ኤርትራ

ኢትዮጵያ

ሱዳን

ማእከላይ ምብራቕ

ሳይንስን ጥዕናን

ኣመና ፍቱዋት

ዜና

ቪድዮ

ተዓዘቡ

ራድዮ

ስምዑ

Tigrinya

ንነብስና ነንቅጸሉ ሽጎማኖ ንብዙሕ ነገር ስለንጥቀመሉ ከም ባክተርያ፡ ቫይረስ፡ ጀርምን ካልኦትን ዝኣመሰሉ ነፍሳትን ይእክብ እዩ። ሽጐማኖ ቅድሚ ምሕጻብና ግን ንክንደይ ግዜ ንጥቀመሉ?

ሽጐማኖኹም ኣብ ከክንደይ ግዜ ትሓጽቡ? እንታይ ሓደጋ'ኸ ኣለዎ?

ብሰብ-ሰርሖ ብልሒ ዝነጥፉ ቻትቦታት፡ ተበጻሕነት ኣገልግሎት ጥዕና ኣእምሮ ከመሓይሹ ይኽእሉ እዮም፤ እቲ ረብሓ ግን ካብቲ ክስዕብ ዝኽእል ሓደጋ ዝበለጸ ምዃኑ ኣይተረጋገጸን።

ኣእምሮኹም ብሰብ-ሰርሖ ብልሒ ክፍወስ ምፈቐድኩም'ዶ?

ኣብ ዝሓለፈ መጽናዕትታት ማእከላይ መጠን ቡን ምስታይ ንጥዕና ረብሓታት ክህልዎ ከም ዝኽእል ክግለጽ ጸኒሑ'ዩ።እዚ ግን "ቡን እንሰትየሉ ሰዓት ምስ ጥዕና ዘለዎ ዝምድና" ንምፍላጥ ዝተኻየደ ፈላሚ መጽናዕቲ እዩ ክብል መራሒ እዚ ሓድሽ መጽናዕቲ ተዛሪቡ።


ቡን መዓስ ምስ ዝስተ'ዩ ንጥዕና ዘይጐድእ- ንግሆ፡ ቀትሪ ወይስ ምሸት?

እቲ ጾታ ወዲ ተባዕታይ ናይ ምውሳን ሓላፍነት ዘለዎ ዋይ ክሮሞዞም ኣብ ምጥፋእ ይርከብ። መጻኢ ደቂ ተባዕትዮ እንታይ ክመስል ይኽእል?

ዘርኢ ደቂ ተባዕትዮ ንጽንተት ይቃላዕ ምህላዉ መጽናዕቲ ኣመልኪቱ

ቅድሚ ክልተ ዓመት፡ ሕቡራት ሃገራት ህንዲ ብቻይና ተታሒዙ ዝነበረ ደረጃ ብምስዓር ብብዝሒ ህዝቢ ኣብ ዓለም ቀዳመይቲ ከም ዝዀነት ኣብ ቀረባ ወግዓዊ ገይሩ'ዩ።
ህንዲ፡ ኣስታት 1.45 ቢልዮን ህዝቢ ኣለዋ።


1.45 ቢልዮን ህዝቢ ሒዛ ወሊድ ተተባብዕ ሃገር

ኣብዚ እዋን፡ ኢትዮጵያ፡ ብጐንጺ፡ ቍጠባዊ ቅልውላውን ካልኦት ሰፋሕቲ ዘቤታውን ግዳማውን ፖለቲካዊ ጸገማትን ተሸሚማ ትርከብ። ክልል ትግራይ፡ ሓንቲ ካብተን ገበናት ጭውያ፡ ዘይሕጋዊ ምስግጋር ሰባት፡ ስርቂ ማዕድናትን ካልኦትን፡ ስርዓት ኣልቦነትን ልዑል ስግኣት ጸጥታን ዘስፋሕፍሐለን ዘለዋ ምምሕዳራት እታ ሃገር ኰይና ትርከብ።


ዕደና ወርቂ ትግራይ ፈጢርዎ ዘሎ ስግኣት እንታይ እዩ?

በብእዋኑ እናዕረፍካ ወይ እናረሓሓቅካ ዝግበር ጾም ጥዕናዊ ረብሓታት ዘለዎ'ኳ እንተዀነ፡ ተመራመርቲ ስነ-ፍልጠት ግን ምስ ምንካይ ዕብየት ጸጉሪ ምትእስሳር ኣለዎ ይብሉ ኣለዉ።

ብርሒ ጸጕሪ ርእሲን ጾምን እንታይ ምትእስሳር ኣለዎ?

እዛ ሰበይቲ ኣብ ግንቦት 1908 እያ ዝተወልደት። 

ኣብ ዓለም ብዕድመ ዝዓበየት ሰብ ምዃና ዝእመነላ ጃፓናዊት ዓሪፋ

ዝተፈላለየ ኣስማት ኣለዎ። 'ሰለስተ ጽቡቕ ነገራት'፡ 'ሰለስተ በረኸት' ወይ 'ዝርዝር ምስጋና' ይብልዎ። እቲ ልምምድ ምሸት ገለ ደቓይቕ ወሲድካ ንመዓልትኻ ብምስትንታን ይጅምር፤ ድሕሪኡ ሰለስተ ጽቡቕ ዝኸዱልካ ወይ ዘስተማቐርካዮም ነገራት ምጽሓፍ እዩ።

ንፈትኖ! ጽቡቕ ስምዒትና ንኽዓብይ ዝሕግዝ  ኣዝዩ ቀሊል ንጥፈት

ብርክት ዝበሉ ሰባት ብዙሓት ሰባት ዝቐተሉ ሰባት ክርእዩ እንከለው ብሓፈሻ 'ሳይኮፓት' እዮም - ወይ ዝዀነ ጣዕሳን ተደናጋጽነትን ኣይስምዖምን ኢሎም ይድምድሙ።

ጭካነን ቅትለትን ትላበሶ ድዩ ትወርሶ?

ተዋሳኢት ሜጋን ባርተን፡ እዚ ኩነታት ሽዱሽተ ግዜ ከምዘጋጠማ ትዛረብ።
ሓደ ካብ መጻምድታ ብተደጋጋሚ እቲ ኮንዶም ከም ዝተቐደደ ኣምሲሉ ነቲ ኮንዶም ብምእላዩ ጥንሲ ኣጋጢምዋ። ነቲ ጥንሲ ድማ ክተቋርጾ ተገዲዳ።

"ኣብ እዋን ጾታዊ ርክብ ኮንዶም ሓቢእኻ ምውጻእ ገበን ምዃኑ ኣይፈልጥን ነይረ"

ብዙሓት ሓካይምን ክኢላታት ቴክኖሎጂን ብስማርት ሞባይልን ሰዓትን ዝተኣከበ መረዳእታ ጥዕና ኣብ ምጥቃም ጥንቃቐ ከምዘድሊ ይገልጹ።

ሓበሬታ ጥዕና ዝእክቡ 'ስማርት' ሞባይላትን ሰዓታትን ስለምንታይ ስክፍታ ይፈጥሩ ኣለዉ?

ስነ-ምርምር መትኒ ኣኽላባት፡ ገና እናሰጎመ ዝርከብ ዓውዲ መጽናዕቲ’ዩ። ኣብዚ ዓውዲ ዝርከቡ ተመራመርቲ ድማ ክሳዕ ሕጂ ኣኽላባት ሳዕሪ ንኽበልዑ ዝድርኾም ትኽክለኛ ምኽንያት ክግልጹ ኣይከኣሉን።

ኣኽላባት ስለምንታይ'ዮም ቀልቀል ዝበልዑ?

ሻቕሎት ሓደሓደ ግዜ ብሓቂ ኣድካሚ፤ ኣሰልቻውን ኣሳርን ክኸውን ይኽእል እዩ፣ ንመዓልትኻ ኣጸጋሚ ይገብሮ። ይኹን እምበር፡ ስምዒታት ዘይምርግጋእ፡ ሻቕሎትን ፍርሕን - ቅልል ዝበለ ይኹን ዝኸበደ - ክእለ ይኽእል’ዩ።
ኣብታ ናይ ሸቕሎት ወይ ዝኾነ ናይ ዘይምርግጋእ ስምዒት ዝስምዓካ ህሞት፡ ንድሕሪት ተመሊስካ ንነብስኻ ናብ ዝያዳ ምቹእ ስምዒት ክትመልሳ እትኽእለሉ መንገድታት ኣሎ።


ንጭንቀት ብኸመይ ንስዕሮ፡ 8 ቀለልትን ጭቡጣትን ኣገባባት

እንታይነቱ ዘይተፈልጠ ሕማም ብውሕዱ 79 ቀቲሉ

'ውላድ እንተደሊኺ፡ ስለምንታይ ንወዲ ተባዕታይ ትጽበዪ?'

ኣብ ቀረባ ኣዋርሕ፡ ኣብ ትግራይ ብዙሓት መርመራ ኤችኣይቪ ኣብ ዝገበሩ ዘለው ሰባት እቲ ቫይረስ ኣብ ደሞም ይርከብ ከም ዘሎን ዝርግሑ ክፍለጥ ኣብ ዘይኽእለሉ ደረጃ ከም ዝበጽሐን ሆስፒታላትን ማሕበራት ምክልኻልን ምቁጽጻርን ኤችኣይቪ ይገልጹ። መንግስቲ እቲ ክልል፡ እቲ ቫይረስ ሓደጋ ምዃኑ ክእውጅን ሰፊሕ ወፍሪ መርመራ ክጅመርን’ውን ጸዊዖም። 

ትግራይ፡ ብሰላሕታ ዝላባዕ ዘሎ ኤችኣይቪ 

ጸብጻብ ኦፍኮም ኦንላይን ኔሽን 2024 ከም ዝሕብሮ፡ ካብ ጠቕላላ ዓበይቲ ህዝቢ ዓባይ ብሪጣንያ እቶም 29 ሚእታዊት ኣብ ግንቦት 2024 ብኢንተርነት ፖርኖግራፊ ከም ዝረኣዩ ይሕብር።

'ጾታዊ ርክብ ክገብር ምስጀመርኩ ምስቲ ብቪድዮ ዝርእዮ ዝነበርኩ ተደናጊሩኒ' 

ኣብ ናይጀርያ ‘ሓዳር ጌርክን ዘይትወልዳ ግዳ’ ዝብል ጸቕጢ ዘለወን ደቀንስትዮ ናብ ሓደ ‘ዘጥንስ መድሓኒት’ ኣለና ናብ ዝብሉ መታለልቲ ሓካይም ይኸዳ። 

ን15 ወርሒ ዝጸንሕ ‘ጥንሲ’ ከመይ ዝበለ’ዩ?

ጋዜጠኛ ቢቢሲ ሄዘል ማርቲን፡ ኣብ ዝሓለፈ ዓሰርተ ዓመታት ኣብ ትሕቲ 40 ዓመት ዝዕድሚአን ደቂ ኣንስትዮ፡ ምስ መስተ ብዝተኣሳሰር፡ ብሰንኪ ሕማም ጸላም ከብዲ ንምንታይ ሞት ኣዝዩ ከምዝወሰኸ ንምፍላጥ ውልቃዊ ጉዕዞ ኣካይዳ።

‘ሓሓሊፈ ስለዝሰቲ ጸላም ከብደይ ክትጕዳእ ግምት ኣይነበረንን’

ሓደ ካብቶም ዓበይቲ ዕንደራታት ጥዕና እታ ሃገር፡ ሓካይም፡ ነርስታትን መራሕቲ ኣምቡላንስን፡ ሓደስቲ ዝተወልዱ ህጻናት ናብ ናይ 19 ናይ ብሕቲ ሆስፒታላት ንምስግጋር ናይ ሓሶት መርመራታት ብምክያድ ንነዊሕ እዋን ኣብ ክፍሊ ጽኑዕ ሕክምና ክጸንሑ ብምግባር ይኽሰሱ።

'ድሮ ክልተ ደቀይ ቀቲሎም፡ ንሳልሳይከ ይቐትልዎ'ዶ ይዀኑ?'

ኣብ መፋርቕ 80ታት ዕድሚኣ እትርከብ ማግሬት ቾላ፡ ምስ ዓለም "ለጀንዳሪ ግላማ" ብዝብል’ያ ተላልያ። ልዕሊ 225 ሽሕ ተኸታተልቲ ኢንስታግራማ ድማ ብዘደንቕን ጸወታ ዝመልኦን ምርኢት ፋሽን ዘርእዩ ስእልታታ ይፈትውዋ።
ሚስ ቾላ "ነዞም ክዳውንት ክኽደን ከለኹ ቅድሚ ሕጂ ብዘይተሰምዓኒ መንገዲ ፍልይ ዝበለ ስምዒት ይስምዓኒ። ሓድሽን ህያውነትን ይስምዓኒ" ክትብል ንቢቢሲ ተዛሪባ።

ብኣጋጣሚ  ምልክት ፋሽን ዝኾነትን ዝና ዝረኸበትን እኖሓጎ ካብ ገጠራት ኣፍሪቃ

‘ቬጋኒዝም’፡ ብፍላይ ድማ ንዓበይቲ ሰባት ጥዕና ዘለዎ ኣመጋግባ ድዩ ኣይኮነን ዝብል ክትዓት'ውን ኣሎ።
ኣብዚ ቀረባ እዋን ኣብ መጽሔት ‘ቢኤምሲ ሜዲሲን’ ዝተሓትመ ኣካታዒ መጽናዕቲ፡ እዚ ኣመጋግባ ኣብ ዕድመ ክህልዎ ዝኽእል ረብሓታት ኣጉሊሑ።
እዚ ድማ  ንእርጋን ብኣድማዒ መንገዲ የደንጉዮ እዩ ዝብል እዩ።

ኣብ ኣጋ እርጋን ‘ኣሕምልቲ-ጥራይ’ ምምጋብ ሳዕቤን ኣለዎ'ዶ?

ሰባት ጉድእቲ ኣካል ኣብ ዝርእይሉ ኣጋጣሚ ፈለማ ናብ ሓንጐሎም ዝመጽእ ሓሳብ 'ከመይ ገይራ እያ ጾታዊ ርክብ እትፍጽም?' ዝብል'ዩ