ቀጥታ, ትራምፕ፡ ንመሓዛ ኣመሪካ ዝኾነት ዖማን፡ ምስ ኢራን ሓዊሱ ክድብድባ ከምዝኽእል ኣፈራሪሑ

ቀጥታዊ ሸፈነ

1. 2 ሰነ 2026ትራምፕ፡ ኣብ ዝመጽእ ሰሙን ምስ ኢራን ኣብ ስምምዕ ክብጻሕ ከም ዝኽእል ገሊጹ

   ፕረዚደንት ኣመሪካ ዶናልድትራምፕ: ምስ ኤቢሲ ኣብ ዝገበሮ ቃለ መሕትት፡ ምስ ኢራን ተዅሲ ደው ምባል ንምንዋሕን መጻብቦ ሆርሙዝ ንምኽፋትን፡ ዝዓለመ ስምምዕ ክብጻሕ ተኽእሎ ከም ዘሎ ገሊጹ።

   "ኣብዚ ሕጂ እዋን ነገራት ኣዝዩ ጽቡቕ ይኸዱ ኣለዉ። ንእሽቶ ጸገም ነይሩ፡ ከምቲ ትርእይዎ ዘለኹም ግን ቀልጢፈ ፈቲሐዮ፡" ክብል ብተሌፎን ኣብ ዝገበሮ ቃለመሕትት ገሊጹ።

   ትራምፕ እቲ ጸገም እስራኤል ኣብ ልዕሊ ሊባኖስ ዘካየደቶ መጥቃዕቲ ምዃኑን እዚ ድማ ንኢራን ከም ዘቘጥዐን ገሊጹ።

   ትራምፕ ምስ ቀዳማይ ምኒስተር በንያሚን ናታንያሁን ወከልቲ ሕዝቦላህን ከም ዝተዘራረቡን "ተዅሲ ደው ምባል ከም ዝተሰማምዑን፡" ተዛሪቡ።

   ትራምፕ ወሲኹ፡ "ንሕዝቦላህ ደው ኣብሉ ኢለዮም፣ ንናታንያሁ’ውን ተዅሲ ኣቝሙ ኢለዮም። ክልቲኦም ተዅሲ ኣቋሪጾም፡" ኢሉ።

   እቲ ፕረዚደንት ብተወሳኺ መጻብቦ ሆርሙዝ ዝመጽእ ሰሙን ክኽፈት እዩ ኢሉ ከም ዝኣምን ገሊጹ።

2. 2 ሰነ 2026ቦርድ መረጻ፡ 40 ሚልዮን መረጽቲ ድምጾም ከም ዝሃቡ ኣፍሊጡ

   ኣብ መበል ሻብዓይ ሓፈሻዊ መረጻ ንምምራጽ ካብ ዝተመዝገቡ 54 ሚልዮን መረጽቲ፡ ክሳብ ሰዓት 2፡00 ኣጋ ምሸት [ግ] ዳርጋ 40 ሚልዮን ድምጾም ከም ዝሃቡ ሃገራዊ ቦርድ መረጻ ኣፍሊጡ።

   ነቲ ከይዲ ኣመልኪታ መግለጺ ዝሃበት፡ ዋና ሓላፊት ሃገራዊ ቦርድ መረጻ ሜላትወርቅ ሃይሉ፡ ብሰንኪ ጸገም ኔትወርክን ተሌፎንን መረዳእታ ዘይተኣከበሎም ከባቢታት ከም ዘለዉ'ውን ኣመልኪታ።

   ብኻልእ ወገን ድማ ኣብ ቡርጂ [ክልል ደቡብ] ዝርከብ ነቝጣ መረጻ ፡ “ኣካየድቲ ስራሕ ኣብቲ ነቝጣ መረጻ ወረቓቕቲ ድምጺ ምልክት እናገበሩን ድምጺ እናሃቡን ስለ ዝተረኸቡ” ምሉእ ብምሉእ ክዕጸው ከም ዝተወሰነ ተዛሪባ።

   ኣብ ልዕሊ እቶም ፈጸምቲ ዝውሰድ ስጕምቲ ድሒሩ ከም ዝግለጽ እውን ተሓቢሩ።

   ትማሊ 24 ግንቦት 2018፡ ካብ ሰዓት ኣጋ ወጋሕታ ዝጀመረ መስርሕ ድምጺ ምሃብ፡ ሻውዓይ ሓፈሻዊ መረጻ፡ ክሳብ ፍርቂ ለይቲ እኳ እንተ ተናውሐ፡ ኣብ ገለ ከባቢታት ግን ካብኡ ንላዕሊ ከም ዝቐጸለ እታ ሓላፊት ተዛሪባ።

3. 1 ሰነ 2026ሰዓታት መረጻ ክሳብ ፍርቂ-ለይቲ ተናዊሑ

   ካብ ሰዓት 06፡00 (12፡00) ንጉሆ ክሳብ ሰዓት 6፡00 (12፡00) ምሸት ክካየድ ዝግብኦ መስርሕ ምድማጽ ክሳብ ፍርቂ ለይቲ ከምዝተናውሐ ቦርድ መረጻ እታ ሃገር ኣፍሊጡ።

   እቲ ውሳነ ኣብ መስርዕ ዝጽበዩ ዝነበሩ ኣድመጽቲ ድምጾም ንምሃብ ዕድል ክረኽቡ ብዝብል ዝተወስደ ምዃኑ እቲ ሃገራዊ ቦርድ ገሊጹ።

   ብመሰረት ኣዋጅ 1162/2011 ዓንቀጽ 49 (4) ሕጊ ምርጫ እታ ሃገር፡ ብዝተፈላለየ ምኽንያታት መስርሕ ምድማጽ ካብ ዝተመደበሉ ግዜ ክናዋሕ ይኽእል'ዩ።

   መስርሕ ምድማጽ ኣብ ዝተዛዘመሉ ነቚጣታት ቆጸራ ክጅምር'ውን እቲ ቦርድ ኣዚዙ'ሎ።

4. 1 ሰነ 2026ንፈለማ ግዜ ኣብ መረጻ ዝሳተፉ ዘለዉ ሰለስተ ሓደስቲ ክልላት

   ብመሰረት ፓርላማ ዘሕለፎ ውሳነ ክልላት ክኾኑ ዝበቕዑ ሰለስተ ክልላት ንፈለማ እዋን ርእሶም ክኢሎም ኣብዚ ምርጫ ይሳተፉ ኣለዉ።

   ክልላት ደቡብ ምዕራብ ኢትዮጵያ፡ ማእከላይ ኢትዮጵያ፡ ከምኡ'ውን ህዝብታት ደቡብ ኢትዮጵያ፡ ኣካል ናይቲ ብሄር፡ ብሄረሰባትን ህዝብታትን ክልል ደቡብ ተባሂሉ ዝጽዋዕ ዝነበረን ዝበዝሑ ብሄራት እታ ሃገር ዝጠርነፈን ክልል ዝነበሩ እዮም።

   እዞም ሓደስቲ ክልላት ቊጽሪ ኣባላት ናይቶም ኣብ ምስረታኦም ዘቖምዎም ባይቶታት ኣብዚ መረጻ ከምዝውስኽ ተገይሩ ኣሎ።

   በዚ መሰረት ቤት ምኽሪ ክልል ማእከል ኢትዮጵያ ካብቲ ዝነበሮ 105 ኣባላት ናብ 175 ክብ ክብል'ዩ።

   ኣብ ክልል ህዝብታት ደቡብ እውን፡ ቊጽሪ ኣባላት ቤት ምኽሪ ካብ 95 ናብ 229 ክውስኽ'ዩ።

   እቲ መበል 11 ክልል ኮይኑ ናብ ፈደረሽን ኢትዮጵያ ዝተጸንበረ ክልል ደቡባዊ ምዕራብ ኢትዮጵያ ብወገኑ ቁጽሪ ኣባላት ባይቶኡ ካብ 52 ናብ 171 ኣበሪኽዎ ኣሎ።

   ኣብ ርእሰከተማ ኣዲስ ኣበባ'ውን ቁጽሪ ኣባላት ቤት ምኽሪ ኣብዚ ምርጫ'ዚ ክውስኽ ተወሲኑ'ዩ።

5. 1 ሰነ 2026ብሰንኪ ጸጥታዊ ኩነታት ኣብ ገለ ከባቢታት መስርሕ ምድማጽ ተቛሪጹ

   ኣብ ክልላት ኣምሓራን ኦሮሚያን ኣብ ገለ ከባቢታት ዝተጀመረ መስርሕ ምድማጽ ብሰንኪ ጸጥታዊ ስግኣት ከምዝተቛረጸ ቦርድ መረጻ እታ ሃገር ኣፍሊጡ።

   ሓላፊት ናይቲ ቦርድ ሜላት ወርቅ ሃይሉ ኣብ ዝሃበቶ መግለጺ፡ መበል 7ይ ሓፈሻዊ ምርጫ ኢትዮጵያ ሎሚ ንግሆ ከምዝተጀመረ ብምግላጽ፡ ኣብ ኩሎም 50,188 ነቚጣታት (ጣብያታት) ሰዓት 12፡00 (06፡00) ድምጺ ምሃብ ከምዝተጀመረ ሓቢራ።

   ኣስታት 695 ጣቢያታት ግን ካብ 30 ክሳብ ሓደ ሰዓት ደንጒዮም ከምዝተኸፍቱ እታ ዋና ሰብሳቢት ናይቲ ቦርድ ገሊጻ።

   ብዘካይ'ዚ 143 ነቚጣታት ብሰንኪ ጸጥታዊ ኲነታት ከምዘይተኸፍቱ ብምግላጽ፡ ኣብ ገለ ከባቢታት ክልላት ኣምሓራን ኦሮሚያን ተኸፊቶም ዝተዓጽዉ ከምዘለዉ ጠቒሳ።

   እቲ ቦርድ ኣቐድም ኣቢሉ፡ ኣብ ትግራይ ዝርከቦም ትሸዓተ ክልላት ምርጫ መረጻ ከምዘይካየድ ኣፍሊጡ ነይሩ'ዩ።

   ኣብቶም ምርጫ ክካየደሎም ዘይክኣለ ከባቢታት ዝንቀሳቐሱ ዕጡቓት መጓዓዝያ ምእጋዶም ጸገም ከምዝኾነ'ዩ እቲ ቦርድ ዘመልክት።

   ዛጊት ተዓዘብቲ ምርጫ ናብ ኣስታት 40 ሽሕ ጣቢያታት ብምብጻሕ ከምዝተዓዘቡ ዝገለጸት እታ ሓላፊት፡ ወከልቲ ፖለቲካውያን ሰልፍታት ብወገኖም ናብ ኣስታት 42 ሽሕ ነቚጣታት ከምዝበጽሑ ሓቢራ።

   ልዑል ቊጽሪ ኣድመጽቲ ናብ መድመጺ ጣብያታት ይውሕዙ ከምዘለዉ ብምግላጽ ድማ፡ ኣብ ገለ ከባቢታት ነዊሕ መስርዕ ኣሎ ኢላ።

   ብፍላይ ኣብቶም ዲጂታላዊ ምዝገባ ዝተካየደሎም ኣብ ኣዲስ ኣበባን ካልኦት ከባቢታትን ዝርከቡ ቦታታት ምድንጓይ ተፈጢሩ ኣሎ። ነዚ ንምፍታሕ ጻዕርታት ይካየድ ከምዘሎ'ውን እታ ሓላፊት ተዛሪባ።

   ምስ ገለ ካባቢታት ክልል ቤንሻንጉል ዘሎ ርክብ ብምቊራጹ እዋናዊ ሓበሬታ ክርከብ ከምዘይተኻእለ ሰብመዚ ምርጫ ኣብሪሆም ኣለዉ።

   እቲ ቦርድ፡ ነቲ ምርጫ ንምክያድ ልዕሊ 350 ሽሕ ኣባላት ኣዋፊሩ ከምዘሎ'ውን ኣፍሊጡ።

6. 1 ሰነ 2026ኢትዮጵያ፡ ልዕሊ 50 ሚልዮን ሰባት ድምፆ ክህቡ ተመዝጊቦም

   ኢትዮጵያውያን መራጽቲ ሎሚ 24 ግንቦት 2018 ዓ.ም [ግ] ንሻብዓይ ዙርያ ሓፈሻዊ መረፃ፡ ድምፆም ይህቡ ኣለዉ።

   ሃገራዊ ቦርድ መረፃ ናይታ ሃገር፡ ካብ ክልል ትግራይን ገለ ከባቢታት ክልል ኣምሓራን ወፃኢ ኣብ መላእ ሃገር ከም ዝካየድ ኣፍሊጡ።

   ኣብዚ መረፃ’ዚ፡ 50.5 ሚልዮን ሰባት ድምፂ ክህቡ ተመዝጊቦም ኣለዉ፤ እዚ ድማ ልዕሊ ክልተ ሲሶ ጠቕላላ ብዝሒ ህዝቢ እታ ሃገር’ዩ።

   ብመሰረት ጸብጻብ ሃገራዊ ቦርድ መረፃ፡ ካብቶም ንምምራጽ ዝተመዝገቡ ልዕሊ 50 ሚልዮን ኢትዮጵያውያን፡ 46 ሚእታዊት ደቂ ኣንስትዮ፡ 54 ሚእታዊት ድማ ደቂ ተባዕትዮ እዮም።

   ናይ ሎሚ ዓመት ብዝሒ መረጽቲ ካብቲ ቅድሚ ሓሙሽተ ዓመት ዝነበረ ብ32 ሚእታዊት ዝዛይድ ኰይኑ፡ ካብ ዝሓለፉ ሽዱሽተ መረፃታት ድማ ዝበዝሐ’ዩ።

7. 1 ሰነ 2026“ታሪኻዊ ፀላእቲ ኢትዮጵያ ሰላማዊ መረፃ ከይካየድ ሓይልታት ኣዋፊሮም”- ቀዳማይ ምኒስተር ኣብይ

   ቀዳማይ ምኒስተር ኣብይ ኣሕመድ፡ እቶም "ታሪኻዊ ፀላእቲ ኢትዮጵያ እዮም’ ዝበሎም፡ ሰላማዊ መረፃ ከይካየድ “ተፃባእቲ ሓይልታት” ከም ዘዋፈሩ ገሊፁ።

   ቀዳማይ ምኒስተር ኣብይ ኣብ ሻብዓይ ሓፈሻዊ መረፃ ኣብ ትውልድ ዓዱ ዝዀነት ኣብ በሻሻ ድምፂ ድሕሪ ምሃቡ፡ ንጋዜጠኛታት ኣብ ዝገበሮ ቃለመሕትት፡ “ታሪኻዊ ፀላእቲ” ዝበሎም ሓይልታት፡ “ኣብ ኢትዮጵያ ደሞክራስያዊ መረፃ ምክያድ ከ ምዘይከኣል ከእምኑና ፈቲኖም፡” ኢሉ።

   እቲ ቀዳማይ ምኒስተር፡ ህዝቢ “ኣብ ኢትዮጵያ ክሃንፆ ብዛዕባ ዝደሊ ደሞክራስያዊ ስርዓት፡ እንታይ ከም ዝገብር ንምውሳን መኸርቲ ኰነ ገሰፅቲ ኣየድልዮን፡” ብምባል፡ ሎሚ ንግሆ ድምፂ ክህብ ገስጊሱ ከም ዝወፅአ ተዛሪቡ።

   እቲ ቀዳማይ ምኒስተር፡ መንነት እቶም 'ታሪኻዊ ፀላእቲ' ዝበሎም ሓይልታት ኣይጠቐሰን።

   ካብ ሎሚ ንግሆ ጀሚሩ ድምፂ ምሃብ ተጀሚሩ ኣሎ፣ ቀዳማይ ምኒስተር ኣብይ እውን ኣብ ዞባ ጅማ ወረዳ በሻሻ ድምፁ ሂቡ።

   እቲ ሃገራዊ ቦርድ ኣብዚ ሃገራዊ መረፃ ልዕሊ 54 ሚልዮን መራፅቲ ከም ዝተመዝገቡን፡ 42 ፖለቲካዊ ውድባት ድማ ኣብቲ መረፃ ከም ዝሳተፉን ኣፍሊጡ።

   ኣብ ርእሲ እቶም ኣብ ውሽጢ ሃገር ዝርከቡ ተዓዘብቲ፡ እቲ መረፃ ተወከልቲ ሕብረት ኣፍሪቃን ኢጋድን ክዕዘቡ ምዃኖም ተፈሊጡ።

8. 1 ሰነ 2026ኢትዮጵያ ትመርጽ ኣላ፡ ኵሉ ሰብ ግና ዝመርጸሉ ኣይኰነን

   ኣብ ገለ ክፋላት እታ ሃገር ግጭት ተባሪዑ ኣብ ዘለወሉ እዋን፡ ሓፈሻዊ መረጻ ኢትዮጵያ ሎሚ ሰኑይ 1 ሰነ ይካየድ ኣሎ፤ እዚ ማለት ድማ ሓያሎ ሰባት ክመርጹ ኣይክእሉን እዮም።

   እታ ክልተ ዓመት ደማዊ ኲናት ዘሕለፈት ቍስላ ከተሕዊ እትቃለስ ዘላ ትግራይ ካብዚ መረጻ ፈጺማ ተገሊላ ኣላ።

   እዚ መረጻ'ዚ፡ ወተሃደራዊ ስርዓት ደርግ ብ1991 ድሕሪ ምውዳቑ ንመበል ሻውዓይ ግዜ ዝካየድ ዘሎ እዩ።

   እዚ ሕጂ ዝካየድ ዘሎ መረጻ፡ ምስታ ብ1994 ብረፈረንዱም ሃገር ክትከውን ዝበቕዐት ብሰሜን ዘላ ጐረቤታ ኤርትራ፡ ውጥሪ ኣብ ዝዓበየሉ እዋን እዩ ዝካየድ ዘሎ።

   ማዕከናት ዜና ጽኑዕ ቍጽጽር ይካየደሎም ኣሎ፤ ከም ቢቢሲ ዝኣመሰላ ሓያሎ ትካላት ድማ ኣብታ ሃገር ክሰርሓ ፍቓድ ጋዜጠኝነት ተነፊጉዎን ይርከብ።

   ንምሉእ ንባብ ኣብዚ ሊንክ ጠውቑ

9. 1 ሰነ 2026ሰልፊ ብልጽና ብሰፊሑ ክዕወት ትጽቢት ይግበር

   ኢትዮጵያ፡ ሎሚ ሰኑይ ሻብዓይ ሃገራውን ክልላውን መረጻ ተካይድ ኣላ።

   ተንተንቲ ፖለቲካ፡ ኣብ ዝበዝሐ ክፋል እታ ሃገር ኣዕናዊ ግጭት እኳ እንተሃለወ፡ ሰልፊ ቀዳማይ ሚኒስተር ኣብይ ኣሕመድ፡ ብሰፍሕ ከም ዝዕወት ይግምቱ።

   ልዕሊ 50 ሚልዮን ህዝቢ ኢትዮጵያ ኣብቲ ሃገራዊ መረፃ ድምፁ ክህብ ተመዝጊቡ ኣሎ።

   ኣብ ክልል ትግራይ፡ ብሰንኪ"ዘይምቹው ኩነታት" መረጻ ከምዘይካየድ ሃገራዊ ቦርድ መረፃ ኣፍሊጡ ኢሎ።

   እታ ክልል፡ ብሰንኪ እቲ ካብ 2020 ክሳብ 2022 ዝተኻየደ ደማዊ ኩናት ሓድሕድ፡ ኣብ ቀጻሊ ፖለቲካዊ ዕግርግርን ወጥርን ተሸሚማ ትርከብ።

   ወዲ 49 ዓመት ኣብይ ኣሕመድ፡ ኣብ 2018 ኣንጻር እቲ ንነዊሕ እዋን ኣብ ስልጣን ዝጸንሐ ግንባር ኢህወዴግ ዝተኻየደ ህዝባዊ ተቓውሞ ስዒቡ፡ ስልጣን ምቍፅፃሩ ይዝከር።

   ኣብ ፖለቲካውን ማሕበራውን መዳያት ሰፋሕቲ ዕርያታት ክገብር ድማ ተስፋ ተገይሩሉ ነይሩ።

   ሰልፊ ብልጽግና፡ ኣንጻር እቲ ብውሽጣዊ ንሕንሕ ዝደኸመን ዝተበታተነን ተቓውሞ፡ ነቲ ሃገራዊ መረፃ ክዕብልሎ ትጽቢት ይግበር።

   ተቓወምቲ ውድባት፡ መንግስቲ ፌደራል ንመራሕቶም ብምእሳርን ኣብ ፖለቲካዊ ንጥፈታቶም ሕጋውን ምምሕዳራውን ዕንቅፋት ብምፍጣርን ከምዘዳኽሞም ይኸሱ፣ መንግስቲ ነዚ ክስታት ይነፅጐ።

   ንሮይተርስ ሓዊሱ ብዙሓት ዓለም ለኻዊ ሚድያታት፡ ካብ መፋርቕ ወርሒ ለካቲት ጀሚሩ ካብ ውሽጢ ኢትዮጵያ ክፅብፅቡ ኣይተፈቐደሎምን።

   ሰልፊ ብልጽግና ኣብ 2021 ኣብ ዝተኻየደ መረፃ ካብ 484 መናብር ሃገራዊ ባይቶ 410 መናብር ምርካቡ ዝዝከር እዩ።

   ኣብዚ ከርና ንሕንሕ ዘይብሉ ሻብዓይ ሃገራዊ መረጻ’ውን፡ ብሰፊሑ ክዕወት ትጽቢት ይግበር።

10. 1 ሰነ 2026ኣብ ሻብዓይ ሃገራዊ መረፃ ድምጺ ምሃብ ብስእሊ

11. 1 ሰነ 2026ኢትዮጵያ፡ ሻብዓይ ሃገራዊ መረፃ ይካየድ ኣሎ

    ኣብቲ ብደረጃ ሃገር ዝካየድ ሻብዓይ ሃገራዊ መረጻ፡ ብዘይካ ኣብ ክልል ትግራይ፡ ኣብ ካልኦት ከባብታት እታ ሃገር ካብ ወጋሕታ ሰዓት 12 (6) ድምጺ ምሃብ ተጀሚሩ።

    ብሄራዊ ቦርድ መረፃ ኢትዮጵያ ኣቐዲሙ ኣብ መላእ ክልል ትግራይን ኣብ ገለ ከባቢታት ክልል ኣምሓራን መረፃ ከምዘይካየድ ኣፍሊጡ ነይሩ።

    ኣብ ክልል ኣምሓራ ደቡብን ምዕራብን ጎንደር፣ ደጋ ዳሞትን ኣምባሰልን ሓዊሱ ሎሚ ኣብ 8 ክልላት መረፃ፡ ድምፂ ከምዘይወሃብ እውን እቲ ቦርድ ገሊፁ።

    ንሻብዓይ ሃገራዊ ሓፈሻዊ መረፃ ልዕሊ 54 ሚልዮን መራጽቲ ከምዝተመዝገቡ እቲ ቦርድ ኣመልኪቱ።

    ኣብዚ መረፃ 42 ፖለቲካዊ ውድባት ዝሳተፋ ኮይነን፡ እተን ውድባት ልዕሊ 10 ሽሕ ሕጹያት ኣመዝጊበን ኣለዋ።

    ካብዚኦም እቶም 2080 ንባይቶ፤ 8,352 ሕጹያት ንቤት ምኽሪ ዞባታት፤ 80 ሕጹያት ድማ ብውልቂ ክወዳደሩ እዮም።

    55 ሲቪላዊ ማሕበራት ውሽጢ ሃገር ነቲ መረፃ ይዕዘባኦ ከምዘለዋ ይግለፅ።

    ሕብረት ኣፍሪቃ ድማ ብፕረዚደንት ኬንያ ነበር ኡሁሩ ኬንያታ ዝምራሕ ተዓዛቢ ልኡኽ ኣዋፊሩ ኣሎ።