ኤርትራ

ኢትዮጵያ

ሱዳን

ማእከላይ ምብራቕ

ሳይንስን ጥዕናን

ኣመና ፍቱዋት

ዜና

ቪድዮ

ተዓዘቡ

ራድዮ

ስምዑ

Tigrinya

እቶም ሰብ ሞያ ሕቶታቶም ናብ መንግስቲ ከምዘቕረቡ ብምግላጽ፡ ኣብ ውሽጢ 30 መዓልታት መልሲ ክወሃቦም ናይ ግዜ ገደብ ካብ ዝህቡ ሰሙናት ሓሊፎም ኣለዉ።

'ሓኪም ኰይነ ድኽነት እየ ከሲበ' - ሕቶን መረረን ሰብ ሞያ ጥዕና ኢትዮጵያ 

ቢል ጌትስ ኣብቲ ትማሊ ኣብ ማሕበራዊ ሚድያ ዘካፈሎ ጽሑፍ፡ "ምስ ሞትኩ ሰባት ብዛዕባይ ብዙሕ ክብሉ'ዮም፣ እታ 'ምስ ሃብቱ ሞይቱ' እትብል ቃል ግን ሓንቲ ካብተን ብድሕረይ ብዛዕባይ ዘይብሃላ'ያ ክትከውን" ኢሉ።

ቢል ጌትስ 99 ሚእታዊት ሃብቱ ንግብረሰናይ ክህብ ቃል ኣትዩ

ሕጂ ወዲ 76 ዓመት ዝዀነ ጆናታን፡ "ግዜኡ ምስ ኣኸለ መሕወዪ ክንክን" ከም ዝወሃቦ ብሓካይም ከም ዝተነግሮ ብምግላጽ፡ "ወዲ 33 ዓመት እየ፡ ብዛዕባ መሕወዪ ክንክን ክሰምዕ ይደሊ ድየ ኰይነ? ዝብል ሕቶ ሓቲቱ ከምዝነበረ ድማ ይዝክር።

ልዕሊ 9 ወርሒ ዕድመ ከምዘይብሉ ተነጊርዎ 40 ዓመት ወሲኹ ዘሎ ሰብኣይ - ግን ብኸመይ? 

ከምቲ ብዙሓት ዝኣምንዎ፡ ዝሑል ኵነታት ኣየር ብቐጥታ ሰዓል ኣየስዕብን። ከምኡ እንተዀይኑ ደኣ’ሞ፡ ዝሑል ኵነታት ኣየር ኣብ ዝህልወሉ እዋን ስለምንታይ ሰዓል ዝሓዞም ሰባት ብተደጋጋሚ የጋጥመና? 

'ሰዓል' ብሓቂ ብቑርን ዛሕልን ዝመፅእ ድዩ? ክዳን ምርጓድ'ከ ካብ'ቲ ሕማም ይከላኸል'ዶ?

ቲም ፍሬድ ክሳብ ሕጂ፡ ብድምር ካብ ገለ ካብቶም ኣብ ዓለምና ዝርከበ ቐተልቲ ዝብሃል ኣትማን  ልዕሊ 200 መንከስትን ልዕሊ 700  ብመርፍእ ዝተወገኦ መርዚ ኣትማንን ተጻዊሩ ኣሎ። 


200 ግዜ ብተመን ካብ ዝተነኽሰ ሰብ ዝተሰርሐ ጸረ-መርዚ ተመን

ልዑል ጸቕጢ ደም ብኣግኡ ንምፍላጥ ውጽኢታዊ ምሕደራን ስሩዕ ምክትታል ምዝውታር  ኣገዳሲ እዩ።

ጸቕጢ ደምኩም ንቡር ድዩ? ክትፈልጡ ነዚ መገዲ ፈትኑ

ቅድሚ ሕጂ ምስ መግቢ ቡን ምስታይ ወይ መግቢ ብልዕ ኣቢልካ ቡን ምስታይ ጽቡቕ ኣይኮነን ተባሂልኩም ትፈልጡ እንተኾይንኩም፡ ሓቅነት ስለዘለዎ ጥንቅቕ በሉ።

ቡን ምስ መግቢ ምስታይ እንታይ'ዩ ሓደጋኡ?

ኣብ ህይወቱ ቅሩብ ጽቡቕ ነገር ከጋጥሞ ዘይምነ ሰብ የለን። ብሓቂ ግን ሓጐስ ምእላሽ ጥራይ ሰባት ሓዘንተኛታት፡ ስሱዓትን ብሕታዊ ፍጡራት ክገብሮም ተኽእሎ ኣሎ ድዩ?

ሓጐስ ኣጥቢቘም ናብ ዝልምንዋ ኣይትኸይድን - መጽናዕቲ

መግቢ ዳግማይ ምውዓይ ዘይርአ ሓደጋታት ጥዕና ክህልዎ ስለ ዝኽእል፡ ነዞም መምርሒታት ምኽታል መግቢኻ ውሑስ ንክኸውንን ብመግቢ ዝመሓላለፉ ሕማማት ንምንካይን ይሕግዝ።

መግቢ ከተውዕዩ እንከለኹም ግድን ክትፈልጥዎ ዘለኩም ነገራት

ስንኹም ብግቡእ ኣገባብ ምስ እተጽርይዎ፡ ንሕዱር ሕማማት ትቃልዕሉ መጠን ኣዝዩ ክትሕት ኣብ ርእሲ ምግባሩ፡ ጥዕና ኣስናንኩምን ግርጻንኩምን ሕሉው ይኸውን።

ስንኹም ብኸመይ ብግቡእ  ክትሓጽቡዎ  ከም ዘለኩም ትፈልጡዶ?

ኣብ እዋን ሕርሲ ይዅን ክትትል ኣብ ዝገብራሉ እዋን፡ ደቂ ኣንስትዯ ተቓላዕቲ እየን። እዚ እዋን ናይ ሞትን ህይወትን ጉዳይ እዩ። 

ዶ/ር ዮሃና፡ ካብ ሶማልያ ክሳብ ሩዋንዳ ንሞያኣ ዝተወፈየት ሓኪም

ቀልቀሎም ኣብ መዓንጣኦም ንነዊሕ እዋን ዝጸንሕ ሰባት፡ እቶም ባክተርያታት ሓድሽ መግቢ ንከይረኽቡ ምኽንያት ከይኮነ ከምዘይተርፍ ተመራመርቲ ግምቶም የቐምጡ።
ስለዚ ኣብ ክንዲ ፋይበርን ካርቦሃይድሬትን ምብላዕ ፕሮቲናት ናብ ምብላዕ ይሰጋገሩ። እዚ ድማ ንጥዕና ዝጎድኡ ጎናዊ ፍርያት ይፈጥር።

መዓልታዊ ክንደይ ግዜ ናብ ሽቓቕ ንኸይድ፡ ቀልቀልናኸ ብዛዕባ ጥዕናና እንታይ የመልክት?

ኣብ ዓመት በዓላት - ብፍላይ ኣብ'ዚ ከምዚ ሎማዓንቲ ዝተኸብረ በዓል ፋሲካ ዓይነት ዓበይቲ በዓላት - ብተለምዶ ናይ 'ሓበሻ'ን 'ፈረንጅን' ብዝብል ደርሆን እንቋቑሖን ብዝተፈላለየ ዋጋታት ናብ ዕደጋ ክቐርቡ ይረአ።

ደርሆ ሓበሻ ካብ ደርሆ ፈረንጂ ብሓቂ ዝበለፀ ድዩ?

ቅድሚ ሕጂ ብዝዀነ ሰብ ተራእዩ ዘይፈልጥ ሓድሽ ሕብሪ ከም ዝረኸቡ ሓደ ጉጅለ ተመራመርቲ ስነ-ፍልጠት ገሊጾም።

'ተራእዩ ዘይፈልጥ ሓዱሽ ሕብሪ' ተረኺቡ ድዩ?

ጽቡቕ ድቃስ ምድቃስ በቲ ኣብ ምሸት እትገብሮ ንጥፈታት ጥራይ ዝድረኽ ኣይኮነን።
ጽቡቕ ስምዒት ዕረፍቲ'ውን ኩሉ ግዜ ጽቡቕ ድቃስ ምድቃስ ጥራይ ኣይኮነን ዝመጽእ። ካልእ ኣቐዲምና ክንገብሮ ዝግብኣና ነገራት እውን ኣሎ።
ዝያዳ ዕረፍቲ ክስምዓናን ዓቕምና/ሓይልና ንምውሳኽን ዝሕግዙና ሓሙሽተ መገድታት ይስዕቡ።

ብድኻምን ስእነት ድቃስን ትጽገሙ'ዶ? ነዞም ሓሙሽተ መገድታት ፈትኑ

ሞባይል እናተጠቐምኩም ምምጋብ ኣብ ጥዕናኹም ጉድኣት ከም ዘለዎ ትፈልጡዶ?

ዶ/ር ቴድሮስ: ሓደ ካብ ኣዝዮም ጸለውቲ 100 ሰባት ኰይኑ ንኻልኣይ ግዜ ተረቚሑ

ብዙሓት ዓለም ለኻዊ መምርሕታት፡ ደቂ ኣንስትዮ ኣብ መዓልቲ ከባቢ ክልተ ሊትሮ ማይ፡ ደቂ ተባዕትዮ ድማ ኣብ መዓልቲ 2.5 ሊትሮ ማይ ክሰትዩ ይመኽሩ።

ልዕሊ ዓቐን ማይ እንተሰቲኹም እንታይ ትዀኑ?

ኣብ እዋን ጥንሲ ኮሊን ከም መመላእታ መግቢ [ሳፕልመንት] ዝወሰዳ ኣደታተን፡ ኣዝዮም ንቑሓት ዕሸላት ወሊደን፣ እዚ ድማ መለክዒ ጥዑይ ኣእምሮኣዊ ህንጸት እዩ።

ኮሊን፡ እቲ ንሓንጐልና ኣዝዩ ኣገዳሲ ግን ብዙሕ ዘይተነግረሉ መኣዛ

 ኬነዲ ብዛዕባ ዕምቆት ናይቲ ምርምር ምስ ፎክስ ኒውስ ኣብ ዝገበሮ ቃለ መሕትት፡ 'ጽልዋ ክታበት ኣብ ኦቲዝምን' 'መንቀሊ ኦቲዝም ክኾኑ ዝኸእሉ ኩሎም ጉዳያትን' ክንድህስሶም ኢና ክብል እቲ ምኒስተር ጥዕና ገሊጹ።

ይኩን እንበር ማሕበር ኦቲዝም ኣሜሪካ ኣብ ዝሃቦ መግለጺ፡ ውጥን ኬነዲ "ጎዳኢ መደናገርን ዘይክውንነታውን እዩ" ብምባል ተቓዊምዎ።



ጠንቂ 'ኦቲዝም' ግን እንታይ እዩ?

ኣብ ኣመሪካ ዝሕተም መጽሔት 'ደርማቶሎጂክ ሰርጀሪ' ዘውጽኦ ጸብጻብ ከምዘመልክቶ፡ ካብ 18 ክሳብ 29 ዓመት ዝዕድሚኦም ደቂ ተባዕትዮ እቶም 16 ሚእታዊት ምምላጥ የጋጥሞም።
ኣብ 30 ክሳብ 39 ዓመት ኣብ ዝዕድሚኦም ደቂ ተባዕትዮ 30 ሚእታዊት ክኸውን ከሎ፡ ኣስታት ፍርቂ ካብቶም ካብ 40 ክሳብ 49 ዓመት ዝዕድሚኦም ደቂ ተባዕትዮ ድማ ምብራሕ ጸጉሪ ርእሲ የጋጥሞም።

ምምላጥን ምርጋፍን ጸጕሪ ንምግታእ ይከኣልዶ፡ ምትካል ጸጕሪኸ መፍትሒ ድዩ?

ብኣግኡ ዘጋጥም ምቁራጽ ንጥፈት ማህጸን ትኹረት ዘይረኸበ ጸገም ጥዕና እዩ።

ብዛዕባ ምቍራጽ ንጥፈት ማህጸንን ሳዕቤኑን እንታይ ንፈልጥ?

ኣብ መፋርቕ 40ታት ዕድሚኣ ዘላ ሱዛን ኣብ ቫንኮቨር ካናዳ ትነብር። ንሳ ብቅድመ-ንጽፈተ ጽግያት ትሓልፍ ኣላ ኮይና "ጾታዊ ርክብ ምፍጻም ኣዝዩ ቃንዛ ኮይኑኒ። ክሳብ ሕጂ ድልየት ጾታዊ ርክብ ኣለኒ፤ እቲ ቃንዛ ግን ክጻወሮ ኣይከኣልኩን። እንታይ ይፍጠእ ከምዘሎ ይፈልጥ ኣይነበርኩን፤ ሓቂ ንምዝራብ ድማ ብዛዕባ ኩነታታት ንሓኪም ከዘራርብ ቁሩብ ግዜ ወሲዱለይ ነይሩ" ትብል።