ኤርትራ

ኢትዮጵያ

ሱዳን

ማእከላይ ምብራቕ

ሳይንስን ጥዕናን

ኣመና ፍቱዋት

ዜና

ቪድዮ

ተዓዘቡ

ራድዮ

ስምዑ

Tigrinya

ኦሌክሳንድር ኣብ ዝሓለፈ ወርሒ ጥሪ ምስ ኣፍቃሪቱ ድሕሪ ምፍልላዩ ኣብቲ መደብ ፍቕሪ ክረክብ ተስፋ ከምዘለዎ ይዛረብ ። እንተዀነ ግን ካብተን "ሚልዮናት ሰባት" መጻምድቲ ምምራጽ ኣጸጋሚ ክኸውን'ዩ ዝብል ግምት ኣለዎ።

ደቂ ኣንስትዮ ዝዋዳኣሉ ዘለዋ ክልተ እግሩ ዝሰኣነ መንእሰይ

ወዲ 16 ዓመት ካናዳዊ ሉክ ማርቲን፤ “ማሕበራዊ መራኸብታት እንተዘይሪኤ ገለ ነገር ዝጎደለኒ ኰይኑ ይስምዓኒ” ይብል።
"ማሕበራዊ መራኸቢ ዝበሃል ኣይርእን ክብል እኳ ኣይክእልን እየ" ክብል ንቢቢሲ ወሲኹ ተዛሪቡ።
ገለ ሰባት ድማ ምስ ስማርት ስልክታት ዘለዎም ምትእስሳር ነተን ዘመነዎት እናገደፉ እተን ንምድዋልን መልእኽቲ ንምጽሓፍን ጥራይ ዘገልግላ ስልክታት ክጥቀሙ ጀሚሮም ኣለዉ።

ወልፊ ፌስቡክን ቲክቶክን ንምንካይ ኣማራጺ ኮይነን ዘለዋ ስልክታት

በዲዶ ህበይ፡ ሰብ እንታይ ጥንቃቐታት’ዩ ክገብር ዘለዎ? ሞያዊ መብርሂን ማዕዳን ብዶክተር መድሃኔ ሃይለ ካብ ሰንተር ፎር ትሪፒካል ኤንድ ትራቨል መዲሰን።

በዲዶ ህበይ፡ ሰብ እንታይ ጥንቃቐታት’ዩ ክገብር ዘለዎ?

ዋና ዳይረክተር ውድብ ጥዕና ዓለም ዶክተር ቴድሮስ ኣድሓኖም ኣብ ውሽጢ ኣፍሪቃን ካብኣ ወጻእን ዝያዳ ናይ ምልባዕ ተኽእሎኡ "ኣዝዩ ዘተሓሳስብ'ዩ" ኢሉ።
"ነዚ ለበዳ ደው ንምባልን ህይወት ንምድሓንን ዝተዋደደ ዓለምለኻዊ ምርብራብ ኣገዳሲ'ዩ" ክብል እውን ኣተሓሳሲቡ።

ውድብ ጥዕና ዓለም በዲዶ-ህበይ ህጹጽ ዓለማዊ ስግኣት ምዃኑ ኣዊጁ

ማእከል ምክልኻል ሕማማት ሕብረት ኣፍሪቃ፡ ሓድሽ ተርእዮ ዝርግሐ በዲዶ-ህበይ ህጹጽ ስግኣት ህዝባዊ ጥዕና ምዃኑ ብሰሉስ 13 ነሓሰ 2024 ብወግዒ ኣዊጁ። እዚ ኣብ ዝተፈላለያ ሃገራት ኣፍሪቃ ዝዝርጋሕ ዘሎ ሕማም ዕቱብ ኣተሓሕዛ ዘድልዮ ምዃኑ፡ ሽማግለ ሞያውያን ምክልኻል ሕማማት ኣፍሪቃ እቲ ዝተወስደ ውሳነ ብቭ፡ሉእ ድምጺ እዩ ኣጽዲቕዎ።

ሕማም በዲዶ ህበይ ስለምንታይ'ዩ ኣሻቓሊ ኮይኑ ዘሎ?

ኣእጋር ኢሌን ፉ ብሕብጠትን በሰላን መልክዐን ቀይረን ኣለዋ። ነፍሲ ወከፍ ኣእጋራ ነቲ ዕውት ዘይኮነ ግጉይ ሕክምና ምንዋሕ እግሪ የዘኻኽርኣ።
ጓል 49 ዓመት ኢሌን ፉ ካብ 2016 ጀሚራ ሓሙሽተ መጥባሕትን ሰለስተ ምትካል ዓጽምን ተገይሩላ።  ንነዊሕ እዋን ዝዓቖረቶ ገንዘባ ወዲኣ፤ ምስ ሓኪማ’ውን ክሳብ ምክሳስ በጺሓ።
ሓደ እዋን ኢሌን ኣብ ውሽጢ ዓጽማ ዝተገጠመ ተሰቢሩ፤ ኣብ ካልእ ኣጋጣሚ ድማ እግራ "ካብ ውሽጢ" ዝጥበስ ዘሎ ኮይኑ ይስምዓ ከምዝነበረ ትዛረብ።

‘እግረይ ንምንዋሕ ዝገበርክዎ መጥባሕቲ መፈጸምታኡ ኣይጸበቐን’

መብዛሕትኦም በቲ ቫይረስ ዝተለኽፉን ዝሞቱን ኣብ ዲሞክራስያዊት ሪፓብሊክ ኮንጎ እዮም። ኣብዚ ዓመት ጥራይ ልዕሊ 8000 ሰባት በቲ ሕማም ዝተለኸፉ ክዀኑ እንከለዉ ልዕሊ 300 ሰባት ድማ ሞይቶም።

ህጹጽ ስግኣት ጥዕና ኣፍሪቃ ምዃኑ ዝተኣወጀ በዲዶ-ህበይ እንታይ እዩ? ምክልኻሉ ኸ ይከኣል ዶ?

ፎብያ ዘለዎም ሰባት፡ ጽዑቕን ኣዝዩ ዘይምችኡን ግብረ መልሲ ፍርሒ ከጋጥሞም ተኽእሎ ኣሎ፤ ሓደ ሓደ ግዜ እቲ ስምዒት ልዕሊ ዓቕሞም ክኸውንን ንመዓልታዊ ህይወቶም ክጸሉን ይኽእል እዩ።

'ፎብያ'፡ ዘይርትዓዊ ፍርሒ እንታይ’ዩ? ብኸመይ’ከ ይፍወስ?

ኣብ ዓለም ዝለዓለ መጠን ዓርሰ-ቅትለት ዝፍጸመላ ንእሽቶ ኣፍሪቃዊት ሃገር

ተመራመርቲ ብዛዕባ ምብራሕ ጸጉሪ ርእሲ ንዓሰርተታት ዓመታት መልሲ ከይረኸቡ ጸኒሖም’ዮም። እዚ ክቕየር ተኽእሎ ኣሎ ድዩ?

'ብርሒ ዝፍውስ፡ ሕሱርን ባህሪያውን መድሃኒት ተረኺቡ' - ተመራመርቲ

ኣድማ ጾታዊ ርክብ ኣብ ታሪኽ ካብ ዘመነ ግሪክ ኣትሒዙ ነዊሕ ዝጸንሐ ኣገባብ ተቓውሞ እዩ።

ኣድማ ጾታዊ ርክብ እንታይ እዩ? ኣበይ’ከ ተጀሚሩ?

ሓደጋታት ናይቲ ኣደ እትወስዶ ኣልኮላዊ መስተ ብዝያዳ ዝተሰነደ’ኳ እንተዀነ፡ ካልእ ነቶም ምስ ምስታይ ብዝተሓሓዝ ዝመጽኡ ሳዕቤናት ኣበርክቶ ክገብር ዝኽእል ጉዳይ ግን ዕሽሽ ተባሂሉ ኣሎ። እዚ ድማ እቲ ኣቦ ክንደይ ዝኣክል ይሰቲ ዝብል እዩ።

ኣቦ ዝሰትዮ ኣልኮላዊ መስተ ብኸመይ'ዩ ኣብ ዝውለድ ቈልዓ ሳዕቤን ዝህልዎ?  

ውድብ ጥዕና ዓለም ኣብ ነፍሲ ወከፍ ዓመት ካብ 1.3 ክሳብ ኣርባዕተ ሚልዮን ብሕማም ሸሮኽ ከምዝተለኽፉን፡ ኣብ መላእ ዓለም ድማ ካብ 21 ሽሕ ክሳብ 143 ሽሕ ብሰንኪ እዚ ሕማም ከምዝሞቱን ይግምት።

ሕማም ሸሮኽ፡ ጠንቁን መከላኸሊኡን እንታይ እዩ? 

ልዕሊ ፍርቂ ኣካላትና ሰብ ከምዘይኮነ ተመራመርቲ ስነ-ፍልጠት ይዛረቡ።

ልዕሊ ፍርቂ ዋህዮታትና ናይ ሰብ ኣይኰኑን - ተመራመርቲ

ቢቢሲ ነቲ ኣብቲ ክልል ኣጋጢሙ ዘሎ ቅልውላው ንምግምጋም ንገለ ካብቶም ኣዝዮም ዝተሃስዩ ከባቢታት ብምብጻሕ፡ ብሳተላይት ዝተሳእሉ ምስሊታት መዓስከራት ተፈናቐልትን ዝደረቝ ስርዓታት መስኖን እውን ተንቲኑ’ሎ።

ትግራይ፡ ክልተ ሚልዮን ኣብ ሓደጋ ጥምየት ከምዝርከቡ ምስልታት ሳተላይት ኣቃሊዖም

እቲ ‘ሶድየም ሳይናይድ’ ዝዓይነቱ ኬሚካል ሓደገኛ ምዃኑን ብውሑድ መጠን እውን ናብ ኣፍ እንተኣትዩ ወይ ክተተንፍስ ከለኻ እንተተሳሒቡ ክቐትል ከምዝኽእል ሰብመዚ ጥዕና ኣጠንቂቘም። ንኣከባቢ እውን ዓብይ ሓደጋ ከምዘስዕብ ሓቢሮም።

ካብ ዝተገልበጠት መኪና ጽዕነት ዝተሰረቐ መርዛም ኬሚካል ከቢድ ሻቕሎት ፈጢሩ

ካልኦት 60 ሰባት እውን ኣብቲ ልዑል ሓደጋ ዘለዎ ምድብ እቲ ሕማም ምህላዎም ከምዝተለለዩ ሚኒስተር ጥዕና እታ ግዝኣት ኣፍሊጡ።

ህንዲ፡ ሞት ወዲ 14 ዓመት ቆልዓ ዘስዓበ ቫይረስ ኒፓህ ሻቕሎት ፈጢሩ


ወዲ 14 ዓመት ዝቐተለ ቫይረስ 'ኒፓህ' ሻቕሎት ፈጢሩ

ተመራመርቲ ንመድሃኒት ሕማመ ዓሶ ናይ ምጽዋር ዓቕሚ ዘለዎም ጽግዕተኛታት ሕማም ዓሶ ኣብ ኣፍሪቃ የስፋሕፍሕ ከምዘሎ ብምሕባር፡ ብህጹጽ ስጕምቲ እንተዘይተወሲዱ ህይወት ሚልዮናት ኣፍሪቃውያን ንሓደጋ ተቓሊዑ ከምዘሎ ኣጠንቂቘም።

ኣብ ኤርትራ እትርከበን ሃገራት ምብራቕ ኣፍሪቃ መድሃኒት ዝጻወር ዓሶ ይስፍሕፋሕ ኣሎ

ደቅኹም ስቕ ኢሎም ካልኦት ቈልዑ ክዕልሉ ምርኣይ ተስፋ ከቝርጸኩም ይኽእል እዩ። ይዅን እምበር ኵሎም ህጻናት ብዝተፈላለየ ናህሪ እዮም ዘረባን ቋንቋን ዘማዕብሉ። 

ደቅና ኣፍ ዘይምኽፋቶም ዘጨንቕ ድዩ?

ኣደ ብኦቲዝምን ዳውን ሲንድሮምን ዝሳቐ መንእሰይ፡ ውላዳ ብከልቢ ሰራዊት እስራኤል ተነኺሱ ንኽመውት ከምዝተገደፈ ንቢቢሲ ትዛረብ። 

ብኦቲዝምን ዳውን ሲንድሮምን ዝሳቐ መንእሰይ ብከልቢ ሰራዊት እስራኤል ተነኺሱ ክመውት ተገዲፉ - ኣደ

እንበልዖ መግቢ ጥዕና ኣእምሮና ንምዕቃብን ጽቡቕ ህይወት ንክህልወናን ቁልፊ ተራ ክጻወት ይኽእል’ዩ።

ብቕዓት ሓንጐልኩም ንኸየንቆልቁል ነዞም 8 መግብታት ኣዘውትሩ

ኣብ ቀረባ እዋን ዝተገብረ መጽናዕቲ ከም ዝሕብሮ፡ ነፍሰ-ምሱጣት ሰባት ምስ እርጋን ዝያዳ፡ ርህሩሃትን ለጋሳትን ልዙባትን ክዀኑ ከምዝኽእሉ የመልክት። 
ይዅን እምበር፡ እቲ ልዑል ነፍሰ-ኣገዳስነት ዘለዎ ዓሚቝ ስምዒት ምሉእ ብምሉእ ክጠፍእ ከምዘይክእ እቲ መጽናዕቲ ኣተሓሒዙ የመልክት።


ነፍሰ-ተምሳጥ ‘ናርሲዝም’ ምስ ዕድመ ይበሊ ዶ ይኸውን?

ብዝተኽኣለ መጠን ውሑድ ዝተመስርሑን ኣመና-ዝተመስርሑን መግብታት እንተተመገብና ክኢላታት ይዛረቡ። ይኹን'ምበር ገለ ካብዞም መግብታት ንስድራቤታት ረብሓ ክህልዎም ከምዝኽእል ክንርስዕ የብልናን።


ኣመጋግባ ስድራና ንቀጻሊ ህይወት ደቅና ናብ ሓደጋ የእቱ ኣሎ - መጽናዕቲ

ሽኮር ምብዛሕ ንጥዕናና ጽቡቕ ከም ዘይኰነ ኣየካትዕን፤ ግን ኣርቲፊሻል መመቐሪታት ካብ ሽኮር ንጥዕና ዝበልጹ ድዮም? እዋናዊ መጽናዕቲታት ብዛዕባ’ዚ እንታይ ይብሉ?