You’re viewing a text-only version of this website that uses less data. View the main version of the website including all images and videos.
Ọkụọkpọ Anthony Joshua akpọrọ Unified world heavyweight champion ji ike na ndịdị kụpụ Kubrat Pulev ọkpụ n’anya nke mere na olileanya dị na ya na Tyson Fury nwerike ịlụ ọgụ ụwa na-eche kamgbe.
Aka na-achị Legọs steetị bụ Babajide Sanwo-Olu gara ebe ndị mmadụ na-eme ngagharịiwe na mpaghara Lekki dị na Legọs dịka atụmatu ahu gbara ụbọchị isii.
Ka oruru ebe ahụ, Sanwo-olu mere ka ọ kwuo okwu mana ndị nọ ebe ahụ ekweghi ịnụta ihe ọ na-ekwu.
Ha malitere ịkwa ya emo na-asị ya "ihere, ihere, ihere".
Sanwo-olu mechara kwuo okwu ma sị na ha na-eme ihe ndị na-eme ngagharịiwe chọrọ ka ha mee.
Akụkọ na-eru anyị ntị na-akọwa na ndị ụlọomeiwu nke Edo steeti achụpụla onyeisi ha bụ Francis Okiye n'oche ọchịchị.
Nchụpụ ya na-abịa dịka onyeisi pati kacha n'ụlọomeiwu ahụ bụ Henry Okhurobo kwulitere okwu ka a chụpụ ya n'ihi ihe ọ kpọrọ "aka ike n'etu o si achị".
Ndị omeiwu itoolu n'ime iri nọ mgbe e mere nzukọ a binyere aka n'akwụkwọ ka a chụpụ ya.
Ha gakwara n'ihu duo Marcus Onobun na-anọchite anya ndị Esan West n'ụlọomeiwu steeti n'iyi ọrụ dịka onyeisi ọhụrụ.
Akụkọ na-eru anyị ntị na-akọwa na ndị nkuzi achụpụla ụmụakwụkwọ praịmarị na klaasị n’Abuja.
Otu ndị nkuzi bụ Nigeria Union of Teachers nke Abuja, bụ ndị chụpụrụ ụmụaka a, dịka ha kwuru sị na ha mere nke a n’ihi na ndị isioche mpaghara ahụ ajụla ịkwụ ha ụgwọọnwa opekatampe nakwa ụgwọ ndị e jibu ha.
A hapụrụ ka ụmụ sekọndrị nke nta nọrọ n'ụlọakwụkwọ, n'ihi na gọọmentị Abuja akwụọla ndị nkuzi nke ha ụgwọ.
Cheta na Stephen Knabayi bụ onyeisi otu ndị nkuzi a gwara ndị otu ya ka ha ghara ịlaghachị n'ụlọakwụkwọ mgbe ọbụla gọọmentị nyere iwu ka ụlọakwụkwọ mepee.
O kwuru na ebe Federal Capital Territory Administration (FCTA) maliterela ịkwụ ụgwọ opekatampe a, mpaghara isii ndị ọzọ nọ n'okpuru Abuja ajụla ịkwụ ụgwọ a.
Mara na FCTA site n'ọnụ Minista ndị FCT bụ Malam Muhammad Musa Bello, kwuru ka ụlọakwụkwọ mepee taa bụ ụbọchị 12 nke ọnwa Ọktoba, mana ha kwuputere na ha akagbuola agba nke atọ nke Bekee kpọrọ "Third term", ma dọkwaa ndị ụlọakwụkwọ abụghị nke gọọmentị aka na ntị ka ha ghara ịna ndị mmadụ ego ụgwọ akwụkwọ maka agba nke a kagburu.
Ndị Los Angeles Lakers bụ otu egwuregwu nkata na mba Amerịka ebuliela iko NBA nke ugboro iri na asaa.
Lakers meriri Miami Heat 106-93 iji bulie ya bụ iko.
Mara na Lakers nke Lebron James nyere aka bute iko a, chere afọ iri ọzọ tupu iko a erute ha aka ọzọ.
Chetakwa na Kobe Bryant nwụrụ n'ihe mberede ụgbọelu helịkọpta n'ụbọchị Jenụwarị 26 nke afọ 2020 a, ka na-atụ bọolụ n'afọ 2010 bụ mgbe ikpeazụ aka ha metụrụ ya bụ iko.
James na onwe ya ritekwara "ọkacha agba nke asọmpi"
Ndị na-atụrụ Lakers bọọlụ kwuru na ha gbara mbọ ibute iko a ka ha nwee ike jiri ya kwanyere Bryant tụrụ otu ahụ bọọlụ afọ 20, ugwu.
Ka ụbọchị taa maara gị mma o! Iseee!
Nọnyere anyị taa ka anyị wetara gị akụkọ ga-amasị gị ịkọ taa niile.
Ụmụ Igbo, anyị ga-akwụsị ebe a taa.
Ka ọ dị echi.
Mmadụ anọ, gụnyere ụmụnwoke atọ na otu nwaanyị, anwụọla n'ụlọelu ogogo atọ dara ada na mpaghara Obalende na Legọs steeti.
Onyeisi ngalaba gbatagbata nke steeti ahụ bụ Nosa Okunbor kwuru nke a n'akwụkwọ ozi o zigaara ndị ntaakụkọ.
O kwuru na ya bụ ihe mere oge ọ fọrọ nkeji iri abụọ ka ọ kụọ elekere isii nke mgbede ụbọchị Sọnde.
Site n'enyemaka ndị mmadụ, a zọpụtara mmadụ asatọ n'ime ya bụ ụlọ, ma buru ha gawa ụlọọgwụ.
Mmadụ asatọ bụcha ụmụnwoke.
Gọvanọ Abdullahi Umar Ganduje nke Kano steeti achụọla onye ndụmọdụ ya bụ Salihu Tanko Yakasai maka ide ihe na soshal midia na-akatọ onyeisiala Muhammadu buhari.
Kọmishọna mgbasa ozi nke Kano steeti, bụ Muhammad Garba, kwuru nke a n'akwụkwọ ozi nke o wepụtara n'ụbọchị Sọnde.
Dịka ngagharịiwe maka mmekpa ahụ ndị uweojii na-aga n'ihu, Yakasai kwuru na ọ dị nnukwu mwute etu onyeisiala si agba nkịtị mgbe ndị mmadụ na-ekwupụta etu ihe si ara ha ahụ na Naịjirịa.
O kwuru sị: "Ugboro ugboro, ị gaghị ewepụta naanị nkeji ise iji gwa ndị mmadụ ka ha wetuo obi. Ndị mmadụ i mere njem gaa steeti iri atọ n'isii na-arịọ ha ka ha tụnyere gi vootu. Ihe a na-agbawa obi."
Yakasai gara n'ihu kwuo sị: "Ihe ọbụla ị na-eme na ndụ a, ekwekwala ka olu gi fuo. Kwusie okwu ike megide ihe ọjọọ, kwusie okwu ike banyere ihe i kwenyere na ya. Ekwekwala ka ọkwa ị nọ na ya nwa mgbe nta gbochie gi ịkwụnyere ndị nke gị."
Dịka kọmishọna mgbasaozi nke Kano steeti si kwuo, Yakasai akọwaala na ihe o kwuru bụ uche aka ya, ọbụghị ihe gọvanọ Ganduje sị ya kwuo.
Mana Muhammad Garba kwuru na "dịka onye na-ekwuchitere gọvanọ, ụfọdụ ndị mmadụ agaghị ama mgbe Yakasai na-ekwu uche ya maọbụ mgbe ọ na-ekwuru gọọmentị kano steeti."
Mba England ewerela ọkpụ goolu abụọ a satara otu merie mba Belgium n'asọmpi Uefa Nations League.
Marcus Rashford na Mason Mount bụ ndị nyere goolu abụọ England ji nwee mmeri, ebe Romelu Lukaku nyere otu goolu ndị Belgium.
Ndị Belgium bụ uzọ nye goolu oge Eric Dier kwaturu Lukaku wee nweta Penariti.
Mana England nwetakwara penariti nke ha, bụ nke Rashford gbakpuru, tupu Mason Mount enye goolu nke abụọ.
Mmeri a mere ka England rigoro n'ọkwa nke mbụ n'otu E.
Lee ka ihe si kwụrụ ugbua:
Rafael Nadal emeriela Novak Djokovic iji turu ugo n'asọmpi tennis French Open nke afọ 2020.
Nadal ji ọkpụ 0-6 2-6 5-7 wee mrie ya bụ asọmpi.
Nke a bụ iko French Open nke iri na ise Nadal na-ebuli kamgbe afọ 2005
N'ihi mmeri a, Nadal achụkwutala Roger Federer dịka ndị kacha buo iko n'asọmpi Tennis.
Federer ebuola iko iri abụọ, Nadal ebuola iri abụọ, ebe Djokovic buru iri na asaa.
Ụgbọala Bus na ụgbọloko sọkọtara isi na Thailand, gbuo mmadụ ruru iri na asatọ ma merụọ ọtụtụ ndị ahụ.
Ihe mberede a mere n’ụtụtụ ụbọchị Sọnde n’ebe ji kilomita iri ise dị nso na mpaghara ọwụwanyanwụ Bangkok.
Ndị uweojii Thailand sị na ndị nọ n'ime ụgbọala a na-aga n'ụlọokpuruchi ịga mechie obubu ọnụ Buddhist.
Foto si ebe ahụ na-egosi ka ụgbọala a sọgharịrị n'akụkụ ya dịka ọ kpọkasịchara n'okporo ụgbọloko ahụ.
Ndị ọrụ gbata gbata sị na ha chọrọ iji ngwaọrụ 'crane' ebupụta ụgbọala ahụ.
Mmadụ dị iri isii nọ n'ime ụgbọala ahụ na-eme njem mgbe ihe mberede a mere dịka gọvanọ mpaghara ahụ bụ Maitree Tritilanond si kwuo.
Praịm minista mba Thailand bụ Prayut Chan-O-Chan ezigala ozi iti aka n'obi ma kpọọ oku ka e mee nyocha ọfụma.
Ihe mberede ụkporoụzọ na-emekarị na mba, nke a abụghị mbụ.
N'ọnwa Maachị afọ 2018, ihe karịrị mmadụ iri na asatọ nwụrụ ebe ọtụtụ merụrụ mgbe ụgbọala hapụrụ ụzọ ma sọnye isi n'osisi na mpaghara ọwụwanyanwụ Thailand.
Mmadụ karịrị puku iri etinyela aka n’akwụkwọ mkpesa e degara mba Amerịka ka ha kwụsị ndị ọchịchị Naịjirịa ịbata Amerịka ma ọ bụrụ ha ekposaghị ngalaba uweojii SARS.
Ntinyeaka n’akwụkwọ a malitere n’ụbọchị Fraịde dịka ọkpụkpọ oku ka e kposaa ngalaba uweojii na-arị elu.
Onye malitere ya bụ onye ntaakụkọ Farida Adamu
Cheta n’ọnwa gara aga na mba Amerịka kwuru na amachiela inye ụfọdụ ndị ịbata mba ha n’iyi agwa ha kpara na ntuliaka ọkwa gọvanọ Bayelsa na Kogi Steetị n’afọ 2019.
N’otu aka ahụ ka ndị a kpọrọ oku ka gọọmentị mba Amerịka machikwuo ndị ọchịchị Naịjirịa ịbata Amerịka ruo mgbe ha ga-ekposa ngalaba uweojii SARS.
Dịka taa bụ ụbọchị ncheta nwata nwaanyị n'ụwa a kpọrọ 'International Day of Girl Child' otu jikọtara ụmụnwaanyị ọkaiwu etinyela ọnụ na nsogbu ụmụnwaanyị na-agabiga ọkachasị ụmụaka.
Otu a kpọọ 'International Federation of women lawyers sị na nsogbu kachasị emetụta nwata nwaanyị bụ idina ya n'ike (Rape) n'ime nsogbu ndị ọzọ.
Ha kpọrọ oku ka steetị niile tinye iwu ga-enye aka belata ụdị arụ a a na-akpa megide ụmụnwaanyị n'obodo.
Onyeisi otu a nke ngalaba Ebonyi Steetị bụ Grace Iheanacho Chima gwara ndị ntaakụkọ nke a n'Abakiliki, sị na a nwe ọtụtụ akụkọ banyere mwakpo ụmụaka nwaanyị dị n'ogogo ọnwa itoolu ruo afọ asaa kwa ụbọchị.
Ọ sị na na-akpatakarị nke a bụ enweghi ezi ọzụzụ na nlekọta site na nne na nna mụrụ ụmụaka ndị a, na e kwesịrị ịkwụsị ya tupu obodo a laa n'iyi.
Iheanacho sị ihe ọzọ a na-ema ụmụaka nwaanyị gụnyere; ịtụ ha mgbere, ịkpagbu ha, enyeghi ha ezi ọzụzụ n'ụlọakwụkwọ, ịnye ọrụ siri ike, ịlụnye ha di na nwata, ịkpasị ha oke na ije ndị ọzọ.
Ọ kpọrọ oku ka gọọmentị lebara ụmụaka ụmụnwaanyịa anya n'ụzọ zuruoke iji kwụsị arụ ndị a a na-akpa megide ha.
I meela n'isonyere anyị n'ụbọchị gara aga.
Anyị ji ụkpa ekele anabata unu n'ụbọchị taa.
N'ebe a ka anyị ga-eweta mgbasaozi nke taa n'isi njedebe.
Ka ọ dịnụ echi.
Ndị uweojii n'Oyo steeti ekwuola na ọbụghị ha gburu nwata nwoke ahụ nwụrụ na ngagharịiwe n'Ogbomosho.
Cheta na Gọvanọ steeti ahụ kwuru na ọ bụ mgbọ tụgburu nwata nwoke a aha ya bụ Jimoh Isiaq.
Mana onụ na-ekwuru ndị uweojii na Oyo steeti bụ Olugbenga Fadeyi kwuru na ndị otu ya nọ mgbe ihe na-eme kwuru na ha agbapụghị kama otu ọnụ egbe.
Dịka ụlọọrụ ntaakụkọ News Agency of Nigeria si kwuo, Fadeyi kwuru nke a n'akwụkwọ ozi o nyere ndị ntaakụkọ.
O kwuru sị: "Ndị uweojii nọ ya mgbe ngagharịiwe a na-eme kwuru na ha agbapụghị kama otu ọnụ egbe."
"Anyị hapụrụ ndị ahụ na-eme ngagharịiwe ruo ihe karịrị otu awa, mana ụfọdụ n'ime ha chọziri ịwakpo ụlọọrụ anyị."
"Ọ bụ oge ahụ ka ndị uweojii ji gbaa anwụrụ ose (tear gas) iji chụsaa ha, mana anyị agbaghị egbe ọbụla.
Otu dị icheiche, tinyere Amnestry International kwuru na ọnwụ Jimoh Isiaq dị ndị uweojii n'isi.
Otu onye aha ya bụ Jimoh Isiaka alaala mmụọ dịka mgbọ ndị uweojii tụrụ ya oge a na-eme ngagharịiwe n'obodo Ogbomoso dị n'Oyo steeti.
Gọvanọ steeti ahụ bụ Seyi Makinde kwupụtara nke a n'akara Twitter ya na mgbede Satọde.
O kwuru na aka ike nakwa mmekpa ahụ ndị uweojii na-emeka ụmụ mmadụ na Naịjirịa bụ nnukwu ihe mwute.
Makinde kwukwara na mmadụ asaa ọzọ merụkwara ahụ na ngagharịiwe ahụ; aha abụọ n'ime ha bụ Abdulrasaq Olawale na Oluwadamilare Gbolohunmi.
O kwuru sị: "Ngagharịiwe a egosila na ndị iwu Naịjirịa nyere ikike ichekwa ụmụ mmadụ anaghị eme nke a."
"O gosikwala mkpa ajụjụ anyị na-ajụ kamgbe dị, nke bụ ihe kpatara na ndị gọvanọ enweghị ike ịchịkọta ndị uweojii nọ na steeti ha."
Makinde gara n'ihu kpọọ oku ka ndị ntorobịa steeti ahụ wetuo obi maka ihe a merenụ n'ihi na ọ gwala onyeisi ndị uweojii Oyo steeti bụ Nwachukwu Enwonwu, na ndị isi ọrụ nchekwa ndị ọzọ ka ha bịa kọwaara ya ihe kpatara ọnwụ nwata nwoke ahụ.
Ihe onyonyo ndị mmadụ tinyere na Twitter gosiri na e liela ya bụ nwata nwoke dịka usoro okpukperechi ndị alakụba si dị.
Ụmụ Naịjirịa bi na mba Canada sonyekwara ndị nọ na Naịjirịa na-eme ngagharị iwe ma na-akpọ oku ka gọọmentị mechie ngalaba ndị uweojii a kpọrọ Sars.
Ihe onyonyo e tinyere na Twitter gosiri ebe ha jicha ọkọlọtọ Naịjirịa ma na-ekwe ukwe njirimara Naịjirịa bụ 'National Anthem'.
ọtụtụ n'ime ha na-etikwa mkpu ka gọọmentị mechie SARS n'egbughị oge.
Mba Sweden ekwuola na ha anaghị akwado mmekpa ahụ ndị uweojii na-emekpa mmadụ na Naịjirịa.
Ha kwuru nke a dịka ihe onyonyo na-apụta na soshal midi etu ndị uweojii si eji aka ike achụsasị ndị na-eme ngagharịiwe.
N'ozi ha zipụrụ n'akara Twitter ha, ụlọ nnọchite anya mba Sweden na Naịjirịa kwuru na ha agaghị akwado mkpagbu ikike dịịrị ndị mmadụ ine ngagharịiwe ma kwuo uche ha.
Nke a na-abịa dịka akụkọ na-ekwu na ndị uweojii gbagburu otu onye aha ya bụ Jimoh Isiaq n'obodo Ogbomosho nke dị n'Oyo steeti.
Ụlọọrụ na-ahụkwa maka ikike dịịrị onye bụ Amnesty International, tinyekwara ọnụ ma kwuo na ọ bụ ndị uweojii gburu onye ahụ.
BBC achọpụtachabeghị ihe merenụ kpọmkwem, mana ya bụ akụkọ ka ga-abịa.
Ndị uweojii ekwubeghịkwa ihe ọbụla gbasara ya.