เรื่องฉาวของซีอีโอเอ็นวิเดีย สร้างความปวดหัวให้กับประเทศที่เป็นมิตรต่อธุรกิจอย่างสิงคโปร์อย่างไร

ที่มาของภาพ, Getty Images
- Author, เทสซา หว่อง
- Author, ออสมอนด์ เชีย
- Reporting from, สิงคโปร์
- Published
- เวลาอ่าน: 7 นาที
เรื่องอื้อฉาวครั้งใหญ่ของเจนเซน หวง ผู้ก่อตั้งเอ็นวิเดีย (Nvidia) กับผู้ต้องสงสัยว่าเป็นสายลับชาวจีนซึ่งอยู่ในสิงคโปร์ ได้จุดสปอตไลต์ส่องไปยังความสำเร็จของนครรัฐแห่งนี้ในฐานะศูนย์กลางชิประดับโลก ซึ่งอีกทางหนึ่งก็ถูกกล่าวหาว่าเป็นแหล่งธุรกิจการค้าผิดกฎหมาย
เมื่อวันพฤหัสบดี (12 พ.ย.) ที่ผ่านมา หวงได้ลาออกจากบริษัทผลิตชิปยักษ์ใหญ่ของสหรัฐฯ หลังจากยอมรับว่าเขามีความสัมพันธ์นอกสมรส มีรายงานว่าเขามีความสัมพันธ์กับหญิงชื่อ อลิซ หวง ซึ่งเป็นผู้บริหารบริษัทเมกะสปีด (Megaspeed) บริษัทศูนย์ข้อมูลในสิงคโปร์ ซึ่งเป็นผู้ซื้อชิปรายใหญ่ของเอ็นวิเดีย
เป็นเวลาหลายทศวรรษที่สิงคโปร์ได้สร้างชื่อเสียงในฐานะประเทศที่มีเศรษฐกิจเปิดกว้างและเป็นมิตรต่อธุรกิจ ซึ่งเปิดโอกาสให้เข้าถึงตลาดสหรัฐฯ และจีนได้อย่างง่ายดาย
ด้วยกระแสความเฟื่องฟูของปัญญาประดิษฐ์หรือเอไอ (AI) ทำให้ที่นี่กลายเป็นศูนย์กลางสำคัญสำหรับการค้าชิปเซมิคอนดักเตอร์ระดับไฮเอนด์ในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา
เมื่อปีที่แล้ว สิงคโปร์ก้าวขึ้นมาเป็นศูนย์กลางการเรียกเก็บเงิน (billing) ที่ใหญ่เป็นอันดับสองของโลกสำหรับเอ็นวิเดีย โดยทำเงินคิดเป็นสัดส่วนเกือบ 1 ใน 5 ของรายได้ทั้งหมดที่บริษัทยักษ์ใหญ่ผู้ผลิตชิปจากสหรัฐฯ แห่งนี้ได้รับ
แต่ที่น่าสังเกตคือมีรายได้น้อยกว่า 1% เท่านั้นที่มาจากชิปที่นำเข้ามายังสิงคโปร์จริง ๆ เนื่องจากเกาะแห่งนี้ทำหน้าที่เป็นศูนย์กลางสำหรับบริษัทในเอเชียหลายแห่งในการสั่งซื้อและจัดส่งไปยังที่อื่น
นับตั้งแต่ปี 2022 เมื่อสหรัฐฯ จำกัดการส่งออกเซมิคอนดักเตอร์ขั้นสูงของอเมริกาไปยังจีน หรือการเข้าซื้อกิจการโดยบริษัทจีน เจ้าหน้าที่สหรัฐฯ ก็มีความกังวลว่าประเทศอื่น ๆ เช่น สิงคโปร์ อาจถูกบริษัทจีนใช้เป็นช่องทางในการเข้าถึงชิปเหล่านั้น
เมกะสปีดเป็นตัวอย่างหนึ่งในเรื่องนี้
บริษัทนี้กลายเป็นผู้ซื้อชิปของเอ็นวิเดียรายใหญ่ที่สุดในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ และถูกสงสัยว่าได้เปิดช่องทางลับให้บริษัทจีนเข้าถึงชิปเหล่านี้ผ่านศูนย์ข้อมูลของเมกะสปีดในมาเลเซีย อินโดนีเซีย และไทย
แม้ว่าสิงคโปร์จะไม่ได้ห้ามการถ่ายโอนชิปเอไอขั้นสูงไปยังบริษัทในต่างประเทศ แต่การกระทำดังกล่าวอาจเป็นการละเมิดการควบคุมการส่งออกของสหรัฐฯ
สิงคโปร์กล่าวว่า แม้ว่ารัฐบาลจะไม่บังคับใช้ "มาตรการควบคุมการส่งออกฝ่ายเดียวที่กำหนดโดยประเทศอื่น" แต่ก็คาดหวังว่าบริษัททุกแห่งในเขตอำนาจของสิงคโปร์จะเคารพกฎระเบียบดังกล่าว
นครรัฐแห่งนี้ประสบความสำเร็จในระดับหนึ่งในการควบคุมดูแลเรื่องนี้
หลังจากที่สหรัฐฯ แสดงความกังวลว่าบริษัทดีฟซีก (DeepSeek) ซึ่งเป็นบริษัทเอไอของจีน ได้ซื้อชิปจากเอ็นวิเดียผ่านบุคคลที่สามในสิงคโปร์และที่อื่น ๆ ทำให้ทางการสิงคโปร์ตั้งข้อหาบริษัท 4 แห่งและบุคคล 5 คน ซึ่งมีชาวจีนรวมอยู่ด้วย ในข้อหาต่าง ๆ รวมถึงการฉ้อโกง
พวกเขายังพยายามตรวจสอบเมกะสปีด แต่ก็ประสบกับความยากลำบากหลายประการ

ที่มาของภาพ, AFP via Getty Images
ในแถลงการณ์ที่เผยแพร่เมื่อวันพฤหัสบดี (12 พ.ย.) รัฐบาลสิงคโปร์ระบุว่านับตั้งแต่เดือน ก.พ. 2025 รัฐบาลได้ตรวจสอบว่าบริษัทเมกะสปีดและบริษัทอื่น ๆ ได้แจ้งข้อมูลอันเป็นเท็จเกี่ยวกับเซิร์ฟเวอร์ข้อมูล (data servers) ที่ซื้อและส่งออกผ่านสิงคโปร์หรือไม่
บริษัทเหล่านั้นระบุว่าอุปกรณ์ดังกล่าวจะถูกส่งไปยังประเทศมาเลเซียที่อยู่ใกล้เคียง แต่ทางการสิงคโปร์สงสัยว่าปลายทางสุดท้ายของอุปกรณ์อาจอยู่ที่อื่น
สิงคโปร์กล่าวว่าได้ขอความช่วยเหลือจากทางการสหรัฐฯ หลายครั้งเพื่อขอข้อมูลเพิ่มเติมจากหนึ่งในบริษัทที่ถูกสอบสวน คือ บริษัทซูเปอร์ไมโคร (Supermicro) ซึ่งเป็นบริษัทในสหรัฐฯ ที่บีบีซีเข้าใจว่าเป็นผู้จัดหาเซิร์ฟเวอร์คอมพิวเตอร์ให้กับเมกะสปีด
แต่ "แม้จะมีการร้องขอซ้ำแล้วซ้ำเล่า สิงคโปร์ก็ยังได้รับข้อมูลหรือความช่วยเหลืออย่างจำกัด" แถลงการณ์ระบุ ทั้งนี้ บีบีซีได้ขอความเห็นจากกระทรวงการต่างประเทศสหรัฐฯ แล้ว
ทางการสิงคโปร์กล่าวว่า พวกเขาได้สอบสวนอลิซ หวง ด้วยเช่นกัน ไม่ใช่ในข้อหาจารกรรม แต่เป็นเหตุเกี่ยวกับว่าเธออาจมีส่วนเกี่ยวข้องกับการฉ้อโกงที่บริษัทเมกะสปีดตกเป็นผู้ต้องสงสัย
ในที่สุดพวกเขาก็พบว่ามี "หลักฐานไม่เพียงพอ" ที่จะพิสูจน์ความผิด และอนุญาตให้เธอออกจากสิงคโปร์ในเดือน ก.พ. ที่ผ่านมา หลังจากที่ยึดหนังสือเดินทางของเธอไว้หลายเดือน
นับตั้งแต่เริ่มการสอบสวนเมื่อเกือบสองปีที่แล้ว สิงคโปร์ยังไม่ได้ตั้งข้อหาใด ๆ ต่อเมกะสปีด หรือบริษัทและบุคคลใด ๆ ที่เกี่ยวข้องกับคดีนี้
สิงคโปร์และสหรัฐอเมริกายังคงสอบสวนเรื่องเกี่ยวกับบริษัทเมกะสปีดอยู่
หนังสือพิมพ์นิวยอร์กไทมส์ (the New York Times) รายงานว่าในปี 2024 เจ้าหน้าที่สหรัฐฯ ได้เดินทางไปเยี่ยมชมศูนย์ข้อมูลของบริษัทเมกะสปีดในมาเลเซีย และพบว่าเทคโนโลยีของเอ็นวิเดียยังคงเก็บอยู่ในกล่อง ทำให้เกิดความกังวลว่าเมกะสปีดอาจกำลังส่งออกชิปคุณภาพสูงไปยังที่อื่น
ปีที่แล้วบริษัทเมกะสปีดดูเหมือนจะนำเข้าชิปมากกว่าที่เอ็นวิเดียสามารถชี้แจงได้ถึง 50,000 ชิ้น ตามรายงานของสำนักข่าวบลูมเบิร์ก (Bloomberg) ต่อมาเอ็นวิเดียได้ปรับตัวเลขของตนเองหลังจากไปตรวจสอบคลังสินค้าเพิ่มเติม
บริษัทเมกะสปีดยืนยันว่าได้ดำเนินการอย่างถูกต้องตามกฎหมายเสมอมา และการตรวจสอบก่อนหน้านี้โดยหน่วยงานที่เกี่ยวข้องไม่พบหลักฐานการกระทำที่ผิดกฎหมายใด ๆ
เมื่อวันพฤหัสบดีที่ผ่านมา เมกะสปีดกล่าวว่า "ยินดีรับการตรวจสอบที่เหมาะสมจากภาครัฐ" และ "มุ่งมั่นที่จะทำงานร่วมกับรัฐบาลสหรัฐฯ อย่างสร้างสรรค์และโปร่งใส"
ทางด้านจีนปฏิเสธข้อกล่าวหามานานแล้วว่าบริษัทและสถาบันต่าง ๆ ของจีนได้จัดหาชิปคุณภาพสูงจากสหรัฐฯ อย่างผิดกฎหมาย

ที่มาของภาพ, Reuters
เรื่องราวการเข้ามาของเมกะสปีดและอลิซ หวง ในสิงคโปร์ ชี้ให้เห็นถึงจุดอ่อนอื่น ๆ ที่เกิดจากนโยบายเปิดกว้างของประเทศนี้
ในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา สิงคโปร์ได้กลายเป็นจุดหมายปลายทางสำคัญของบริษัทจีน โดยบริษัทเทคโนโลยีอย่างติ๊กตอก (TikTok) และบริษัทปัญญาประดิษฐ์มานัส (Manus) ได้เลือกสิงคโปร์เป็นสำนักงานใหญ่ระดับโลก ซึ่งนอกจากความสะดวกในการทำธุรกิจแล้ว ประชากรส่วนใหญ่ยังเป็นชาวจีนและมองจีนในแง่ดีเป็นส่วนใหญ่
วินสตัน หม่า อาจารย์พิเศษประจำคณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยนิวยอร์ก กล่าวว่าสำหรับบริษัทจีน สิงคโปร์เป็นฐานที่ตั้งใกล้กับแผ่นดินใหญ่และเป็น "ที่อยู่อันเป็นกลาง" ซึ่งลูกค้าและนักลงทุนทั่วโลกยอมรับ
แต่นักวิจารณ์กล่าวว่าสิ่งนี้ได้ก่อให้เกิด "การฟอกด้วยภาพลักษณ์สิงคโปร์" ซึ่งบริษัทจีนใช้ภาพลักษณ์ที่ดีของสิงคโปร์เพื่อปกปิดที่มา ลดความสงสัย และแม้กระทั่งปกปิดกิจกรรมที่น่าสงสัย
กลุ่มวิเคราะห์ความปลอดภัย C4ADS ซึ่งตั้งอยู่ในกรุงวอชิงตัน เปิดเผยกับบีบีซีว่า พวกเขาประเมินว่าการจัดตั้งบริษัทเมกะสปีดของอลิซ หวง เข้ากรณีดังว่า
จากการตรวจสอบข้อมูลบริษัทในจีน ฮ่องกง และสิงคโปร์โดย บีบีซีพบว่าในปี 2019 อลิซ หวงได้ขายบริษัทเกมและบริษัทย่อยให้กับบริษัทเกมสัญชาติจีนที่ชื่อว่า 7Road
ในเดือน มี.ค. 2023 บริษัทในเครือ 7Road ในสิงคโปร์ได้แต่งตั้ง อลิซ หวง เป็นกรรมการบริหาร และในวันถัดมา บริษัทได้เปลี่ยนชื่อเป็นเมกะสปีด
อลิซ หวง ดำรงตำแหน่งผู้บริหารเป็นเวลา 8 เดือนก่อนที่จะโอนบริษัทให้กับชายชาวสิงคโปร์คนหนึ่ง
ในช่วงเวลานั้น เมกะสปีดได้ผ่าน "ช่วงเวลาวิกฤตของการปรับโครงสร้างองค์กรและการขยายธุรกิจในระดับภูมิภาค" และความสัมพันธ์ทางธุรกิจของเธอก่อให้เกิดคำถามว่า "อัตลักษณ์ความเป็นสิงคโปร์ของเมกะสปีดนั้นเป็นของแท้หรือถูกควบคุมโดยจีนอย่างแท้จริง" ตามรายงานของ C4ADS
แม้หลังจากที่เธอโอนกิจการของเมกะสปีดไปแล้ว C4ADS ก็ยังประเมินว่าเธอยังคง "ควบคุมบริษัทได้ในทางปฏิบัติ" โดยพิจารณาจากความเชื่อมโยงของเธอกับเมกะสปีดผ่านบริษัทอื่น รวมถึงโพสต์ในแพลตฟอร์มลิงก์อิน (LinkedIn) ที่เธอยังคงระบุตัวเองว่าเป็น "ประธาน" ของเมกะสปีดในการประชุมต่าง ๆ
ด้านบริษัทเมกะสปีดยังไม่ได้ตอบคำถามของบีบีซีว่า บริษัทเชื่อมโยงกับอลิซ หวง กับประเทศจีนและรัฐบาลจีนหรือไม่

ที่มาของภาพ, Reuters
ทั้งหมดนี้ยิ่งตอกย้ำภาวะกลืนไม่เข้าคายไม่ออกที่สิงคโปร์กำลังเผชิญอยู่
"สิงคโปร์สามารถรักษาผลประโยชน์จากความสัมพันธ์อันดีเยี่ยมกับทั้งสหรัฐอเมริกาและจีนมาเป็นเวลานาน" ดีแลน โลห์ อาจารย์ประจำภาควิชารัฐศาสตร์และการศึกษาระหว่างประเทศ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีนันยาง กล่าว
สิงคโปร์วางตัวเป็นกลางระหว่างสองมหาอำนาจมานานแล้ว นายกรัฐมนตรีลอว์เรนซ์ หว่อง ยืนยันว่าประเทศของเขาไม่ได้เข้าข้างจีนหรืออเมริกา แต่ "เข้าข้างสิงคโปร์"
แต่โลห์กล่าวว่า การรักษาสมดุลนี้ "ได้กลายเป็นเรื่องยากที่จะจัดการและบางครั้งก็ค่อนข้างตึงเครียด" จากข้อพิพาทระหว่างสหรัฐฯ และจีนเกี่ยวกับชิป
นักวิเคราะห์ระบุว่า กรณีของโครงการเมกะสปีดจะทำให้สิงคโปร์ต้องเผชิญกับสถานการณ์ที่ยากลำบากยิ่งขึ้นไปอีก
ชอง จา เอียน นักรัฐศาสตร์ชาวสิงคโปร์และนักวิชาการประจำนอกวิทยาเขตของสถาบันคาร์เนกีจีน (Carnegie China) กล่าวว่า ปักกิ่งอาจตั้งคำถามว่าเหตุใดสิงคโปร์จึงตรวจสอบประเด็นที่เกี่ยวข้องกับข้อจำกัดของสหรัฐฯ และสิงคโปร์กำลังเข้าข้างผลประโยชน์ของสหรัฐฯ หรือไม่
เขากล่าวว่า รัฐบาลสหรัฐอาจตีความแถลงการณ์ล่าสุดของสิงคโปร์ว่าเป็นการ "โยนความผิด" ให้กับสหรัฐฯ ซึ่งอาจนำไปสู่การตอบโต้จากทำเนียบขาวได้
"สิงคโปร์มีนโยบายที่จะไม่เข้าข้างฝ่ายใดฝ่ายหนึ่ง แต่การไม่เลือกข้างนั้น ทำให้พวกเขามีความเสี่ยงที่จะถูกมองว่ามีส่วนร่วมในวาระของฝ่ายใดฝ่ายหนึ่ง" เขากล่าว
แต่เบนจามิน โฮ ผู้ช่วยศาสตราจารย์และผู้เชี่ยวชาญด้านจีนจากวิทยาลัยการระหว่างประเทศศึกษา เอส. ราชารัตนัม (S. Rajaratnam School of International Studies - RSIS) ในสิงคโปร์ ตั้งข้อสังเกตว่า "นี่ไม่ใช่ครั้งแรกหรือครั้งสุดท้ายที่สิงคโปร์จะตกอยู่ท่ามกลางความขัดแย้งระหว่างสหรัฐฯ และจีน"
"นี่คือราคาที่ระบบเศรษฐกิจแบบเปิดต้องเผชิญ คุณจะตกอยู่ตรงกลางเมื่อสถานการณ์เลวร้ายลง"
รายงานเพิ่มเติมโดย แจ็ค เลา จากหน่วยข่าวจีนประจำประเทศของบีบีซี






























