روسیه چگونه می‌کوشد چهره‌ای مرفه و پیشرفته از کره شمالی نشان دهد؟

شبکه دولتی رادیو و تلویزیون روسیه، مستندی را با همکاری رسانه «رادیو کره» مستقر در روسیه پخش کرد که کره شمالی را کشوری با اقتصادی رو به رشد، خدمات اجتماعی گسترده و بخش تولیدی در حال توسعه به تصویر می‌کشد.

این مستند که سه روز پس از دومین سالگرد عملیات اوکراین در منطقه کورسک روسیه پخش شد، از حمایت نظامی کره شمالی از روسیه در مقابله با این عملیات تمجید کرد و پیونگ‌یانگ را تنها متحد رسمی مسکو در میدان نبرد معرفی کرد.

در این مستند، همکاری نظامی روسیه و کره شمالی به عنوان نمادی از «شراکت راهبردی» میان دو کشور به تصویر کشیده شده و بر نقش پیونگ‌یانگ در حمایت از مواضع مسکو تاکید شده است.

با وجود توجه رسانه‌های دولتی روسیه به این برنامه، مستند یادشده در میان بسیاری از تحلیلگران و مفسران برجسته بازتاب گسترده‌ای نداشته است.

با این حال، یک رسانه مخالف کرملین با تمسخر کیفیت پایین تولید این مستند، آن را تلاشی ناموفق برای نمایش کره شمالی به عنوان یک الگوی موفق اقتصادی و اجتماعی توصیف کرد.

شبکه «روسیه ۲۴» مستندی بلند با عنوان «معجزه کره؛ کره شمالی چگونه در سایه تحریم‌های غرب در حال پیشرفت است» پخش کرد. این مستند، سفر میخائیل پوپوف، روزنامه‌نگار روس، به پیونگ‌یانگ را به تصویر کشیده است.

میخائیل پوپوف می‌گوید می‌خواهد این تصور رایج را به چالش بکشد که مردم کره شمالی با کمبود شدید غذا دست‌وپنجه نرم می‌کنند.

او در این سفر همراه آندری شین، سردبیر «رادیو کره» مستقر در روسیه، است؛ کسی که می‌گوید دریافت مجوز فیلم‌برداری در این کشور حدود ۱۶ ماه طول کشیده است.

در ابتدای ورود به پیونگ‌یانگ، مستند به نبود دسترسی به اینترنت اشاره می‌کند. اما به جای آن‌که این موضوع را محدودیت نشان دهد، آن را نوعی آسودگی توصیف می‌کند.

آندری شین می‌گوید: «وقتی به پیونگ‌یانگ می‌رسی، روی تلفن همراهت اینترنت وجود ندارد و نخستین احساسی که پیدا می‌کنم، احساس رهایی از اینترنت است.»

در حالی که دسترسی به اینترنت در این مستند محدود توصیف می‌شود، وضعیت برق در پایتخت کره شمالی مطلوب به تصویر کشیده شده است.

میخائیل پوپوف روی تصاویری هوایی از پیونگ‌یانگ در شب می‌گوید: «این تصاویر ساخته رایانه نیستند و با هوش مصنوعی هم تولید نشده‌اند. پیونگ‌یانگ شب‌ها واقعاً این‌گونه می‌درخشد؛ برخلاف ادعاهای رسانه‌های غربی که می‌گویند پس از ساعت ۱۰ شب، پایتخت کره شمالی به حفره‌ای تاریک و بدون برق تبدیل می‌شود.»

با وجود آن‌که مستند به عنوان روایتی از پیونگ‌یانگ امروز معرفی شده، بخش عمده آن بر رهبران کره شمالی تمرکز دارد. این برنامه از میراث کیم ایل سونگ و کیم جونگ ایل تمجید می‌کند و کیم جونگ اون، رهبر کنونی این کشور، را عامل دگرگونی پایتخت از طریق پروژه‌های مدرن عمرانی می‌داند.

مستند همچنین بر آنچه کیفیت بالای خدمات دولتی برای شهروندان توصیف می‌کند، تاکید دارد. در این برنامه گفته می‌شود خدمات درمانی و برنامه‌های ورزشی، به‌ویژه تکواندو، رایگان هستند و اقتصاد کشور با وجود تحریم‌های بین‌المللی در حال رشد است.

میخائیل پوپوف می‌گوید: «همزمان با ساخت جاده‌ها و مجتمع‌های مسکونی جدید، اقتصاد کره شمالی نیز در حال رشد است. رشد چهار درصدی در سال ۲۰۲۵؛ بالاترین رقم از سال ۲۰۱۶ تاکنون.»

برای نمایش توانمندی صنایع داخلی، مستند به کارخانه‌ای سر می‌زند که کیف مدرسه تولید می‌کند.

مدیر کارخانه می‌گوید: «از نظر کیفیت، این کیف‌ها از نمونه‌های خارجی بهتر هستند.»

احترام به حمایت نظامی کره شمالی از روسیه

این مستند سه روز پس از دومین سالگرد عملیات نظامی اوکراین در منطقه کورسک روسیه پخش شد؛ عملیاتی که در جریان آن، نیروهای کره شمالی در کنار نیروهای روسیه جنگیدند. نقش این نیروها از همان دقایق نخست مستند به‌طور برجسته مورد توجه قرار گرفت.

میخائیل پوپوف پس از اشاره به «پیمان مشارکت راهبردی جامع» که در جریان سفر ولادیمیر پوتین به پیونگ‌یانگ در سال ۲۰۲۴ میان دو کشور امضا شد، می‌گوید: «کره شمالی شش هزار نیروی نظامی به روسیه اعزام کرد. آن‌ها برای دفاع از میهن، میهن ما، جنگیدند و ما با هم به پیروزی رسیدیم و نازی‌های اوکراینی را از خاک روسیه بیرون راندیم.»

او در ادامه، کره شمالی را «تنها کشوری در جهان که به‌طور رسمی در میدان نبرد از روسیه حمایت کرد» توصیف می‌کند.

اگرچه این برنامه به عنوان بخش نخست یک مجموعه مستند معرفی شده است، اما تاکنون هیچ تاریخی برای پخش قسمت دوم یا جزئیات بیشتری درباره ادامه آن منتشر نشده است.

رسانه مخالف کرملین: مستندی کم‌رمق و غیرقانع‌کننده

این مستند در فضای مجازی و میان مفسران شناخته‌شده بازتاب چندانی نداشت. یکی از معدود واکنش‌ها از سوی وب‌سایت خبری «توچکا» منتشر شد؛ رسانه‌ای که توسط روزنامه‌نگاران رسانه مخالف کرملین «موژم اوبیاسنیت» اداره می‌شود.

«توچکا» در نقد این مستند، هم کیفیت تولید آن و هم تصویری را که از زندگی در کره شمالی ارائه می‌کند، زیر سؤال برد.

این رسانه نوشت: «میخائیل پوپوف برای اثبات رفاه و شکوفایی کشور، به رستوران هتلی اشاره می‌کند که گروه فیلم‌برداری شبکه دولتی روسیه در آن اقامت داشته‌اند. با این حال، به جز خود پوپوف و کارکنان هتل، فرد دیگری در تصاویر دیده نمی‌شود. کیفیت تصاویر نیز صریحاً ضعیف است؛ انگار با یک تلفن همراه متعلق به سال ۲۰۱۰ فیلم‌برداری شده‌اند.»

«توچکا» همچنین به نحوه نمایش زندگی روزمره در کره شمالی انتقاد کرد.

این رسانه نوشت: «شبکه دولتی روسیه تصاویری از بازدید شهروندان کره شمالی از خانه محل تولد کیم ایل سونگ پخش می‌کند. آن‌ها لباس‌هایی کهنه و فرسوده بر تن دارند؛ موضوعی که حتی با تمجیدهای پوپوف از کره شمالی نیز به‌سختی پنهان می‌شود. هیچ گفت‌وگویی با مردم مقابل دوربین انجام نمی‌شود و همه‌چیز مطابق سناریویی از پیش طراحی‌شده پیش می‌رود که مقام‌های کره شمالی آن را تنظیم کرده‌اند.»