การนวดกระตุ้นน้ำเหลืองกำลังฮิตในโลกออนไลน์ แต่มันส่งผลต่อร่างกายอย่างไร ?

A head and shoulders photo of Abbey Alexandra with long dark curly hair facing the camera wearing a white vest top with her fingertips touching her collarbones
คำบรรยายภาพ, แอบบีย์ อเล็กซานดรา นวดกระตุ้นการไหลเวียนของน้ำเหลืองเป็นกิจวัตร สองครั้งต่อสัปดาห์
    • Author, เอมิลี โฮลต์
  • Published
  • เวลาอ่าน: 6 นาที

ช่วงไหนที่รู้สึกว่าพุงป่อง แอบบีย์ อเล็กซานดรา จะต้องทำสิ่งหนึ่งเป็นกิจวัตร นั่นคือการใช้น้ำมันบำรุงผิวกายและลูกกลิ้งไม้นวดคลึงที่หน้าท้อง

สตรีวัย 31 ปีที่อาศัยอยู่ในเมืองเบอร์มิงแฮมรายนี้ แชร์วิดีโอก่อนและหลังการนวดของเธอลงบนติ๊กตอก (TikTok) โดยบอกว่ากระบวนการเช่นนี้ทำให้เธอรู้สึกว่าตัวบวมน้อยลงและมีทรวดทรงองค์เอวขึ้น

"คุณจะรู้สึกดีขึ้นมากเลยล่ะ มันผ่อนคลายมาก ๆ" เธอบอก

นี่เป็นเทคนิคหนึ่งของการนวดกระตุ้นการไหลเวียนของน้ำเหลือง (lymphatic drainage massage) ซึ่งปรับปรุงมาจากการรักษาทางการแพทย์และกลายมาเป็นเทรนด์ความงาม บรรดาคนดังที่ติดตามเทรนด์นี้ยังรวมถึงมายา จามา ที่ออกมาแชร์ประสบการณ์เข้ารับการนวดนี้ในคลินิก ไปจนถึงเฮลีย์ บีเบอร์ นางแบบสาวที่บอกกับนิตยสารไทม์ว่า "ฉันเชื่อในวิธีการเหล่านี้"

มีข้อถกเถียงว่าการนวดเช่นนี้ทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลงทางร่างกายได้จริงหรือไม่ และจำเป็นจริงหรือ แต่ผู้ที่ชื่นชอบวิธีการเช่นนี้อ้างว่ามันทำให้พวกเธอมี "หน้าท้องที่ราบเรียบ" และ "พุงยุบ" ไปจนถึงมี "เอวคอดกิ่ว" และมี "กล้ามท้องได้รูป" แต่จริง ๆ แล้วเกิดอะไรขึ้นกับร่างกายของพวกเธอกันแน่

วิดีโอเหล่านี้แสดงให้เห็นถึงอะไร

A before and after stomach lymphatic drainage massage image of a slim young woman with long dark curly hair wearing a grey sports bra and purple joggers. In the before photo on the left her tummy seems slightly rounded and she is wearing a belly button piercing. In the after photo on the right she does not have the piercing in, her tummy is slightly red and appears flatter with some abs  definition
คำบรรยายภาพ, ภาพจากวิดีโอที่แสดงให้เห็นหน้าท้องก่อนและหลังการนวดกระตุ้นการไหลเวียนของน้ำเหลือง

วิดีโอหลากหลายคลิปบนสื่อสังคมออนไลน์ที่สนับสนุนการนวดกระตุ้นการไหลเวียนน้ำเหลือง แสดงให้เห็นภาพผู้หญิง ทั้งที่ยืนหันข้าง หันหน้าตรง หรือนอนลง โดยหน้าท้องของพวกเธอป่องเล็กน้อยซึ่งดูเป็นเรื่องธรรมชาติมาก

จากนั้น เมื่อเริ่มทำการนวดคลึงเป็นวงกลมตามวิธีการที่กำหนดไว้ ก็ดูเหมือนว่ามันทำให้ของเหลวไหลออกไป และเมื่อสิ้นสุดการนวด หน้าท้องของพวกเธอก็ดูแบนราบลง และอาจจะแดงขึ้นได้หน่อย ๆ ด้วย

แต่ ดร.เอลลา เกสต์ นักวิจัยอาวุโสและนักจิตวิทยาสุขภาพแห่งศูนย์วิจัยด้านรูปลักษณ์ที่ตั้งอยู่ในมหาวิทยาลัยเวสต์ออฟอิงแลนด์ บอกว่าการติดตามกระแสความงามบนสื่อสังคมออนไลน์ ควรต้องใช้ความระมัดระวัง

"ภาพเหล่านี้อาจถูกปรับแต่งโดยใช้เครื่องมือปรับแต่งรูปภาพหรือฟิลเตอร์ก็ได้ คนยืนโพสต์ท่าใดท่านึง ใช้แสงไฟช่วย หรือส่วนมากอาจใช้ภาพที่สร้างจากเอไอ (AI) ด้วยซ้ำ" เธอกล่าว

"ฉันคิดหยุดก่อนเพื่อทบทวนว่าคุณกำลังเห็นอะไร และตั้งคำถามว่ามันดูสมจริงหรือเป็นไปตามมาตรฐานความงามมากเกินไปหรือไม่ ก็อาจจะใช้ได้นะ จำไว้ว่าถ้าบางอย่างมันดูดีเกินกว่าจะเป็นความจริง มันก็อาจจะเป็นอย่างนั้น"

ระบบน้ำเหลืองคืออะไร

ระบบน้ำเหลืองคือเครือข่ายที่ประกอบไปด้วยช่องทางและต่อมต่าง ๆ ตลอดทั่วร่างกายที่ช่วยต่อสู้กับการติดเชื้อและกำจัดของเหลวที่มีมากเกินไป จากข้อมูลของระบบบริการสุขภาพแห่งชาติของสหราชอาณาจักร หรือ เอ็นเอชเอส (NHS)

ดร.ซานด์ แวน ทุลเลอเคน บอกกับรายการมอร์นิงไลฟ์ (Morning Live) ว่าระบบน้ำเหลืองคือสิ่งที่ช่วยไล่ของเหลวส่วนเกินออกไปจากเนื้อเยื่อต่าง ๆ และช่วยสนับสนุนระบบภูมิคุ้มกัน

"เมื่อมันไม่ทำงานอย่างที่ควรจะเป็น มันอาจมีส่วนทำให้ตัวบวมขึ้นได้ ซึ่งอาจเป็นภาวะที่เรียกว่าบวมน้ำเหลือง (lymphoedema)"

นี่คือภาวะที่มักจะส่งผลต่อผู้ป่วยโรคมะเร็งในบริเวณที่เกี่ยวข้องกับระบบน้ำเหลือง หรือผู้ที่เข้ารับการบำบัดรักษาซึ่งเกี่ยวข้องกับต่อมน้ำเหลือง

มันทำเกิดอาการบวมได้ในทุก ๆ ส่วนของร่างกาย แต่ส่วนใหญ่มักเกิดขึ้นที่แขนหรือขา

"อธิบายอย่างง่าย ๆ ก็คือ ระบบน้ำเหลืองช่วยให้ของเหลวในร่างกายของคุณอยู่ในระดับที่สมดุล ขจัดของเสีย และช่วยส่งเสริมภูมิต้านทานของคุณต่อความเจ็บไข้ได้ป่วยต่าง ๆ" แวน ทุลเลอเคน กล่าว

แล้วการนวดส่งผลอย่างไร

A woman with shoulder length dark hair wearing a white strapless corset top with a cream embellished handbag over her shoulder looking at the camera with pink flowers, basins and mirrors behind her
คำบรรยายภาพ, แอบบีย์ บอกว่าการนวดกระตุ้นการไหลเวียนของน้ำเหลือง ทำให้เธอรู้สึกตัวบวมน้อยลง

ดร.ซานด์บอกว่าการนวดกระตุ้นการไหลเวียนของน้ำเหลืองด้วยมือ เป็นหนึ่งในหลายวิธีบำบัดที่ผู้เชี่ยวชาญทางการแพทย์ใช้ "เมื่อระบบน้ำเหลืองของคุณไม่ทำงานอย่างที่มันควรจะเป็น"

เขาอธิบายว่ามันคือการใช้ "แรงกดเบา ๆ" และ "เทคนิคการนวดที่เน้นจุดสำคัญ" เพื่อ "ขจัด" ระบบน้ำเหลืองของคุณ

"มันจะช่วยไหลเวียนน้ำเหลืองที่มีมากเกินไปในบริเวณเนื้อเยื่อที่มีอาการบวม ไปยังต่อมน้ำเหลืองซึ่งน้ำเหลืองสามารถดูดซึมได้ใหม่" เขากล่าวและเสริมว่า ต่อมน้ำเหลืองจะอยู่บริเวณรักแร้ คอ และขาหนีบ

เขาเสริมว่าการนวดลักษณะนี้อาจเป็น "วิธีปลอดภัย" ในการบรรเทาอาการอย่างเช่นการบวมน้ำเหลือง แต่ไม่เหมาะสำหรับผู้ที่มีภาวะทางการแพทย์ใด ๆ อยู่ก่อน

เขาเน้นย้ำด้วยว่า "ไม่ควรมีใครรับคำแนะนำทางการแพทย์ผ่านอินสตาแกรม (Instagram) มันจะปลอดภัยกว่ามากถ้าใช้เว็บไซต์ระบบบริการสุขภาพแห่งชาติของสหราชอาณาจักร หรือปรึกษากับแพทย์เวชปฏิบัติทั่วไป"

แอบบีย์ซึ่งมีภาวะเยื่อบุโพรงมดลูกเจริญผิดที่ (endometriosis) เธอบอกว่ามันทำให้รู้สึกตัวบวม จึงเริ่มกิจวัตรการนวดสองครั้งต่อสัปดาห์เป็นประจำ หลังเจอโพสต์บนสื่อสังคมออนไลน์เกี่ยวกับการกระตุ้นน้ำเหลือง

"ฉันเริ่มจากการนวดด้วยมือ จากนั้นฉันก็ซื้อเครื่องมือไม้ต่าง ๆ มาด้วย"

"หลังจากทำตามกิจวัตรนี้ ส่วนตัวฉันรู้สึกพุงป่องและตัวบวมน้อยลง โดยเฉพาะรอบ ๆ หน้าท้องของฉัน"

"จากสายตาเลยนะ ฉันสังเกตได้ว่าหน้าท้องของฉันมีทรวดทรงองค์เอวขึ้น และฉันก็รู้สึกตัวเบาขึ้น และรู้สึกสบายตัวขึ้นด้วย"

มันได้ผลไหม

คำบรรยายวิดีโอ, ดร.ซานด์ แวน ทุลเลอเคน อธิบายถึงกระตุ้นการไหลเวียนระบบน้ำเหลือง

ดร.ซานด์ ระบุว่าสำหรับคนส่วนใหญ่แล้ว "ไม่มีความจำเป็น" ที่จะต้องทำการบำบัดกระตุ้นการไหลเวียนของน้ำเหลืองด้วยตัวเองที่บ้าน

"มีหลักฐานที่มีคุณภาพอยู่น้อยมาก ๆ ที่บ่งชี้ว่ามันส่งผลกระทบเชิงบวกที่มีความหมายหรือยั่งยืนสำหรับคนที่มีสุขภาพดีอยู่แล้ว และมันก็ไม่ได้ช่วยสลายไขมัน" เขากล่าว

แต่เขาก็ตั้งข้อสังเกตว่าการนวดกระตุ้นการไหลเวียนของน้ำเหลืองอาจให้ความรู้สึก "ผ่อนคลาย" และบางคน "อาจสังเกตถึงอาการบวมที่ลดลงชั่วคราวได้"

"สำหรับคนที่มีสุขภาพดีอยู่แล้วส่วนใหญ่ การเคลื่อนไหวธรรมดา การออกกำลังกาย และการดื่มน้ำให้เพียงพอ คือทั้งหมดที่ต้องการแล้วในการสนับสนุนการทำงานของระบบน้ำเหลืองให้เป็นปกติ" เขากล่าว

"เว้นแต่บางคนที่ได้รับการวินิจฉัยว่ามีภาวะเกี่ยวกับน้ำเหลือง ผมไม่คิดว่ามีใครจำเป็นจะต้องรับการบำบัดกระตุ้นการไหลเวียนของน้ำเหลืองอย่างเป็นกิจวัตร แม้ว่าการปฏิบัติเช่นนี้กำลังได้รับความนิยมมากขึ้นในสื่อสังคมออนไลน์ก็ตาม"

สำหรับแอบบีย์ นี่คือสิ่งที่ทำให้เธอเพลิดเพลิน "ฉันรู้ว่าความแตกต่างที่มองเห็นมันอยู่แค่ชั่วคราว... แต่ฉันชอบรูปร่างและความรู้สึกที่เกิดขึ้นหลังจากนั้น ดังนั้น ฉันจำทำมันเป็นส่วนหนึ่งของกิจวัตรต่อไป

อย่างไรก็ตาม เกสต์เตือนว่าการมุ่งมั่นเพื่อหน้าท้องที่ได้รูปทรงสวยอาจ "ส่งผลต่อความรู้สึกไม่มั่นใจของผู้คน"

"เรารู้ว่าเมื่อเราเปรียบเทียบตัวเองทางออนไลน์และพยายามจะทำตัวเองให้เป็นไปตามกระแสนิยมเหล่านั้น เรามักจะพินิจพิเคราะห์รูปลักษณ์ของตัวเองมากขึ้น และพึงพอใจกับรูปร่างหน้าตาของตัวเองน้อยลง" เธอกล่าว

"แท้จริงแล้ว ร่างกายที่แข็งแรงนั้นมีรูปร่างและขนาดที่หลากหลาย"