ኤርትራ

ኢትዮጵያ

ሱዳን

ማእከላይ ምብራቕ

ሳይንስን ጥዕናን

ኣመና ፍቱዋት

ዜና

ቪድዮ

ተዓዘቡ

ራድዮ

ስምዑ

Tigrinya

ጓል 7 ዓመት ሚያ፡ ሓሙሽተ ሰዓታት ብዝወሰደ መጥባሕቲ ኣብ ውሽጢ ከብዳ ዝጸንሐ ጥቕላል ጸጕሪ ተኣልዩላ።

ልዕሊ 15 ሴንቲ ሜትር 'ዘሰንብድ' ዕዅላል ጸጕሪ ካብ ከብዳ ዝተኣለየ ቈልዓ

ሲስተር ካሕሳ፡ እቲ ግዳያት ንምሕጋዝ ዝገበረቶ ጻዕሪ፡ ኣብቲ ሆስፒታል ጾታዊ ዓመጽ ዝወረደን  ደቂ ኣንስትዮ ስነልቦናውን ኣእምሮኣውን ከምኡ’ውን ኣገልግሎታት ስነ-ተዋልዶ ዝረኽባሉ ማእከል ኣገልግሎት ሓደ ማእከል (ዋን ስቶፕ ሴንተር) ንክቐውም ደሪኹ’ዩ።

ብካናዳዊ ትካል ዝተሸለመት ሲስተር ካሕሳ ካብ ትግራይ

ሕማም ምንፍርፋር ዘለዎ ብዙሕ ሸነኽ ጽልዋታት ንምንካይ፡ ሰባት ብዛዕባ’ቲ ኵነታት ዘለዎም ፍልጠትን ኣረኣእያን ምምሕያሽ ኣዝዩ ኣገዳሲ እዩ።

ሕማም ምንፍርፋር፡ ውጽኢት ሕማቕ ስነ-ምግባር፡ ዘይፍወስን ተላባዒን ድዩ?

ፕሮፌሰር ስኮሊየር ዘጋጠሞ ንኡስ ዓይነት ግሊዮብላስቶማ ኣዝዩ ሓደገኛ ስለዝኾነ መብዛሕትኦም ሕሙማት ብህይወት ናይ ምጽናሕ ዕድሎም ትሕቲ ሓደ ዓመት ከምዝኾነ ይግለጽ።

ሪቻርድ ስኮሊየር፡ ንዓመት ድሕሪ ዝተገበረሉ ሕክምና ካብ መንሽሮ ሓንጐል ነጻ ዝዀነ ዶክተር

ኢትዮጵያዊት ነፍሰ-ጾር ኣሰልጣኒት ቴኳንዶን ኤሮቢክስን ሽልማት ሲሳይ ንሰለስተ ደቃ ክሳብ መወዳእታ ኣካላዊ ምንቅስቓስ ደው ከየበለት ከምዝወለደቶም ትዛረብ።

ሽልማት ሲሳይ፡ ኢትዮጵያዊት ነፍሰ-ጾር ኣሰልጣኒት ቴኳንዶን ኤሮቢክስን

ኣፋንታዥያ ማለት ሓንጎል ከም ኣካል ኣተሓሳስባ ስእለ ኣእምሮ ክፈጥር ዘይምኽኣል’ዩ። ክኢላታት፡ ኣፋንታዥያ ከም ሕማም፡ ጸገም ወይ ጉድለት ኣካል ኣይገልጽዎን’ዮም። የግዳስ፡ ከምቲ ብተፈጥሮ በየነይቲ ኢድና ከምንጽሕፍ እንፈለጥ፡ ከምኡ ኣእምሮና ብኸመይ ከም ዝሰርሕ ዘመልክት ባህርይ ከምዝዀነ’ዮም ዝገልጹም።


‘ዕውር ኣእምሮ’ እንታይ ማለት እዩ?

ቅድሚ ክልተ ወርሒ ኣብ ታሪኽ ወዲ ሰብ ንመጀመርታ ግዜ ምምሕያሽ ዝተገበረሉ ዅሊት ናይ ሓሻመ ዝተቐየረሉ ውልቀ ሰብ ከምዝዓረፈ ነቲ መጥባሕቲ ዘካየደ ሕክምና  ኣፍሊጡ።

ዕዉት ምስግጋር ኵሊት ሓሰማ ዝተገበረሉ ፈላማይ ሰብ ዓሪፉ

ገጻት ማሕበራዊ ሜድያ ከም ሓደ መጋባእያ ቤትፍርዲ ተሓሲቡ፡ ወነንቲ ወይ ኣካየድቲ ሜድያታት ከም መርማሪ ኣካል (ፖሊስ) ወይ ኣሸማገልቲ፣ ተዓዘብቲን ሰማዕትን ድማ ከም ሰማዕቲ ጉዳይ (ደያኑ) ሰብ ጉዳይ ከም ከሳስን ተኸሳስን ብምዃን ብዙሓት ተኣፈፍቲ ጉዳያት ክዝትየሎምን ካብኡ ሓሊፎም ክመሳኸሩሎምን ምርኣይ እናተለምደ ይኸይድ ኣሎ። እዚ ግን ብቕንዕና ፍታሕ ንምምጻእ ድዩ?

ኣብ ማሕበራዊ ሜድያ ዝቕላዕ ዘሎ ውልቃዊ ጉዳያት ብሓቂ ፍታሕ ንምርካብ ድዩ?

ባኒ ፓስኮ ኣብ ብዙሓት ስድራቤታት ጃፓን ቀንዲ መግቢ ኮይኑ፡ ኣብ መላእ እታ ሃገር ኣብ ዝርከባ ሱፐርማርኬታትን ድኳናትን ብስፍሓት ይርከብ።

ኣብ ዘፍረዮ ባኒ ተረፍ ኣካል ኣንጭዋ ዝተረኸቦ ፋብሪካ ፍርያቱ ክእክብ ተገዲዱ

እዚ ኵነታት መብዛሕትኡ ግዜ ብጌጋ ሕማም ፓርኪንሰን ወይ ሃንቲንግተን ተባሂሉ እዩ ዝፍለጥ ነይሩ። ተመራመርቲ ስነ-ፍልጠት ግን፡ ብሓቂ ሓድሽ ኵነታት ምዃኑ ኣረጋጊጾም’ዮም። ኣብ ሓንጎል ብዝፍጠር ምትእኽኻብ ሓጺን ስለ ዝመጽእ ድማ ኒውሮፈሪቲኖፓቲ ኢሎም ሰመይዎ።


ምጕዓዝ፡ ምዝራብን ምብላዕን ከይተረፈ ዝኸልእ ሕማም እንታይ እዩ?

መንሽሮ ብልዕቲ ሳሕቲ ዘጋጥም’ኳ እንተዀነ፡ ኣብ መላእ ዓለም ግን ተርእዮታትን መጠን ሞትን እናወሰኸ ይኸይድ ኣሎ።

መንሽሮ ብልዕቲ፡ ምጕንዳብ ዘስዕብ ንዓለም ዘሰክፍ ዘሎ ብዝሒ

ካብ ክሊማዊ ጭንቀታት ክሳብ ፋይናንሳዊ ጉዳያት ከምኡ’ውን ጥዕናዊ ሕልኽላኻት ዘለው ስግኣታት ምኽንያት ብደረጃ ዓለም፡ ቁጽሪ ቈልዓ ክወልዳ ዘይደልያ ደቂ ኣንስትዮ ይወስኽ ኣሎ፤ ዓለማዊ መጠን ወሊድ ክኣ ይንኪ።

ጥንስን ኣደነትን ነጀው ዝብላ ዘለዋ ደቂ ኣንስትዮ

መረዳእታ ዓለምለኻዊ ቁጠባዊ ፎረም ከምዘመልክቶ 90 ሚእታዊት ካብ ህዝባ ሽፋን መድሕን ጥዕና ኣለዎ። 90 ሚእታዊት ካብቶም ኣብ ደሞም ኤችኣይቪ ዘለዎም ሰባት መድሃኒት ይረኽቡ። 93 ሚእታዊት ካብ ህጻናት ከኣ ክታበት ጸረ ተላባዕቲ ሕማማት ወሲዶም። ኣብ 2000 ማእከላይ ዕድመ ሩዋንዳውያን 48 ዓመት እዩ ነይሩ፤ ሕጂ እዚ ዕድመ ናብ 67 ደይቡ ኣሎ።


ምኩራት ኢትዮጵያውያን ሰብ ሞያ ሕክምና ንምንታይ ናብ ሩዋንዳ ይስደዱ ኣለዉ?

ካብ ነዊሕ ግዜ ኣትሒዙ ብዛዕባ ክንዮ-ባህርያዊ ፍጻመታት እምነት ዘለዎም ሰባት ሒደት ኣይኰኑን። ኣብዚ መበል 21 ክፍለ ዘመን እውን እንተዀነ፡ ክንዮ-ባህርያዊ ፍጻመታት ከምዘጋጠሞም ዝዛረቡ ኣለዉ። ከምዚ ዝበሉ እምነታት ግን ስለምንታይ ክሳዕ ሕዚ ጸኒሖም? ገለ ረብሓ ክህልዎም ይኽእል’ዶ ይዀን?

ሳይንስ ብዛዕባ መናፍስቲ ምውታን እንታይ ይብል?

ኣብታ ኣፍሪቃ ኣብ 2022 ኣስታት 95 ሚእታዊት ምስ ዓሶ ዝተኣሳሰር ሞት ኣጋጢሙ እዩ፤ ኣስታት 80 ሚእታዊት ካብዚኦም ድማ ትሕቲ ሓሙሽተ ዓመት ዝርከቡ ህጻናት ከምዝዀኑ ውድብ ጥዕና ዓለም ይሕብር።

ክታበት፡ ብዝሒ ህዝቢ ዓለም ንምንካይ ድዩ ዝወሃብ?

ብውሕዱ ሓሙሽተ ሃገራት ኣፍሪቃ፡ ዘይቅቡል ልዑል መጠን ናይቲ መርዛምን ቀታሊ ክኸውን ዝኽእልን ‘ዳይቲሊን ግላይኮል’ ዝበሃል ንጥረ ነገር ምሓዞም ብምርመራ ድሕሪ ምርግጋጹ ጥምሮታት ሽሮፕ ሰዓል ‘ጆንሰን ኤንድ ጆንሰን’ ክእከብ ገይረን።

ኣብ ረብሓ ከይውዕል መጠንቀቕታ ዝተወሃበሉ ሽሮፖ ሰዓል

በቶም ግጭት ዝካየደሎም መስመራት ሓደስቲ ቀረብ ክበጽሕ ምግባር ዳርጋ ዘይከኣል እዩ። ሰራሕተኛታት ረድኤት ከምዝብልዎ፡ ወተሃደራዊ ሰበ-ስልጣን ሱዳን ቪዛን ፍቓድ መገሻታት ውሽጢ ዓዲን ንምሃብ ኣዝዮም ይንድጉዩ ኣለዉ።

ሱዳን፡ ኣብ መንጐ ጥሜትን ሞትን ዝተቐርቀሩ ዕሸላት

ብዘይካ'ዚ 16 ሰባት ብከቢድ ቆሲሎም ኣብ ዝተፈላለዩ ሲቪላዊን ወተሃደራውን ሆስፒታላት ይእለዩ ከምዘለውን እቲ ጸብጻብ ይጠቅስ።


ኤርትራ፡ ሰለስተ ኣባላት ሓንቲ ስድራ ዝርከብዎም ብዙሓት ሰባት ብሓደጋ መኪና ሞይቶም

ኣብ ከተማ ሽረ እንዳስላሴ እተጣየሸት ጉጅለ ሓኾርቲ ሽረ እንዳስላሴ፡ ቀዳም ቀዳም ናብ ዝተፈላለዩ በረኽትን ታሪኻውን እንብታት እትድይብ ኮይና ኣእምሮውን ኣካላውን ጥዕና ኣባላታ ንምርግጋጽ ዓሊማ ትንቀሳቐስ ከምዘላ ወዳቢ ናይታ ጉጅለ ኣቶ ይርጋ ገብረመድህን ገሊጹ።

ቀዳም ቀዳም እምባታት ትድይብ ዘላ ጕጅለ ሓኾርቲ ሽረ እንዳስላሰ

"እዚ መሳርሒ ሰብ ሰርሖ ብልሒ ዝህቦ መልስታት ብቐንዱ ርትዓዊ፡ ሓፈሻዊ ምኽሪ ብዛዕባ ጥዕናን ጽቡቕ ሂወትን፡ ኣድላዪ ኣብ ዝዀነሉ ምስ ዝተረጋገጸ ሓበሬታ ዘተኣሳስር፡ ብዛዕባ ኣገደስቲ ኣገባባት ርእሰ-ሓልዮት ዝምዕድ፡ ከምኡ'ውን ሰባት ዝዀነ ስክፍታታት ምስ ዝህልዎም መዓስ ምስ ሓኪሞም ክራኸቡ ከም ዘለዎም ዝሕብር ይመስል፡"

ሰብ ሰርሖ ብልሒ ኣብ ጥዕና ደቂ ሰባት እንታይ ኣበርክቶ ኣለዎ?

ኣብ ሰሜናዊ ሞዛምቢክ ኣገልግሎት መጓዓዝያ እትህብ ዝነበረት ጃልባ ብምጥሓላ መብዛሕትኦም ህጻናት ዝዀኑ ብውሑዱ 90 ሰባት ከም ዝሞቱ ሰብ መዚ ኣፍሊጦም።

ጃልባ ብምጥሓላ መብዛሕትኦም ህጻናት ዝዀኑ 90 ሰባት ሞይቶም

ፈላማይ ኩሊት ሓሰማ ዝተተኽለሉ ሕሙም ካብ ሆስፒታል ናብ ቤቱ ተፋንዩ

ኣብ ኮምፕረሀንሲቭ ሆስፒታል ዩኒቨርስቲ ኣኽሱም ሓንቲ ኣደ ብርእሰን ተጣቢቐን ዝተወለዳ መናቱ ከምዝሓረሰት መዲካል ዳይሬክተር እቲ ሆስፒታል ዶ/ር ጸጋይ ተኽለሃይማኖት ንቢቢሲ ገሊጹ።

ኣብ ኣኽሱም ብርእሲ ዝተጣበቓ መናቱ ተወሊደን

ቴክኖሎጂ ይምዕብል ኣሎ፤ ኣብ ዓለም ዘለው ቢልዮናት ሰባት ድማ ዝተፈላለዩ ማሕበራዊ መራኸቢታት ይጥቀሙ። ሰብ ምስ ሞተ ግን ኣብ ኦንላይን ዘለዎ ህላወ እንታይ’ዩ ዝኸውን? ዝብል ኣዝዩ ኣዘራራቢ ጉዳይ’ዩ።
