پایگاه هوایی ابوظهور؛ تنش اسرائیل و ترکیه بر سر حمله به پایگاه هوایی سوریه

پس از واکنش کم‌سابقه آمریکا به حمله اسرائیل به یک پایگاه هوایی سوریه، ترکیه هم این حمله را محکوم کرد. اسرائیل اما از واکنش مستقیم به این حملات خودداری کرد و سوریه را متهم کرد که اجازه داده نیروهای ترکیه در این پایگاه مستقر شوند. ترکیه اما اظهارات دفتر بنیامین نتانیاهو درباره ایجاد تهدید امنیتی علیه اسرائیل «بی‌اساس» خواند.

تلویزیون دولتی سوریه در گزارشی درباره این حمله گفت سه‌شنبه در هشت حمله هوایی باند فرودگاه ابوظهور و تاسیسات انبار مهمات آن را هدف قرار دادند. گزارشی از خسارت جانی در این حمله منتشر نشده است.

اسرائیل مستقیما درباره مسئولیت این حمله اظهار نظر نکرد، اما سوریه را متهم کرد با صدور مجوز استقرار نیروهای ترکیه در این پایگاه، «در آستانه نقض» توافق امنیتی با اسرائیل قرار داشت.

سوریه و ترکیه اما ارتش اسرائیل را مسئول این حملات معرفی کردند و هشدار دادند که این اقدام می‌تواند به تشدید تنش‌ها در منطقه بیانجامد.

آمریکا هم حملات اسرائیل به فرودگاه نظامی در استان ادلب در شمال‌ غرب سوریه را محکوم کرده است و آن را «تشدید غیرضروری» درگیری‌ها خواند.

وزارت خارجه سوریه پیشتر «اقدام تجاوزکارانه» به پایگاه هوایی در استان ادلب را «غیرقابل توجیه» خوانده و آن را محکوم کرده بود. وزارت خارجه سوریه تاکید کرد که این اقدام امنیت منطقه را به خطر می‌اندازد.

واکنش ترکیه به اظهارات اسرائیل درباره استقرار نیروهای ترکیه در ابوظهور

پس از یک روز سکوت رسمی، دفتر بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل در بیانیه‌ای نوشته است که «اسرائیل و سوریه درباره وضعیت موجود در حوزه امنیتی به توافق رسیده بودند، وضعیتی که سوریه با صدور اجازه استقرار نیروهای ترکیه در یک پایگاه هوایی در نزدیکی حلب، در آستانه نقض آن قرار داشت.»

ترکیه تایید نکرده است که قرار بوده نیروهایش به این پایگاه هوایی در سوریه منتقل شوند. اما این کشور ادعای اسرائیل درباره اینکه حضور نیروهای ترکی موجب ایجاد تهدید برای اسرائیل می‌شده را رد کرد.

اداره ارتباطات ریاست‌جمهوری ترکیه در بیانیه‌ای که خبرگزاری دولتی آناتولی منتشر کرد، نوشت: «ادعاهای بی‌اساس دفتر نخست‌وزیر اسرائیل با هدف مشروعیت بخشیدن به حملات هوایی غیرقانونی اسرائیل علیه حاکمیت و تمامیت ارضی سوریه مطرح شده‌اند.»

پایگاه ابوظهور در ۷۰ کیلومتری مرز ترکیه قرار دارد.

این پایگاه از سال ۲۰۱۳ به بعد دیگر به عنوان پایگاه هوایی نظامی مورد استفاده قرار نگرفته است.

نیروهای مخالف حکومت بشار اسد در دسامبر ۲۰۲۴ و پس از پیشروی برق‌آسا در سراسر سوریه، کنترل این پایگاه را به دست گرفتند.

سوریه در حال بازسازی تاسیسات نظامی است که در جریان عملیات سرنگونی حکومت بشار اسد آسیب دیدند.

دیدبان حقوق بشر سوریه اعلام کرد که این حملات هوایی پس از آن انجام شد که یک هیئت نظامی ترکیه در روزهای اخیر به عنوان بخشی از تلاش‌ها برای بازگشایی این مکان، از آن بازدید کرد.

ارتش ترکیه از زمان سرنگونی بشار اسد، از جمله حامیان حکومت جدید سوریه بوده است. اما اسرائیل همچنان با سوءظن عمیق به هر دو کشور نگاه می‌کند.

ترکیه در بیانیه جدید خود هم تاکید کرد که بر اساس «مبانی مشروع» همکاری با سوریه را ادامه خواهد داد.

اسرائیل از زمان به قدرت رسیدن احمد شرع، حملات هوایی متعددی را در بخش‌هایی از مرکز و جنوب سوریه انجام داده است.

به نظر می‌رسد این حمله اولین حمله‌ای است که از ماه مارس تاکنون تاسیسات دولتی سوریه را هدف قرار داده است. با این حال، محل حمله در فاصله‌ای بسیار دور از منطقه‌ای که اسرائیل می‌گوید به عنوان حائل امنیتی در جنوب سوریه در اختیار دارد، رخ داده است.

واکنش کم‌سابقه آمریکا: ترکیه از قبل هشداری دریافت نکرده بود

تام باراک، سفیر آمریکا در ترکیه و فرستاده ویژه رئیس‌جمهور آمریکا در امور سوریه و عراق، در موضعی کم‌سابقه گفت کاخ سفید همه طرف‌ها را تشویق می‌کند تا گفت‌وگو را جایگزین اقدام نظامی کنند.

تام باراک در شبکه ایکس هم نوشت «ما عمیقا نگرانیم که حملات هوایی تاییدشده اسرائیل به پایگاه هوایی ابوظهور، تشدید غیرضروری تنش‌ها باشد، اقدامی که به ثبات منطقه کمکی نمی‌کند.»

باراک گفت که ترکیه هشدار قبلی در مورد حملات دریافت نکرده بود و هواپیماهای اسرائیلی را که به سمت خاک خود در حرکت بودند، مشاهده کرده بود که منطقا می‌توانست باعث شود که برای یک پاسخ نظامی احتمالی آماده شود.

او ادامه داد که «اقدام عاقلانه» مانع از وخامت اوضاع شد و خاطرنشان کرد که اولویت واشنگتن کاهش تنش‌ها و اتخاذ رویکردی سنجیده‌تر شده است.

تام باراک همچنین گفته است احمد شرع، رئیس‌جمهوری فعلی سوریه که نیروهای مخالف را در جنگ علیه بشار اسد رهبری کرد، «نه نیروهای نیابتی ایجاد کرده و نه آنها را حفظ کرده است» و «بارها تمایل خود را به کاهش تنش با اسرائیل نشان داده است».

باراک فاش کرد که آمریکا در تلاش است تا سازوکاری برای جلوگیری از درگیری میان اسرائیل، ترکیه و سوریه ایجاد کند.

ترکیه و اسرائیل سال گذشته برای جلوگیری از وقوع درگیری بین نیروهایشان در سوریه، یک کانال ارتباطی ایجاد کرده بودند اما در حمله اخیر آنکارا از قبل از عملیات اسرائیل مطلع نشده بود.

احمد شرع از زمان به قدرت رسیدن روابط نزدیک‌تری با غرب، به‌ویژه آمریکا، برقرار کرده است.

او پائیز سال گذشته به کاخ سفید رفت و با دونالد ترامپ دیدار کرد.