ትራምፕ ምቍራጽ ተዅሲ ኢራንን እስራኤልን ግብራዊ ምዃኑ ኣፍሊጡ

ቀጥታዊ ሸፈነ

1. 9 መስከረም 2026ሑቲ፡ ነፈርቲ ስዑዲ ዓረብ ኣብ የመን 32 መቃዕታት ከምዘካየደ ይሕብሩ

   ኣብ የመን ዝርከቡ ብኢራን ዝድገፉ ሓልታት ሑቲ ኣብ ሓያሎ ከባቢታት ልዕሊ ደርዘን ዝኾኑ መጥቃዕቲ ነፈርቲ ስዑዲ ዓረብ ከምዝተኻየደ ጸብጺቦም።

   እዚ መጥቃዕቲ፡ ​​ሑቲ ኣብ ልዕሊ ኣብ ስዑዲ ዓረብ ኣብ ዝርከቡ ትካላት ጸዓትን ካልኦት በርጌሳውያን ትሕተ-ቅርጽታትን ብዓሰርተታት ዝቝጸሩ ድሮናትን ሚሳይላትን መጥቃዕቲ ድሕሪ ምክያዱ፡ ብሰንኩ ድማ 73 ሰባት ከም ዝቘሰሉን ዝተወስደ ስጉምቲ እዩ።

   ምስ ሓልታት ሑቲ ምትእስሳር ዘለዋ ኣልማሲራ ቲቪ፡ "ኣብ ዝሓለፈ ሰዓታት ነፈርቲ ጸላኢ ስዑዲ ዓረብ ኣብ ዝተፈላለየ ከባቢታት 32 መጥቃዕቲ ነፈርቲ ኣካይደን" ክብል ኣፍሊጡ።

   ስዑዲዓረብ ንጸብጻባት ሑቲ ክሳብ ሕጂ ብወግዊ መልሲ ኣይሃበትን።

   ሰበስልጣን ስዑዲ ዓረብ፡ መጥቃዕቲ ሑቲ ብሰሉስ ምሸት ንገለ ትካላት ነዳዲ ንግዚኡ ከምዝተዓናቐፈን 73 ሰባት ከምዝቖሰሉን ገሊጾም ነይሮም።

   

   ምንጪ ስእሊ, AFP/Getty Images

2. 9 መስከረም 2026ኢራን ኣብ ዮርዳኖስ ዝርከብ መደበር ኣመሪካ ዒላማ ትገብር፡ ኣመሪካ ንመርከብ ነዳዲ ኢራን ትሃርም

   ሓይልታት ኣመሪካ ትማሊ ኢራን ንሓንቲ መርከብ ውግእ ኣመሪካ ክልተ ግዜ ዒላማ ድሕሪ ምግባራ፡ ንሓሙሽተ ታንከራት ኢራን ብምውቃዕ ሓንቲ ከምዘጥሓሉ ማእከላይ እዚ ኣመሪካ (ሴንትኮም) ኣፍሊጡ።

   ምስ ሓልታት ሓለዋ ሰውራ ኢራን (IRGC) ምትእስሳራ ዘለወን ኣብ ወሽመጥ ዖማን ዝርከባ ኣርባዕተ መራኽብ ነዳዲ ኢራን ከምኡ’ውን ኣብ ጥቓ ደሴት ካርግ እትርከብ ኣብ ገማግም ባሕሪ ኢራን እትርከብ ዓቢ መዓርፎ ነፈርቲ ነዳዲ እትርከብ ካልእ መርከብ ዒላማ ከምእተገብረት ሴንትኮም ወሲኹ ሓቢሩ።

   ቴህራን ድማ ከም ግብረመልሲ ኣብ ዮርዳኖስ ኣብ ዝርከብ መደበር ኣመሪካ ሚሳይላት ደርቢያ። እንተዀነ፡ መብዛትኦም ሚሳይላት ኣብ ዕላማኦም ከይበጽሑ ከምዝበረዓኑ ተፈሊጡ። ኣብ መጻብቦ ሆርሙዝ ንዝርከባ ክልተ መራኽብ ኣመሪካን ሸሞንተ ታንከራት ነዳዲን ከምዘጥቅዐን’ውን ገሊጻ።

   ኣመሪካን እስራኤልን ብ28 ለካቲት ኣብ ልዕሊ ኢራን መጥቃዕቲ ካብ ዝጅምራ ልዕሊ ሽዱሽተ ኣዋርሕ ሓሊፉ ከምዘሎ ይፍለጥ። ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን ኣብ መንጎ ክልቲአን ሃገራት ዝካየድ ዘሎ መጥቃዕትታት ድማ እናገደደ መጺኡ’ሎ።

   ብሰንኪ እዚ ድማ ዋጋ ነዳዲ ኣብ ምሉእ ዓለም ክውስኽ ተራእዩ።

   ዮርዳኖስ ካብቶም 20 ሚሳይላት ኢራን እቶም 18 ከምዝወደቐት ክትገልጽ ከላ፡ እቶም ክልተ ድማ ህዝቢ ኣብ ዘይብሉ ከባቢታት ከምዝወደቑ ወግዓዊ ወሃቢ ቃል ሓይልታት ዮርዳኖስ ሓቢሩ።

   

   ምንጪ ስእሊ, Reuters

3. 9 መስከረም 2026ጥዕና፡ ተመራመርቲ ዝልብልብ ዋዒ ዘለዎ ፈሳሲ ምስታይ መንሽሮ ከምዘስዕብ ኣጠንቂቖም

4. 9 መስከረም 2026ስዑዲ ዓረብ፡ ሑቲ ኣብ ልዕሊ ከተማታትን ትካላት ጸዓትን መጥቃዕቲ ድሕሪ ምፍጻሞም፡ ምላሽ ክትህብ ምዃና ኣፍሊጣ

5. 8 መስከረም 2026ኬንያ፡ ኣማኢት ብሩንዳያውያን ካብታ ሃገር ንምውጻእ ይጓየዩ

   

   ምንጪ ስእሊ, Reuters

   ኣብ ኬንያ ዝነብሩ ኣማኢት ዜጋታት ብሩንዲ፡ እቲ መንግስቲ ፍቓድ ንዘይብሎም ኣብ ንኣሽቱ ንግዲ ንዝነጥፉ ወጻእተኛታት ዝገብሮ ስጕምቲ ቅድሚ ምጅማሩ፡ ካብታ ሃገር ንምውጻእ ናይ ጕዕዞ ሰነዳት ንምድላው ይጓየዩ ኣለዉ።

   ፕረዚደንት ኬንያ ዊልያም ሩቶ፡ እቶም ፍቓድ ዘይብሎም ወጻእተኛታት ነቲ ንዜጋታት ኬንያ ጥራይ ዝተሓዝአ ንኡስ ዕዮታት ካብ ሰኑይ ደው ከብሉ ገደብ ምንባሩ ይፍለጥ።

   ምኒስትሪ ንግዲ ኬንያ፡ ገለ ወጻእተኛታት ብቪዛ ወፍሪ ወይ ምብጻሕ ኣትዮም፡ ነቲ ሕጊ ብምጥሓስ ኣብ ንኣሽቱ ዕዮታት ይነጥፉ ከም ዘለዉ ገሊጹ።

   በዚ ምኽንያት፡ ሓያሎ ብሩንዳውያን ናብ ዓዶም ንምምላስ ኣብ ናይሮቢ ኣብ ዝርከብ ኤምባሲ ሃገሮም ተሰሪዖም ህጹጽ ሰነዳት ጕዕዞ ክረኽቡ ይጽዕሩ ኣለዉ። ገሊኦም ድማ ንብረቶም ብምዕሻግ ትኬት ኣውቶቡስ ንምዕዳግ ኣብ ታህዋኽ ይርከቡ።

   ምኒስትሪ ጉዳያት ወጻኢ ብሩንዲ ኤድዋርድ ቢዚማና፡ ኣብ ኬንያ ዝነብሩ ዜጋታቶም ንዝዀነ መጥቃዕቲ ክቃልዑ ከም ዘይብሎም ኣጠንቂቑ። ኬንያ ንድሕነት ዜጋታት ብሩንዲ ተሓታቲት ምዃና ዝገለጸ እቲ ምኒስተር፡ ፕረዚደንት ሩቶ ብወገኑ፡ ወጻእተኛታት ኣውፈርቲ፡ ዕድል ዕዮ ክፈጥሩ እምበር ኣብ ንኣሽቱ ንግድታት ክዋፈሩን ምስ ኬንያውያን ክወዳደሩ ከም ዘይግባእ ገሊጹ።

   እዚ ሓድሽ ስጕምቲ ጽልኢ ወጻእተኛታት ከይቅስቅስ ስግኣት ዝፈጠረ ኰይኑ፡ ገለ ሰበ-ስልጣን ኬንያ ግን ሕጋዊ ፍቓድ ስራሕ ዘለዎም ወጻእተኛታት ዕዮታቶም ክቕጽሉ ከም ዝኽእሉ ገሊጾም ኣለዉ።

   እዚ ኵነታት’ዚ፡ ዜጋታት ኬንያ እውን ኣብ ጐረባብቲ ሃገራት ምብራቕ ኣፍሪቃ ተመሳሳሊ ዕዮታት ዝሰርሑ ብምዃኖም፡ ኣብቲ ዞባዊ ምትእስሳር ዓቢ ጸቕጢ ክፈጥር ከም ዝኽእል ተንተንቲ ይሕብሩ።

6. 8 መስከረም 2026ኣመሪካ፡ ድሕሪ ሓደጋ ነፋሪት ኣማዞን መመዝገቢ መሳርሒታት በረራ ተረኺቦም

   

   ምንጪ ስእሊ, Reuters

   ኣብ ኣመሪካ ግዝኣት ፍሎሪዳ፡ ማያሚ ዓለምለኻዊ መዓርፎ ነፈርቲ፡ ድሕሪ ዘጋጠመ ምሕምሻሽ ናይ ጽዕነት ነፋሪት ኣማዞን፡ ናይ በረራ መመዝገቢ መሳርሒታት (black box) ከም ዝተረኽቡ ሰብ-መዚ ገሊጾም።

   ይዅን’ምበር፡ ኣብዚ እዋን’ዚ ንሬሳታት ግዳያት ናይ ምውጻእ ስራሕ ቀዳምነት ተዋሂብዎ ከም ዘሎ ሃገራዊ ቤት ምኽሪ ድሕነት መጓዓዝያ ሓቢሩ።

   እታ ብኩባንያ '21 Air' እትመሓደር ቦይንግ 767-300 ዝዓይነታ ነፋሪት፡ ካብ መስመር በረራ ብምውጻእ ምስ ክልተ ተሽከርከርቲ ድሕሪ ምግጫዋ፡ ሓሙሽተ ሰባት ክሞቱ ከለዉ፡ ካልኦት ሓሙሽተ ድማ ከቢድ መጕዳእቲ ወሪድዎም ኣሎ። እታ ነፋሪት ካብቲ መዓርፎ ነፈርቲ ወጻኢ ንሓንቲ ሸውዓተ ሰባት ዝጸዓነት ቫንን ሓንቲ ንእሽቶ መኪናን ከም ዝሃረመት ተገሊጹ።

   ሓላፊት ናይቲ መንገዲ ኣየር ጀኒፈር ሆመንዲ፡ ጠንቂ እቲ ሓደጋ ንምፍላጥ ገና ኣብ "ምእካብ ሓበሬታ" ከም ዘለዉ ገሊጻ። እቲ መጽናዕቲ፡ ንታሪኽ በረራ፡ ተመኵሮ ኣባላት በረራን ኵነታት ኣየርን ዘጠቓልል ክኸውን እዩ።

   ብተወሳኺ’ውን፡ እቲ መዓርፎ ነፈርቲ ካብ መስመር ንዝወጽኣ ነፈርቲ ንምዕጋት ዘገልግል ዘመናዊ መሳርሒ (EMAS) ክህልዎ ይግባእ ነይሩዶ ዝብል ነጥቢ ሓደ ካብቶም ቀንዲ መርመራ ዝካየደሎም ጉዳያት ክኸውን እዩ።

   እቲ ሓደጋ ኣብ ኣመሪካ ብዙሕ ምንቅስቓስ ዝርኣየሉ ናይ 'መዓልቲ ሰራሕተኛታት' ዕረፍቲ ኣብ ዝነበረሉ ግዜ ዘጋጠመ ኰይኑ፡ ኩባንያ ኣማዞን በቲ ዘጋጠመ ህይወት ምጥፋእ "ልቡ ከም ዝተሰብረ" ገሊጹ ኣሎ።

   ኩባንያ '21 Air' ብወገኑ፡ ንቤተሰብ ግዳያት ምስጋናኡ ብምግላጽ ምስቲ መርመራ ዝገብር ዘሎ ትካል ምሉእ ብምሉእ ይተሓባበር ከም ዘሎ ኣፍሊጡ።

7. 8 መስከረም 2026ሩስያን ሰሜን ኮርያን ዘራኽብ ቀዳማይ ድልድል ተመሪቑ

   

   ምንጪ ስእሊ, Reuters

   ሩስያን ሰሜን ኮርያን ኣብ መንጎአን ዝርከብ ፈለግ ቱመን ብምቍራጽ ዘራኽብ ናይ መጀመርታ ድልድል ብወግዒ ኣመሪቐን። እዚ ድልድል’ዚ ክልተአን ሃገራት ጽዕነትን ተጓዓዝትን ብዝያዳ ንኽለዋወጣ ዝሕግዝ ኰይኑ፡ ንርክበን ናብ ሓድሽ ምዕራፍ ዘሰጋግር ግደ ከም ዘለዎ ተገሊጹ።

   ቀዳማይ ምኒስተር ሩስያ ሚካኤል ሚሹስቲን ነቲ ድልድል ከም "ሓድሽ ምልክት ዕርክነት" ክገልጾ ከሎ፡ ሰሜን ኮርያ ድማ "ታሪኻዊ ፍጻመ" ኢላቶ።

   ይዅን’ምበር፡ ኣብ ዩክረይን ዝርከቡ ተመራመርቲ፡ እቲ ድልድል "ብምስጢር ወተሃደራዊ ኣጽዋርን ሰራዊትን ንምምልላስ" ዝዓለመ ከም ዝዀነ የጠንቅቑ።

   እዚ ስጕምቲ እዚ፡ ሰሜን ኮርያ ኣብ ኲናት ዩክረይን ንሩስያ ትህቦ ዘላ ደገፍ ንምስፋሕ ዝሕግዝ "ናይ ወተሃደራዊ ሎጂስቲክስ መስመር" ክኸውን ከም ዝኽእል ተመራመርቲ ይሕብሩ።

   ብመሰረት ጸብጻብ ማዕከን ዜና ታስ፡ እቲ ድልድል ብመዓልቲ ክሳብ 300 ተሽከርከርትን ልዕሊ 2,300 ሰባትን ናይ ምትእንጋድ ዓቕሚ ኣለዎ።

   ቅድሚ ሕጂ እዘን ክልተ ሃገራት ብባቡርን ኣየርን ጥራይ ይራኸባ ከም ዝነበራ ዝፍለጥ ኰይኑ፡ ቀጥታዊ ርክበን ግን ኣብ ልዕሊ መስመር ባቡር ብዝተነጽፈ ግዝያዊ መንገዲ ጥራይ እዩ ነይሩ።

   እቲ ንዓመትን ኣርባዕተ ወርሕን ዝወሰደ ሓድሽ ድልድል፡ ሰሜን ኮርያ ንሩስያ ብቢልዮናት ዶላራት ዝግመት ኣጽዋርን ኣሽሓት ወተሃደራትን ትሰድድ ኣብ ዘላትሉ እዋን እዩ ተዛዚሙ።

   ተንተንቲ ከም ዝሕብርዎ፡ እዚ ርክብ እዚ ክልተኣን ሃገራት ኣብ 2024 ዝኸተማኦ ስትራተጅያዊ ምሕዝነት ተግባራዊ ንምግባር ዝተወሰደ ወሰንቲ ስጕምታት ሓደ እዩ።

8. 8 መስከረም 2026'ንኣፍቃርየይ ከለልዮ ኣይከኣልኩን' - ብዛዕባ 'ፕሮሶፓግኖዝያ' እንታይ ንፈልጥ?

9. 8 መስከረም 2026ሕቡራት ሃገራት ንኤርትራ ዝተመደበ ልዕሊ 60 ሚልዮን ባጀት ኣጽዲቚ

10. 8 መስከረም 2026ትግራይ፡ ኣብ ዘይሻራውነት ኦባሳንጆ ጥርጣረ ኣልዒላ - እቲ ልኡኽ ከ እንታይ ይብል?

11. 7 መስከረም 2026ዩኒቨርሲቲታት ትግራይ 'ዕጡቓት' ካብ ቀጽሪታተን ከውጽኣ ሚኒስትሪ ትምህርቲ ኣጠንቂቑ

12. 7 መስከረም 2026ኬንያ፡ ኤርትራውያንን ኢትዮጵያውንን ኣብ ከቢድ ፍርሒ

13. 7 መስከረም 2026ካብ ዶብ ኢትዮጵያ ክሳብ ዳርፉር፡ ግንባራት ኲናት ሱዳን ዘስፋሕፍሓሎም ዘለዉ ከባቢታት

14. 7 መስከረም 2026ስለምንታይ ደቂ ኣንስትዮ ካብ ደቂ ተባዕትዮ ንላዕሊ ብመርዘን ይጥቅዓ፡ መፍትሒታቱኸ?

15. 7 መስከረም 2026ቻይና ምስ ግብጺ ምውጋና ንኢትዮጵያ እንታይ ሳዕቤን ክህሉዎ እዩ?

16. 6 መስከረም 2026ኣመሪካን ኢራንን ኣብ ልዕሊ ሓደሕድ መራኽብ ሕነ ምፍዳይ መጥቃዕቲ ፈጺመን

17. 6 መስከረም 2026ፕሪምየር ሊግ፡ 'እታ ልባ ዝተበንቈሰት ጋንታ' - ዕዳጋ ምስግጋር ከመይ ኣሎ?

18. 6 መስከረም 2026ወይዘሪት ዓለም 2026፡ ስኒት ኣብተን ሽዱሽተ ቀዳሞት ተሰሪዓ ዘሕብን ታሪኽ ሰሪሓ

19. 6 መስከረም 2026ኣፈወርቅ ተክሌ፡ 'እቲ ዘይድገም' እናተባህሉ ኣብ ሃገሮምን ዓለምን ዝዝከሩ ስነጥበበኛ

20. 5 መስከረም 2026ሃገራት ኤውሮጳ ንወርቀን ካብ ሰሜን ኣመሪካ ዘውጽኣሉ ዘለዋ ምኽንያት እንታይ እዩ?