ትራምፕ ምቍራጽ ተዅሲ ኢራንን እስራኤልን ግብራዊ ምዃኑ ኣፍሊጡ

ቀጥታዊ ሸፈነ

1. 15 መስከረም 2026ዕጡቓት ሑቲ፡ ንኤርትራን የመንን ኣጋጭየን ዝነበራ ኣገደስቲ ደሴታት ሓኒሽ ተቘፃፂሮም

2. 15 መስከረም 2026ትግራይ፡ ንውሳነ ምኒስትሪ ትምህርቲ ኢትዮጵያ ዝተውሃበ ምላሽ

   

   ምንጪ ስእሊ, FBC

   ምኒስትሪ ትምህርቲ፡ ኣብ ትግራይ ኣብ ዝርከባ ዩኒቨርስቲታት ፈደራል ዝመሃሩ ዝነበሩ ተምሃሮ ናብ ካልኦት ዩኒቨርስቲታት ተዛዊሮም ትምህርቶም ክቕፅሉ ከምዝወሰነ ምግላፁ ይዝከር።

   ቢሮ ጉዳያት ኮምኒኬሽን ትግራይ ሎሚ ኣብ ዘውፅኦ መግለፂ፡ ኣብ ልዕሊ እቲ ውሳነ ተቓውሞ ኣስሚዑ ኣሎ።

   ኣብ ልዕሊ ኣብያተ ትምህርቲ፡ መጥቃዕቲታት ድሮን እናተፈፀመ ከምዝፀንሐ ዝኸስስ እቲ መግለፂ፡ እዚ ናይ ሕጂ ውሳነ ድማ፡ ናይ 2019 ዓ.ም.ግ ሓድሽ ዘበን ትምህርቲ ንምትዕንቓፍ ዝዓለመ ከምዝዀነ ይኸስስ።

   እቲ መግለፂ፡ “መላእ ኣመራርሓን ምሁራትን ዩኒቨርስቲታት፡ ማሕበረሰብናን ተምሃሮናን ከምኡ እውን ማሕበረሰብ ዓለም ነዚ ነውራም ተግባር እዙይ ክኹንንዎን ፅዕንቶኦም ከዕርፉሉን” ብምባል ይፅውዕ።

   ከም ፀብፃብ ድምፂ ወያነ፡ ቅድም ክብል ከዘራርብ ዝፀንሐ ምቍራፅ ባጀት’ቲ ክልል ሓዊሱ፡ ኣብ ልዕሊ ምምሃርን ምስትምሃርን ትግራይ ከበድቲ በደላት እናተፈፀመ ከምዝመፅአ እቲ መግለፂ ይኸስስ።

   ምኒስተር ትምህርቲ ፕሮፌሰር ብርሃኑ ነጋ፡ ብሰንኪ ህልው ኵነታት፡ "ካብ ክልል ትግራይ ሃዲሞም ምስ ዝመፅኡ ተምሃሮ ዩኒቨርሲቲ ኣብ ዝዝተየሉ እዋን"፡ እቶም ተምሃሮ ኣብ ካልኦት ዩኒቨርሲታት ተመዲቦም ንግዚኡ ትምህርቶም ክቕፅሉ ከም ዝተወሰነ ትማሊ ኣፍሊጡ።

   ብሰንኪ ኣብ ትግራይ ዘሎ ወተሃደራዊ ግፋን ወጥርን ተምሃሮ ዩኒቨርሲቲ ዝርከቡዎም ዝበዝሑ መናእሰይ፡ ናብ ኣዲስ ኣበባን ካልኦት ከባቢታትን ኢትዮጵያ ይስደዱ ከምዘለዉ ፀብፃባት ይሕብሩ።

3. 15 መስከረም 2026ቀዳማይ ሃብታም ኣፍሪቃ ኣብ ታሪኽ እታ ኣህጉር ዝዓበየ መሸጣ ብርኪ ኣበጊሱ

   

   ምንጪ ስእሊ, Reuters

   ናይ ኣፍሪቃ ዝሃብተመ ሰብ ናይጀርያዊ ቢልየነር ኣሊኮ ዳንጎተ፡ ኣብ ታሪኽ እታ ኣህጉር ዝዓበየ ናይ ብርኪ (ኣክስዮን) መሸጣ ብምብጋስ፡ ካብቲ ኣብ ናይጀርያ ዝርከብ ዓቢ መጻረዪ ነዳዲኡ 3 ሚእታዊት ዝኸውን ብጽሒት ንህዝቢ ኣብ ዕዳጋ ኣቕሪቡ።

   እዚ ናይ መጀመርታ ህዝባዊ ናይ ብርኪ መሸጣ (IPO) ክሳብ 2.1 ቢልዮን ዶላር ከዋጽእ ትጽቢት ይግበረሉ።

   ዳንጎተ፡ ተራ ዜጋታት ናይጀርያ ናይዚ ዓወት`ዚ ተማቐልቲ ንክዀኑ ዕድል ንምሃብ ከም ዝወሰነ ገሊጹ።

   እቲ ብ2024 ስራሕ ዝጀመረ መጻረዪ ነዳዲ፡ ኣብ መዓልቲ 650,000 በርሚል ናይ ምጽራይ ዓቕሚ ዘለዎ ኰይኑ፡ ልዕሊ 70 ሚእታዊት ናይቲ ሃገራዊ ሃልኪ ጸዓት ዝሽፍን እዩ። ካብዚ መሸጣ ዝእከብ ገንዘብ ድማ ዓቕሚ እቲ ትካል ንዕጽፊ ንምዕባይ ዝውዕል እዩ።

   እዚ ንሓደ ወርሒ ክፉት ኰይኑ ዝጸንሕ መሸጣ፡ ኣብ መንጎ ዜጋታት ዓቢ ተገዳስነት ፈጢሩ`ኳ እንተ ሃለወ፡ ክኢላታት ቍጠባ ግን ዋጋ ብርኪታት ክወርድ ስለ ዝኽእል መወዳድርቲ ወፈርቲ ኵሉ ገንዘቦም ኣብ ሓደጋ ከየእትዉን ካብ መታለልቲ ክጥንቀቑን ኣተሓሳሲቦም።

4. 15 መስከረም 2026ሰራዊት ሓርነት ኦሮሞ ንኣውፈርቲ ዘውጽኦ መጠንቀቕታ

   ኣብ ዝሓለፈ ሸውዓተ ዓመታት ኣንጻር መንግስቲ ኢትዮጵያ ኣብ ዕጥቃዊ ቃልሲ ዝርከብ ሰራዊት ሓርነት ኦሮሞ (OLA)፡ ኣብ ጽላት ዕደና ኦሮምያ ንዝዋፈሩ ኣውፈርቲ፡ ኣከባብያዊ ቅጥዒታት ክኽተሉን ኣብ ስርሓቶም ንነበርቲ እቲ ከባቢ ከሳትፉን መጠንቀቕታ ኣመሓላሊፉ።

   እቲ ጕጅለ ናብ ውሽጣውያንን ግዳማውያንን ቍጠባውያን ትካላት ኣብ ዘመሓላለፎ መግለጺ፡ “ኣብ ውሽጢ ኦሮምያ ክንቀሳቐስ ዝደሊ ዝዀነ ይዅን ኣካል፡ ህዝቢ እቲ ከባቢ ብቐጥታ ዝሳተፈሉን ካብቲ ዝካየድ ፕሮጀክትታት ቀጥታዊ ተጠቃሚ ዝዀነሉን ኣገባብ ብዝምልከት ኵለንተናውን ግሉጽን ዘተ ከካይድ ግዴታ ኣለዎ።

   ከምዚ ዝኣመሰለ ኵሉ-ዝሓቍፍ ምድላዋት ከይተገብረን ስምምዕ ከይተበጽሐን ዝዀነ ስርሒት ወይ ስጕምቲ ክቕጽል የብሉን።”

   ሰራዊት ሓርነት ኦሮሞ፡ ኣከባብያዊ ቅጥዒታት “ኣብ ኵሉ መድረኻት ስርሒት ብግቡእ ክትግበር፡ ክዕቀብን መረጋገጺ ክቐርበሉን” ከም ዘለዎ ብምስማር፡ እዚ ተገዛእነት እዚ “ዘተ ዘይግበረሉን ብጽኑዕ ዝቈጻጸርን” ምዃኑ ወሲኹ ሓቢሩ።

   እቲ ጕጅለ፡ ነዚ መምርሒ ዘይክተል ኣካል፡ ልክዕ ከምቲ ኣብ ምዕራብ ኦሮምያ ዝርከብ ፕሮጀክት ወርቂ ቱሉ-ካፒ ዘጋጠሞ ተመሳሳሊ ሳዕቤናት ክወርዶ ምዃኑ ኣጠንቂቑ ኣሎ።

   ብኩባንያ ‘ከፊ ጎልድ ኤንድ ኮፐር’ ዝካየድ ፕሮጀክት ቱሉ-ካፒ፡ ብ4 መስከረም 2026 ኣብ መንጎ ኣባላት ጸጥታን ነበርቲ እቲ ከባቢን ብዘጋጠመ ቀታሊ ፍጻመ ተዅሲ ስዒቡ ስርሓቱ ደው ኣቢሉ እዩ።

   ኩባንያ ‘ከፊ’ ብ7 መስከረም ኣብ ዘውጽኦ መግለጺ ነዚ ምቍራጽ ስራሕ ዘረጋገጸ ኰይኑ፡ ኣብቲ ዘጋጠመ ፍጻመ ካብ ዝተቐትሉ ሰባት ኣባላት ጸጥታ፡ ነበርቲ እቲ ከባቢን ሓደ ሰራሕተኛ ናይቲ ኩባንያን ከም ዝርከቡዎም ሓቢሩ።

   ኩባንያ ‘ከፊ’ ምስ ሰበ-ስልጣን ዝተፈላለዩ ምኒስትሪታት መንግስቲ ኢትዮጵያን ዝምልከቶም ኣካላት ጸጥታን ዘተ ኣብ ዘካይደሉ ዘሎ እዋን፡ ኣብ መዓስከር ፕሮጀክት ዕደና ቱሉ-ካፒ ዝካየድ ልምዓታዊ ንጥፈታት ደው ኢሉ ይርከብ።

   እቲ ኩባንያ፡ ድሕነት ሰራሕተኛታት፡ ኮንትራክተራትን ነበርቲ እቲ ከባቢን ንምውሓስ ዘኽእል ውሕስነት ወይ ስትራተጅያዊ ስጕምቲ ክሳዕ ዝረጋገጽ፡ ስርሓቱ ዳግማይ ዝጅምረሉ ተኽእሎ የሎን ክብል ኣፍሊጡ።

5. 15 መስከረም 2026ኣመሪካ ኣብ ህዋ ኣጽዋር ውግእ ከም ዘዋፈረት ንፈለማ እዋን ኣረጋጊጻ

6. 15 መስከረም 2026ነፋሪቱ ብኢራን ዝተሃረመት ኣመሪካዊ ፓይለት ኣብ መጀመርታ ቃለ መሕተቱ እንታይ ኢሉ?

7. 15 መስከረም 2026ትራምፕ ንተወሳኺ ጥንቃቐታት ውሕስነት ቴክኖሎጂ ኪነታዊ ብልሒ ይነጽግ

   

   ምንጪ ስእሊ, Reuters

   ፕረዚደንት ኣመሪካ ዶናልድ ትራምፕ፡ ነቲ ኣብ ድሕነት ቴክኖሎጂ ኪነታዊ ብልሒ ዘሎ ስግኣታት “ሓሶት” ወይ ኣመና ዝተጋነነ እዩ ክብል ብምግላጽ፡ ነቲ ኣብዚ ቅልጡፍ ዕብየት ዘርኢ ዘሎ ቴክኖሎጂ ተወሳኺ ምቍጽጻር ክግበር ዝቐርብ ዘሎ ጻውዒታት ነቒፉ።

   እዚ መግለጺ ትራምፕ ዝመጸ፡ መስራቲ ዓባይ ኩባንያ ኪነታዊ ብልሒ ኣንትሮፒክ ጃክ ክላርክ፡ ሓደገኛ ንዝዀነ ቴክኖሎጂ ኤ.ኣይ ደው ከብል ዝኽእልን ብሳልሳይ ኣካል ዝቈጻጸርን ናይ “መጥፍኢ ቍልፊ” ኣብቲ ኢንዱስትሪ ብግዴታ ክትግበር ከምዘለዎ ንቢቢሲ ድሕሪ ምግላጹ እዩ።

   እዚ ሓሳባት ክላርክ፡ ኣብዚ ቀረባ መዓልታት ብሓያሎ ሓለፍትን ሰራሕተኛታትን መሪሕ ኩባንያታት ኪነታዊ ብልሒ፡ እዚ ቴክኖሎጂ ኣብ ልዕሊ ደቂ-ሰብ ከስዕቦ ንዝኽእል ሓደጋታት ስዒቡ ዝቐረበ መጠንቀቕታ እዩ።

   እዚ ስግኣታት፡ ኣውፈርቲ ዕብየት ኪነታዊ ብልሒ ብዘይምሕላው ክዝሕትል ይኽእል እዩ ዝብል ስግኣት ብምሕዳር፡ ሰኑይ ኣብ ዋጋ ብጽሒት ገለ ኩባንያታት ቴክኖሎጂ ርኡይ ምጕዳል ኣስዒቡ ተራእዩ።

   ትራምፕ ብሰኑይ ኣብ ማሕበራዊ መራኸቢታት ብተኸታታሊ ኣብ ዝዘርግሖ ጽሑፋት፡ ነቲ ብዛዕባ ኤኣይ ዝወሃብ ዘሎ መጠንቀቕታታት ምስ “ውዲት ኵነታትዋዒ-ዓለም” ብምንጽጻር፡ “ብደፋእቲ ጸጋማውያን ዲሞክራት” ዝካየድ ዘሎ ጐስጓስ ምዃኑ ገሊጹ።

   “መፍሸል ሓሶት” ክብል ንነብሱ ዝጸውዐ ትራምፕ፡ነቲ ብዛዕባ ኤኣይ ዝለዓል ዘሎ ስግኣታት ምስ “ናይ ሩስያ ሓሶት” ብምምስሳል ነጺጉዎ ኣሎ።

   ኣብ ካልእ ጽሑፉ ድማ፡ “ኣንጻር ኤኣይን ማእከላት ዳታን ዝካየድ ዘሎ ‘ሕሙም’ ውዲት ኣሎ፡ በዚ ዝሕጐስ ድማ ቻይና ጥራይ እያ። ን-ኤኣይ ዝተዓወተሉ፡ ንዅሉ ይዕወት!” ኢሉ። ብተወሳኺ፡ንኤኣይ ዘድሊ ሓደ ጥራይ እዩ “መሐለዊ”፡ ንሱ ድማ “ሓያልን በሊሕን” ፕረዚደንት ምዃኑ ኣመልኪቱ።

   ኣብ ተመሳሳሊ መዓልቲ፡ ማዕከናት ዜና ቻይና፡ ዋሽንግተን ኣብ ቻይና ዘሎ ቅልጡፍ ዕብየት ኤኣይ ብምስጋእ፡ ፖሊሲታታ ተዛብዕ ኣላ ክብሉ ዝገለጽዎም ክኢላታት ጠቒሰን። “ኣመሪካ፡ ቻይና ሓያል ተወዳዳሪት ከምዝዀነት ትፈልጥ እያ።

   ኣመሪካ ምቍጽጻር እንተ ኣትሪራ ወይ ዕብየት እንተ ኣዛሕቲላ፡ ቻይና ቀልጢፋ ክትቅድማ ምዃና ትሰግእ እያ” ክብል፡ ፕሮፌሰር ኣመሪካዊ መጽናዕቲ ዩኒቨርሲቲ ፉዳን ሺን ኪያንግ ንግሎባል ታይምስ ሓቢሩ።

   ኣብዚ እዋን’ዚ፡ ኩባንያታት ቴክኖሎጂን ፖለቲከኛታትን፡ ንኤኣይ ብዝምልከት ዝያዳ ምቍጽጻር ክግበር ብትሪ ይጽውዑ ኣለዉ።

   ሰኑይ፡ ማይክሮሶፍት ኤኣይ ብዛዕባ ገደብ ቴክኖሎጂኡ ዝገልጽ ሓድሽ መምርሒ ዘውጽአ ክኸውን እንከሎ፡ ዝመጽእ ሰሉስ ድማ ስቲቭ ባኖንን በርኒ ሳንደርስን ኣብ ሓደ መድረኽ ቀሪቦም ፖሊሲ ኤኣይ ዳግማይ ክረአ ክጽውዑ እዮም።

   ሳንደርስ፡ እዚ ቴክኖሎጂ ንደቂ-ሰብ ንምጥፋእ ስግኣት ምዃኑ ኣጠንቂቑ ኣሎ። እዚ ዝኸውን ዘሎ፡መራሕቲ ዕብየት ኤኣይ ዕብየት እዚ ቴክኖሎጂ ክዝሕትልን ብደቂቕ ምክትታል ክግበረሉን ኣብ ዝጽውዑሉ ዘለዉ እዋን እዩ።

8. 15 መስከረም 2026ኤርትራ፡ መንእሰያት ሓረስቶት ንምሕጋዝ 'ገደናና' ድጅታዊ መተግበሪ የዳልዉ ኣለዉ

9. 14 መስከረም 2026ትግራይ፡ ብሓንሳብ ሓሙሽተ ዕሸላት ዝተገላገለት ኣደ ኣብ ምንታይ ኩነታት ትርከብ?

10. 14 መስከረም 2026ሑቲ፡ ኲናት ኢራን ናብ ቀርኒ ኣፍሪቃ ይቐርብ ኣሎ ድዩ?

11. 14 መስከረም 2026ሑቲ፡ ኲናት ኢራን ናብ ቀርኒ ኣፍሪቃ ይቐርብ ኣሎ ድዩ?

12. 14 መስከረም 2026ኤርትራ፡ ንኢማራት ብ'ሃጸይነት ወደባት' ትኸስስ

13. 14 መስከረም 2026'ንሓዘንና ኣመና ኣኽቢዱዎ' - ኣብ ስዑዲ ዓረብ ብሞት ንዝተቐጽዑ ደቆም ክቐብሩ ሬሳ ዝሰኣኑ ወለዲ

14. 14 መስከረም 2026ባብ ኣል-መንደብ፡ ምቍጽጻር ሑቲ ኣብ ልዕሊ መራኽብ ዝያዳ ቅልውላው ዝፈጥር ድዩ?

15. 13 መስከረም 2026ክሳብ ኣሕዋት ምዃነን ዝፈልጣ ንዓሰርታተት ዓመታት ትኽ ትንፋስ መሓዙት'የን ነይረን

16. 13 መስከረም 2026ኤኣይ ኣብ ወዲሰብ ዝፈጠሮ ከቢድ ስግኣትን ሓድሽ ዝተውሃበ መጠንቀቕታን እንታይ'ዩ?

17. 13 መስከረም 2026ኣብ የመን ብሰንኪ ዝካየድ ዘሎ ውግእ ኣብ ውሽጢ 24 ሰዓታት 1400 ሰባት ናብ ጂቡቲ ሃዲሞም

18. 13 መስከረም 2026ካልኣይ ኣፍሪቃዊ ተዓዋታይ ባሎን ዲ ኦርሲ ይርከብዶ ይኸውን?

19. 13 መስከረም 2026ደቂ ኣንስትዮ ኣብ ጕያ ነዊሕ ርሕቐት ካብ ደቂ ተባዕትዮ ዝሐሻ ድየን?

20. 12 መስከረም 2026ኤርትራ፡ ኣብ ጉዳይ የመንን ቀይሕ ባሕሪን እንታይ ትብል?