ฟังคนบางบาล หลังแช่น้ำมา 4 เดือน

แม้เสียงยืนยันจากรัฐบาลว่า ปริมาณน้ำปีนี้ ไม่มากเท่าปี 2554 แต่สำหรับชาวบ้านกว่า 60 หลังคาเรือนของหมู่ 3 ต.บางหลวง อ.บางบาล จ.พระนครศรีอยุธยา ต้องเผชิญกับน้ำท่วมสูงราว 2.50 เมตร ที่เอ่อล้นจากแม่น้ำน้อยเข้าท่วมตั้งแต่เดือน ก.ค. เร็วกว่าปกติ 1 เดือน

ทุ่งบางบาล เป็นที่ลุ่มต่ำริมแม่น้ำน้อยที่เชื่อมต่อกับแม่น้ำเจ้าพระยา ชาวบ้านหลายคนบอกว่า ปีนี้น้ำท่วมสูง เกือบเท่าน้ำท่วมใหญ่ ปี 2554 ต่างจากฤดูน้ำหลากในปีปกติที่น้ำท่วมราว 1 เมตร

แม้ชาวบ้านบางบาลอยู่กับน้ำทุกปี แต่ปีนี้เมื่อน้ำมาไว กว่าจะได้ข่าวจากทางการก็เป็นวันที่น้ำขึ้นแล้ว สิ่งที่พวกเขาต้องการคือ การระบายน้ำให้อยู่ในระดับที่ชาวบ้านยังใช้ชีวิตอยู่ได้

อยู่กับน้ำ

ตลอดทางของถนนทางหลวงชนบทสาย 4038 บางบาล-ป่าโมก อ.บางบาล จ.พระนครศรีอยุธยา ที่เพิ่งเสริมความสูงมาไม่กี่ปีมานี้ กลายเป็นที่ตั้งของเต็นท์ ที่ชาวบ้านแต่ละชุมชนใช้เป็นจุดจอดมอเตอร์ไซค์ ขายของชำ ขายอาหาร วางสุ่มไก่ และจุดพักวัวที่ล้วนหนีน้ำมาอยู่บนถนน

"พอน้ำท่วมได้เท่าเข่า ก็ย้ายมาอยู่หลังนี้" นางเย็น อ่องอร่าม วัย 84 ปี ชาวบ้านหมู่ 3 ต.บางหลวง อ.บางบาล บอกกับบีบีซีไทย พร้อมชี้ให้ดูบ้านหลังเดิมที่น้ำท่วมถึงชั้นสอง

เครื่องเรือนต่างๆ ของบ้านเดิมถูกย้ายออกมา เธอจึงต้องย้ายมาอยู่บ้านอีกหลังที่ลูกๆ รวมเงินกันสร้าง และยกความสูงใต้ถุนบ้านให้สูงกว่าระดับน้ำที่เคยท่วมเมื่อปี 2554

เธอเล่าถึงความเป็นอยู่เมื่อต้องเจอน้ำท่วมสูงว่า เดินทางลำบาก เนื่องจากต้องไปพบแพทย์ที่โรงพยาบาลทุกเดือน วันที่ไปโรงพยาบาลต้องลงเรือตั้งแต่ตีห้าครึ่ง แล้วไปขึ้นฝั่งตรงถนน ก่อนจะต่อรถไปอีกทอด

"ไม่กลัวอะไรเท่าไหร่ กลัวแค่วันไหนจะเดินเป็นลมแล้วตกน้ำตาย"

เช่นเดียวกับเพื่อนบ้านที่ปลูกกล้วยหอม กล้วยไข่ เป็นอาชีพ ซึ่งต้องใช้เวลา 7-8 เดือนกว่าจะเก็บขายได้ สวนกล้วยของเธอพื้นที่ 1 ไร่ ก็ถูกน้ำท่วมเสียหาย

"ไม่ปลูกแล้ว ปลูกอีกรอบก็ออกลูกไม่ทันน้ำอีก" นางเย็น กล่าว

ด้าน นางอำพร ด้วงวิเศษ อายุ 65 ปี ชาวบ้านบางหลวง หมู่ 3 ก็เผชิญความลำบากจากน้ำท่วมไม่แพ้กัน ช่วงน้ำวิกฤตสัปดาห์ที่แล้ว น้ำขึ้นจนเหลืออีกเพียง 1 ขั้นบันได ก็จะท่วมพื้นบ้านชั้นสอง

เธอต้องดูแลพี่สาววัย 67 ปี ที่ตาบอดในบ้านหลังเดียวกัน บริเวณริมแม่น้ำน้อย ที่น้ำท่วมถึงชั้นบนของบ้านในบางปี ส่วนในปีนี้ ห้องอาบน้ำ และห้องส้วมของพวกเขาคือบันไดชานหน้าบ้าน

นางอำพร มีอาชีพเก็บผักบุ้งขาย ทุกวันต้องพายเรือออกไปกลางทุ่งหลายกิโลเมตรเพื่อเก็บผักบุ้งตั้งแต่ 6 โมงเช้า ก่อนจะกลับมาเด็ด รวมกำขายส่งแม่ค้ากำละ 3 บาท เฉลี่ยแต่ละวันมีรายได้วันละ 100 บาท

หากเป็นช่วงที่น้ำไม่ท่วม เธอยังพอมีรายได้จากการขายพืชผักสวนครัวอีกทางหนึ่ง

แม้จะอยู่กับน้ำทุกปี แต่อำพรบอกว่า หากน้ำท่วมจนบนบ้านชั้น 2 อยู่ไม่ได้ก็อยู่ลำบาก และสิ่งที่มากับน้ำก็ไม่พ้นสัตว์มีพิษ อย่างตะขาบหรืองู ซึ่งนั่นเป็นสิ่งที่เธอกังวลถึงพี่สาวเธอด้วย

"ปรับตัว พอปรับได้แต่ปรับใจปรับไม่ได้ ฝั่งเราอยู่ติดแม่น้ำ น้ำมา ขึ้นเยอะมาก ชาวบ้านเดือดร้อน อยู่บ้านไม่ได้ อีกฝั่งถนนน้ำไม่มีเลย... ปรับจนไม่รู้จะปรับยังไงแล้ว ชีวิตความเป็นอยู่ แต่ถ้ามันมากมายนัก สาหัส อาจจะเอาไม่อยู่ "

นางสมศรี ด้วงวิเศษ ผู้ใหญ่บ้านหมู่ 3 ต.บางหลวง อ.บางบาล จ.พระนครศรีอยุธยา บอกกับบีบีซีไทยว่า ตั้งแต่น้ำเริ่มท่วมปีนี้ น้ำขึ้นท่วม แล้วลดมาแล้ว 6 ครั้ง แต่ครั้งล่าสุดอยู่นานมาตั้งแต่ต้นเดือนตุลาคม และหากกรมชลประทานไม่ลดการระบายน้ำจากเขื่อนเจ้าพระยา เธอคิดว่าชาวบ้านจะเดือดร้อนหนักกว่านี้ เนื่องจากระดับจะท่วมสูงจนไม่สามารถอยู่ในบ้านตัวเองได้

อย่างไรก็ตาม ระยะ 2-3 วันมานี้ น้ำลดลงราว 1 คืบ (25 เซนติเมตร) หลังกรมชลประทาน ลดระดับรายน้ำจากเขื่อนเจ้าพระยา เนื่องจากปริมาณน้ำฝนเหนือเขื่อนลดลง

สมศรีบอกว่า ชาวบ้านปรับตัวได้กับการต้องอยู่กับน้ำ ตามที่รัฐบาลมักจะบอกกับคนในพื้นที่ลุ่มต่ำที่น้ำท่วมเสมอ หมู่บ้านเองก็ซื้อเรือ เพื่อให้ชาวบ้านสัญจรเข้าออกได้ และสร้างศาลาถาวรบนถนนเป็นที่จอดมอเตอร์ไซค์หนีน้ำ

ในฐานะผู้ใหญ่บ้าน เธอบอกว่า นี่คือการช่วยเหลือตัวเองให้ได้มากที่สุด

นางสมศรีบอกว่า เข้าใจถึงการปกป้องกรุงเทพฯ ที่เป็นพื้นที่เศรษฐกิจ แต่อยากให้รัฐบริหารจัดการน้ำให้ชาวบ้านพอจะใช้ชีวิตอยู่ในพื้นที่ได้ และเพิ่มสิ่งอำนวยความสะดวกอย่างเรือใหญ่เพื่อใช้สำหรับขนส่งของช่วยเหลือ รับส่งคนชรา คนป่วย รวมไปถึงการเยียวยาซ่อมแซมบ้านเรือนหลังน้ำลด

"ในเมื่อเราเป็นที่รับน้ำเราก็ยอมรับ แต่เราก็อยากให้ผ่อนน้ำไปทางไหนได้ เพื่อไม่ให้น้ำท่วมบนบ้านชาวบ้าน เขาจะได้มีที่อาศัย แบ่งๆ ไปบ้าง จะได้ไม่อั้นไปอยู่บนบ้านคน" นางสมศรีกล่าว และคาดการณ์ว่ากว่าสถานการณ์จะกลับสู่ภาวะปกติก็น่าจะหลังปีใหม่แล้ว

กรมชลฯ เผยสถานการณ์ลุ่มน้ำเจ้าพระยา

เมื่อวันที่ 1 พ.ย. ศูนย์ปฏิบัติการน้ำอัจฉริยะ กรมชลประทาน เปิดเผยว่า ปริมาณน้ำผ่านท้ายเขื่อนเจ้าพระยาลดลงอย่างต่อเนื่อง หลังระดับน้ำบริเวณเหนือเขื่อนลดลงทำให้ระดับน้ำด้านท้ายเขื่อนจนถึงบริเวณพื้นที่ที่มีน้ำเอ่อล้นตลิ่ง นอกคันกันน้ำบริเวณคลองโผงเผง คลองบางบาล แม่น้ำน้อย จ.พระนครศรีอยุธยา ระดับน้ำลดลงตามไปด้วย หลังจากมีการปรับลดการรับน้ำลงสู่แม่น้ำน้อย จากวันละ 160 เหลือ 145 ลบ.ม. ต่อวินาที

ปริมาณน้ำไหลผ่านท้ายเขื่อนเจ้าพระยายังคงลดลงต่อเนื่องตั้งแต่วันที่ 30 ต.ค.จนถึงปัจจุบันได้ปรับลดลงเหลือ 2,548 ลบ.ม./วินาที จากก่อนหน้าที่ที่มีอัตราอยู่ที่ 2,697 ลบ.ม./วินาที มาตั้งแต่วันที่ 23 ต.ค.

"จริงๆ ไม่เท่าปี 54 น้อยกว่าเยอะ น้ำส่วนใหญ่เก็บในอ่างเก็บน้ำ ปริมาณน้ำอ่างต่างๆ น้อยกว่า 54 เยอะ มีการทำแก้มลิง และมีการประกาศพื้นที่ลุ่มต่ำชัดเจน" นายสมเกียรติ ประจำวงษ์ อธิบดีกรมชลประทาน บอกกับบีบีซีไทย

ช่วงปลายสัปดาห์ที่ผ่านมา (25-27 ต.ค.) คนกรุงเทพฯ และนนทบุรี อาจตระหนกกับน้ำท่วมตลิ่งเจ้าพระยาที่ท่าน้ำนนท์ จ.นนทบุรี และหวั่นว่าจะซ้ำรอยน้ำท่วมใหญ่ปี 54 อธิบดีกรมชลประทาน บอกว่า เป็นเพราะเกิดน้ำทะเลหนุน ประกอบกับช่วงที่น้ำเหนือลงมาพอดี จึงทำให้น้ำเอ่อล้นตลิ่ง

"ไม่มีอะไรมากมาย ต้องเฝ้าระวัง เพียงแต่เร่งระบายน้ำมากขึ้น" อธิบดีกรมชลฯ กล่าวสถานการณ์ในลุ่มน้ำเจ้าพระยา

16 จังหวัด ยังท่วมอยู่

2 พ.ย. 2560 กรมป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย รายงานสถานการณ์อุทกภัยในประเทศว่ายังมีอยู่ใน 16 จังหวัด หลังจากในช่วงวันที่ 10 ตุลาคม-2 พฤศจิกายน มีสถานการณ์น้ำไหลหลากและเอ่อล้นตลิ่งในพื้นที่ 23 จังหวัด ทั้งที่ภาคเหนือตอนล่าง ภาคกลาง และภาคอีสาน

อันเกิดจากอิทธิพลของพายุดีเปรสชั่น การระบายน้ำจากเขื่อนเจ้าพระยา และเขื่อนอุบลรัตน์ จ.ขอนแก่น

สถานการณ์น้ำท่วม 16 จังหวัด กระทบประชาชนใน 55 อำเภอ 107,000 ครัวเรือน รวมแล้วกว่า 277,000 คน