అమెరికాలో వేలాది విమానాల రాకపోకలు నిలిచిపోవడానికి అసలు కారణమేంటి?

ఫొటో సోర్స్, EPA
అమెరికా వ్యాప్తంగా శుక్రవారం వేలాది విమాన సర్వీసులకు అంతరాయం కలగడానికి కారణం, కాపర్ కేబుల్ అప్గ్రేడ్ వల్ల తలెత్తిన సాంకేతిక సమస్యేనని అమెరికా రవాణా శాఖ మంత్రి సీన్ డఫీ తెలిపారు.
అమెరికాలో నాలుగు గంటలకు పైగా వేలాది విమాన సర్వీసులు రద్దయ్యాయి. దీంతో, ప్రయాణికుల్లో గందరగోళ వాతావరణం నెలకొంది.
శుక్రవారం విమాన రాకపోకలను ఎయిర్ ట్రాఫిక్ కంట్రోలర్లు నిలిపివేయడానికి కారణం పాడైన పరికరాల వల్ల వచ్చిందా అనే విషయాన్ని తెలుసుకోవడానికి ప్రభుత్వం ప్రయత్నిస్తోందని సీన్ డఫీ విలేఖరుల సమావేశంలో తెలిపారు.
శుక్రవారం సాయంత్రం విమానాల రాకపోకలపై ఉన్న ఆంక్షలను ఎత్తివేసినప్పటికీ, పెండింగ్లో ఉన్న విమానాలను క్లియర్ చేయడానికి విమానయాన సంస్థలు ఇబ్బంది పడటంతో శనివారం విమాన ప్రయాణాలపైనా దాని ప్రభావం పడింది.
డఫీ సహా అధికారులు గతంలో ఈ సమస్యకు కారణం పాతబడిన పరికరాలే అని పేర్కొన్నారు.

అమెరికా ఎయిర్ ట్రాఫిక్ కంట్రోల్ సిస్టమ్స్కు చెందిన నిర్వహణ పనులను ప్రస్తుతం టెక్నాలజీ సర్వీసెస్ కంపెనీ ఎల్3హ్యారిస్ అనే సంస్థ నిర్వహిస్తోందని డఫీ తెలిపారు.
ప్రస్తుతం రాగి తీగల నుంచి ఫైబర్-ఆప్టిక్ కేబుల్కు మారే ప్రక్రియ కొనసాగుతోంది.

ఫొటో సోర్స్, EPA
నాలుగు గంటల నిషేధం
శుక్రవారం మధ్యాహ్నం ఎల్3హారిస్ అనే కాంట్రాక్టర్ సంస్థ విమానయాన టెలికాం నెట్వర్క్ ఆధునికీకరణ పనులను కొనసాగిస్తోంది.
అమెరికాలోని ఒక మారుమూల ప్రాంతంలో రాగి తీగలను తొలగించి ఫైబర్ కేబుళ్లను ఏర్పాటు చేస్తున్న సమయంలో కాంట్రాక్ట్ సంస్థ ఒక రూటర్ను అమర్చింది. నెట్వర్క్లో సమాచార ప్రసారాన్ని సరైన దిశలో పంపించే పరికరాన్ని రూటర్ అంటారు.
డఫీ తెలిపిన వివరాల ప్రకారం, ఆ రూటర్ విమాన ట్రాఫిక్ నియంత్రణ వ్యవస్థలోని ఇతర పరికరాలకు పెద్ద ఎత్తున కనెక్షన్ అభ్యర్థనలను పంపడం ప్రారంభించింది. ప్రతి నాలుగు నుంచి ఐదు సెకన్లకు 1,000 కనెక్షన్ ప్రయత్నాలు జరిగాయి.
దీని ఫలితంగా అమెరికాలోని 22 విమాన మార్గాల ట్రాఫిక్ నియంత్రణ కేంద్రాల్లో 17 కేంద్రాల్లో వాయిస్, భూమిపై సమాచార ప్రసార వ్యవస్థల్లో అస్థిరత ఏర్పడిందని ఫెడరల్ ఏవియేషన్ అడ్మినిస్ట్రేషన్ అధిపతి బ్రయాన్ బెడ్ఫోర్డ్ తెలిపారు.
సమస్య ఎక్కడ తలెత్తిందో గుర్తించడానికి విమానయాన సంస్థకు 45 నిమిషాలు పట్టింది. ఎందుకంటే నిర్వహణ పనులకు సంబంధించిన వివరాలను ఇప్పటికీ కాగితాలపై చేతితో నమోదు చేస్తున్నారు.
దీంతో ఎవరు ఏ పనిని నిర్వహిస్తున్నారో తెలుసుకోవడానికి భౌతిక పత్రాలన్నింటినీ క్షుణ్ణంగా పరిశీలించాల్సి వచ్చిందని బెడ్ఫోర్డ్ అంగీకరించారు.
అమెరికా విమానయాన వ్యవస్థను విమానయాన విశ్లేషకుడు మైల్స్ ఓబ్రియన్ "కూల్చివేయాల్సిన స్థితికి చేరుకున్న ఇల్లు"తో పోల్చారు.
వైరును మార్చడం వల్ల సమస్య నెలకొందా లేదా రూటర్లో ఏదైనా లోపం ఉందా అనే మూల కారణాన్ని కనుగొనడానికి ప్రభుత్వం ప్రయత్నిస్తోందని రవాణాశాఖామంత్రి డఫీ చెప్పారు.
భారత కాలమానం ప్రకారం శుక్రవారం తెల్లవారుజామున 1.24 గంటలకు ప్రారంభమైన నాలుగు గంటల పాటు కొనసాగిన ఈ నిలిపివేత, 2001 సెప్టెంబర్ 11న అమెరికాపై జరిగిన దాడుల తర్వాత జరిగిన అతిపెద్ద సంఘటన.
ఫ్లయిట్ ట్రాకింగ్ సైట్ డేటా ప్రకారం.. ఆ రోజు అమెరికాలో 15 వేలకు పైగా విమానాలు రద్దయ్యాయి లేదా ఆలస్యమయ్యాయి. దీనివల్ల 15 లక్షల మంది ప్రయాణికులు ప్రభావితమైనట్లు అంచనా.
అలాగే.. స్థానిక కాలమానం ప్రకారం శనివారం కూడా.. 5900కి పైగా విమానాలు రద్దయ్యాయి. 7 వేల విమానాలు ఆలస్యమయ్యాయి.
కొన్ని కేసుల్లో, ప్రయాణికులు విమానం ఎక్కలేక లేదా గేటు వద్దకు తిరిగి వెళ్లలేక విమానంలోనే చిక్కుకుపోయారు.
ఈ అంతరాయం.. ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఉన్న విమాన షెడ్యూళ్లపై కూడా పడింది. దీంతో, బ్రిటన్, యూరప్ నుంచి వచ్చే కొన్ని విమానాలు రద్దయ్యాయి.
ఆదివారం రాత్రి కల్లా అమెరికాలో విమాన ప్రయాణ సేవలు సాధారణ స్థితికి వస్తాయని ఫెడరల్ ఏవియేషన్ అడ్మినిస్ట్రేషన్ (ఎఫ్ఏఏ) తెలిపింది.

ఫొటో సోర్స్, AFP via Getty Images
9/ 11 తర్వాత అతిపెద్ద అంతరాయం ఇదే
ఈ సమస్య సైబర్దాడి వల్ల గానీ లేదా హానికరమైన ఏఐ ఏజెంట్ వల్ల గానీ సంభవించిందని తాము భావించడం లేదని అమెరికా అధికారులు చెప్పినప్పటికీ,Jచ్చితమైన కారణంపై దర్యాప్తు జరుగుతోందని డఫీ తెలిపారు.
"ఏ విధమైన హానికరమైన కార్యకలాపాలకు సంబంధించి గానీ లేదా ఏఐకి సంబంధించి గానీ మాకు ఎటువంటి ఆధారాలు లభించలేదు" అని అదే విలేకరుల సమావేశంలో ఎఫ్ఏఏ చీఫ్ బ్రియాన్ బెడ్ఫోర్డ్ చెప్పారు.
అమెరికా విమాన రాకపోకల సమాచార వ్యవస్థలోని మౌలిక సదుపాయాలను ఆధునీకరించే బాధ్యతలో భాగంగా తమకు అప్పగించిన పనుల్లో దాదాపు మూడింట రెండొంతుల పనిని షట్డౌన్కు ముందే పూర్తి చేసినట్లు ఎల్3హ్యారిస్ సంస్థ శనివారం వెల్లడించింది.
ఎఫ్ఏఏ విచారణకు తాము సహకరిస్తున్నట్లు కంపెనీ తెలిపింది. అంతేకాక, ''దేశవ్యాప్తంగా విమాన సర్వీసులు నిలిచిపోవడం, అది ప్రయాణికులపై, విమానయాన సంస్థలపై, విమాన రాకపోక కార్యకలాపాలపై ప్రభావం చూపడాన్ని ఎల్3హ్యారిస్ సంస్థ సీరియస్గా తీసుకుంది'' అని చెప్పింది.
విమాన రాకపోకలకు చెందిన నియంత్రణ మౌలిక సదుపాయాలను అప్గ్రేడ్ చేసేందుకు అమెరికా కాంగ్రెస్ ఒకవేళ అంగీకరించకపోతే, ఇదే సమస్య మళ్లీ తలెత్తవచ్చని డఫీ తెలిపారు.
అమెరికా అధ్యక్షుడు డోనల్డ్ ట్రంప్ వీటి పునరుద్ధరణ కోసం 30.1 బిలియన్ డాలర్లను (రూ.2,83,678 కోట్లు) అభ్యర్థించారు.
ఈ వ్యవస్థను పునరుద్ధరించేందుకు 50 బిలియన్ డాలర్లు అవసరం పడతాయని అంతకుముందు డఫీ చెప్పారు.
''నాలుగున్నర గంటల్లో తిరిగి సేవలను పునరుద్ధరించగలగడం గుడ్ న్యూస్. మా వ్యవస్థ పటిష్టాన్ని ఇది తెలియజేస్తుంది. కానీ, రేపొద్దున మళ్లీ ఇలా జరగదని ఎవరూ హామీ ఇవ్వగలరు?'' అని టీఎస్ఏ మాజీ అడ్మినిస్ట్రేటర్ జాన్ పిస్టోల్ బీబీసీకి చెప్పారు.
2001 సెప్టెంబర్ 11 ఉగ్రదాడుల అనంతరం దేశవ్యాప్తంగా అన్ని విమాన సర్వీసులను కొన్ని రోజుల పాటు నిలిపివేసిన తర్వాత, మళ్లీ దేశవ్యాప్తంగా విమానాల రాకపోకలను నిలిపివేయాలని ఆదేశించడం ఒక్కసారి మాత్రమే జరిగింది.
2023లో నోటీసు టూ ఎయిర్ మిషన్స్ (ఎన్ఓటీఏఎం) వ్యవస్థలో సాంకేతిక లోపం తలెత్తడంతో.. గంటా 52 నిమిషాల పాటు విమానాలను నిలిపివేశారు. అప్పుడు 9500 విమానాలు ఆలస్యమవ్వగా.. 1300 విమానాలు రద్దయ్యాయి.
(బీబీసీ కోసం కలెక్టివ్ న్యూస్రూమ్ ప్రచురణ)
(బీబీసీ తెలుగును వాట్సాప్, ఫేస్బుక్, ఇన్స్టాగ్రామ్, ట్విటర్లో ఫాలో అవ్వండి. యూట్యూబ్లో సబ్స్క్రైబ్ చేయండి.)





























