassan, kuja kunitembelea hospitalini Nairobi.

    HECHE: Nakumbuka aliyekuwa Makamu wa Rais wakati huo, Samia Suluhu Hassan, alikwenda Nairobi kwa ziara ya kiserikali, lakini pia alipata fursa ya kumtembelea Mheshimiwa Lissu hospitalini.

    LISSU: Kuhusu Tume ya Utumishi wa Bunge kuja kunitembelea hospitalini je?

    HECHE: Waheshimiwa Majaji, hilo sina kumbukumbu nalo.

    LISSU: Na waeleze Waheshimiwa Majaji ufahamu wako kuhusu aliyekuwa Rais mstaafu marehemu Mzee Ali Hassan Mwinyi na mke wake kuja kunitembelea.

    HECHE: Waheshimiwa Majaji, hilo nalikumbuka. Taarifa zilichapishwa kwenye vyombo vya habari zikieleza kwamba Mzee Ali Hassan Mwinyi pamoja na mke wake walikwenda kumtembelea Mheshimiwa Lissu.

    LISSU: Na waeleze Waheshimiwa Majaji ufahamu wako kuhusu mawaziri wakuu wastaafu Edward Lowassa, Frederick Sumaye na Joseph Warioba kuja kunitembelea hospitalini Nairobi.

    HECHE: Waheshimiwa Majaji, nina kumbukumbu ya Edward Lowassa kumtembelea Mheshimiwa Lissu Nairobi. Vilevile, nakumbuka Frederick Sumaye. Hata hivyo, sina kumbukumbu ya kutosha kuhusu Mzee Joseph Warioba.

    LISSU: Waeleze Waheshimiwa Majaji kuhusu Jaji Mkuu mstaafu Othman Chande kuja kunitembelea Nairobi.

    HECHE: Waheshimiwa Majaji, nina kumbukumbu ya Mheshimiwa Jaji Othman Chande kumtembelea Mheshimiwa Lissu hospitalini.

    LISSU: Waeleze Waheshimiwa Majaji ufahamu wako kuhusu Balozi wa Tanzania nchini Kenya wakati huo, Pindi Chana, kuja kunitembelea hospitalini Nairobi.

    HECHE: Waheshimiwa Majaji, nina kumbukumbu ya Mheshimiwa Pindi Chana kwenda kumtembelea Mheshimiwa Lissu alipokuwa Nairobi kwa matibabu.

    LISSU: Shahidi, nimekuuliza maswali yote haya kwa sababu nataka kukuuliza swali hili: wewe umetumia muda gani kuja kuniona?

    HECHE: Waheshimiwa Majaji, nimekwenda Nairobi mara kadhaa. Siwezi kuwa na kumbukumbu sahihi ya muda wote niliotumia huko, lakini wakati mwingine nilikaa kwa mwezi mmoja, na mara nyingine kwa wiki mbili. Aidha, watu wengi walikwenda kumtembelea.

    LISSU: Sasa shahidi, turudi kwenye tarehe 3 Aprili mwaka jana. Kwenye ushahidi wako wa awali umeiambia Mahakama kwamba nia ya kuwaita watia nia kwenye mkutano huo ilikuwa kuwafahamisha na kuwaelimisha kuhusu msimamo wa chama wa “No Reforms, No Elections.” Tuanzie hapo. Ni mabadiliko gani ambayo chama kilitaka yafanyike kabla ya uchaguzi?

    HECHE: Waheshimiwa Majaji, chama kilitaka mabadiliko ya kikatiba na kisheria. Mabadiliko hayo yalihusu sheria zinazoongoza uchaguzi, namna Tume ya Uchaguzi inavyopatikana, pamoja na Katiba, hususan Ibara ya 74 inayounda Tume hiyo, ili kuwepo kwa Tume Huru ya Uchaguzi inayotoa usawa kwa wote katika uchaguzi mkuu.

    LISSU: Shahidi, kama nilikusikia vizuri, ulisema kwamba msimamo huu wa “No Reforms, No Elections” ulifikiwa kwenye kikao cha Kamati Kuu ya chama kilichofanyika tarehe 3 Desemba 2024. Sasa nini kilifuata baada ya msimamo huo kutangazwa na Kamati Kuu?

    HECHE: Baada ya msimamo huo kufikiwa, ulitangazwa hadharani na aliyekuwa Mwenyekiti wa Chama wakati huo, Freeman Mbowe. Alisema kwamba baada ya yaliyojitokeza kwenye uchaguzi wa Serikali za Mitaa wa Novemba 2024, ambapo baadhi ya wagombea walienguliwa na hata baadhi ya walioshinda hawakutangazwa, Kamati Kuu ilifikia uamuzi kwamba bila mabadiliko hakutakuwa na uchaguzi. Alisema uchaguzi hauwezi kufanyika kwa haki kwa mfumo uliokuwepo.

    LISSU: Waeleze Waheshimiwa Majaji, tamko hilo la Mbowe lilikuwa la tarehe ngapi?

    HECHE: Tamko hilo lilitolewa tarehe 10 Desemba 2024.

    LISSU: Baada ya tamko la Mwenyekiti wa Chama wakati huo, Mheshimiwa Mbowe, nini kilifuata?

    HECHE: Waheshimiwa Majaji, wakati huo chama kilikuwa kinaelekea kwenye uchaguzi wa ndani. Kulikuwa na maandalizi ya Baraza Kuu na Mkutano Mkuu wa chama. Kamati Kuu ilikutana tarehe 19 Januari 2025.

    LISSU: Waeleze Waheshimiwa Majaji maamuzi gani yalifikiwa kwenye kikao hicho cha Kamati Kuu.

    HECHE: Waheshimiwa Majaji, miongoni mwa maamuzi yaliyofikiwa ni kupitishwa kwa tamko la “No Reforms, No Elections” na kupelekwa kwenye Baraza Kuu la chama kwa hatua zaidi.

    LISSU: Hicho kikao cha Baraza Kuu la Chama kilikuwa cha tarehe ngapi?

    HECHE: Tarehe 20 Januari 2025.

    LISSU: Waeleze Waheshimiwa Majaji kitu gani kilitokea kwenye Baraza Kuu hilo.

    HECHE: Waheshimiwa Majaji, Baraza Kuu lilipokea ajenda hiyo, likaiunga mkono na baadaye kuipeleka kwenye Mkutano Mkuu wa Chama uliofanyika tarehe 21 Januari 2025.

    LISSU: Na nini kilitokea kwenye Mkutano Mkuu?

    HECHE: Huo ulikuwa pia Mkutano Mkuu wa uchaguzi, ambao ulimchagua Mheshimiwa Tundu Lissu kuwa Mwenyekiti wa Chama, Saidi Mzee kuwa Makamu Mwenyekiti Zanzibar, na John Heche kuwa Makamu Mwenyekiti Bara.

    LISSU: Specifically, kuhusu ajenda ya “No Reforms, No Elections,” waeleze Waheshimiwa Majaji nini kiliazimwa.

    HECHE: Mkutano Mkuu uliazimia kwamba Kamati Kuu ya Chama iandae mpango wa kuwafikia wadau mbalimbali, viongozi wa dini na wanachama, kuwaelimisha na kuwaeleza sababu za chama kufikia msimamo huo.

    LISSU: Na waeleze Waheshimiwa Majaji baada ya Mkutano Mkuu kuamua hivyo, Kamati Kuu ilifanya nini?

    HECHE: Kamati Kuu ilikutana katika retreat iliyofanyika Bagamoyo na kuazimia kutekeleza maamuzi ya Mkutano Mkuu. Iliamuliwa kwamba viongozi wa chama, akiwemo Mwenyekiti wa Chama Mheshimiwa Tundu Lissu, Makamu Wenyeviti wa Bara na Zanzibar, Katibu Mkuu John Mnyika, Manaibu Katibu Wakuu wa Bara na Zanzibar pamoja na viongozi wa kanda, wakutane na taasisi mbalimbali. Tulikutana na viongozi wa dini, mabalozi, wazee mashuhuri na mashirika yasiyo ya kiserikali (NGOs) kuwaeleza msimamo wa chama na kuomba waunge mkono mabadiliko ili uchaguzi uwe huru, wa haki na wa amani.

    LISSU: Sasa shahidi, shtaka linalonikabili linasema kwamba nilitoa maneno yenye maudhui ya kihaini na kuyachapisha kwenye mitandao ya kijamii. Naomba uwaeleze Waheshimiwa Majaji kuhusu hilo.

    HECHE: Miongoni mwa wadau tuliokutana nao ni Jukwaa la Wahariri. Tulizungumza nao kama tulivyofanya kwa viongozi wa dini na mashirika yasiyo ya kiserikali.

    LISSU: Katika wadau wote hao tuliokutana nao, nataka uwaeleze Waheshimiwa Majaji mikutano ambayo mimi na wewe tulikuwepo pamoja.

    HECHE: Tulitembelea Ubalozi wa Marekani, tulimtembelea Mzee Joseph Sinde Warioba, tulikutana na Mzee Joseph Butiku ambaye ni Mwenyekiti wa Taasisi ya Mwalimu Nyerere, tulizungumza na Jukwaa la Wahariri, tulimtembelea Rais wa Baraza la Maaskofu Katoliki Tanzania, Askofu Wolfgang Pisa, na vilevile tuliitembelea LHRC.

    LISSU: Sasa kwa sababu tulikuwa pamoja, nataka uwaeleze Waheshimiwa Majaji nani alikuwa kiongozi na msemaji mkuu wa ujumbe wetu.

    HECHE: Kiongozi na msemaji mkuu wa ujumbe huo alikuwa Mwenyekiti wa Chama, Mheshimiwa Tundu Lissu.

    Unaweza kusoma;

  5. Heche: Kwa nini waliomshambulia Lissu bado hawajakamatwa?

    .

    LISSU: Shahidi, waeleze Waheshimiwa Majaji kuhusu kinga dhidi ya kukamatwa aliyonayo kiongozi yeyote au mwanachama yeyote.

    HECHE: Kwa ninavyofahamu, hakuna kinga yoyote aliyonayo kiongozi au mwanachama yeyote dhidi ya kukamatwa.

    LISSU: Waeleze Waheshimiwa Majaji, kwa unavyofahamu wewe, iwapo kuna chama kingine chochote ambacho wanachama wake wamekamatwa, kushtakiwa na kuwekwa mahabusu.

    HECHE: Waheshimiwa Majaji, sina kumbukumbu ya chama kingine ambacho viongozi wake wamewahi kushtakiwa.

    LISSU: Nilikuuliza kwamba viongozi wa CHADEMA wana kinga dhidi ya kukamatwa, ukasema hapana. Swali langu ni hili: kukamatwa kwa wanachama na viongozi wa CHADEMA lengo lake hasa ni nini?

    HECHE: Lengo la kukamata wanachama na viongozi ni kuwatisha na kuwakatisha tamaa, na kuwarudisha nyuma kwenye misimamo mbalimbali ambayo chama kimekubaliana.

    LISSU: Waeleze Waheshimiwa Majaji uhalali wa maneno hayo ya kukamata viongozi kwa lengo la kuwatisha, kwa unavyofahamu.

    HECHE: Hakuna uhalali wowote wa kufanya hayo. Hakuna uhalali wa kisheria wala wa kiutu. Mimi ninachokiona ni kile alichokisema Katibu Mkuu wa wakati huo, Bashiru Ally, kwamba, "tutatumia dola kuendelea kubaki kwenye dola." Kwa hiyo, haya matendo yanalenga kutumia dola kuendelea kubaki kwenye dola kwa CCM.

    LISSU: Shahidi, umewaeleza Waheshimiwa Majaji kwamba ulikuwa na mimi bungeni kuanzia mwaka 2015 hadi 2020. Waeleze Waheshimiwa Majaji kitu gani kilitokea tarehe 7 Septemba 2017?

    HECHE: Alishambuliwa kwa risasi mchana wa tarehe 7 Septemba 2017 akiwa anaenda kula chakula cha mchana katika makazi yake, Dodoma.

    LISSU: Waeleze Waheshimiwa Majaji, siku hiyo ya tukio wewe ulikuwa wapi?

    HECHE: Waheshimiwa Majaji, siku hiyo mimi nilikuwa bungeni.

    LISSU: Waeleze Waheshimiwa Majaji kitu gani kilitokea kabla ya hilo shambulio na baada ya shambulio, kwa unachokifahamu.

    HECHE: Kabla ya hilo shambulio tulikuwa bungeni. Baadaye mchana alienda nyumbani kwake, ambapo alifuatiliwa na gari hadi kwenye eneo la makazi yake. Eneo hilo nalifahamu kwa sababu niliwahi kwenda pale. Katika eneo hilo viongozi kadhaa wa Serikali na wabunge walikuwa wanaishi.

    Mara zote ukienda pale hukutana na askari anayekuuliza unaenda wapi, na kulikuwa na kitabu cha kusaini wageni. Alifuatiliwa na kushambuliwa pale nyumbani kwake. Washambuliaji waliondoka kupitia getini, na mpaka leo hakuna aliyewahi kushtakiwa wala kukamatwa kuhusiana na tukio hilo.

    LISSU: Waeleze Waheshimiwa Majaji baada ya hilo shambulio kitu gani kilitokea.

    HECHE: Baada ya hilo shambulio alisafirishwa kwenda Nairobi, Kenya, kwa ajili ya matibabu, ambapo alitibiwa kwa muda mrefu na baadaye kupelekwa Ubelgiji.

    LISSU: Sasa waeleze Waheshimiwa Majaji hizi taarifa za kutibiwa kwangu kwenda Ubelgiji wewe ulizijuaje?

    HECHE: Waheshimiwa Majaji, nilizijua kwa sababu nilikuwa naye bungeni. Aidha, nilimtembelea hospitalini Nairobi mara kadhaa. Vilevile, Spika wa Bunge wa wakati huo, Job Ndugai, ambaye sasa ni marehemu, alitutangazia bungeni.

    LISSU: Waeleze Waheshimiwa Majaji, umesema umewahi kuwa mbunge. Waeleze Majaji utaratibu wa mbunge anapougua na kutibiwa nje ya nchi ukoje.

    HECHE: Mbunge anapopata matatizo ya afya ambayo yanaweza kutibiwa hapa nchini, hutibiwa hapa kwa kutumia bima ya afya ya wabunge. Lakini kama anatakiwa kutibiwa nje ya nchi na amepata rufaa, Ofisi ya Katibu wa Bunge huchukua jukumu la kulipia matibabu, gharama za makazi pamoja na gharama za msaidizi anayekuwa naye.

    LISSU: Sasa waeleze Waheshimiwa Majaji kama huo utaratibu ulitumika kwenye matibabu yangu.

    HECHE: Utaratibu huo haukutumika kwa Mheshimiwa Tundu Lissu. Hakulipiwa matibabu, wala msaidizi wake, wala gharama za sehemu aliyokuwa akiishi wakati wa matibabu yake.

    Unaweza kusoma;

  6. Heche: 'Sikukamatwa kwa ugaidi, tuhuma zilikuja baadaye'

    .

    LISSU: Hiyo tarehe 4 Novemba uliposafirishwa kuja Dar es Salaam ulifikia wapi?

    Heche: Nilipotolewa Dodoma na kufikishwa Dar es Salaam, nilipelekwa Kituo cha Polisi Oysterbay. Siku hiyo niliwakuta kina Wakili Nassoro Katuga, Wakili Job Mrema, Wakili Thawabu Issa na Wakili Cathbert Mbilinyi.

    LISSU: Waeleze Waheshimiwa Majaji kitu gani kilitokea.

    Heche: Waheshimiwa Majaji, niliwakuta hawa mawakili wa serikali wakuu. Siku hiyo kulikuwa na watu wengi sana pale kituoni ambao walikuwa wamekamatwa, wengine wakiwa wamejeruhiwa. Niliambiwa walikuwa wamekamatwa kwa sababu ya vurugu za uchaguzi. Waliwekwa kwenye selo zao hadi kwenye korido. Hawa mawakili walikuwa pamoja na Bwana George Bagemu.

    LISSU: Waeleze Waheshimiwa Majaji kilitokea nini ulipowakuta hawa mawakili wa serikali?

    Heche: Nilipelekwa kwenye chumba ghorofa ya kwanza na kusomewa kwamba ninakabiliwa na kosa la ugaidi, nikidaiwa kuhusika na kuchoma vituo vya Mwendokasi kuanzia Kimara hadi Ubungo.

    LISSU: Aliyekusomea shtaka la ugaidi alikuwa nani?

    Heche: Alikuwa askari, lakini simkumbuki.

    LISSU: Ikawaje baada ya kusomewa hayo mashtaka ya ugaidi?

    Heche: Waheshimiwa Majaji, sikuwa tayari kuandika maelezo yangu. Walichukua tu majina yangu na mahali ninapoishi, kisha baada ya hapo wakanipeleka Kituo cha Polisi Mburahati.

    LISSU: Ulikaa muda gani pale Oysterbay?

    Heche: Nilikaa kwa saa chache tu. Kwanza nilipelekwa kituo fulani Kijitonyama, lakini tukaambiwa kimejaa, hivyo nikapelekwa Mburahati.

    LISSU: Ulipofika Mburahati kitu gani kilitokea?

    Heche: Waheshimiwa Majaji, niliwekwa hapo kuanzia tarehe 4 Novemba hadi tarehe 10 Novemba 2025.

    LISSU: Nini kilitokea baada ya kufikishwa Oysterbay?

    Heche: Nilichukuliwa pale na kurudishwa Kituo cha Polisi Oysterbay. Nilimkuta Naibu Katibu Mkuu, Ndugu Aman Golugwa, ambaye naye alikuwa amekamatwa wakati akitaka kusafiri. Pia nilikutana na Bwana Godbless Lema, Mjumbe wa Kamati Kuu, pamoja na Boniface Jacob na viongozi wengine wa Kamati Kuu. Wote hawa walikuwa wamekamatwa. Tulipokutana hapo tulimkuta ZCO Mafwele ambaye alituambia tudhaminiwe na tuondoke, kisha turipoti tena tarehe 12 Novemba 2025. Siku hiyo tulienda kuripoti.

    LISSU: Mlivyoenda kuripoti nini kilitokea?

    Heche: Tulienda kuripoti katika ofisi ya ZCO Mafwele pale Central, akatuambia tuendelee na shughuli zetu.

    LISSU: Hii tuhuma ya ugaidi waambie Waheshimiwa Majaji iliishia wapi?

    Heche: Waheshimiwa Majaji, mimi sikukamatwa kwa tuhuma ya ugaidi. Nilikamatwa kwa tuhuma ya kuvuka mpaka wakati naenda kuhudhuria mazishi ya Raila Odinga. Hii tuhuma ya ugaidi nilipewa baada ya kufikishwa Polisi Dodoma. Tuhuma hizo ziliishia hapo tu.

    LISSU: Kama nilikusikia sawasawa, ulisema katika ushahidi wako wa awali kwamba tangu ulichaguliwa kuwa Diwani mwaka 2008 hadi leo, kwa ufahamu wako, kuna kiongozi yeyote wa ngazi za juu wa chama ambaye hakukamatwa kwa sababu mbalimbali na kesi zake zikafutika tu kama hii?

    Heche: Waheshimiwa Majaji, sina kumbukumbu ya kiongozi ambaye hajakamatwa.

    LISSU: Sasa shahidi, katika kesi hii mimi nimekamatwa, kwa kadri ya taarifa zilizoletwa mahakamani na waendesha mashtaka. Waeleze Waheshimiwa Majaji kama hii ni kesi yangu ya kwanza tangu unifahamu.

    Heche: Hii si kesi ya kwanza kwa Mheshimiwa Tundu Lissu. Nakumbuka alikamatwa mwaka 2014 maeneo ya Nyamongo. Nakumbuka pia alikamatwa mara kadhaa kwa kesi mbalimbali, ikiwemo za uchochezi.

    LISSU: Kama unakumbuka nilipokamatwa, nilikamatwa kwa kesi gani?

    Heche: Nakumbuka tukio lenyewe. Kulikuwa na watu waliouawa pale mgodini. Mheshimiwa Tundu Lissu alifika eneo hilo kwa sababu kulikuwa na msuguano kati ya wananchi na walioua. Alifika kama mtetezi wa wananchi wa Nyamongo na alikamatwa kwa kesi ya uchochezi.

    LISSU: Waeleze Waheshimiwa Majaji, kipindi hicho nilikuwa na cheo gani ndani ya chama?

    Heche: Waheshimiwa Majaji, wakati huo Tundu Lissu alikuwa Mbunge na Mkurugenzi wa Haki na Sheria wa chama.

    LISSU: Waeleze Waheshimiwa Majaji hiyo kesi ya uchochezi iliishia wapi?

    Heche: Waheshimiwa Majaji, kama ilivyokuwa kwa kesi nyingine, nayo iliisha tu.

    LISSU: Na waeleze Waheshimiwa Majaji hizo kesi nyingine za uchochezi ziliishaje?

    Heche: Waheshimiwa Majaji, kesi za uchochezi ambazo Tundu Lissu alifunguliwa kuanzia mwaka 2015 hadi 2020 nazo ziliisha tu. Kwa baadhi yake ilisemekana serikali haikuwa na nia ya kuziendeleza.

    LISSU: Sasa shahidi, kwa hizi kesi ambazo umesema nimekamatwa nazo, waeleze Waheshimiwa Majaji kama ipo hata moja ambayo nimekutwa na hatia.

    Heche: Hakuna hata moja.

    LISSU: Na hivyo hivyo kwa viongozi na wanachama wa CHADEMA waliokamatwa na kufunguliwa kesi, je, yupo hata mmoja aliyekutwa na hatia akafungwa au kulipa faini?

    Heche: Waheshimiwa Majaji, kwa ninavyofahamu, ukiacha kesi ile tuliyokamatwa na kushtakiwa nayo pale Kisutu, sina kumbukumbu ya mtu yeyote aliyetiwa hatiani.

  7. Heche aieleza mahakama sakata la watu waliotekwa na kupotea Tanzania

    .

    LISSU: Waeleze Waheshimiwa Majaji matukio ya utekaji unayoyafahamu.

    HECHE: Matukio ya kutekwa na kupotea kwa watu mwaka 2016 ni pamoja na kupotea kwa Ben Saanane, Azory Gwanda, mwandishi wa Mwananchi, na Kanguye aliyekuwa Mwenyekiti wa Halmashauri ya CCM Kigoma.

    LISSU: Waeleze Waheshimiwa Majaji, kwa ufahamu wako, hao watu walipatikana au vipi?

    HECHE: Mpaka leo familia ya Ben Saanane haijawahi kujua ndugu yao yuko wapi. Hali kadhalika kwa familia ya Azory Gwanda.

    LISSU: Waeleze Waheshimiwa Majaji matukio mengine ya utekwaji kama yapo.

    HECHE: Waheshimiwa Majaji, kuna matukio ya kutekwa kwa Balozi Humphrey Polepole wa CCM, ambaye amewahi kuwa Mbunge, Balozi na Mkuu wa Wilaya. Kuna pia tukio la kutekwa kwa Mdude Nyagali, mwanachama wa CHADEMA, ambaye mpaka sasa hajulikani alipo tangu mwaka 2024.

    Pia yupo Deusdedit Soka, aliyekuwa Mwenyekiti wa Vijana wa CHADEMA kutoka Temeke; Jacob Mlaya, aliyekuwa Katibu wa CHADEMA Temeke; Daniel Chonchori, aliyepotea Tarime na ambaye alikuwa mjumbe wa Mkutano Mkuu wa CCM Taifa; na Sinda Geteba, aliyekuwa mgombea wa udiwani wa CCM katika Kata ya Sirari. Familia yake inadai alichukuliwa na RCO na mpaka leo hajarudi.

    Kuna pia Bhurure Tall, aliyekuwa mwanachama wa CHADEMA; Amani Manengero kutoka Mwanza, aliyekuwa Mwenyekiti wa Vijana wa BAVICHA Mkoa wa Mwanza; Nyangoko Kina, mwananchi aliyepotea Tarime, Sirari; Deus Kipanya, aliyekuwa kiongozi wa CHADEMA Sumbawanga; pamoja na Siza Kiheta kutoka Tarime. Kwa sasa niseme hao tu kati ya watu wengi ambao wameweza kutekwa.

    LISSU: Jana wakati unatoa ushahidi ulielezea kesi iliyokuhusu wewe, Freeman Mbowe na wengine ambao walikuwa viongozi wa chama. Naomba uwaeleze Waheshimiwa Majaji, ukiacha hiyo kesi ya mwaka 2018, eleza kesi nyingine za kisiasa zinazokuhusu wewe na zinazowahusu viongozi wenzako wa chama.

    HECHE: Waheshimiwa Majaji, kuna kesi iliyomhusu Mwenyekiti Mbowe, kesi ya ugaidi ya mwaka 2021. Baadaye aliachiwa na tukaona picha yake ya kwanza Ikulu akiwa na Rais Samia Suluhu Hassan.

    LISSU: Waeleze Waheshimiwa Majaji, hiyo kesi ya ugaidi ilimweka Mwenyekiti gerezani kwa muda gani?

    HECHE: Kwa miezi minane. Waheshimiwa Majaji, siku Mwenyekiti alipokamatwa Mwanza, nilikamatwa naye pamoja na wanachama wengine na baadhi ya viongozi wa dini tuliokuwa nao siku hiyo. Nakumbuka tulikamatwa pia na Mzee Azavery Lwaitama.

    LISSU: Waeleze Waheshimiwa Majaji, huyu Azavery Lwaitama ni nani?

    HECHE: Dk. Azavery Lwaitama kwa sasa ni Makamu Mwenyekiti wa Bodi ya Wadhamini wa chama na mshauri wa chama. Tulikamatwa pia na Mzee Masinde ambaye sasa ni marehemu, John Pambalu aliyekuwa Mwenyekiti wa BAVICHA wakati huo na ambaye kwa sasa ni Mkurugenzi wa Oganaizesheni na Mafunzo wa CHADEMA, Baba Askofu Mwamakula, pamoja na Rose Mayemba aliyekuwa Mwenyekiti wa Mkoa wa Njombe na ambaye sasa ni mjumbe wa Kamati Kuu ya CHADEMA.

    LISSU: Shahidi, umesema mlikamatwa wote pamoja na Mwenyekiti, halafu ukasema Mwenyekiti akafunguliwa kesi ya ugaidi.

    HECHE: Tulishikiliwa katika vituo mbalimbali vya polisi. Wengine walikuwa Nyakato, wengine Kirumba, na mimi nilikuwa katika Kituo Kikuu cha Polisi Mwanza. Tulikaa siku mbalimbali; mimi nilikaa siku tano na nikafanyiwa upekuzi. Wengine walisafirishwa kwenda maeneo wanakotokea. Kwa mfano, Rose alipelekwa Njombe, huku Pambalu na Mzee Lwaitama wakipelekwa Dar es Salaam. Baadaye walifikishwa nyumbani kwao na kuachiwa.

    LISSU: Shahidi, endelea kueleza kuhusu kesi nyingine za aina hii.

    HECHE: Mwaka jana nilikamatwa hapa hapa nje ya Mahakama Kuu tarehe 22 Oktoba 2025. Tuhuma niliyopewa nilipofikishwa Central kwa Bw. Mafwele ni kwamba nilikuwa nimevuka mpaka kwenda Kenya bila kufuata taratibu.

    Kwa hiyo nilichukuliwa hapo na kuambiwa napelekwa sehemu nilipofanyia kosa, yaani Tarime. Tulianza safari na kufika Dodoma usiku wa siku hiyo hiyo. Nikapelekwa Kituo cha Polisi Mtumba, Dodoma, karibu na Mji wa Serikali, na kuwekwa selo peke yangu mpaka nilipotolewa tarehe 4 Novemba na kusafirishwa kurudishwa Dar es Salaam.

    Waheshimiwa Majaji, nilipokuwa huko ndugu zangu hawakuruhusiwa kuja kuniona mpaka nilipogomea kula wala kunywa kwa siku tatu. Baada ya hapo ndipo ndugu yangu aliruhusiwa kuja kuniona.

    Soma Zaidi:

  8. Kesi ya Lissu: Matukio ya kutekwa ni ya muda mrefu - Heche

    Majaji wameingia na kesi inaendelea, Heche akiulizwa na Lissu maswali ya ufafanuzi

    Jaji: Tuendelee

    Lissu: Tuendelee tulipoishia jana, ulitoa mifano ya mauaji wakati wa chaguzi mbalimbali, waeleze Majaji,mauaji mengine unayofahamu nyakati za uchaguzi

    Heche: Nakumbuka aliuawa mwanachama wetu mmoja Igunga, Mbwana Massod mwaka 2011

    Lissu: Huyu alikuwa na nani na nani alihusika?

    Heche: Mbwana Massod alikuwa kiongozi wa CHADEMA, alikuwa natokea Jimbo la Ubungo ambapo alienda kushiriki kampeni jimbo la Igunga, aliuawa na viongozi na wanachama wa CCM na hakuna hatua zozote za kisheria zilizo chukuliwa.

    Lissu: Waeleze majaji kama kuna watu wa CHADEMA walikamatwa wakati wa uchaguzi huo.

    Heche: Ndiyo, viongozi wa CHADEMA walikamatwa kuna Mwenyekiti wa Kinondoni kichama, Henry Kileo alikamatwa Pamoja na Mkurugenzi wa ulinzi wakati huo, Wilfred Rwakatare. Walishitakiwa wote kwa kesi kubwa za ugaidi. Henry alishitakiwa Tabora, Mahakam baadae ikatupilia mbali na kuachiwa huru na Wilfred Rwakatare alishitakiwa hapa Dar esa Salaam na baadaye Mahakamma ikamuachia huru, hiyo ni baada ya kuwa wamekaaa magerezani kwa muda mrefu.

    Lissu: Waeleze majaji kama kumekuwa na mauaji ya wananchi wengine wasio wanachama wa CHADEMA.

    Heche: Waheshimiwa majaji kuna mauaji ambayo yana husisha wananchi wakati wa uchaguzi wa serikali za mtaa kuna maeneo ambayo yalitokea mauaji kama Shinyanga, Tunduma yenyewe pia

    Lissu: Waeleze majaji ufahamu wowote ulionao juu ya mauaji Pemba na Zanzibar

    Heche: Waheshimiwa majaji wakati …..

    Katuga: Hii aina ya uulizaji maswali waheshimiwa majaji ni kama mshitakiwa anatoa ushahidi

    Jaji: Sawa

    Lissu: Hilo swali sioni kama linashida yoyote

    Jaji: Nadhani upande wa Jamuhuri wako sahihi ungemuuliza tu maeneo mengine kama yapo na sio kumuelekeza kwa kumtajia maeneo

    Lissu: Sawa……Sasa waeleze majiji iwapo unakumbuka mauaji nje ya CHADEMA maeneo mengine.

    Heche: Nakumbuka mauji ya mwaka jana wakati wa uchaguzi mkuu ambapo mamia ya watu waliuawa mauaji hayo yalifanywa na vyombo vya dola- polisi. Mauaji makubwa yalifanyika Dar es Salaam, Mwanza, Mbeya, Arusha, Tarime, Geita na maeneo mengine mengi.

    Mauaji ambayo kwa kweli……..

    Lissu: Usitangulie peke yako

    Lissu: Waeleze majaji juu ya utekwaji na upetezaji wa watu

    Katuga: Huu ulizaji wa maswali nachoka kusimama waheshimiwa majaji haya maswali ni leading yana pendekeza majibu

    Lissu: Nimeshaondoka kwenye swala mauaji wakili wa serikali anasema lina sugest jibu, Jibu gani kama lipo shahidi atasema kama hajui atasema sijui. Suala la watu kupotezwa ni mjadala mzito nchi hiii na ni topic (mada) mpya kabisa na mlead (namuongoza) vipi shahidi?

    Vinginevyo nitaintroduce vip new topic (nitatambulisha vipi hoja mpya) waheshimiwa majaji

    Jaji: Tuna sisitiza tu tujikite kwenye taratibu za examination in chief tunaomba usiulize maswali yanayo suggest(pendekeza) majibu

    Lissu: Naomba nilirejee swali waheshimiwa majiji waambie majaji matukio mengine ya uonevu nje ya mauaji

    Heche: Matukio ya uonevu ni mengi ikiwemo watu kutekwa na kupotezwa. Katika hilo nitazungumza matukio kadhaa ninayo yafahamu

    Ripoti ya TLS inasema kuna watu 718 waliotekwa na kupotezwa kati ya hao kuna viongozi wa CHADEMA, wanachama wa CHADEMA, viongozi wa vyama vingine vya siasa kama CCM ambao wameonesha msimamo wao wa wazi wa kupinga matendo ya serikali hii.

    Lissu: Simama hapo hapo shahidi

    Jaji: Ndio

    Lissu: Hujatuambia hiyo ripoti ya TLS ni ya mwaka gani tupe taarifa kamili

    Heche: Waheshimiwa majiji ripoti ya TLS mwaka 2026 imeeleza matukio ya mwaka jana. Mwaka 2016/2017 ni ya muda mrefu waheshimiwa.

    Lissu: Tuaanze na ya 2016/20217

    Heche: Mwaka 2016/2017 ni ya Ben Sanane kutekwa na kupotea, Azory Gwanda alikuwa mwandishi, Kanguye aliyekuwa Mwenyeki wa CCM huko Kigoma.

  9. Kesi ya Lissu: Mahakama kuamua kuhusu mashahidi 7 akiwemo Rais Samia

    .

    Mwandishi wetu anaripoti kutoka Mahakama Kuu Masjala Ndogo Dar Es Salaaam kwamba Mahakama itatoa uamuzi mdogo kuhusu Mashahidi 7 waliotajwa na Tundu Lissu, anayetuhumiwa kwa kesi ya uhaini.

    Baada ya mwezi uliopita Mahakama kuamua kwamba Tundu Lissu ana kesi ya kujibu, mshtakiwa huyo alieeleza kwamba amepokea uamuzi huo na yupo tayari kujitetea yeye mwenyewe kama shahidi wa kwanza na kuwaleta mashahidi wengine mahakamani hapo.Aliwataja mashahidi hao, Lissu amesema mashahidi wake katika kesi hiyo watakuwa ni Rais Samia Suluhu Hassan, ambaye ndiye kiongozi Mkuu wa Serikali inayodaiwa kutishiwa.Mashahidi wengine ni aliyekuwa Makamu wa Rais, Dkt. Philip Mpango, aliyekuwa Waziri Mkuu, Kassim Majaliwa, IGP Camilius Wambura, Mkuu wa Majeshi General Mkunda, Mkurugenzi Mkuu wa Idara ya Usalama wa Taifa (TISS) na Mkurugenzi wa Makosa ya Jinai, CP Ramadhan Kingai.Wengine ambao wametoa ushahidi wao ni Katibu Mkuu wa CHADEMA, John Mnyika, Naibu Katibu Mkuu wa CHADEMA, Amani Golugwa, Makamu Mwenyekiti wa CHADEMA - Bara, John Heche pamoja na Mkurugenzi wa Mawasiliano na Uenezi wa chama hicho, Brenda Rupia.

    Upande wa mashtaka ukiongozwa na Wakili wa Serikali Mkuu, Nassoro Katuga ulipinga baadhi ya mashahidi waliotajwa na mtuhumiwa hasa wale 7 wanaotoka Serikalini, na wastaafu akiwemo Rais.

    Mahakama ilisema wale ambao hawabishaniwi mashahidi kutoka CHADEMA wangeendelea kutoa ushahidi na kwamba ingetoa uamuzi kuhusu vigogo 7 wakiongozwa na Rais.

    Lakini kwa sasa ushahidi wa Heche unaendelea.

  10. KARIBU TENA SEPTEMBA 10 LEO KESI YA LISSU INAENDELEA

    s
    Maelezo ya picha, Heche akiteta jambo na wenzake waliofika Mahakamani leo kuendelea na kesi ya uhaini ya Lissu
    .
    Maelezo ya picha, Profesa Azaveli Lwaitama (kushoto) akiwa na Sheikh Issa Ponda Mahakamani leo, anayesoma gazeti
    .
    Maelezo ya picha, Mawakili wa Serikali wakiwa Mahakamani
  11. Heche: Polisi walituzuia kwa mabomu kampeni za Lissu Tarime

    Mahakamani

    Lissu: Waeleze majaji, nilipokuja jimboni kwako mwaka 2020 nini kilitokea?

    Heche: Waheshimiwa majaji, Lissu alikuwa mgombea urais wa CHADEMA mwaka 2020. Alifika jimboni kwetu, tukafanya mikutano maeneo kadhaa. Siku ya kwanza, kesho yake tulitarajia kufanya mikutano katika kata inayoitwa Matongo. Hili eneo linaitwa Kewanja. Polisi walituzuia kwa mabomu katika eneo ambalo mgombea alipaswa kusalimia wananchi. Kukatokea vurugu kubwa sana kati ya raia na polisi. Kulikuwa na maji ya washawasha, risasi na mabomu. Lakini vurugu zilipokuwa kubwa sana na polisi wakazidiwa, walituruhusu kufanya mkutano.

    Heche: Lengo lilikuwa kutawanya watu wasije kutusikiliza. Kwa imani yao, tungekosa watu wa kutusikiliza. Bahati nzuri ilikuwa ni Tarime, Waheshimiwa Majaji, ambako si rahisi vitisho hivyo vikawakimbiza watu waliokuwa na hamu ya kumsikiliza mgombea urais.

    Heche: Wakati mgombea wetu anafanyiwa hivi, hakuna mgombea wa CCM aliyewahi kufanyiwa hivyo. Si Magufuli wakati ule wala Samia sasa, ambaye mikutano yao imewahi kuharibiwa kwa mabomu, risasi na maji ya washawasha.

    Lissu: Waeleze majaji, hili ni swali langu la mwisho kwa leo. Siku ya uchaguzi wa mwaka 2020 katika Jimbo la Rorya kulikuwa na nini?

    Heche: Waheshimiwa majaji, siku ya uchaguzi mkuu katika Jimbo la Rorya, ambako alikuwa anagombea Ezekia Biogot Wenje ubunge kupitia CHADEMA, walivamiwa nyumbani kwao na polisi. Katika tukio hilo, ndugu Nyatenda Wenje aliuawa nyumbani kwao pamoja na kuwepo kwa Wenje.

    Lissu: Huyu Nyatenda Wenje alikuwa nani?

    Heche: Alikuwa ndugu yake wa Ezekia Wenje.

    Lissu: Je, Ezekia Wenje kitu gani kilimtokea?

    Heche: Katika tukio hilo, Bwana Ezekia Wenje alinusurika kuuawa. Alikimbilia Kenya na baadaye akaenda uhamishoni nchini Canada.

    Lissu: Waeleze majaji, hatua zozote zilichukuliwa dhidi ya wauaji wa Nyatenda Wenje?

    Heche: Waheshimiwa majaji, sina kumbukumbu yoyote juu ya hatua zilizochukuliwa dhidi yao.

    Lissu: Waheshimiwa majaji, nimemaliza kwa leo.

    Lissu: Naomba tuahirishe mpaka kesho ili tuendelee na examination-in-chief, Waheshimiwa Majaji.

    Jaji: Upande wa mashitaka mnasemaje?

    Nzengeli: Ni sawa, tuahirishe mpaka kesho.

    Jaji: Shauri limeahirishwa. Uamuzi utatolewa kesho.

    Unaweza kusoma;

  12. Mdogo wangu aliuawa akiwa amefungwa pingu mikono yote nyuma - Heche

    John Heche

    Lissu: Matukio mengine?

    Heche: Wakati nagombea ubunge mwaka 2015, nilipokuwa naenda kufanya kampeni Kata ya Nyanungu, Tarime, tulishambuliwa na akauawa Bwana Bokhe Mwita Waitiei.

    Lissu: Alishambuliwa na watu gani?

    Heche: Alishambuliwa na wafuasi wa CCM. Walikamatwa na baadaye kuachiwa, kisha kesi ikaisha hivyo.

    Lissu: Unamaanisha nini unaposema kesi ilifunguliwa?

    Heche: Walikamatwa kwa sababu walifahamika, lakini baadaye waliachiwa huru.

    Lissu: Nini kilitokea kwenye uchaguzi wa Busanda?

    Heche: Aliuawa kiongozi Alphonce Mawazo, ambaye alikuwa mgombea wa Jimbo la Busanda. Hata kumzika ilibidi tuombe amri ya mahakama kwa sababu tulizuiwa kumuaga huku mwili wake ukiwa bado hospitalini.

    Lissu: Alphonce Mawazo alikuwa na nafasi gani kwenye chama?

    Heche: Alikuwa Mwenyekiti wa CHADEMA Mkoa wa Geita na mjumbe wa Baraza Kuu la chama.

    Lissu: Kuna hatua zozote zilichukuliwa dhidi ya waliomuua Alphonce Mawazo?

    Heche: Sikumbuki vizuri mwisho wa kesi hiyo, hivyo siwezi kueleza kwa uhakika.

    Lissu: Waeleze majaji nini kilitokea jimboni kwako Tarime mwaka 2020.

    Heche: Mwaka 2020, wakati nafunga kampeni Nyamongo, tulivamiwa kwa risasi. Watu wawili waliuawa na wengine kujeruhiwa. Waliouawa ni Chacha Isangora na Chacha Gabir.

    Watu waliowashambulia wanafahamika. Maganda ya risasi yalikutwa eneo la tukio. Baadhi yao walikuwa viongozi wa CCM. Polisi walichukua maganda hayo, waliwashikilia kwa muda, lakini baadaye wakawaachia. Familia zimebaki na yatima na wajane kutokana na matukio yanayohusishwa na uchaguzi.

    Lissu: Waeleze majaji kama kuna tukio lingine la wakati wa uchaguzi.

    Heche: Kwenye uchaguzi hapana, lakini katika shughuli za siasa zipo nyingine. Polisi walimuua mdogo wangu.

    Waheshimiwa majaji, mdogo wangu aliitwa Suguta Heche. Alikamatwa Sirari mwaka 2018, akafungwa pingu mikono nyuma na kuchomwa sindano akiwa katika hali hiyo.

    Sirari ipo Tarime Vijijini. Baadaye kulikuwa na madai ya jaribio la kumtupa ili ionekane amepata ajali au ameshambuliwa na watu wasiojulikana. Walinzi wa eneo waliona kilichokuwa kinaendelea, hivyo akarudishwa kituo cha polisi.

    RPC wa wakati huo alitoa taarifa kwa umma kwamba mdogo wangu ameuawa kikatili na polisi na kwamba hatua zingechukuliwa. Askari aliyekuwa anahusishwa na tukio hilo aliachiliwa na kuhamishwa kituo, na mpaka sasa ni mtumishi wa Jeshi la Polisi.

    Ninaamini mdogo wangu aliuawa kutokana na msimamo wangu wa kisiasa na kupinga maovu ya nchi hii, na kwamba tukio hilo lilikuwa ujumbe kwamba wanaweza kufanya lolote bila hatua za kisheria kuchukuliwa.

    Unaweza kusoma;

  13. Heche: 'Ni kama Simba na Yanga wanacheza, halafu Yanga ndiye anamchagua refa'

    .

    Lissu: Kiswahili cha No Reforms, No Election ni nini?

    Heche: Bila mabadiliko hakuna uchaguzi.

    Lissu: Ni mabadiliko gani yaliyoazimiwa na Kamati Kuu?

    Heche: Kamati Kuu iliazimia mabadiliko ya kikatiba na kisheria ili kuondoa mamlaka makubwa ya Rais ya kuunda Tume ya Uchaguzi, wakati yeye mwenyewe ni mgombea. Ni kama simba anacheza na Yanga halafu Yanga ndiye anachagua refa.

    Lissu: Una maana gani unapozungumzia tume?

    Heche: Tume Huru ya Uchaguzi ambayo haitakuwa na upendeleo wala kuingiliwa na mgombea ambaye ana maslahi.

    Lissu: Usinitangulie, ukinitangulia... anaonesha majaji wa serikali. (Kicheko mahakamani.)

    Lissu: Shahidi, nataka uwaeleze majaji uzoefu wako na matatizo ya chaguzi za nchi hii.

    Heche: Waheshimiwa majaji, mimi nimegombea mara kadhaa. Nimekuwa diwani na nimekuwa mbunge katika chaguzi za nchi hii. Nimeshiriki maeneo mbalimbali katika kampeni za chama.

    Chaguzi zote hizi, waheshimiwa majaji, ziliambatana na maumivu makubwa; kutekwa, kuenguliwa kwa wagombea wetu, kuibiwa kwa fomu za viapo vya mawakala, ratiba zetu kuingiliwa na polisi, kupigwa kwa watu katika mikutano ya kampeni, wagombea wetu kunyimwa fomu za matokeo, kura za uongo kuingizwa kwa maboksi na mabegi na askari polisi ambao walitakiwa kusimamia uchaguzi. Wagombea wetu walienguliwa kwa kuambiwa hawajui kusoma na kuandika.

    Naomba nitafafanua jambo moja baada ya jingine.

    Nitaanza na mauaji.

    Katika uchaguzi wa Arumeru, Katibu wetu wa USA River, Bwana Msafiri Bwambo, aliuawa kwa kuchinjwa kwa chainsaw. Watu waliosadikiwa kuwa wanachama wa CCM walihusishwa na tukio hilo, na mpaka leo hakuna mtu aliyekamatwa au kufungwa kwa mauaji hayo.

    Lissu: Tukio lingine, shahidi.

    Heche: Hapa Dar es Salaam, Kinondoni, aliuawa Mwenyekiti wa CHADEMA wa Ananasi, Dani Yona. Vilevile hakuna uchunguzi uliokamilika wala mtu aliyekamatwa, waheshimiwa majaji.

    Mwanachama wetu Akwilina Akwilini, ambaye wakati huo Kamanda wa Polisi, Bwana Mambosasa, alithibitisha aliuawa kwa risasi ya polisi. Hakuna askari aliyekamatwa wala kushitakiwa.

    Badala yake, nilishtakiwa mimi, John Mnyika, ambaye wakati huo alikuwa Katibu Mkuu; Freeman Mbowe ambaye alikuwa Mwenyekiti; Vincent Mashinji aliyekuwa Katibu Mkuu; Peter Msigwa, Mbunge wa Iringa Mjini; Ester Bulaya, Mbunge wa Bunda Mjini; Halima Mdee, Mbunge wa Kawe; Ester Matiko, Mbunge wa Tarime Mjini; na Salum Mwalimu, Naibu Katibu Mkuu Zanzibar.

    Lissu: Waeleze majaji mlishtakiwa kwa kosa gani na kesi iliishia wapi?

    Heche: Kwanza nieleze jambo moja. Wote hao walikuwa wajumbe wa Kamati Kuu ya chama. Walishtakiwa kwa makosa mbalimbali, ikiwemo uchochezi na kushiriki kusanyiko lisilo na kibali.

    Lissu: Kabla sijasahau, hiyo kadhia ilinikosaje mimi?

    Heche: Waheshimiwa majaji, Mwenyekiti wetu wa sasa alikuwa ameshambuliwa vibaya kwa risasi na alikuwa akipatiwa matibabu nje ya nchi. Wakati huo alikuwa Makamu Mwenyekiti.

    Lissu: Uamuzi wa hiyo kesi ulikuwaje?

    Heche: Tulihukumiwa kifungo cha miezi sita au kulipa faini. Mimi nililipa faini ya shilingi milioni 40. Kwa ujumla ilikuwa karibu shilingi milioni 300.

    Lissu: Ilikuwa katika mahakama gani?

    Heche: Ilikuwa Mahakama ya Hakimu Mkazi Kisutu, na ilisikilizwa na hakimu ambaye baadaye alipandishwa cheo na kuwa jaji.

    Lissu: Baada ya kuhukumiwa, nini kilifuata?

    Heche: Tulikata rufaa Mahakama Kuu, na baadaye hukumu ile ilitupiliwa mbali. Mahakama ikaamuru turejeshewe fedha zetu, lakini mpaka leo sijawahi kurejeshewa, licha ya amri hiyo.

    Lissu: Ni jaji gani wa Mahakama Kuu aliyetoa amri hiyo?

    Heche: Jaji Mgeta, waheshimiwa.

    Lissu: Sasa shahidi, ulisema kulikuwa na mauaji ya Akwilina Akwilini. Hiyo habari iliishia wapi?

    Heche: Kama zilivyo habari nyingine za mauaji.

    Jaji: Tuambie iliishia wapi.

    Heche: Iliishia hapo, na hakuna aliyeshitakiwa wala kufungwa kwa mauaji hayo.

    Unaweza Kusoma;

  14. Heche Mahakamani: 'Lissu ni mzalendo na mpiganaji wa kweli'

    .

    Lissu: Kwa kuwa nimekuita utoe ushahidi katika kesi hii, waeleze majaji mimi ni mtu wa aina gani.

    Heche: Namfahamu kama mzalendo, mwanademokrasia, mzalendo wa kweli, mpenda maendeleo ya nchi hii, muadilifu, mtu anayependa kushindanisha mawazo kwa hoja. Amekuwa mbunge, na kabla hata mimi sijaingia bungeni nilikuwa namfuatilia. Ni mtu jasiri asiyeogopa kusema ukweli. Kwa lugha yetu tunasema ni mpiganaji wa kweli.

    Kwa sisi watu wa Tarime, nilimfahamu alipokuja kumtetea marehemu Chacha Wangwe na wananchi wa Nyamongo waliodai kunyang'anywa maeneo yao ya asili yaliyokuwa na madini ya dhahabu.

    Lissu: Kwa nini umemtaja Mzee Augustino Sasi?

    Heche: Mzee Augustino Sasi alikuwa Mwenyekiti wa Kijiji cha Kewanja kupitia Chama Cha Mapinduzi na alifungwa kwa kile kilichoelezwa kuwa kesi za uonevu, ikiwemo kupokonywa mali zake.

    Baada ya kutoka gerezani alijiunga na chama chetu na akachaguliwa kuwa diwani. Nilifanya naye kazi katika Baraza la Madiwani. Nilimkuta katika kipindi chake cha pili cha uongozi, kwa sababu mimi nilichaguliwa mwaka 2008.

    Lissu: Waeleze majaji, kwa kumbukumbu zako, ni watu wangapi niliowatetea katika matatizo yao?

    Heche: Ni kundi kubwa. Ninawakumbuka wachache kama kina Wangwe kwa sababu ilikuwa ni jambo kubwa sana Tarime wakati huo kutokana na uonevu uliodaiwa kufanyika.

    Lissu: Sasa tuzungumze kuhusu kesi ambayo nimekuita utoe ushahidi wa utetezi. Waeleze majaji, kulikuwa na nini tarehe 3 Aprili mwaka jana?

    Heche: Kulikuwa na kikao cha watia nia wa nafasi mbalimbali kupitia chama chetu. Tulikuwa nao katika kikao kilichofanyika Makao Makuu ya chama.

    Lissu: Lengo la mkutano huo lilikuwa nini?

    Heche: Lengo lilikuwa kuwaeleza kuhusu msimamo wa chama wa "No Reforms, No Election".

    Bila mabadiliko hakuna uchaguzi. Lengo lilikuwa kukutana nao na kuwaelimisha na kuwapa elimu kwa nini chama kimechukua msimamo huo kwenye maamuzi ya vikao vilivyokuwa vimetangulia mwezi wa 12, mwaka uliokuwa umeisha."

    Lissu: Hivyo vikao vilivyotangulia ni vikao gani na tarehe zake kama unakumbuka?

    Heche: Nimekuwa mjumbe wa Kamati Kuu kwa muda mrefu, hivyo nilipata nafasi ya kushiriki vikao vya Kamati Kuu baada ya uchaguzi wa serikali za mitaa, ambapo kulikuwa na malalamiko kwamba uchaguzi huo umeharibiwa kwa wagombea wa CHADEMA kuenguliwa nchi nzima. Watu waliuawa, ikiwemo Manyoni ambako mgombea wetu aliuawa, na pia Dar es Salaam hapa.

    Unaweza kusoma;

  15. Kesi ya Lissu: Heche atoa wasifu wake mahakamani

    Jaji: Tuendelee.

    Nzegeli: Tuko tayari kumsikiliza shahidi namba tano wa upande wa utetezi.

    Lissu: Niko tayari, waheshimiwa majaji. Waheshimiwa majaji, shahidi wangu.

    Jaji: Kulikuwa na jambo moja hapa kuhusu wale mashahidi wengine.

    Lissu: Ulisema kwamba nianze na hawa; tukikamilisha utatoa uamuzi kuhusu wale mashahidi wengine.

    Nzegeli: Waheshimiwa majaji, kama alivyosema mshitakiwa, tuendelee na shahidi huyu. Baada ya hapo mahakama itasoma uamuzi kuhusu hao mashahidi wengine.

    Jaji: Unaitwa nani?

    Heche: Jina langu ni John Wegesa Heche.

    Jaji: Unaishi wapi?

    Heche: Tarime na Mwanza.

    Jaji: Kazi yako?

    Heche: Mimi ni Makamu Mwenyekiti wa CHADEMA.

    Lissu: Umesema umekuwa Makamu Mwenyekiti wa CHADEMA tangu lini?

    Heche: Nimekuwa Makamu Mwenyekiti tangu tarehe 22 Januari 2025.

    Lissu: Waeleze waheshimiwa majaji Makamu Mwenyekiti wa CHADEMA anapatikanaje.

    Heche: Waheshimiwa majaji, Makamu Mwenyekiti wa CHADEMA hupatikana kwa kuchaguliwa na Mkutano Mkuu wa Taifa.

    Lissu: Na anatumikia nafasi hiyo kwa muda gani?

    Heche: Waheshimiwa majaji, anatumikia nafasi hiyo kwa kipindi cha miaka mitano.

    Lissu: Nani alikuwa mtangulizi wako?

    Heche: Kabla yangu alikuwa Tundu Lissu, ambaye sasa ni Mwenyekiti.

    Lissu: Waeleze majaji, kabla ya kuchaguliwa kuwa Makamu Mwenyekiti mwaka jana ulikuwa na nafasi gani?

    Heche: Kabla ya kuchaguliwa mwaka jana nilikuwa mjumbe wa Kamati Kuu ya chama.

    Lissu: Waeleze majaji Kamati Kuu ya chama chako ni chombo cha aina gani ndani ya chama chako?

    Heche: Ndicho chombo cha juu cha utendaji chini ya Baraza Kuu.

    Lissu: Waeleze majaji wajumbe wa Kamati Kuu wanapatikanaje.

    Heche: Kuna wanaoingia kwa nafasi za vyeo vyao, mfano Mwenyekiti na Makamu Wenyeviti wa Bara na Zanzibar, Katibu Mkuu na Manaibu Katibu Wakuu wa Bara na Zanzibar, wenyeviti wa mabaraza ya chama, ambapo kuna Baraza la Wanawake (BAWACHA), Baraza la Vijana (BAVICHA) na Baraza la Wazee (BAZECHA). Pia kuna wenyeviti wa kanda za chama wanaochaguliwa kwenye kanda zao, ambazo ni kumi; nane kutoka Bara na mbili kutoka Zanzibar. Kuna wajumbe wanaochaguliwa na Baraza Kuu la chama na wajumbe wanaoteuliwa na Mwenyekiti wa Taifa.

    Lissu: Kwa ufahamu wako, jumla ya wajumbe wa Kamati Kuu ni wangapi?

    Heche: Jumla yao ni 29, waheshimiwa majaji.

    Lissu: Majukumu ya Kamati Kuu ni yapi?

    Heche: Kusimamia Sekretarieti ya Chama Taifa, kusimamia shughuli za utendaji wa chama, kufanya vikao na maamuzi yanayohusu shughuli hizo za utendaji, kupitia na kuidhinisha muhtasari wa vikao vya nyuma, kupanga vikao vya Baraza Kuu la chama na kupitisha ajenda zinazokwenda kwenye Baraza Kuu.

    Lissu: Sasa shahidi, waeleze waheshimiwa majaji umekuwa mjumbe wa Kamati Kuu kwa muda gani?

    Heche: Nimekuwa mjumbe wa Kamati Kuu tangu mwaka 2011, hivyo ni takriban miaka 15.

    Lissu: Waeleze majaji nafasi nyingine ndani ya chama ulizowahi kushikilia.

    Heche: Nilikuwa Katibu wa tawi la CHADEMA Students Organisation (CHASO), tawi la SAUT Mwanza, kuanzia mwaka 2006 hadi 2009.

    Lissu: SAUT ni nini?

    Heche: Chuo Kikuu cha Mtakatifu Augustino.

    Lissu: Nafasi nyingine?

    Heche: Nimewahi kuwa Mwenyekiti wa Vijana Taifa wa BAVICHA kuanzia mwaka 2011 hadi 2014. Pia nimekuwa Mwenyekiti wa Kanda ya Serengeti, jambo lililonifanya kuwa mjumbe wa Kamati Kuu. Hata nafasi ya BAVICHA ilinipa uanachama wa Kamati Kuu.

    Lissu: Kanda ya Serengeti ni nini? Majaji hawajui.

    Heche: Nimekuwa Mwenyekiti wa Kanda ya Serengeti kuanzia mwaka 2016 hadi 2019. Kanda ya Serengeti inajumuisha mikoa mitatu: Mara, Shinyanga na Simiyu.

    Lissu: Nje ya chama, waeleze majaji uzoefu wako.

    Heche: Nimekuwa Diwani wa Kata ya Tarime Mjini. Nilichaguliwa katika uchaguzi mdogo mwaka 2008 nikiwa bado mwanafunzi wa chuo kikuu.

    Lissu: Tuendelee.

    Heche: Vilevile nimekuwa Mbunge wa Jimbo la Tarime Mjini kuanzia mwaka 2015 hadi mwaka 2020.

    Lissu: Je, kuna nafasi nyingine ndani au nje ya nchi?

    Heche: Nilikuwa mjumbe wa Young Democrats Union kuanzia mwaka 2011 hadi 2014, nilipomaliza uongozi wangu BAVICHA.

    Unaweza Kusoma;

  16. Mahakama yaendelea na shahidi wa utetezi

    Mahakamani

    Jaji: Tuendelee.

    Nzengeli: Tuko tayari kumsikiliza shahidi namba tano wa upande wa utetezi.

    Lissu: Niko tayari, Waheshimiwa Majaji.

    Lissu: Waheshimiwa Majaji, huyu ni shahidi wangu.

    Jaji: Kulikuwa na jambo moja hapa kuhusu wale mashahidi wengine.

    Lissu: Ulisema kwamba nianze na hawa, tukikamilisha ndipo utatoa uamuzi kuhusu wale mashahidi wengine.

    Nzengeli: Waheshimiwa Majaji, kama alivyosema mshitakiwa, tuendelee na shahidi huyu. Baada ya hapo, mahakama itasoma uamuzi kuhusu hao mashahidi wengine.

    Mahakama ilitulia kwa muda huku majaji wakijadiliana. Baadaye, Jaji Ndunguru alisema kuwa mahakama imekubaliana kuendelea na ushahidi wa shahidi aliyepo, na kwamba kabla ya kuahirisha kesi itatoa uamuzi ili pande zote zijue hadhi ya mashahidi.

  17. Brenda: ‘Nchi hii Rais ndiye mwenye maamuzi ya mwisho’

    Mahakamani

    Lissu: Ukiulizwa juu ya utawala wa nchi yetu, ukasema kuna utawala wa kiimla. Ulimaanisha nini?

    Brenda: Nchi hii rais ndiye mwenye maamuzi ya mwisho. Hakuna utawala wa sheria.

    Lissu: Uliulizwa kama ni kosa kuzuia uchaguzi kwa kuhamasisha, ukasema si kosa. Ulimaanisha nini?

    Brenda: Nilijibu sijui kama ni kosa, kwa sababu aliuliza iwapo ni kosa kisheria au la, na mimi sijui kama ni kosa.

    Lissu: Umesema kila mtu ana haki ya kutafsiri hayo maneno ninayoshitakiwa nayo kama anavyoona yeye. Fafanua.

    Brenda: Ndiyo, Mheshimiwa Jaji. Kila mtu anatafsiri vile anavyoona yeye.

    Lissu: Uliulizwa kama ni haki au si haki kufanya wanachoona kinafaa baada ya kutafsiri hiyo hotuba, ukasema ni haki. Umesema ndiyo?

    Brenda: Ndiyo. Hotuba ililenga kuzuia uchaguzi, hivyo mtu asipoenda kupiga kura amezuia uchaguzi. Hiyo ndiyo ilikuwa maana yangu.

    Lissu: Waheshimiwa majaji, sina swali lingine.

  18. Lissu ambana Shahidi: ‘Ulimaanisha nini uliposema niliwaelekeza?’

    Tundu Lissu
    Maelezo ya picha, Tundu Lissu

    Lissu: Shahidi, poleeeee, hahahaha.

    Brenda: Mwenyekiti, ahsante.

    Lissu: Nianze na swali uliloulizwa juu ya hotuba yangu ueleze kama mimi nilieleza njia za kuzuia uchaguzi, na ukasema ndiyo. Naomba ufafanue hiyo.

    Brenda: Mwenyekiti alisema njia za kutoshiriki uchaguzi zipo nyingi, na tusiposhiriki huo uchaguzi tutakuwa tumeuzuia huo uchaguzi na tutakuwa tumekinukisha kweli kweli.

    Lissu: Ahsante.

    Lissu: Na vilevile Wakili Katuga alikuuliza kama mwenyekiti alielekeza njia za kuvuruga uchaguzi, ukasema ndiyo. Ulimaanisha nini?

    Brenda: Nilimaanisha alisema...

    Lissu: Na alielekeza namna ya kuvuruga uchaguzi?

    Brenda: Ndiyo, alielekeza.

    Lissu: Na alielekeza namna ya kukinukisha?

    Brenda: Ndiyo, alielekeza.

    Lissu: Twende kwenye ushahidi wako wakati unaongozwa na Job Mrema.

    Alikuuliza mwanzoni kabisa kama ulishiriki katika mkutano wa tarehe 3 Aprili mwaka jana. Ueleze kama aliposema maneno anayoshitakiwa nayo aliungwa mkono. Ulisema hufahamu kama aliungwa mkono. Fafanua jibu lako.

    Brenda: Sifahamu kwa sababu hakukuwa na swali la "Mnaniunga mkono au hamniungi mkono?"

    Lissu: Uliulizwa sababu ya wewe kukamatwa, ukasema ni kuhusu taarifa uliyotoa. Ukaulizwa kama ulifanya uchunguzi wa hiyo taarifa. Fafanua.

    Brenda: Nilimpigia mhusika mwenyewe na akanithibitishia kuwa ni kweli.

    Lissu: Uliambiwa taarifa yako ni ya uongo, ukasema si uongo.

    Brenda: Nilimpigia Mbunge Macalister na kuthibitisha juu ya taarifa hizo, ndiyo nikatoa taarifa.

    Lissu: Twende kwenye kamusi ya Kiswahili. Kwa kuwa ulionyeshwa kamusi yao, na mimi naomba nikuonyeshe ya kwangu. Uliambiwa usome tafsiri ya hilo neno "uasi" na ukaulizwa kama ni kweli neno uasi lina tafsiri zaidi ya moja. Ni kweli? Hebu fafanua.

    Brenda: Unaweza kutumia maana mojawapo, na mimi nilimaanisha maana B.

    Lissu: Uliulizwa maswali mengi juu ya wafanyakazi wenzako. Ulisema Gervas Liende humfahamu.

    Brenda: Simfahamu.

  19. Katuga afungua mjadala kuhusu tafsiri ya kauli za Lissu mahakamani

    Brenda Rupia
    Maelezo ya picha, Brenda Rupia

    Katuga: Unajua ni kosa kisheria kumhamasisha mtu mwingine kuzuia uchaguzi?

    Brenda: Sijui kama ni kosa.

    Katuga: Waambie majaji kama ni haki au si haki kwa mtu aliyesikia hotuba ya mwenyekiti kuitafsiri kwa alivyoelewa.

    Brenda: Ni haki.

    Katuga: Waambie majaji kama ni haki mtu kufanyia kazi hotuba ya mwenyekiti kama vile alivyoielewa.

    Brenda: Ni haki.

    Katuga: Ni haki kwa mtu mwingine kutumia njia inayofaa kuvuruga uchaguzi?

    Brenda: Ni haki.

    Katuga: Waambie majaji kama ulimsikia PW3 wakati akitoa ushahidi hapa mahakamani alisema baada ya hotuba ya mwenyekiti alijiandaa kupiga wapiga kura mawe.

    Brenda: Huyo shahidi sikumsikia.

    Katuga: Waambie majaji, ni kweli au si kweli hao uliowaita G55 walikuwa wanachama wa CHADEMA?

    Brenda: Walikuwa wanachama wa CHADEMA kwa wakati ule.

    Katuga: Ni kweli au si kweli hawa G55 walipingana na msimamo wa CHADEMA kwa kusema msimamo wa CHADEMA unaashiria uasi?

    Brenda: Ni kweli.

    Katuga: Ni kweli kwamba baada ya wao kuona na kupinga huu msimamo ndipo mliwaita G55?

    Brenda: Si kweli.

    Katuga: Ni kweli kwamba hawa G55 walijitoa kwenye huu msimamo?

    Brenda: Walijitoa kwenye chama.

    Katuga: Chombo gani kina wajibu wa kulinda amani ya nchi?

    Brenda: Jeshi la Polisi na Serikali.

    Katuga: Katika ushahidi wako uliwaambia waheshimiwa ni njia gani ya kisheria na ya amani inayoweza kutumika kuzuia uchaguzi?

    Brenda: Sijaeleza.

    Katuga: La mwisho kabisa, hili. Kama nilikusikia wakati unazungumzia mema na uzuri wa mwenyekiti wa CHADEMA, ulisema ni mtu mwema ambaye amenyimwa mafao yake ya kibunge, na kama uliwahi kufuatilia wewe binafsi?

    Brenda: Sijawahi kufuatilia.

    Katuga: Kwa tuhuma hizo, nitakuwa sahihi nikisema mwenyekiti anachukia serikali?

    Brenda: Sijui kama anachukia au hana chuki.

    Katuga: Waheshimiwa, ni hayo tu.

    Unaweza Kusoma;

  20. “Mapilau yalitoka wapi?” Katuga ambana shahidi Brenda kwenye kesi ya Lissu

    .

    Katuga: Waambue majaji, uliposema kukinukisha ni kupika pilau?

    Brenda: Hakuelekeza kupika pilau.

    Katuga: Sasa mapilau yalitoka wapi?

    Brenda: Ukizuia uchaguzi, watu watajua.

    Katuga: Je, katika ushahidi wako ulisema jinsi gani mwenyekiti alitaka mkinukishe?

    Brenda: Sikusema.

    Katuga: Katika ushahidi wako uliwaambia majaji kuwa mliambiwa mfanye moja, mbili, tatu...

    Brenda: Sikusema.

    Katuga: Katika ushahidi wako ulisema njia Lissu alizowaelekeza kuzuia uchaguzi?

    Brenda: Sijasema.

    Katuga: Kwa kuwa umesomewa mara kadhaa haya maneno kuwa Lissu alitumia ili kuweza kuzuia uchaguzi, ni ushahidi muhimu kuusema au si ushahidi muhimu?

    Brenda: Ni ushahidi muhimu.

    Katuga: Waambie majaji kama kuchoma vituo vya kupigia kura na karatasi za kupigia kura inaweza kuwa ni kitendo cha kuzuia uchaguzi.

    Brenda: Ni sahihi.

    Katuga: Waambie majaji kama kuchoma mali ya umma kunaweza kuvunja amani na kuzuia uchaguzi.

    Brenda: Ni sahihi.

    Katuga: Waambie majaji kama kukata wapiga kura vidole kunaweza kuzuia uchaguzi.

    Brenda: Sahihi.

    Katuga: Waambie majaji kama ulimsikia mwenyekiti akisema, “Ama tutazuia huu uchaguzi kwa kufungua kesi mahakamani.”

    Brenda: Sikumsikia.

    Katuga: Ulisema CHADEMA inaamini katika demokrasia?

    Brenda: Ndiyo.

    Katuga: Kwa kuwa mnaamini demokrasia, ni haki vyama vingine kushiriki uchaguzi?

    Brenda: Ndiyo.

    Katuga: Ni haki ya kikatiba?

    Brenda: Ndiyo.

    Katuga: Na si haki kumzuia mtu kushiriki uchaguzi?

    Brenda: Si haki.

    Katuga: Na vilevile si haki mtu kuhamasisha watu wengi kumzuia mtu anayetaka kushiriki uchaguzi, na ni kosa kisheria?

    Brenda: Si haki.

    Unaweza Kusoma;