Faransiiska oo wajahaya hubanti la'aan siyaasadeed kadib markii doorashadii baarlamaanka aaney cidna helin aqlabiyad

Tebin toos ah

1. 24 Sebtembar 2026Maxaa illaa iyo hadda ka ognahay Booqashada madaxweynaha Shiinaha

   

   Xigashada Sawirka, Reuters

   Madaxweynaha Shiinaha Xi Jinping ayaa gaaray Maraykanka, halkaas oo uu shir muhiim ah kula yeelanayo Madaxweynaha Mareykanka Donald Trump.

   Liiskan hoose waa qodobada muhiimka ah ee ku saabsan imaanshaha Xi ee Maraykanka iyo wadahadallada toddobaadkan dhacaya:

   • Maraykanka iyo Shiinaha ayaa heshiis ka gaaray in ay kordhiyaan xabbad-joojinta dagaalka ganacsi, taas oo markii hore ku ekaan lahayd bisha Nofeembar, balse waxaa hadda la kordhiyay ilaa ugu yaraan 10-ka Janaayo.
   • Markii Madaxweyne Xi iyo xaaskiisu ay diyaaradda kasoo dageen, waxaa lagu soo dhaweeyay roog cas. Madaxweyne Trump iyo marwada koowaad ee Mareykanka, Melania Trump, ayaa iyaguna goobta joogay si ay si shaqsi ah u soo dhaweeyaan lamaanaha.
   • Xi Jinping ayaa bayaan qoraal ah oo uu jeediyay ku sheegay in Shiinaha iyo Maraykanku ay noqonayaan “lamaanayaal halkii ay iska soo horjeedi lahaayeen”, sida ay werisay warbaahinta dowladda Shiinaha.
   • Sida ay qortay wariyaha BBC-da ee Shiinaha, Laura Bicker; Trump iyo Xi waxa ay isku dayayaan in ay maareeyaan xiriir adag oo u dhexeeya labada dal, midkood ayaa hadalladiisa iyo soo dhaweyntiisa uga muujinaya dhinaca kale si ka xamaasad badan,
   • Booqashada Xi waxay sidoo kale Trump u keeni kartaa dhaleeceyn kaga timaadda taageerayaashiisa MAGA, sida uu qoray weriyaha Aqalka Cad ee BBC-da, Bernd Debusmann Jr.
   • Xi waxaa safarkan ku weheliya qaar ka mid ah mas’uuliyiinta ugu sarreeya dowladda Shiinaha, oo ay ku jiraan Cai Qi, oo ka mid ah xubnaha ugu dhow Xi, iyo Wasiirka Arrimaha Dibadda Wang Yi.
   • Madaxda waaweyn ee shirkadaha tiknoolajiyadda iyo sirdoonka macmalka ah ee Maraykanka ayaa Khamiista ka qaybgeli doona casho sharafeed ay wada joogaan labada hoggaamiye.
   • Weli ma cadda in madaxda shirkadaha Shiinaha ay qayb ka yihiin wafdiga Xi, iyadoo la sheegay in Xi uu u arki karo ka qaybgalka madaxda ganacsiga Shiinaha arrin khatar ku ah Beijing.

2. 24 Sebtembar 2026Booqashada Xi ee Washington waa kulankiisii labaad oo fool-ka-fool ah ee uu sanadkan la yeesho Trump

   

   Xigashada Sawirka, Reuters

   Labada hoggaamiye ayaa markii ugu dambeysay bishii May ku kulmay Shiinaha, halkaas oo Trump uu Xi uga helay soo dhaweyn heer sare ah oo xaflad rasmi ah lagu maamuusay, taas oo ka dhacday Hoolka weyn ee Dadweynaha ee Beijing. Waxaa sidoo kale la riday salaan madaafiic ah, waxaana koox muusig ay qaaday heesta calanka qaranka Mareykanka.

   Laakiin marka laga tago xafladaha iyo muuqaallada diblomaasiyadeed, shirkii wuxuu soo saaray natiijooyin la taaban karo oo kooban, marka laga reebo heshiis ay Shiinuhu ku iibsanayeen 200 diyaaradood oo Boeing ah iyo dhowr ballanqaad oo dhinaca ganacsiga ah, oo ay ku jirto in beeraleyda Mareykanka loo fududeeyo inay badeecooyinkooda ka iibiyaan suuqa Shiinaha.

   Falanqeeye Pattie Kim ayaa booqashada ku tilmaantay mid “ballanqaadyo la taaban karo ay ku yar yihiin”.

   Iyadoo la hadlaysay Machadka Brookings, Kim waxay sheegtay in ka hor shir-madaxeedka ay jireen “walaac badan oo laga qabay in Trump uu qaadi karo tallaabo wax looga beddelayo siyaasadda Mareykanka ee Taiwan, arrintaas oo Shiinuhu muddo dheer doonayay.”

   In kasta oo arrintaasi aysan dhicin, Trump ayaa shirkii kaddib wareysi uu siiyay Fox News uga digay Taiwan inay si rasmi ah ugu dhawaaqdo inay ka madax-bannaan tahay Shiinaha.

   Madaxweynaha Mareykanka ayaa sidoo kale si weyn u ammaanay Xi, isaga oo wariyeyaasha kula hadlay diyaaradda Air Force One kaddib booqashadii, wuxuuna yiri: “Madaxweyne Xi waa nin cajiib ah. Waan is fahannay, waxaana sameynay heshiisyo ganacsi oo badan oo wanaagsan".

   Sheekooyinka kale ee aad sii akhrisan karto:

   Itoobiya iyo Tigray ayaa midba kan kale ku eedeeyay inuu qaadayo weerar, taas oo sii hurinaysa cabsida laga qabo dagaal cusub.

   Xayawaan ku noolaa 240 milyan oo sano ka hor dalka Tanzania oo hadda la ogaaday

   Wajiga saygayga ayaan garan waayay, sidaasna waxaan ku ogaaday inaan cudurkaan qabo

3. 24 Sebtembar 2026War deg deg ah, Madaxweynaha Shiinaha Xi Jinping oo si heer sare ah loogu soo dhaweeyey Washintong

   

   Xigashada Sawirka, Reuters

   Madaxweynaha Mareykanka Donald Trump iyo xaaskiisa Melania ayaa Arbacadii fiidkii waqtiga magaalada Washintong uga qeyb-galay munaasabadda lagu soo dhaweeyay Madaxweynaha Shiinaha Xi Jinping iyo xaaskiisa Peng Liyuan, xilli ay ka soo degeen saldhigga militariga Andrews ee ku dhow Washington. Weriyeyaashu soo dhaweynta waxay ku tilmaameen mid “aan caadi ahayn".

   Bernd Debussman Jr., oo ah weriyaha BBC-da ee Aqalka Cad, kana qaybgalay munaasabadda ka dhacday saldhigga ciidamada cirka ee Andrews, ayaa sheegay in xaflad milatari oo aad u ballaaran loo diyaariyay soo dhaweynta madaxweynaha Shiinaha.

   “Waxaan tebiyay kulamo badan oo ay yeesheen madaxda dalalka, oo ay ku jiraan madaxda dalalka xulafada la ah Mareykanka iyo saaxiibbada muhiimka ah ee Mareykanka ee Yurub, Aasiya iyo Bariga Dhexe, balse habka loo qabtay xafladdan lama mid ahayn wax aan horay u soo arkay,” ayuu yiri.

   Wuxuu sheegay in marka madax shisheeye ay booqasho rasmi ah ku yimaadaan Mareykanka, ay caadiyan ka soo galaan albaabka waqooyi ee Aqalka Cad, halkaas oo ay maraan saf ay taagan yihiin ciidamo milatari oo dareys ah. Trump ayaa inta badan ku soo dhaweeya albaabka garabka galbeed ee Aqalka Cad.

   Kulamada aan sida rasmiga ahayn, madaxdu mararka qaar waxay ka soo galaan albaab dhinaca ah oo u dhexeeya Aqalka Cad iyo Dhismaha Xafiiska Fulinta, halkaas oo aysan warbaahintu si toos ah uga arki karin.

   Dhab ahaantii, tani waa markii ugu horreysay tan iyo 1962-kii ee madaxweyne Mareykan ahi uu si shaqsi ah hoggaamiye shisheeye ugu soo dhaweeyo saldhig milatari. Sannadkaas, madaxweynihii Mareykanka ee xilligaas John F. Kennedy ayaa saldhig milatari ku soo dhaweeyay Ra’iisul Wasaarihii Britain Harold Macmillan.

   Soo dhaweyntan ayaa muujinaysa muhiimadda uu Donald Trump siinayo booqashadan, waxayna sidoo kale si weyn uga tarjumaysaa arrimaha muhiimka ah ee labada dhinac ay u baahan yihiin inay ka wada hadlaan, kuwaas oo ay ka mid yihiin sirdoonka macmalka ah, ganacsiga, dagaalka Iran iyo sheegashada muddada dheer ee Beijing ee ah inay Taiwan leedahay.

   Sida uu sheegay weriyaha BBC-da ee Aqalka Cad, waxaa xusid mudan in Trump uusan helin soo dhaweyn noocan oo kale ah markii uu bishii May ee sannadkii hore booqday Shiinaha.

4. 24 Sebtembar 2026Iran iyo Kuuriyada Koonfureed oo heshiis ku kala saxiixday shir-madaxeedka QM

   Sida ay sheegeen wakaaladaha wararka rasmiga ah ee Iraan, Wasiirka Arrimaha Dibadda Iraan Cabbaas Araghchi iyo Wasiirka Arrimaha Dibadda Kuuriyada Koonfureed Cho Hyun ayaa Arbacadii, 21-ka Oktoobar, heshiis ku saabsan wareejinta maxaabiista labada dal ku kala saxiixday, iyaga oo ku kulmay dhinacyada shirka Golaha Guud ee Qaramada Midoobay.

   Heshiiskan ayaa saameyn ku yeelan kara kiis muran dhaliyay oo dhawaan soo baxay, kaas oo laba xubnood oo ka tirsan xulka qaranka Iran ee ciyaaraha fudud lagu xukumay xabsi muddo gaaban ah, kaddib eedeymo la xiriiray faraxumayn galmo oo loo geystay haweeney ku sugan Kuuriyada Koonfureed.

   Bishii Juun ee sanadkan, oo ku beegnayd 1404-ta Hijriyada qorraxeed, ayaa la soo sheegay in Kuuriyada Koonfureed ay xirtay dhowr ciyaartooy iyo tababare ka tirsan xulka qaranka Iran ee ciyaaraha fudud, kaddib markii lagu eedeeyay faraxumayn galmo oo ay hotel ugu geysteen haweeney u dhalatay dalkaas.

   Dadka la xiray ayaa maxkamad la soo taagay bishii Diseembar ee sanadkii hore, waxaana laba ka mid ah lagu helay dambiga lagu soo oogay.

   Sheekooyinka kale ee aad sii akhrisan karto:

   Itoobiya iyo Tigray ayaa midba kan kale ku eedeeyay inuu qaadayo weerar, taas oo sii hurinaysa cabsida laga qabo dagaal cusub.

   Xayawaan ku noolaa 240 milyan oo sano ka hor dalka Tanzania oo hadda la ogaaday

   Wajiga saygayga ayaan garan waayay, sidaasna waxaan ku ogaaday inaan cudurkaan qabo

5. 24 Sebtembar 2026Sidee ayey usoo dhaweeyeen siyaasiyiinta Iraan khudbaddii Madaxweyne Pezeshkian ee Qaramada Midoobay?

   Mas’uuliyiin sare, siyaasiyiin muxaafid ah iyo madaxweyne ku-xigeen hore oo ka tirsan garabka dib-u-habaynta ayaa ammaanay khudbaddii Madaxweynaha Iraan, Masoud Pezeshkian, uu Arbacadii ka jeediyay Golaha Guud ee Qaramada Midoobay.

   Falcelinnada ayaa inta badan diiradda lagu saaray difaaca uu Pezeshkian u sameeyay Iraan iyo jawaabtii uu ka bixiyay hadallada madaxweynaha Maraykanka.

   Dhanka kale, siyaasiga Mohammad Ali Abtahi ayaa soo dhaweeyay xoojinta uu madaxweynuhu khudbaddiisa ku sameeyay muhiimadda wada-hadalka. Ammaantan ayaa timid kaddib dhaleeceyn loo jeediyay fadhigii Wasiirka Arrimaha Dibadda Iraan, Abbas Araghchi, uu la yeeshay ergeyga Maraykanka Steve Whittaker.

   Khudbaddiisa, Masoud Pezeshkian wuxuu Maraykanka iyo Israa’iil ku eedeeyay gardarro iyo weerarro lagu qaaday dad rayid ah. Waxa uu carrabka ku adkeeyay baahida Iran u qabto awood ku filan oo ay isku difaacdo, isaga oo sheegay in Tehran ay weli diyaar u tahay wada-hadal, balse aysan u hoggaansami doonin cadaadis ama xoog.

   Mohammad Baqer Qalibaf, guddoomiyaha baarlamaanka Iran oo hoggaaminayay wada-xaajoodyadii Iran ee lagu gaaray is-afgaradkii Islamabad bishii Juun, ayaa qoraal ku baxay afka Ingiriisiga oo uu ku daabacay barta X ku sheegay in Pezeshkian uu “u hadlayay magaca ilbaxnimo 3,000 sano jirtay, ee uusan kaliya u hadleyn dowlad.”

   Waxa uu madaxweynaha ku tilmaamay “cod awood leh oo muujinaya geesinimada, adkaysiga iyo awoodda Jamhuuriyadda Islaamiga ah ee Iran.”

   Mohammad Mokhbar, oo ah la-taliye u ah hoggaamiyaha sare ee Iran, Mojtaba Khamenei, ayaa qoraal uu ku daabacay barta X ku sheegay in Masoud Pezeshkian uu yahay “wakiil iyo cod mudan oo matalaya dhammaan dadka Iran”, isaga oo ammaanay “difaaciisa go’aanka leh ee ku dhisan caqli iyo dood” ee uu u sameeyay dalkiisa.

   Sheekooyinka kale ee aad sii akhrisan karto:

   Itoobiya iyo Tigray ayaa midba kan kale ku eedeeyay inuu qaadayo weerar, taas oo sii hurinaysa cabsida laga qabo dagaal cusub.

   Xayawaan ku noolaa 240 milyan oo sano ka hor dalka Tanzania oo hadda la ogaaday

   Wajiga saygayga ayaan garan waayay, sidaasna waxaan ku ogaaday inaan cudurkaan qabo

6. 23 Sebtembar 2026War deg deg ah, Taliye ka tirsan Ilaalada Kacaanka Iiraan oo lagu dilay iska horimaad ka dhacay Saravan

   Taliye ka tirsanaa Ilaalada Kacaanka Islaamiga ah ee Iraan (IRGC) ayaa lagu dilay iska horimaad dhex maray ciidamada dowladda iyo rag hubaysan oo ka dhacay magaalada Saravan.

   Taliska Quds ee gobolka ee IRGC ayaa Arbacadii, xaqiijiyay in Sarreeye Guud Hossein Zarifi, oo ahaa taliyaha xarunta hawlgallada “Shahid Sajjad” ee Saravan, lagu dilay rasaas ay fureen rag hubaysan.

   Sida ay sheegeen wakaaladaha wararka ee Iraan, waxaa sidoo kale iska horimaadka lagu dilay shan nin oo hubaysan, waxaana “meesha ay ku dhuumaalaysanayeen kooxdan hubaysan laga helay hub iyo tiro rasaas ah.”

   Dagaallada u dhexeeya ciidamada dowladda iyo kooxaha hubaysan ayaa muddooyinkii dambe ku soo badanayay gobollada dalka Iiraan.

   Sheekooyinka kale ee aad sii akhrisan karto:

   Itoobiya iyo Tigray ayaa midba kan kale ku eedeeyay inuu qaadayo weerar, taas oo sii hurinaysa cabsida laga qabo dagaal cusub.

   Xayawaan ku noolaa 240 milyan oo sano ka hor dalka Tanzania oo hadda la ogaaday

   Wajiga saygayga ayaan garan waayay, sidaasna waxaan ku ogaaday inaan cudurkaan qabo

7. 23 Sebtembar 2026War deg deg ah, Maraykanku oo xaqiijiyay geerida askari kale oo ka tirsan ciidamadiisa.

   Milatariga Mareykanka ayaa Arbacadii sheegay in askari ka tirsan ciidamadiisu uu ku dhintay magaalada Dooxa ee dalka Qadar. Sargaalkan ayey sheegeyn in uusan ku dhiman dhibaato dagaalka Iiraan kasoo gaaray.

   Sida ay sheegtay Wasaaradda Difaaca Mareykanka (Pentagon), Kabtan Bianca C. Wilkerson oo 37 jir ahayd, kana soo jeeday Norfolk, Virginia, ayaa dhimatay shan maalmood ka hor, 18-kii Sebtembar.

   Faahfaahinta dhacdadii sababtay geerida Kabtan Wilkerson ayaa la sheegay inay weli baaritaan ku socoto. Sida ay Pentagon-ku sheegtay, Wilkerson oo geerideeda kaddib loo dallacsiiyay darajada Major, waxay ka howlgeli jirtay xarunta taliska Ciidanka Dhexe ee Mareykanka (U.S. Army Central Command) iyo Ciidanka Saddexaad, oo fadhigoodu yahay Saldhigga Ciidanka Cirka ee Shaw Air Force Base ee gobolka South Carolina.

   Sida ku cad tirooyinka Pentagon-ka, tani waa askarigii 19-aad ee Mareykan ah ee dhinta tan iyo markii uu billowday dagaalka Mareykanka iyo Israa’iil ay kula jiraan Iraan. Tiradan waxaa ku jira dhimashooyinka ka dhashay “howlgallada dagaalka ama howlgallada aan dagaalka ahayn”.

   Waxaa sidoo kale la sheegay in tirada ciidamada Mareykanka ee dhaawacmay ay ka badan tahay 800.

   Sheekooyinka kale ee aad sii akhrisan karto:

   Itoobiya iyo Tigray ayaa midba kan kale ku eedeeyay inuu qaadayo weerar, taas oo sii hurinaysa cabsida laga qabo dagaal cusub.

   Xayawaan ku noolaa 240 milyan oo sano ka hor dalka Tanzania oo hadda la ogaaday

   Wajiga saygayga ayaan garan waayay, sidaasna waxaan ku ogaaday inaan cudurkaan qabo

8. 23 Sebtembar 2026War deg deg ah, Maamulka Tigrey oo iska fogeeyey eedeyntii Safaaradda Maraykanka usoo jeedisay

   Safaaradda Mareykanka ee Itoobiya ayaa TPLF ku eedeysay inay qaaday weerar militari oo ballaaran. Bayaan ay maanta, 23-ka Sebtembar 2026, soo saartay, Safiirka Mareykanka ee Itoobiya Ervin J. Massinga ayaa sheegay inuu “niyad-jab ku noqday inuu arko hoggaanka TPLF, oo Mareykanku horraantii sanadkan cunaqabateyn saaray, oo qaatay go’aan khaldan oo ah inay bilaabaan weerar ballaaran".

   Dhanka kale, hoggaanka gobolka Tigray ayaa si adag u diiday eedeymahaas. Madaxweyne ku-xigeenka gobolka, Amanuel Assefa, ayaa qoraallo uu baraha bulshada ku daabacay ku tilmaamay hadallada Danjiraha kuwo “niyad-jab weyn leh”, isaga oo ku eedeeyay ergayga Maraykanka iyo Midowga Afrika inay iska indhatireen saameynta duqeymaha diyaaradaha aan duuliyaha lahayn iyo weerarrada cirka ee joogtada ah ee ay fulinayso waxa uu ku tilmaamay “maamul kali-talis ah”.

   Waxa uu sheegay in duqeymahaasi ay Tigray ku sababeen “khasaare badan oo rayid ah”, isaga oo sidoo kale iftiimiyay xaaladda boqollaal kun oo qof oo gudaha dalka ku barakacay, kuwaas oo ku nool xeryo ku-meelgaar ah. “Way adag tahay in la fahmo sida eedda sidan loogu wareejinayo dhinac kale loogu tixgelin karo caddaalad,” ayuu Amanuel ku qoray qoraalkiisa, isaga oo intaas ku daray in walaaca laga qabo dhexdhexaadnimada diblomaasiyiintu uu weli yahay “arrin aad u walaac badan.”

   Sheekooyinka kale ee aad sii akhrisan karto:

   Itoobiya iyo Tigray ayaa midba kan kale ku eedeeyay inuu qaadayo weerar, taas oo sii hurinaysa cabsida laga qabo dagaal cusub.

   Xayawaan ku noolaa 240 milyan oo sano ka hor dalka Tanzania oo hadda la ogaaday

   Wajiga saygayga ayaan garan waayay, sidaasna waxaan ku ogaaday inaan cudurkaan qabo

9. 23 Sebtembar 2026Qodobada uu ka hadlay wasiirka arrimaha dibadda Ruushka oo oo khudbad ka jeediyey shirka Golaha Guud ee Qaramada Midoobay

   

   Xigashada Sawirka, Reuters

   Shirka golaha guud ee Qaramada Midoobay meertada 81-aad oo ka socota New York, ajandayasha waxaa ka mid ah dagaalka Ukraine.

   Wasiirka Arrimaha Dibadda Ruushka, Sergey Lavrov, ayaa kulanka ka jeediyay hadallo, waxaana kuwan ah qodobadii ugu muhiimsanaa:

   • Waxaan diyaar u nahay wada-xaajood lagu doonayo in lagu gaaro nabad caddaalad ah oo Ukraine ah.
   • Yurub waxay doonaysaa oo keliya xabbad-joojin ay uga faa’iidaysato inay maamulka Kyiv siiso waqti uu dib ugu dhiso awooddiisa militari.
   • NATO waxay ka aamustay tallaabooyinka uu qaaday maamulka Kyiv.
   • Yurub ayaa mar kale diidday wixii lagu heshiiyay Anchorage, waxayna isku dayday inay ka laabato intii lagu jiray wada-hadalladii Istanbul.
   • Kulamadii dhexmaray Whitkoff iyo Kushner waxay xaqiijiyeen rabitaanka Washington ee ah in xal laga gaaro arrinta Ukraine.
   • Ma joojin doonno hawlgalka militari ee gaarka ah ee Ukraine, halka Yurub ay doonayso xabbad-joojin ay uga faa’iidaysato inay hub ku siiso maamulka Kyiv.
   • Hawlgalkayagu wuxuu ujeeddadiisu tahay in la xaqiijiyo danaha amni ee Ruushka iyo in la dhowro xuquuqda dadka ku hadla afka Ruushka ee Crimea, Donbas iyo guud ahaan Ukraine.

   Sheekooyinka kale ee aad sii akhrisan karto:

   Itoobiya iyo Tigray ayaa midba kan kale ku eedeeyay inuu qaadayo weerar, taas oo sii hurinaysa cabsida laga qabo dagaal cusub.

   Xayawaan ku noolaa 240 milyan oo sano ka hor dalka Tanzania oo hadda la ogaaday

   Wajiga saygayga ayaan garan waayay, sidaasna waxaan ku ogaaday inaan cudurkaan qabo

10. 23 Sebtembar 2026Itoobiya iyo Tigray ayaa midba kan kale ku eedeeyay inuu qaadayo weerar, taas oo sii hurinaysa cabsida laga qabo dagaal cusub.

11. 23 Sebtembar 2026Maraykanka oo ka hadlay xiisadda ka tagan gobolka Tigray ee Itoobiya

    Safaaradda Maraykanka ee Addis Ababa ayaa soo sartay bayaan ay kaga hadashay xiisadda ka taagan gobolka Tigray ee waqooyiga dalka Itoobiya.

    “Waxaan ka xumahay inaan arko hoggaanka TPLF, oo Maraykanku cunaqabateeyay horaantii sanadkan, inuu maanta qaatay go’aan daciifnimo oo ah inuu bilaabo weerar ballaaran.”ayaa lagu qoraalka safaarada.

    Bayaanka wuxuu intaa ku daray in “Diidmada wada-hadalka uu Midowga Afrika garwadeen ka yahay, kaas oo uu hoggaaminayo Madaxweyne Obasanjo, iyo ku lug yeelashada dagaal aan guul laga gaari karin waxba uma tarayaan shacabka.”

    Safaaradu waxay u jeedisay kooxaha kale ee hubeysan waxaa u wanaagsan inay ka fogaadaan arrintan.

    “Inkastoo Maraykanku haysto awood uu cunaqabateyn ugu soo rogi karo hoggaamiyeyaal kale oo isku daya inay Itoobiya u riixaan waddo qaldan, haddana waxaan weli aaminsanahay in wada-hadal siyaasadeed oo macquul ah uu yahay waddada saxda ah ee loo maro.”ayuu inta ku daray bayaanku.

    Maamulka Tigray ayaa ku dhawaaqay inay ciidamada Tigray farayaan inay iska caabiyaan waxa ay ku tilmaameen weerar iyo duullaan ay ciidamada Itoobiya ku qaadeen gobolka. Bayaan ay soo saareen ayay ku sheegeen in ciidamada Tigray ay bilaabeen hawlgallo dagaal oo difaac ah. Sida bayaanka lagu sheegay, go’aankan wuxuu yimid kaddib weerar ay ciidamada Itoobiya qaadeen Arbacadii.

    Dhanka kale La-taliyaha Ra’iisul Wasaaraha Itoobiya, Getachew Reda, ayaa ku eedeeyay Jabhadda Xoreynta Shacabka Tigray (TPLF) inay weerar cusub ku qaadday fariisimaha dowladda ee gobollada Canfarta iyo Amxaarada.

    Bayaan uu soo dhigay baraha bulshada, Getachew wuxuu yiri: “Hoggaanka TPLF ayaa saaka aroortii qaaday weerar ballaaran oo lagu qaaday fariisimaha dowladda ee Canfarta iyo Amxaarada.” Wuxuu intaas ku daray in tallaabadan ay dhacday iyadoo ay jiraan dadaallo ay wadaan dhinacyo gudaha iyo kuwo caalami ah oo looga hortagayo in colaadda Tigray dib u soo noqoto.

12. 23 Sebtembar 2026Iiraan oo u digtay dalalka deriska la ah iyo tallaabo ay qaadayso oo ay sheegtay

    

    Xigashada Sawirka, IRIB

    Mohsen Rezaei, oo ah xoghayaha Golaha Sare ee Amniga Qaranka Iran, ayaa wareysi uu siiyay telefishanka Iran uga digay dalalka deriska la ah Iran in “haddii ay ku biiraan cunaqabateynta hawada ee Maraykanka, garoomadooda diyaaradaha aysan sidoo kale awoodi doonin inay duulimaadyo ka howlgalaan.”

    “Ma xaddidi kartaan safarka ganacsatadeenna, duulimaadyadeennuna ma shaqayn karaan, badeecadahayaduna hawada kama soo geli karaan; [idinku] waxaad la shaqaynaysaan Maraykanka, annaguna ma iska daawan karnaa?” ayuu yiri.

    Cunaqabateynta hawada ee Maraykanka uu ku soo rogay shirkadaha diyaaradaha Iran ayaa maanta bilaabatay. Duulimaadyo badan oo Iran oo tagi jirtay dalal kala duwan ayaa la joojiyay, balse qaar ka mid ah dalalka ayaa weli oggolaanaya diyaaradaha Iran inay isticmaalaan garoomadooda.

    Mohsen Rezaei ayaa sidoo kale sheegay in wararka ku saabsan wada-hadallada lala yeeshay wafdiyo kala duwan oo ka dhacay dhinacyada shirka Qaramada Midoobay “aysan ahayn wada-xaajood, balse ay yihiin oo keliya in shuruudaha la soo bandhigo.”

    Wuxuu sheegay in aan wax qodobo cusub ah laga soo kordhin ama laga dhimin shuruudaha, isla markaana Marinka Hormuz uusan furmi doonin ilaa shuruudahaas la qaado.

    Mr. Rezaei wuxuu carrabka ku adkeeyay in Iran “ay soo jeedisay toddoba shuruudood, ee aysan ahayn saddex.”

    Wuxuu sheegay in “mas’uuliyiinta Iran ay isku raaceen arrintan muddo laba ama saddex maalmood ah, waxaana lagu heshiiyay inaan dhexdhexaadiyeyaasha u sheegno waxa ay yihiin shuruudaha Iran.”

13. 23 Sebtembar 2026Midowga Afrika oo war ka soo saaray xiisadda gobolka Tigray ee Itoobiya

    

    Xigashada Sawirka, AU

    Guddoomiyaha Guddiga Midowga Afrika, Mudane Mahmoud Calli Youssouf, ayaa walaac weyn ka muujiyay xiisadaha dib u soo cusboonaaday iyo sii kororka iska horimaadyada militari ee waqooyiga Itoobiya. Arrimahaas waxaa ka mid ah la wareegista iyo qabsashada garoomada diyaaradaha ee Mekelle, Axum iyo Shire, xarigga shaqaale ka tirsan dowladda federaalka oo ay TPLF qabatay, iyo carqaladaynta adeegyada duulimaadyada rayidka.

    Guddoomiyaha Midowga Afrika, wuxuu sidoo kale walaac xooggan ka muujiyay wararka sheegaya in colaadda ay sii kordhayso qaybo ka mid ah Koonfurta Tigray iyo gobolka Canfarta.

    Wuxuu sheegay in arrimahaasi ay khatar ku yihiin inay xaaladda sii xumeeyaan oo ay dib u dhigaan horumarkii laga gaaray joojinta dagaallada, tan iyo 2020-kii.

    Guddoomiyaha AUC wuxuu mar kale xaqiijiyay in Heshiiska Nabadda Waarta ee ku salaysan Joojinta Joogtada ah ee Colaadda, kaas oo dowladda Itoobiya iyo TPLF ku kala saxiixdeen Pretoria 2-dii Nofeembar 2022, iyadoo Midowga Afrika uu garwadeen ka ahaa, uu weli yahay tiirka ugu muhiimsan ee nabad waarta, xasillooni iyo dib-u-heshiisiin looga hirgelin karo Itoobiya.

    Guddoomiyuhu wuxuu sheegay in la wareegista iyo qabsashada garoomada diyaaradaha rayidka ah ee Mekelle, Axum iyo Shire ee ciidamada Tigray ay ka hor imaanayaan ballanqaadyadii iyo waajibaadyadii ku xusnaa Heshiiska Pretoria, isla markaana ay khatar ku yihiin guulihii adkaa ee laga gaaray dadaallada lagu xaqiijinayo nabad iyo xasillooni waarta.

    Guddoomiyahu wuxuu ugu baaqay dhammaan dhinacyada inay muujiyaan is-xakameyn buuxda, isla markaana si degdeg ah loo joojiyo dhammaan tallaabooyinka sii kordhin kara xiisadda. Wuxuu sidoo kale ku baaqay in wada-hadallada tooska ah dib loo bilaabo iyada oo aan dib loo dhigin, iyadoo lagu salaynayo Heshiiska Pretoria.

    Waxaa kale oo guddoomiyuhu ugu baaqay ugu baaqay dhammaan dalalka deriska la ah Itoobiya inay ka fogaadaan tallaabooyin sii kordhin kara xiisadda, isla markaana ay si firfircoon uga shaqeeyaan dejinta xaaladda, wada-hadalka iyo dhisidda kalsoonida.

    Iyadoo Midowga Afrika uu doonayo inuu ilaaliyo guulihii ka badan saddexda sano ee laga gaaray Heshiiska Pretoria, isla markaana uu horumariyo ajendaha “Aamusinta Hubka”, Guddoomiyaha AUC wuxuu codsaday Mudane Olusegun Obasanjo, madaxweynihii hore ee Nigeria ahna Wakiilka Sare ee Midowga Afrika u qaabilsan Geeska Afrika, inuu si degdeg ah ula xiriiro dhinacyada, isla markaana taageero dadaallo diblomaasiyadeed oo cusub oo lagu doonayo in lagu yareeyo xiisadda, lagu dhiirrigeliyo wada-hadalka, laguna ilaaliyo geeddi-socodka nabadda.

14. 23 Sebtembar 2026Madaxweyne jeediyey khudbad si xooggan loogu eedeeyey Qaramada Midoobay

    Madaxweynaha Argentina, Javier Milei, ayaa weerar afka ah oo kulul ku qaaday Qaramada Midoobay, bilowgii khudbaddiisa uu ka jeediyay Golaha Guud ee Qaramada Midoobay.

    Javier Milei, ayaa dhaleeceeyay mowqifka Qaramada Midoobay ee ku aaddan Israa’iil, isagoo sheegay in “kuwa loogu yeero difaacayaasha xuquuqda aadanaha ay garab istaageen keli-talisyo iyo nidaamyo dhiigmiirad ah oo haweenka ku shiida waddooyinka.”

    Milei ayaa intaas ku daray in dalalkaasi “si joogto ah uga codeeyaan Israa’iil, iyagoo haddana ka aamusan argagixisada Islaamiga ah iyo xasuuqa Masiixiyiinta ee Afrika.”

    Milei ayaa sheegay in ururku “uu noqday hay’ad aan waxba tarayn

    Sheekooyinka kale ee aad sii akhrin karto:

    Xayawaan ku noolaa 240 milyan oo sano ka hor dalka Tanzania oo hadda la ogaaday

    Wajiga saygayga ayaan garan waayay, sidaasna waxaan ku ogaaday inaan cudurkaan qabo

15. 23 Sebtembar 2026Hadaladii adkaa ee uu yiri madaxweynaha Iiraan oo sita sawirka hoggaamiyihii la dilay Ayatollah Cali Khamenei

    

    Xigashada Sawirka, Reuters

    Madaxweynaha Iiraan Masoud Pezeshkian oo hadal ka jeediyey shirka golaha guud ee Qaramada Midoobay oo maalintii labaad ka socda xarunta QM ee New York ayaa si adag u eedeyey Maraykanka.

    Wuxuu sheegay in in dalkiisu “uu dhibbane u noqday argagixisannimo”, isaga oo ka jawaabaya hadalkii Madaxweynaha Maraykanka Donald Trump uu Iiraaniyiinta ku tilmaamay “argagixiso.”

    Pezeshkiana, ayaa Maraykanka ku eedeeyay inuu bartilmaameedsaday hoggaamiyahoodii, saynisyahanno, iyo sidoo kale jaamacado, xarumaha caafimaadka, iskuullo, isbitaallo iyo kaabayaal muhiim ah. Wuxuu sheegay in carruur aan waxba galabsan lagu dilay iskuullo.

    Mar uu ka hadlayey Nukliyeerka ayuu madaxweynaha Iiraan, Masoud Pezeshkian, sheegay in dalkiisu aanu doonayn inuu helo hubka nukliyeerka, isagoo carrabka ku adkeeyay in Iiraan ay leedahay “xaq dabiici ah” oo ay ku yeelan karto tignoolajiyadda nukliyeerka ee nabadeed.

    Isagoo sii hadlay ayuu soo hadal qaaday dalalka deriska lah Iraan, wuxuuna tilmamay in dalkiisu doonayo iskaashi lagu xaqiijinayo amniga gobolka, isagoo carrabka ku adkeeyay rabitaankiisa ah in Iiraan ay yeelato “derisyo xooggan.”

    Sheekooyinka kale ee aad sii akhrin karto:

    Xayawaan ku noolaa 240 milyan oo sano ka hor dalka Tanzania oo hadda la ogaaday

    Wajiga saygayga ayaan garan waayay, sidaasna waxaan ku ogaaday inaan cudurkaan qabo

16. 23 Sebtembar 2026War farxad u ah deriskooda oo uu shegay madaxweynaha Iiraan

    Madaxweynaha Iiraan, Masoud Pezeshkian, ayaa sheegay in dalkiisu doonayo iskaashi lagu xaqiijinayo amniga gobolka, isagoo carrabka ku adkeeyay rabitaankiisa ah in Iiraan ay yeelato “derisyo xooggan.”

    Pezeshkian ayaa khudbaddiisa uu ka jeediyay Golaha Guud ee Qaramada Midoobay ku sheegay in “dhibaatooyinka gobolkeennu ay tahay in lagu xalliyo gudaha gobolkeenna,” isagoo adkeeyay in Iiraan aysan aqbalayn in dhibaatooyinkaas “ay gacanta ugu jiraan dalal shisheeye.”

    Wuxuu sheegay in Iiraan aysan oggolaan karin in Marinka Hormuz loo adeegsado in lagu qaado hub loo adeegsan doono iyada, isagoo intaas ku daray in dalkiisu “uusan ka baqayn dagaal uu isku difaacayo.”

17. 23 Sebtembar 2026Madaxweynaha Iiraan oo war cusub ka sheegay hubka Nukliyeerka

    Madaxweynaha Iiraan, Masoud Pezeshkian, ayaa sheegay in dalkiisu aanu doonayn inuu helo hubka nukliyeerka, isagoo carrabka ku adkeeyay in Iiraan ay leedahay “xaq dabiici ah” oo ay ku yeelan karto tignoolajiyadda nukliyeerka ee nabadeed.

    Pezeshkian ayaa yiri: “Ma hoos u dhigi doonno madaxeenna, mana ka tanaasuli doonno xuquuq si dabiici ah noogu dhalatay,” isagoo intaas ku daray: “Waxaan si cad u sheegaynaa: ma doonayno hub nukliyeer ah, mana aqbalayno wax xaddidaad ah oo lagu soo rogo tignoolajiyadda nukliyeerka ee nabadeed.”

18. 23 Sebtembar 2026Madaxweynaha Iiraan oo hadallo kulul ka jeediyey shirka golaha guud ee Qaramada Midoobay

    

    Xigashada Sawirka, Screenshot from the United Nations broadcast

    Madaxweynaha Iiraan, Masoud Pezeshkian, ayaa sheegay in dalkiisu “uu dhibbane u noqday argagixisannimo”, isaga oo ka jawaabaya hadalkii Madaxweynaha Maraykanka Donald Trump uu Iiraaniyiinta ku tilmaamay “argagixiso.”

    Pezeshkian ayaa Maraykanka ku eedeeyay inuu bartilmaameedsaday hoggaamiyahoodii, saynisyahanno, iyo sidoo kale jaamacado, xarumaha caafimaadka, iskuullo, isbitaallo iyo kaabayaal muhiim ah. Wuxuu sheegay in carruur aan waxba galabsan lagu dilay iskuullo.

    Wuxuu intaas ku daray: “Waan is-difaacaynaa.”

    Sheekooyinka kale ee aad sii akhrin karto:

    Wajiga saygayga ayaan garan waayay, sidaasna waxaan ku ogaaday inaan cudurkaan qabo

    Sida loo ilaaliyo Makka Al Mukarrama iyo magaalooyinka kale ee barakaysan

    Maxay Suudaantu u danaynayaan in ay dahab qotaan ayadoo uu dagaal socdo

19. 23 Sebtembar 2026Xayawaan ku noolaa 240 milyan oo sano ka hor dalka Tanzania oo hadda la ogaaday

20. 23 Sebtembar 2026Maxkamadda caalamiga ee ICC oo dembi ku heshay Maxamed Saciid Cabdiqani

    

    Xigashada Sawirka, AFP via Getty Images

    Maxkamadda caalamiga ah ee dambiyada (ICC) ayaa ku heshay dambi hoggaamiye hore oo ka tirsanaa maleeshiyooyinka Jamhuuriyadda Afrikada Dhexe, kaas oo lagu helay dambiyo ka dhan ah aadanaha, oo ay ka mid yihiin jirdil iyo xabsi aan sharci ahayn, xilligii dagaalkii sokeeye ee dalkaas ka dhacay sannadkii 2013.

    Maxameed Saciid Cabdiqani.wuxuu ahaa taliyaha sare ee kooxda fallaagada Seleka, oo u badan Muslimiin, taas oo xukunka ka tuurtay madaxweynihii dalkaas François Bozizé, arrintaasna waxay dalka gelisay colaad dhiig badan ku daatay oo u dhexeysay kooxo diimeed.

    Xeer-ilaaliyeyaashu waxay sheegeen inuu maamulayay xabsiga aadka looga cabsan jiray, halkaas oo dadka looga shakiyay inay taageersanaayeen madaxweynihii xilka laga tuuray lagu garaaci jiray, sidoo kalena loo diidi jiray cunto iyo biyo.

    Saciid ayaa diiday dhammaan eedeymaha loo soo jeediyay.

    Sheekooyinka kale ee aad sii akhrin karto:

    Wajiga saygayga ayaan garan waayay, sidaasna waxaan ku ogaaday inaan cudurkaan qabo

    Sida loo ilaaliyo Makka Al Mukarrama iyo magaalooyinka kale ee barakaysan

    Maxay Suudaantu u danaynayaan in ay dahab qotaan ayadoo uu dagaal socdo