Mareykanka oo fiisaha u diiday madaxweynaha Falastiin iyo faahfaahin ku saabsan arrinkaan
Xigashada Sawirka, Reuters
Sida ay wararku sheegayaan, dowladda Mareykanka ayaa mar kale diiday codsiga fiisaha madaxweynaha Maamulka Falastiin, Maxamuud Cabbaas, si uu uga qeybgalo shirka Golaha Guud ee Qaramada Midoobay.
Tani waxay noqonaysaa sannadkii labaad oo xiriir ah ee Cabbaas laga hor istaago inuu si shaqsi ah uga qeybgalo shirka.
Sannadkii hore, Cabbaas khudbaddiisa sannadlaha ah ee Golaha Guud wuxuu jeediyay isagoo adeegsanaya muuqaal toos ah.
Shirka Golaha Guud ee Qaramada Midoobay ayaa caadiyan bisha September lagu qabtaa magaalada New York, iyadoo madaxda dalalku ay khudbado ka jeediyaan arrimaha iyo caqabadaha caalamka.
Daraasad: Raggu waa in ay iska ilaaliyaan dawooyinkan oo halis ku ah awoodooda
Xigashada Sawirka, Getty Images
Daraasado kala duwan ayaa lagu ogaaday dawooyin saamayn wayn ku yeesha awoodda ragannimada, si joogto ahna loo isticmaalo.
Liiska hoos ku xusan waa dawooyinka ay habboon tahay in ay iska ilaaliyaan ragga, si aysan hoos ugu dhicin awooddooda ragannimo.
Nolosha gogosha waa mid ka mid ah baahiyaha ugu waawayn ee bani'aadanka, hase yeeshee mararka qaar waxaa ku yimaada caqabado.
Sababo kala duwan ayaa keeni kara caqabadahaas, balse qaarkood waxaa mas'uul ka ah lix nooc oo daawooyin ah, sida lagu shaaciyay Wakaaladda Wararka ee ANI, oo xog gaar ah kasoo diyaarisay mowduucan.
War deg deg ah, Maxey ahayd farriintii uu diray duuliyihii Mareykanka ee diyaaraddii uu waday lagu soo riday gudaha Iran?
Xigashada Sawirka, Getty Images
Mid ka mid ah laba sarkaal oo ka tirsanaa Ciidanka Cirka Mareykanka, kuwaas oo diyaaraddooda dagaalka ee F-15E lagu soo riday hawada Iran bishii Abriil, ayaa markii ugu horreysay ka hadlay wixii dhacay.
Sarkaalkan oo loo yaqaan "Bravo", ayaa sheegay in markii gantaalku ku dhacay diyaaradda ay ahayd "sida tareen xamuul ah oo ku dhacay oo kale."
Wuxuu sheegay inuu dhaawacyo dhowr ah la kulmay kadib markii diyaaraddii ay burburtay, isla markaana uu isku dayay inuu ka baxsado ciidamada Iran isagoo wata baarashuud waxyeello soo gaartay.
Diyaaradda ayaa 3-dii Abriil lagu bartilmaameedsaday dhul buuraley ah oo koonfur ka xiga magaalada Isfahan.
War deg deg ah, Weli halkaad nagala socotaan waa BBCSomali.com, waxaan halkaan idinkugu soo gudbinaynaa wararkii ugu dambeyay ee caalamka ka dhacaya, iyadoo si degdeg ah aan idinkugu soo tebineyno. Soo dhawaada mar kale
War deg deg ah, Askarta Mareykanka ee Bariga Dhexe oo qiray in Iran khasaare xooggan gaarsiisay saldhigyadooda
Xigashada Sawirka, CBS News
Sawirro muujinaya burbur baahsan oo soo gaaray goobo dhowr ah oo Mareykanku ku leeyahay Bariga Dhexe kadib weerarradii Iran ayaa ay heshay CBS, oo ah bahwadaagta BBC ee Mareykanka.
Sawirrada oo ay bixiyeen xubno ka tirsan ciidamada Mareykanka ee hadda shaqeeya ayaa muujinaya diyaarad radar ah oo qayb ka mid ah ka go’an, gaadiid iyo dhismayaal si weyn u burburay.
Sawirrada oo aan taariikh lagu xusin ayaa laga qaaday saldhigyo iyo goobo Mareykanku ku leeyahay Sacuudiga iyo Kuwait.
Mid ka mid ah askarta, oo CBS aysan magaciisa shaacin, ayaa sheegay: “Khasaaraha soo gaaray saldhigyadeenna waa mid aad u weyn, balse shacabka Mareykanka looma sheegin.”
Aqalka Cad ayaa BBC u sheegay inay arrintan ay kala xiriirto Taliska Dhexe ee Mareykanka CENTCOM, balse CENTCOM isla markiiba kama aysan jawaabin codsiga BBC ee faahfaahinta lagu dalbaday.
War deg deg ah, Khasaaraha Mareykanka soo gaaray ee shacabka Mareykanka laga qariyay
Xigashada Sawirka, CBS News
Sawirro muujinaya burbur baahsan
oo soo gaaray goobo dhowr ah oo Mareykanku ku leeyahay Bariga Dhexe kadib
weerarradii Iran ayaa ay heshay CBS, oo ah bahwadaagta BBC ee Mareykanka.
Sawirrada oo ay bixiyeen xubno ka
tirsan ciidamada Mareykanka ee hadda shaqeeya ayaa muujinaya diyaarad radar ah
oo qayb ka mid ah ka go’an, gaadiid iyo dhismayaal si weyn u burburay.
Sawirrada oo aan taariikh lagu
xusin ayaa laga qaaday saldhigyo iyo goobo Mareykanku ku leeyahay Sacuudiga iyo
Kuwait.
Mid ka mid ah askarta, oo CBS
aysan magaciisa shaacin, ayaa sheegay: “Khasaaraha soo gaaray
saldhigyadeenna waa mid aad u weyn, balse shacabka Mareykanka looma sheegin.”
Aqalka Cad ayaa BBC u sheegay inay arrintan ay
kala xiriirto Taliska Dhexe ee Mareykanka CENTCOM, balse CENTCOM isla markiiba
kama aysan jawaabin codsiga BBC ee faahfaahinta lagu dalbaday.
Xigashada Sawirka, CBS News
Qoraalka sawirka, .
Xigashada Sawirka, CBS News
War deg deg ah, Canada oo soo dhoweysay xiriir dhow oo ay la yeelato Midowga Yurub
Xigashada Sawirka, Getty Images
Ra’iisul Wasaaraha Canada, Mark
Carney, ayaa soo dhoweeyay in dalkiisu xiriir dhow la yeesho Midowga Yurub,
kadib markii madaxweynaha Komishanka Yurub uu soo jeediyay in Canada la siiyo iskaashi
gaar ah.
Si kastaba, weli faahfaahin lagama
bixin sida iskaashigaasi u shaqeyn doono.
Golaha Yurub ayaa sheegay in
dalalka dimuqraadiga ah ay u baahan yihiin inay dib u qeexaan iskaashigooda,
isla markaana si degdeg ah u dhistaan xulafo cusub, xilli nidaamka caalamiga ah
ee ku dhisan sharciga uu wajahayo caqabado.
War deg deg ah, Dad u afduubnaa koox hubeysan oo xoog lagu soo furtay
Ciidamada Nigeria ayaa sheegay
inay soo furteen 31 qof oo kooxo hubeysan ay ku haysteen gobollada Katsina iyo
Kebbi ee waqooyi-galbeed dalkaas.
Ciidamadu waxay sheegeen inay
howlgallada ku qabteen dhowr qof oo looga shakisan yahay argagixisanimo, isla
markaana ay gacanta ku dhigeen rasaas iyo walxaha qarxa.
War kasoo baxay militariga ayaa
sheegay in 10 qof, oo ay ku jiraan saddex rag ah iyo toddoba dumar ah, laga soo
furtay Katsina, halka 21 kale lagu soo badbaadiyay Kebbi.
Ciidamada ayaa sidoo kale sheegay
inay qabteen laba qof oo looga shakisan yahay inay xiriir la leeyihiin nin lagu
magacaabo Mannori oo lagu tilmaamay inuu yahay hoggaamiye argagixiso oo caan
ah.
War deg deg ah, Madaxweyne hore oo lagu xukumay xabsi 25 sano iyo dabiyo culus oo lagu helay
Xigashada Sawirka, Getty Images
Maxkamad gaar ah oo ku taalla
magaalada Hague ayaa madaxweynihii hore ee Kosovo, Hashim Thaci, ku xukuntay 25
sano oo xabsi ah, kadib markii lagu helay dambiyo dagaal oo dhacay intii lagu
jiray dagaalkii Kosovo ee 1990-meeyadii.
Maxkamaddu waxay sheegtay inuu ku
lug lahaa dilka 96 qof oo loo arkayay mucaarad siyaasadeed iyo jirdilka
boqolaal qof oo lagu tuhmay inay Serbia taageersanaayeen, xilli uu
hoggaaminayay Ciidanka Xoreynta Kosovo.
Saddex hoggaamiye oo kale oo hore
uga tirsanaa KLA ayaa sidoo kale lagu xukumay xabsi: Yakup Krasniqi 25 sano,
Kadri Veseli 18 sano, halka Rexhep Selimi lagu xukumay 13 sano.
Dhammaantood waxaa lagu helay
dambiyo ay ka mid yihiin dilka dad rayid ah iyo xadgudubyo ka dhan ah xuquuqda
aadanaha. Thaci oo 58 jir ah ayaa horay u beeniyay dhammaan eedeymaha loo
jeediyay.
War deg deg ah, Taliye sare oo Ruushka muhiim u ahaa oo la sheegayo in dagaalka Ukrine lagu dilay
Xigashada Sawirka, TELEGRAM/YURY KOTENOK
Warbaahin Ruush ah oo dibad-joog
ah ayaa sheegtay in Major General Anton Gromov, oo ahaa taliyaha guutada 4-aad
ee ciidanka lugta ee Ruushka, lagu dilay dagaalka Ukraine.
Warbixintu waxay sheegtay in
dhimashadiisa uu xaqiijiyay taliyaha cutubka Akhmat ee Chechnya, Apte
Alauddinov.
Guutada uu hoggaaminayay Gromov
ayaa bilihii u dambeeyay ku lug lahayd dagaalka magaalada Kostiantynivka ee
bariga Ukraine. Bishii July, Gromov ayaa Madaxweyne Vladimir Putin u sheegay in
ciidamada Ruushku ay qabsadeen magaalada, waxaana bishii August loo
dallacsiiyay darajo sare, laguna abaalmariyay billadda Hero of Russia.
Si kastaba, xaaladda iyo goobta
saxda ah ee lagu dilay weli si rasmi ah looma caddeyn.
Taliyaha ciidamada diyaaradaha aan
duuliyaha lahayn ee Ukraine, Robert “Madyar” Brovdi, ayaa sheegay in Gromov
lagu dilay weerar dhacay 12-kii September, wuxuuna baahiyay muuqaal uu sheegay
inuu muujinayo weerarka.
War deg deg ah, Xuutiyiinta oo sii wada weerarrada Sacuudiga iyo Mareykanka oo digniin u jeediyay muwaadiniintiisa
Xigashada Sawirka, Reuters
Diyaaradaha dagaalka Sacuudiga
ayaa duqeymo ka fuliyay Yemen, halka Xuutiyiinta ay sheegeen inay diyaarado aan
duuliye lahayn iyo gantaallo ku weerareen magaalooyin ku yaalla Sacuudiga.
Xuutiyiinta oo taageero ka hela
Iran ayaa sheegay in weerarradu ay ka dhaceen dekedda Yanbu ee Badda Cas, oo ah
deked muhiim u ah dhoofinta shidaalka, iyo saldhigga cirka ee Khamis Mushait ee
koonfurta Sacuudiga.
Afhayeenka militariga Xuutiyiinta,
Yaxya Sariic, ma uusan sheegin xilliga ay weerarradu dhaceen.
Xuutiyiinta ayaa toddobaadkii hore
si degdeg ah ugu fiday magaalooyin ku yaalla xeebta Badda Cas ee Yemen, waxayna
la wareegeen jasiirado ku dhow afka Marinka Bab al-Mandab.
Muuqaallo ay Xuutiyiintu baahiyeen
ayaa muujinaya dagaalyahanno la wareegaya gaadiid gaashaaman oo ay lahaayeen
ciidamo uu Sacuudigu taageero, iyadoo diyaarado dagaal ay hawada dul marayaan.
Dhanka kale, Mareykanka ayaa
adkeeyay digniinta safarka ee Sacuudiga, isagoo shaqaalaha dowladda ka
mamnuucay inay u safraan meel 20 mayl u jirta xadka Yemen.
Sacuudigu Talaadadii wuxuu soo
saaray digniino amni oo ku saabsan dhowr goobood, oo ay ku jiraan Yanbu iyo
Khamis Mushait, balse digniino la mid ah lagama soo saarin maanta.
War deg deg ah, Dowladda Soomaaliya oo ka hadashay weerarkii lagu qaaday magaalada barakeysan ee Makka
Dowladda Soomaaliya ayaa cambaareysay isku day lagu
bartilmaameedsaday magaalada Makka, kadib markii Sacuudigu sheegay in
ciidamadiisa difaaca cirka ay soo rideen diyaarad aan duuliye lahayn oo ku wajahneed
magaalada.
Soomaaliya waxay sidoo kale cambaareysay weerarradii
dhowaan lagu qaaday goobo rayid ah oo ku yaalla gudaha Sacuudiga.
Wasaaradda Arrimaha Dibadda Soomaaliya ayaa sheegtay inay
si buuxda u garab taagan tahay Sacuudiga, isla markaana ay aqoonsan tahay xaqa
uu u leeyahay inuu ilaashado dhulkiisa, dadkiisa iyo goobaha barakeysan ee
Islaamka.
War deg deg ah, WHO oo sheegtay in Ebola uu weli ku fidayo Congo
Madaxa Hay’adda Caafimaadka Adduunka ee WHO, Dr Tedros
Adhanom Ghebreyesus, ayaa sheegay in cudurka Ebola uu weli ku sii fidayo
Jamhuuriyadda Dimuqraadiga ah ee Congo, inkastoo ay jiraan calaamado muujinaya
in horumar laga sameynayo xakameyntiisa.
Dr Tedros ayaa sheegay in faafitaanka cudurka uu gaabis ka
noqday gobolka Ituri, halkaas oo uu cudurku ka dillaacay, isla markaana aan wax
kiis cusub laga diiwaangelin gobolka Kivu ee Bariga tan iyo bishii May.
Isagoo shir jaraa’id ku qabtay magaalada Geneva, ayuu
sheegay in dadaallada lagu xakameynayo fayraska Ebola ay horumar sameynayaan,
balse dagaalka lagula jiro cudurka uusan weli dhammaan.
Wuxuu sheegay in gobollada bariga iyo waqooyi-bari Congo
ay yihiin dhul aad u ballaaran, isla markaana ay ka jiraan kaabayaal caafimaad
iyo gaadiid oo aan ku filnayn.
Dr Tedros wuxuu intaa ku daray in tirada kiisaska Ebola ee
waqooyiga Congo ay hal toddobaad gudaheed ku korortay ku dhowaad boqolkiiba 50.
Wuxuu sheegay in cudurku uu ku fiday toddoba gobol oo ka
tirsan Congo, isla markaana ay jirto suurtagalnimo ah inuu ku sii faafo
deegaanno kale.
Tan iyo bartamihii May, markii la shaaciyay inuu cudurku
dillaacay, in ka badan 7,000 qof ayaa laga xaqiijiyay inay qaadeen Ebola, halka
in ka badan 3,500 qof ay dhinteen.
War deg deg ah, Qaar ka mid ah dhuumaha shidaalka Sacuudiga oo waxyeello la gaarsiiyay
Laba xarumood oo lagu shubo
saliidda oo ku yaalla dhuumaha shidaalka ee muhiimka ah ee isku xira bariga iyo
galbeedka Sacuudiga ayaa waxyeello ka soo gaartay weerarkii toddobaadkii hore,
sida ay Reuters u sheegeen saddex ilo-wareed oo ka tirsan dhinacyada shidaalka
iyo amniga.
Dhuumahan oo dhererkoodu yahay ku
dhowaad 1,200 oo kiiloomitir ayaa mara guud ahaan Jasiiradda Carabta. Waxaa
maamusha shirkadda Aramco, waxayna door muhiim ah ka ciyaaraan gaadiidka
shidaalka iyada oo aan loo marin Marinka Hormuz.
Mas’uuliyiin Sacuudi ah ayaa horay
u sheegay in dhuumuhu si ku-meel-gaar ah u istaageen Jimcihii, kadib weerar
diyaarad aan duuliye lahayn oo laga soo qaaday dhulka Ciraaq.
Aramco iyo xafiiska warbaahinta
dowladda Sacuudiga ayaan weli ka jawaabin codsi ay Reuters u dirtay oo ku
saabsan baaxadda khasaaraha iyo waqtiga lagu dhammaystirayo dayactirka.
Dhowr saacadood ka hor, milatariga
Sacuudiga ayaa sheegay inay soo rideen diyaarado aan duuliye lahayn oo ay
Xuutiyiintu soo direen, kuwaas oo dul marayay magaalada Makka. Xuutiyiinta ayaa
beeniyay sheegashadaas.
Dagaalka sokeeye ee Yemen ayaa
socday in ka badan toban sano, wuxuuna u dhexeeyaa Xuutiyiinta iyo dowladda
Yemen oo taageero ka hesha Sacuudiga.
Dhanka kale, Xuutiyiintu waxay ku
dhawaaqeen inay xirayaan marinka Babul-Mandab, oo ah marin muhiim u ah
maraakiibta iyo dhoofinta shidaalka Sacuudiga, kadib markii Iran ay xirtay
Marinka Hormuz.
Qiimaha Shidaalka adduunka oo wax yar hoos u dhacay
Xigashada Sawirka, Getty Images
Qoraalka sawirka, Kaalin shidaal
Qiimaha shidaalka a ee suuqyada caalamka ayaa Arbacadii hoos u dhacay, taas oo yareysay walaaca laga qabay in sahayda shidaalka ee Bariga Dhexe ay carqalad gasho.
Hoos u dhaca ayaa yimid kadib markii Sacuudigu sheegay inuu kordhinayo dhoofinta Shidaalka cayriin, isaga oo qayb ka mid ah ku diri doona dalka Cumaan.
Sida ay sheegtay wakaaladda Reuters, qiimaha Shidaalka nooca Brent ayaa hoos u dhacay $1.30, ama 1.2%, waxaana foostadu gaartay $107.45.
Qiimaha shidaalka nooca West Texas Intermediate (WTI) ee Mareykanka ayaa isna hoos u dhacay $1.96, ama 1.85%, isagoo gaaray $103.87 foostadii.
Maalintii ka horreysay, qiimaha Shidaalka wuxuu kordhay in ka badan $3, kadib markii ilo ka tirsan Sacuudiga ay sheegeen in la joojiyay rarista shidaalka cayriin ee laga dhoofiyo dekedda Yanbu ee Sacuudiga, oo ah dekedda ugu weyn dalkaas ee ku taalla Badda Cas.
Ilo wareedyo ayaa sidoo kale sheegay in Riyadh ay baajisay qaar ka mid ah shixnadihii shidaalka cayriin ee loo diri lahaa dalalka Yurub.
Arrintan ayaa dhalisay walaac ah in carqaladda ku timid mid ka mid ah waddooyinka muhiimka ah ee dhoofinta shidaalka ay sii socon karto toddobaadyo.
Si kastaba ha ahaatee, qiimaha naaftada ee Yurub ayaa weli ku dhow heerarkii ugu sarreeyay ee abid la diiwaangeliyo.
Muuqaal soconaya afar saacadood oo ku saabsan ninka ugu taajirsan dunida oo buuq abuuray
Xoghayaha Guud ee Jaamacadda Carabta oo cambaareeyay weerarka Makka ee Xuutiyiinta loo aaneynayo
Nabil Fahmy, Xoghayaha Guud ee Jaamacadda Carabta, ayaa cambaareeyay weerarka lagu eedeeyay Xuutiyiinta Yemen inay ku qaadeen magaalada Makka ee Sacuudiga.
Bayaan uu soo saaray ayuu ku sheegay in amniga Makka iyo xurmada goobaha barakeysan ee Islaamka ay yihiin “arrin aad u culus”. Waxa uu sidoo kale ammaanay ciidamada cirka Sacuudiga, isaga oo ku tilmaamay inay ka hortageen weerarka.
Xoghayaha Guud ee Jaamacadda Carabta ayaa ka digay in sii kordhaya weerarrada Xuutiyiintu ku qaadaan gudaha Sacuudiga ay khatar ku yihiin amniga iyo xasilloonida gobolka.
Toddobaadyadii u dambeeyay, Jaamacadda Carabta ayaa dhowr jeer cambaareysay weerarrada Xuutiyiinta ee Sacuudiga, iyadoo ka digtay saameynta ay ku yeelan karaan amniga gobolka.
Isku dhac la sheegay inuu dhex maray maraakiibta ciidamada badda Hindiya iyo Pakistan, iyadoo ay Hindiya cabasho u gudbisay Pakistan
Xigashada Sawirka, Getty Images
Qoraalka sawirka, Maraakiib
Wasaaradda Arrimaha Dibadda Hindiya ayaa u yeertay ku-simaha madaxa safaaradda Pakistan ee New Delhi, si ay uga gudbiso cabasho adag oo ku saabsan waxa ay ku tilmaantay “dhaqan aan xirfadeysnayn oo aan la aqbali karin” oo ay muujiyeen cutubyo ka tirsan ciidamada badda Pakistan.
Bayaan ay soo saartay wasaaraddu ayaa sheegay in dhacdadu ay keentay isku dhac dhex maray markab ka tirsan ciidamada badda Pakistan iyo mid ka tirsan ciidamada badda Hindiya, xilli ay ku jireen biyaha caalamiga ah.
Wasaaradda Arrimaha Dibadda Pakistan ayaan weli ka hadlin arrintan.
Hase yeeshee, Hindiya waxay ku adkeysatay in hab-dhaqanka markabka Pakistan uu si toos ah uga hor imaanayay Qodobka 10-aad ee heshiiskii April 1991 ee u dhexeeyay labada dal, kaas oo ku saabsan dhaqdhaqaaqyada ciidamada iyo ogeysiinta hore ee howlgallada milatari.
Wasaaraddu waxay intaas ku dartay in ku-simaha madaxa safaaradda Pakistan loo sheegay inuu fariinta gaarsiiyo mas’uuliyiinta ay khuseyso ee Pakistan, si dhammaan cutubyada milatarigu ay u muujiyaan taxaddar iyo masuuliyad, isla markaana ay u hoggaansamaan heshiisyada labada dal gaareen, si looga hortago dhacdooyin noocan oo kale ah mustaqbalka.
Hindiya waxay sidoo kale sheegtay inay ku amartay ku-simaha madaxa safaaraddeeda ee Islamabad inuu cabasho la mid ah tan u gudbiyo Wasaaradda Arrimaha Dibadda Pakistan.
