جدال اسرائیل و ترکیه بر سر سوریه؛ کاتس: اردوغان وارد ماجراجویی خطرناکی شده است

اسرائیل کاتس،‌ وزیر دفاع اسرائیل، رجب طیب اردوغان، رئیس‌جمهور ترکیه، را متهم کرد که کشورش را وارد «ماجراجویی‌های خطرناک در سوریه» می‌کند. این اظهارات پس از آن مطرح شد که اسرائیل به‌طور ضمنی پذیرفت که در اوایل هفته به یک پایگاه هوایی در شمال سوریه حمله کرده است.

اسرائیل کاتس در شبکه اجتماعی ایکس و به دو زبان عبری و ترکی نوشت: «اسرائیل اجازه نخواهد داد هیچ طرفی امنیت آن را تهدید کند.»

او در ادامه گفت: «بهتر است اردوغان به جای این که عزم اسرائیل برای دفاع از خود را آزمایش کند، همچنان در پارلمان ترکیه سخنرانی‌های توخالی و غیرواقع‌بینانه علیه اسرائیل ایراد کند.»

جنگنده‌های اسرائیلی سه شنبه (۲۷ مرداد/۱۸ اوت) پایگاه هوایی ابوظهور در شمال سوریه را که فاصله چندانی با مرز ترکیه ندارد، بمباران کردند.

بنیامین نتانیاهو، نخست وزیر پس از آن گفت که ترکیه به دنبال ایجاد حضور نظامی در این پایگاه بوده و پس از آنکه آنکارا به هشدارهای اسرائیل توجه نکرد، «ما کاری کردیم که پیام را واضح‌تر درک کنند.»

در مقابل، اسعد شیبانی، وزیر خارجه سوریه، گفت برای اسرائیل روشن کرده است که هیچ برنامه‌ای برای ایجاد پایگاه نظامی ترکیه در این محل وجود ندارد و این پایگاه در حال بازسازی بوده تا نیروی هوایی سوریه از آن استفاده کند.

آقای شیبانی دیروز در گفت‌وگویی با آکسیوس گفت: «هیچ قصدی برای ایجاد پایگاه ترکیه در آنجا وجود نداشت و قرار نبود نیروهای ترکیه در این محل مستقر شوند و حضوری دائمی داشته باشند.»

او گفت که افسران نظامی ترکیه در چارچوب آموزش و همکاری‌های گسترده‌تر نظامی، از این پایگاه بازدید کرده‌اند و افزود این محل عمدتاً خالی بوده و هنوز عملیاتی نشده است.

به گفته وزیر خارجه سوریه،‌ اسرائیل هیچ توجیه قانونی و قابل قبولی برای بمباران این پایگاه نداشته است.

او همچنین گفت سوریه همچنان آماده مذاکره با اسرائیل برای کاهش تنش‌هاست و دو طرف در جریان یک سال مذاکرات با میانجی‌گری آمریکا، پیشرفت قابل‌توجهی در زمینه توافق امنیتی داشتند، اما اسرائیل بعداً از تعهدات خود عقب‌نشینی کرد و این توافق هرگز اجرا نشد.

آقای شیبانی تأکید کرد هرگونه توافق در آینده باید نگرانی‌های امنیتی هر دو طرف را در نظر بگیرد و به حاکمیت سوریه احترام بگذارد. او هشدار داد که ادامه عملیات نظامی اسرائیل، بی‌ثباتی در منطقه را افزایش خواهد داد.

حملات روز سه‌شنبه در حالی انجام شد که تنش‌های امنیتی میان اسرائیل و ترکیه بر سر سوریه تشدید شده و لحن اظهارات دو کشور علیه یکدیگر نیز تندتر شده است؛ سوریه کشوری است که نیروهای نظامی هر دو کشور در آن فعالیت دارند.

تام باراک، فرستاده ویژه رئیس‌جمهور آمریکا در امور سوریه و عراق، پس از حملات روز سه‌شنبه به رویترز گفت واشنگتن در تلاش است سازوکاری برای جلوگیری از درگیری میان اسرائیل، ترکیه و سوریه ایجاد کند.

واکنش ترکیه به ادعاهای اسرائیل

ترکیه که دومین ارتش بزرگ ناتو را در اختیار دارد و به یکی از متحدان اصلی احمد شرع، رئیس‌جمهور سوریه، تبدیل شده است، اسرائیل را متهم می‌کند که تلاش دارد سوریه را بی‌ثبات و دولت جدید این کشور را تضعیف کند.

آنکارا بارها خواستار فشار و اقدامات بین‌المللی علیه اسرائیل برای احترام به تمامیت ارضی سوریه شده است.

ترکیه حضور نیروهای نظامی خود در پایگاه هوایی ابوظهور را رد کرد و گفت که به حمایت «قاطعانه» از حاکمیت سوریه ادامه خواهد داد.

یک مقام وزارت دفاع ترکیه در گفت‌وگو با خبرنگاران گفت: «تأکید می‌کنیم که پیش از حمله اسرائیل به این پایگاه سوریه یا در جریان این حمله، هیچ هیئت نظامی از این کشور در این پایگاه حضور نداشته است.»

او همچنین گفت که نباید اجازه داد این تصور شکل بگیرد که مداخلات نظامی اسرائیل علیه کشورهای همسایه، اقدامی عادی و قابل قبول است.

به گفته این مقام وزارت دفاع ترکیه ضروری است جامعه بین‌المللی اقدامات ملموس‌تر و مؤثرتری را در برابر اقدامات تهدید کننده اسرائیل برای صلح و ثبات منطقه اتخاذ کند.

رجب طیب اردوغان از زمان حمله بی‌سابقه حماس در ۷ اکتبر ۲۰۲۳، منتقد سرسخت عملیات تلافی‌جویانه گسترده اسرائیل در غزه بوده است. روابط دو کشور همچنین بر سر اقدام تهاجمی اسرائیل برای متوقف کردن کاروان‌های فعالان از ترکیه که قصد داشتند کمک‌های بشردوستانه به غزه برسانند، بیش از پیش تیره شده است.

آقای اردوغان که به رهبران حماس اجازه داده در ترکیه زندگی کنند، منتقدان زیادی حتی در میان مخالفان آقای نتانیاهو در اسرائیل دارد.

نفتالی بنت، نخست‌وزیرسابق اسرائیل و از چهره‌های مخالف دولت، اوایل امسال بنیامین نتانیاهو را متهم کرده بود که با تمرکز صرف بر ایران، «تهدید جدید ترکیه» را نادیده گرفته است.