Trump ogłosił Gabinet Owalny Białego Domu pomnikiem narodowym

Źródło zdjęcia, EPA
- Autor, Max Matza
- Data publikacji
- Czas czytania: 4 min
Prezydent USA Donald Trump podpisał rozporządzenie, które - jak twierdzi -uniemożliwi jego następcom wprowadzanie znaczących zmian w Gabinecie Owalnym Białego Domu.
Dokument ogłasza oficjalne miejsce pracy prezydenta - którego wygląd zmienił się wyraźnie za rządów samego Trumpa - pomnikiem narodowym.
„Uczynimy z niego pomnik narodowy i nie pozwolimy, by ktokolwiek go tknął, zniszczył, by głupi ludzie zburzyli go, by zbudować na jego miejscu coś o nieco innym kształcie," powiedział Trump reporterom w czwartek.
Rozporządzenie nie zabrania przyszłym prezydentom zmiany wystroju słynnej sali.
W dokumencie stwierdzono, że nie „ogranicza on uprawnień prezydenta do zmiany wystroju pomnika, doboru wyposażenia ani dokonywania zwykłych zmian operacyjnych i związanych z bezpieczeństwem, które nie naruszają istotnie zabytkowej struktury pomnika lub jego architektonicznego charakteru".
Choć amerykańska głowa państwa może dokonywać w Białym Domu pewnych zmian, realizacja większych projektów wymaga zgody Kongresu.
Trump podpisał rozporządzenie kilka miesięcy po wyburzeniu całego wschodniego skrzydła kompleksu. Projekt napotkał już problemy prawne.
Choć nie został ratyfikowany przez Kongres, prace są kontynuowane: administracja Trumpa ma zamiar postawić na miejscu wschodniego skrzydła nową salę balową.
„Lubimy Gabinet Owalny. Jest symbolem, jak sam Biały Dom. To symbol naszego kraju i jego wielkości," powiedział Trump. Twierdził, że światowi przywódcy, którzy odwiedzali go w ostatnich miesiącach, chwalili wprowadzone przez niego zmiany.
Dodał, że Gabinet Owalny i reszta Białego Domu wymagały wcześniej remontu. Opisał je jako „poważnie uszkodzone”, wymieniając jako przykłady wybite okna, popękane ściany i potłuczone posadzki.
Wiele z zauważalnych zmian wprowadzonych przez Trumpa miało jednak kosmetyczny charakter. Przed Gabinetem Owalnym zamocowano duży złoty napis z nazwą pomieszczenia. Wybrukowano też Ogród Różany i wybudowano nowe lądowisko dla helikopterów.
Trump powiedział, że dzięki nowemu rozporządzeniu „nikomu nie uda się nigdy zniszczyć tego niesamowitego miejsca”.

Źródło zdjęcia, Getty Images

Źródło zdjęcia, Getty Images

Źródło zdjęcia, Getty Images
Nie jest jasne, czy przyszły prezydent będzie mógł cofnąć rozporządzenie Trumpa ani czy można zakwestionować je na drodze prawnej.
Większość prezydenckich rozporządzeń może zostać uchylona: sam Trump zmienił w 2017 roku decyzje dotyczące dwóch pomników narodowych w stanie Utah.
Jeszcze nigdy nie podjęto jednak próby cofnięcia statusu pomnika narodowego na drodze sądowej.
Kompleks Białego Domu został wcześniej uznany za Narodowy Pomnik Historii, co ma zapobiegać nagłym przebudowom i innym zmianom.
Na mocy rozporządzenia Trumpa Gabinetem Owalnym ma opiekować się amerykańska Służba Parków Narodowych. Ma za obowiązek ochronę „jego zabytkowego charakteru, integralności architektonicznej i związku z prezydenturą”.
Dokument wspomina o dotychczasowym prawnym statusie Białego Domu. Stwierdza jednak, że Gabinet Owalny „zasługuje na szczególne uznanie i ochronę jako odrębny zabytek o narodowym znaczeniu".
Kongres wprowadził wyjątek od ustawy o ochronie dziedzictwa narodowego, by umożliwić prezydentom wprowadzanie w Białym Domu niezbędnych zmian. Obecny Gabinet Owalny został utworzony przez prezydenta Franklina D. Roosevelta na początku lat 30. XX wieku.
Greg Werkheiser - prawnik ze specjalizującej się w ochronie zabytków kancelarii Cultural Heritage Partners - mówi, że wszelkie tymczasowe zmiany, w tym wymiana mebli i zmiany wystroju, „zależą wyłącznie od decyzji prezydenta”.
„Jeśli [prezydenci] nie niszczą znajdujących się tam na stałe dzieł sztuki i architektury, mogą robić, co chcą," powiedział w rozmowie z BBC.

Źródło zdjęcia, AFP via Getty Images

Źródło zdjęcia, Getty Images
Według Werkheisera administracja Trumpa podchodziła lekceważąco do innych zabytków Waszyngtonu i próbowała podważyć przepisy o ich ochronie poprzez pozwy sądowe.
Prawnik nazwał rozporządzenie Trumpa aktem „hipokryzji”. Zwrócił przy tym uwagę na kontrowersyjne projekty budowlane forsowane przez Trumpa - w tym plany budowy w Waszyngtonie nowego łuku triumfalnego. Ich realizację wstrzymał tymczasowo nakaz sędziego federalnego.
„Z jednej strony [Trump] mówi o tym, jak ważne jest zachowanie Gabinetu Owalnego - co z prawnego punktu widzenia jest bez znaczenia, bo [prezydent] nie może tego zrobić. Z drugiej strony ma całkowicie za nic prawo, dzięki któremu możliwe jest zachowanie innych zabytków," mówi Werkheiser.
Przy tłumaczeniu tego artykułu, który oryginalnie był napisany w języku angielskim, użyto narzędzi AI. Dziennikarz BBC sprawdził tłumaczenie przed publikacją. Więcej o tym, jak używamy AI.
Edycja: Joanna Kozłowska








