Pięć krajów UE zapowiada ośrodek deportacyjny dla migrantów w Rwandzie

Widok z lotu ptaka na łódź wypełnioną ludźmi w pomarańczowych kamizelkach ratunkowych. Łódź unosi się na zielonkawej morskiej wodzie.
    • Autor, Olivia Ireland
    • Autor, Bethany Bell
    • Relacja z, Wiedeń
  • Data publikacji
  • Czas czytania: 3 min

Pięć krajów UE ma otworzyć w przyszłym roku ośrodek deportacyjny dla migrantów w Rwandzie, w środkowej Afryce. To część strategii mającej umożliwić deportację większej liczby osób, którym odmówiono azylu.

Rządy Holandii i Danii oświadczyły, że wraz z władzami Niemiec, Austrii i Grecji otworzą w 2027 roku „centrum powrotowe” gotowe do przyjmowania osób podlegających deportacji.

Rząd Holandii dodał, że program da władzom alternatywę w przypadkach, gdy migrantów nie można odesłać do kraju pochodzenia.

Przedstawiciele Danii i Holandii poinformowali, że deportowani będą mieli możliwość zintegrowania się ze społeczeństwem Rwandy lub powrotu do ojczyzn.

Deportacji do Rwandy mają podlegać osoby, które wyczerpały prawne możliwości ubiegania się o azyl w Europie.

Inaczej było w przypadku anulowanej umowy między Wielka Brytanią a Rwandą, która przewidywała wysyłanie migrantów do Afryki na czas rozpatrywania ich wniosków. Umowa nie weszła w życie wskutek problemów prawnych; w 2024 roku wycofał się z niej nowy brytyjski rząd Partii Pracy.

Biuro brytyjskiego premiera nie wyklucza, że Londyn przyłączy się do europejskiego programu. Stwierdziło, że brytyjskie władze będą „z zainteresowaniem” przyglądać się jego wdrażaniu.

Plan skrytykował natomiast premier Hiszpanii Pedro Sánchez.

„Nie widzę w tym żadnej przyszłości ani człowieczeństwa. To nie jest rozwiązanie," powiedział Sanchez hiszpańskiej stacji telewizyjnej Telecinco. Jego słowa cytuje agencja AFP.

Pięć państw, które deklarują udział w programie, twierdzą, że jest on zgodny z prawem unijnym i międzynarodowym. Obrońcy praw człowieka uważają jednak, że może naruszać prawa migrantów.

Umowa jest następstwem niedawnej reformy UE, która umożliwia tworzenie centrów deportacyjnych poza terenem wspólnoty.

W poniedziałek - podczas konferencji prasowej w Wiedniu, w której brali też udział przedstawiciele pozostałych państw - kanclerz Austrii Christian Stocker powiedział, że plan ma odciążyć europejskie systemy azylowe i powstrzymać handlarzy ludźmi, którzy wysyłają migrantów w śmiertelnie niebezpieczne podróże przez Morze Śródziemne.

Rząd Holandii oświadczył, że w ramach pierwszej fazy porozumienia pięć krajów „będzie odsyłać wyłącznie samotnych mężczyzn”. Dodał, że Holandia „skupi się na osobach z krajów pochodzenia leżących w tym samym regionie co Rwanda”.

Po przybyciu do Rwandy migranci będą mieć możliwość integracji z miejscowym społeczeństwem. Mają otrzymać prawo pobytu, pracy oraz korzystania z systemu edukacji, opieki zdrowotnej i pomocy prawnej.

W wielu krajach UE zbliżają się wybory. Rządzący starają się wykazać, że są w stanie kontrolować migrację.

Obawy Europejczyków o bezpieczeństwo i stan gospodarki - a także rozczarowanie partiami rządzącymi - odbijają się na ich postawach wobec migrantów i osób ubiegających się o azyl.

Clementine de Montjoye - starsza badaczka ds. Afryki w organizacji praw człowieka Human Rights Watch - twiedzi, że wybór Rwandy budzi wątpliwości. Przekonuje, że kraj ma „udokumentowaną historię represji wobec opozycji, bezprawnych zatrzymań i złego traktowania w aresztach” oraz wspierania zbrojnych rebeliantów w sąsiedniej Demokratycznej Republice Konga.

Niezależna Agencja Praw Podstawowych UE oświadczyła, że każdy kraj trzeci, w którym może zostać utworzony ośrodek deportacyjny, powinien „przestrzegać praw podstawowych” - w tym przepisów zabraniających odsyłania migrantów do krajów, gdzie grozi im poważne ryzyko prześladowań.

Agencja dodała, że do zagranicznych ośrodków nie należy odsyłać dzieci bez opieki. Jak twierdzi rząd Holandii, pięć krajów UE nie planuje robić tego w najbliższej ani dalszej przyszłości.

Według Europejskiej Agencji Straży Granicznej i Przybrzeżnej w pierwszych 10 miesiącach 2026 r. odnotowano niemal 110 tys. nielegalnych przekroczeń granicy Unii. Oznacza to spadek o 29% w porównaniu z rokiem poprzednim.

W październiku odnotowano około 18,1 tys. przekroczeń unijnej granicy. Stanowi spadek o około 6% w porównaniu z październikiem 2025 r., ale wzrost o 22% w porównaniu z wrześniem - „głównie wskutek gwałtownego wzrostu liczby przybyszy na trasie z Afryki Zachodniej na Wyspy Kanaryjskie”.

Przy tłumaczeniu tego artykułu, który oryginalnie był napisany w języku angielskim, użyto narzędzi AI. Dziennikarz BBC sprawdził tłumaczenie przed publikacją. Więcej o tym, jak używamy AI.

Edycja: Joanna Kozłowska