ኤርትራ

ኢትዮጵያ

ሱዳን

ማእከላይ ምብራቕ

ሳይንስን ጥዕናን

ኣመና ፍቱዋት

ዜና

ቪድዮ

ተዓዘቡ

ራድዮ

ስምዑ

Tigrinya

እዞም 88 ዓመት ዝዕድሚኦም ሃይማኖታዊ ኣቦ ዘየቋርጽ ተምላስን "ሃንደበታዊ ምግዳድ ኩነታት ስርዓተ ምስትንፋሱን" ከምዘጋጠሞም ዝተገለጸ ኮይኑ፡ ንኸስተንፍሱ ብዝሕግዞም መሳርሒ ሕክምና'ውን ጋዝ ተዋሂብዎም።

ጳጳስ ፍራንሲስ፡ ድሕሪ ናይ ክልተ ሰሙን ቅንያት ሆስፒታል፡ ኣብ ከመይ ኩነታት ኣለዉ?

ብበዲዶ ህበይ ዝተለኸፉ ሰባት ካብ ማእከላት ሕክምና ስለ ዝሃደሙ ሓካይም ተሻቒሎም

ወለዱ ንዝሓመመ ዘመድ ክንበጽሕ ብዝብል ናብ ኣፍሪቃ ክኸይድ ከም ዘታለልዎ'ዩ ንቤት ፍርዲ ገሊጹ።
ናብ ኣሕዳሪ ቤት ትምህርቲ ከም ዝለኣኽ ኣቐዲመ ምፈለጥኩ "ዝሰማማዓሉ መንገዲ ኣይምሃለወን" ኢሉ።


ኣብ ኣፍሪቃ ንዝገደፍዎ ወለዱ ዝኸሰሰ ቈልዓ ቤት ፍርዲ እንታይ ወሲንሉ?

ክሳዕ ንውለድ ኣብ ዘለዋ ኣስታት 40 ሰሙናት፡ ኣካላትና ኣብ ማህጸን እንከሎ ዝገብሮም ዘይተለምዱ ነገራት ኣለዉ።

ኣብ ከብዲ ኣደና እንከለና ዝፈጸምናዮም ሓሙሽተ ዝገርሙ ሓቅታት

ኣብ መብዛሕትአን ሃገራት ዓለም፡ ፈተነ ነብሰ ቅትለት ከም ገበናዊ ተግባር ዘይኮነስ ከም ጸገም ጥዕና ኣእምሮ ዝቑጸር ኮይኑ፡ ኣብ ገለ ሃገራት ድማ  ብገበን ዘሕትትን መቕጻዕቲ ዘኸትልን እዩ።

ነብሰ ቅትለት ገበን ድዩ? ሕጊ ኢትዮጵያኸ እንታይ ይብል?

ንዝሓለፉ 12 ዓመታት ንካቶሊኻዊት ቤተክርስቲያን ሮማ ክመርሑዋ ጸኒሖም። ኣብ ወርሒ መጋቢት 2023 ንሰለስተ መዓልታት ብብሮንካይትስ ሓሚሞም ነይሮም፤ ብዙሕ ግዜ ድማ ናብ ሆስፒታል ኣትዮም'ዮም።

ጥዕና ኣቡነ ፍራንሲስ ኣብ 'ኣስጋኢ' ደረጃ ከም ዝርከብ ቫቲካን ገሊፁ

ንጳጳስ ፍራንሲስ ዘጥቅዐ ድርብ ሕማም ሳንቡእ እንታይ'ዩ፡ ነዚ ሕማም ዝያዳ ዝቃላዕ መን'ዩ?

ናታ ዘይኰነ ቈልዓ ክትወልድ ዝተገብረት ኣደ፡ ክሲ መስሪታ

ኣብዚ እዋን፡ ኣብ ክሊ ዕድመ 20፡ 30ን 40 ዝርከቡ መንእሰያት፡ ብመንሽሮ ጡብ፡ መዓንጣን ካልኦት ዓይነታት መንሽሮን ይጥቅዑ'ዮም ዘለዉ፤ ስለ ምንታይ?

መንእሰያት ብመንሽሮ ዝጥቅዕሉ ዕድል ይውስኽ ኣሎ፤ ስለ ምንታይ? 

'ሰበይተይ ንጾታዊ ርክብ ትፈርሕ፡ ኣነ ግን ንሞት እፈርሕ' 

ብዘመናዊ ቋንቋ፡ እንምስርቶም ዝምድናታት ወይ ምትእስሳራት ቅዲ ኣለዎም። እዚኦም፡ ኣብ መጀመርታ ዝምድናታትን ምስ ባጻሕናን ዝምዕብሉን ዝቕረጹን ኰይኖም፡ ሰባት ንስምዒታዊ ቅርበትን ፍቕርን ብኸመይ ንቕበሎን ንርድኦን ዝውስኑ ይዀኑ።


ኣብ ፍቕራዊ ህይወትኩም፡ ትጭነቑ፣ ትስንብዱ ዶ ወይስ ቅሱናት ኢኹም? 

ሕብሪ ጸጕሪ ዘድምቕ (Hair dye)፡ ካብቶም ብፍላይ ነተን ልምሉም መልክዕ ንእስነት ዓቂበን ክቕጽላ ዝደልያ ደቀንስትዮ ዒላማ ገይሩ ዝሽየጥ ምህርቲ ብቐዳምነት ዝስራዕ እዩ። ብኣብዝሓ ደቀንስትዮን ገለ ደቂ ተባዕትዮን ኣብዚ እዋን ቀለም ክቕብኡ፣ ባህሪያዊ ወዝ ንምዕቃብ ወይ ስይበት ንምሽፋን ጥራሕ ዘይኰነስ ከም ምልክት ፋሽን'ውን ከዘውትርዎ ይርአ እዩ። ግና ብዛዕባ  ሳዕቤናት ቀለም ፀጉሪ እንታይ ትፈልጡ?

ብዙሓት እነዘውትሮ ቀለም ጸጕሪ ርእሲ ጐድናዊ ሳዕቤናት ኣለዎ ድዩ?

ኢማን፡ ኣብ ከተማ ደሴ እያ ተወሊዳ፣ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ድማ ዓብያ።
ድሕሪኡ ግን ሓትነታታ ናብ ዘለዋሉ ስዑዲ ዓረብ ብምኻድ ዝበዝሐ ዕድሚኣ ኣብኡ ኣሕሊፋቶ።
ኣብ ስዑዲ ዓረብ፡ ሓዳር መስሪታ ክልተ ቈልዑ ወሊዳ።
ንሳ ከም እትብሎ እንተዀይኑ፡ ቦኽሪ ውላዳ ክሳብ ሓሙሽ ዓመት ዕድሚኣ ምዝራብ ኣይትኽእልን ነይራ።

ኢማን መሓመድ፡ ዛንታ እታ ስልማታ ሸይጣ ማእከል ኦቲዝም ዝኸፈተት ኣደ

ሓደ ሓደ ግዜ ኣብ ጽፍርና ዝፍጠር ጻዕዳ ንጣብ ዝመስል ነገር 'ሉኮኒክያ' ብዝብል ይፍለጥ። ምልክት ሕጽረት ካልሸም ምዃኑ ድማ ይግለጽ። ከምዚኦም ዝበሉ ኣብ ጽፍርና ዝረኣዩን ምስ ሓፈሻዊ ኵነታት ጥዕናና ብዝተሓሓዝ ዝዘረበሎምን ተርእዮታት ኣለዉ። እዚ ሓሳባት እዚ ግን ሓቅነት ኣለዎ ድዩ?

ጽፍርና ብዛዕባ ኩነታት ጥዕናና እንታይ ከመልክት ይኽእል?

ኮሊን ስሚዝ ብኤችኣይቪን ሄፓታይተስ ሲን ምስ ተለኸፈ ኣብ መበል 7 ዓመቱ ዓሪፉ። እቲ ዕንደራ ኣብ ታሪኽ ሃገራዊ ኣገልግሎት ጥዕና ዝዓበየ ፍሽለት ከምዝዀነ’ዩ ዝንገር። ግዳያት ካሕሳ ክረኽቡ ዝግበር ጎስጓስ ንዓሰርተታት ዓመታት ክሳዕ ሕጂ እናቐጸለ ይርከብ።

'ብጌጋ ሓካይም ንዝሞተ ወደይ ዝተኸፍለና ካሕሳ ዓስቢ ደም'ዩ' - ኣቦ

ከም ዝንባለ ፍጽምና፡ ሕሉፍ ምዝባዕ ኣመጋግባ ወይ ዝተዛብዐ ኣመጋግባ ዝኣመሰሉ ረቛሒታት ከምኡ’ውን ንገዛእ ርእስና ዘለና ድኹም ኣረኣእያ ተደሚሮም፡ ናብ ኣድላዪ ዘይኰነ ቅዲ ኣመጋግባ ክመርሑና ከምዝኽእሉ መጽናዕትታት የመልክቱ።  

ክብደት ንምንካይ እንኽተሎ ስርዓት ኣመጋግባ  ሓደጋ ኣለዎ ድዩ?

ሻምሳ ሻራወ፡ ኣብ ማሕበሰረብ ሶማልያን ዓለምን ኣንጻር ምኽንሻብ ጓል-ኣንስተይቲ ከይተሰከፈት ብምዝራብ ትፍለጥ።

ግዳይ ምኽንሻብ፡ 'ጕድበይ ምለሱለይ' 

ሕማም ረሲዕ ምስ ምንቁልቋል ንጥፈታት ሓንጎል ዝተኣሰሰር 'ሲንድሮም' (ምትእስሳር ዘለዎም ዝተፈላለዩ ምልክታት) እዩ።

ሕማም ረሲዕ ኣብ መንእሰያት ከም ዘጋጥም ትፈልጡዶ?

ዘይምጥዓስ ኣገዳሲ ክፋል ደቂ ሰባት እዩ - ንብዙሓት ድማ ከም ማሕበራዊ ልዕለ ሓይሊ ኰይኑ የገልግል።

ገለ ሰባት ስለ ምንታይ'ዩ ጣዕሳ ወይ ሕፍረት ዘይስምዖም?

ቢግማውዝ ቡፋሎ ብዝብል ዝጽዋዕ ዓሌት ዓሳ ብዘደንቕ መንገዲ ነዊሕ ነዊሕ ዕድመ ከምዝነብርን ምስ ዕድመ ድማ ከምዘይኣርግን ናይ ቀረባ እዋን ርኽበታት የመልክቱ።

ዘይኣርግ ምስጢራዊ ዓሳ፡ ንዕድመ ደቂ ሰባት እንታይ ተስፋ ይህብ?

ፕረዚደንት ኣመሪካ ዶናልድ ትራምፕ ንዘመሓላለፎ ፈጻሚ ትእዛዝ ተኸቲሉ፡ ዓለምለኻዊ ኤጀንሲ ምትሕብባር ልምዓት ኣመሪካ (ዩኤስኤይድ) ዝህቦም ሓደሽቲ ድጋፋት ብምቍራጹ፡ ኣብ ብዙሓት ሃገራት ኣፍሪቃ ጽላት ጥዕና ኣሰናኺሉ ኣሎ፤ እዚ ንኢትዮጵያኸ ክሳብ ክንደይ ክጸልዋ'ዩ?

ረድኤት ኣመሪካ ምቍራጹ፡ ኣብ ኢትዮጵያ  እንታይ ጽልዋ ክህልዎ'ዩ?

ሚኒስትሪ ጥዕና እታ ሃገር እቲ ብሕማም ኢቦላ ከምዝተለኸፈ ዝተረጋገጸ ውልቀሰብ ብርቱዕ ረስኒ፡ ብርቱዕ ቃንዛ ኣፍልብን ሕጽረት ምስትንፋስን ዝኣመሰሉ ምልክታት ድሕሪ ምርኣይ ኣብ ኩሉ ኣካላቱ ብርቱዕ መድመይቲ ምስ ኣጋጠሞ ንሞት ከምዝተቓለዐ ኣፍሊጡ።

ጥዕና፡ ኣብ ርእሰከተማ ኡጋንዳ ቫይረስ ኢቦላ ተረኺቡ 

እዚ፡ ከም ቃንዛ ዝበዝሖ ወርሓዊ ጽግያት፡ ኣብ ሰብነት ጸጕሪ ምብዛሕን ክብደት ሰብነት ምውሳኽ ዝበሉ ምልክታት የርኢ።መኻንነት ካብ ዘስዕቡ ጸገማት'ውን ሓደ'ዩ። ብዘይ ዝዀነ ሕክምናዊ ረድኤት እቲ ሕማም እናሃለወን ዝወልዳ ደቀንስትዮ ግን ኣለዋ።


ደቀንስትዮ ግዳያት ንምዝመዛ ዘቃልዕ ዘሎ ፒሲኦኤስ እንታይ'ዩ?

ንኣነባብራኻን ዝሰማማዕን ቅቡል ጐናዊ ሳዕቤናት ዘለዎን መከላኸሊ ጥንሲ ምርካብ ኣጸጋሚ'ዩ። እዞም መድሃኒታት፡ ጽቡቕን ሕማቕን ሳዕቤን ከም ዘለዎም ክኢላታት ጥዕና ይገልጹ። 
