ټرمپ: له ایران سره خبرې روانې دي او له سخت اقدام مخکې وروستی فرصت ورکوو

عباس عراقچي، چې د اربعین مراسمو ته د نژدې کېدو په درشل کې نجف او کربلا ته سفر کړی، ویلي چې د تهران او بغداد اړیکې اوس مهال په خپل تر ټولو ښه حالت کې دي. له ښاغلي عراقچي د سفر سره هممهاله، د عراق لومړي وزیر علي زیدي هم کربلا ته تللی دی. بل لور ته، ډونلډ ټرمپ ویلي چې له تهران سره خبرې روانې دي او دا به د ایران لپاره "وروستی فرصت" وي چې له امریکا د امریکا ولسمشر ډونلډ ټرمپ ویلي چې له ایران سره خبرې روانې دي او غواړي له هر ډول ویجاړوونکي اقدام مخکې تهران ته یو وروستی فرصت ورکړي. ټرمپ په سپینه ماڼۍ کې خبریالانو ته وویل چې په لومړي پړاو کې به د هرمز تنګی پرانیستل کېږي او په دویم پړاو کې به د ایران د اټومي پروګرام په اړه خبرې وشي. هغه زیاته کړه: "زموږ دریځ ډېر روښانه دی؛ ایران ته د اټومي وسلو د لرلو اجازه نه شي ورکول کېدای." سره د "یوه هوکړه لیک د لاسلیکولو" په اړه تفاهم ته ورسېږي.

لنډیز

ژوندی پوښښ

  1. د ایران د دفاع وزارت سرپرست: زموږ له نظره هر ډول ګواښ، رښتینی ګواښ دی

    د ایران د دفاع وزارت سرپرست مجید ابن رضا ټینګار کړی چې دوی هر ګواښ ته د واقعي ګواښ په سترګه ګوري.

    هغه د امریکا د ولسمشر ډونلډ ترمپ وروستیو ګواښونو په اشارې پر خپله اېکس پاڼه لیکلي "د دښمن وروستۍ څرګندونې، که څه هم د رواني او محاسباتي جګړې برخه ده، خو زموږ له انده هر ګواښ، واقعي او د پام وړ دی."

    نوموړي همدا راز زیاته کړې دوی غافل او منفعلېږي نه، بلکې هر ګواښ ته به په تدبیر او ځواکمنتیا سره ځواب ووايي.

    دا څرګندونې داسې مهال کېږي چې د امریکا ولسمشر ډنلډ ټرمپ تازه ویلي چې د ایران او د سیمې د هېوادونو په غوښتنه یې د سولې په خبرو کې پرمختګ لپاره د نورو بریدونه پلان لغوه کړی دی.

  2. وروستی, د عراق سلیمانیه کې له ډرون برید وروسته اورلګېدنه

    عراقي رسنۍ وايي، چې د دغه هېواد د کردستان په سلیمانیه ښار کې د ډرون د یوه برید پایله کې پراخه اور لګېدنه رامنځ ته شوې ده.

    د رپوټونو له مخې په دغه برید کې د پېشمرګه ځواکونو د ۷۰یم غونډ مرکز په نښه شوی و، خو بریدګر ډرون هوا کې کشف او لمنځه وړل شوی او د پاتې شونو د پریوتلو له کبله یې اورلګېدلی دی.

    د روداو خبري شبکې لخوا پر خواله رسنۍ یوه خپره شوې ویډیو کې ښکاري چې د پېښې ځای کې پراخ اور لګېدلی دی.

    تر اوسه کومې ډلې د دغه برید مسوولیت نه دی منلی.

    له دې سره، البناني المیادین خبري شبکې رپوټ ورکړی، چې دغه برید د ایران له ملاتړه د برخمنو وسله‌والو ډلو لخوا شوی.

    د ایران فارس خبري‌ اژانس هم هدف ګرځېدلی ځای د ایران اسلامي جمهوریت د مخالفو ډلو مرکز بللی دی.

  3. روبیو: د ایران د رژیم له بدلون موخه د حکومت د ماهیت او چلن بدلېدل دي

    مارک روبیو

    د عکس سرچینه، Getty Images

    د امریکا د بهرنیو چارو وزیر مارکو روبیو وایي، د ایران په اړه د "رژیم بدلون" بحث لازماً د حکومت بشپړ نسکورول نه دي، بلکې د هغه د ماهیت او چلند بدلون ته اشاره کوي.

    هغه له "فاکس نیوز" شبکې سره په مرکه کې ویلي: "ښایي موږ د رژیم د بشپړ نسکورېدو په مانا د رژیم بدلون ونه وینو، خو د همدې رژیم ماهیت باید بدل شي."

    روبیو زیاته کړه: "د ایران د رژیم ماهیت تل له پولو ورهاخوا او پراختیا غوښتونکی و. هغوی غواړي نه یوازې پر ایران حکومت وکړي، بلکې غواړي پر ټولې سیمې برلاسي شي. دا وضعیت باید بدل شي او د بدلون یوازېنۍ لار دا ده چې داسې لګښت ورباندې وتپل شي چې نور یې د زغملو توان ونه لري."

    د امریکا د بهرنیو چارو وزیر وویل چې د "رژیم بدلېدو" او "خپله د رژیم بدلېدلو" ترمنځ عملي توپیر شته، ځکه د هغه په وینا، د حکومت د چلن بدلون، د یوې ځانګړې هوکړې خلاف، روښانه پای ټکی نه لري.

    هغه وویل، یوه اټومي هوکړه لاسلیکېدای او پلي کېدل یې هم ارزول کېدای شي، خو دې ته اړایستل چې یو حکومت خپله سیمه‌ییزه ستراتیژي پرېږدي، یو دوامدار بهیر دی. د همدې لپاره به پرې فشارونه هم کوم مشخص او طبیعي پای ونه لري.

  4. وروستی, د منځني ختیځ جګړه هره اونۍ پر سکاټلنډ ۲۵ میلیونه پونډه اضافي لګښت تپي

    scotland pound

    د عکس سرچینه، Getty Images

    د "انرژۍ او اقلیم د معلوماتو واحد" د یوې تازه شننې له مخې، په منځني ختیځ کې د جګړې دوام هره اونۍ د سکاټلنډ پر اقتصاد شاوخوا ۲۵ میلیونه پونډه اضافي لګښت تحمیلوي.

    دغه بنسټ اټکل کړی چې د ایران او امریکا ترمنځ د جګړې له پیل راهیسې، د سکاټلنډ کورنیو نژدې ۲۳۰ میلیونه پونډه اضافي لګښت کړی دی، چې له نیمایي ډېره برخه یې د پټرولو او ډیزلو د بیو د لوړېدو له امله ده.

    د راپور له مخې، کله چې د طبیعي ګاز د بیو زیاتوالی په بشپړه توګه د انرژۍ په بیلونو کې منعکس شي، نو تر راتلونکي کال پورې به د هرې سکاټلنډۍ کورنۍ اوسط لګښت شاوخوا ۹۰ پونډه ډېر شي.

    په راپور کې دا وړاندوېینه هم شوې چې د انرژۍ او سونتوکو د بیو له امله به د سکاټلنډ د کورنیو، سوداګریو او صنعتي سکټورونو ټول اضافي لګښت له نیم میلیارد پونډو واوړي.

    د اټکل له مخې، یوازې د سکاټلنډ د صنعتونو او کاروبارونو برخه به شاوخوا ۲۹۰ میلیونه پونډه وي، چې په اوونۍ کې نژدې ۱۵ میلیونه پونډه اضافي لګښت جوړوي.

  5. وروستی, ټرمپ وایي د 'چټکې' هوکړې په شرط یې پر ایران برید لغوه کړ

    trump

    د عکس سرچینه، Getty Images

    د امریکا ولسمشر ډونلډ ټرمپ وایي د ایران او د منځني ختیځ د یو شمېر هېوادونو په غوښتنه یې پر ایران پلان شوی د امریکا او اسرائیل احتمالي برید لغوه کړی، خو دا پرېکړه یې پر دې مشروطه کړې چې ایران باید ژر تر ژره یوې هوکړې ته ورسېږي. د هغه په وینا، د دې هوکړې په چوکاټ کې د هرمز تنګي بشپړ او سملاسي بیا پرانیستل او د ده په ټکو د "ایران د اټومي ګواښ" پای ته رسول شامل دي.

    هغه زیاته کړې چې اسرائیل هم له دې پرېکړې سره یوځای شوی او د برید د نه ترسره کېدو ملاتړ یې کړی دی.

    دا څرګندونې په داسې حال کې کېږي چې په وروستیو ورځو کې امریکا پر ایران خپل ګواښونه ډېر کړي وو، د ایران د انرژۍ پر تاسیساتو د احتمالي پراخو بریدونو راپورونه خپاره شوي وو او د سیمې هېوادونو د کړکېچ د پراخېدو د مخنیوي لپاره د ډیپلوماټیکو هڅو لړۍ ګړندۍ کړې وه.

  6. وروستی, اکسیوس: بن سلمان له ټرمپ غوښتي چې له ایران سره د پراخو بریدونو ډډه وکړي

    ټرمپ او بن سلمان - د ارشیف انځور

    د عکس سرچینه، Getty Images

    د اکسیوس خبریال باراک راوید د دوو امریکايي چارواکو او یوې باخبره سرچینې له قوله راپور ورکړی چې د سعودي عربستان ولیعهد محمد بن سلمان د شنبې په ورځ له ډونلډ ټرمپ سره په ټیلیفوني خبرو کې د ایران پر ضد د امریکا د نویو احتمالي پراخو بریدونو په اړه اندېښنه ښودلې ده.

    د یوه امریکايي چارواکي په وینا، سعودي عربستان د امریکا د احتمالي پوځي عملیاتو د جزییاتو د روښانه کېدو غوښتنه کړې ده. یوې بلې سرچینې ویلي چې بن سلمان له ټرمپ غوښتي چې ترینګلتیا راکمه او له دغو بریدونو ډډه وکړي.

    د راپور له مخې، ټرمپ په راتلونکو ورځو کې د ایران د انرژۍ پر بنسټونو د برید امکان په جدي توګه ارزوي، خو تر اوسه یې وروستۍ پرېکړه نه ده کړې. سپینې ماڼۍ او په واشنګټن کې د سعودي عربستان سفارت د دې ټیلیفوني خبرو په اړه له تبصرې کولو ډډه کړې ده.

    اکسیوس همداراز لیکلي چې قطر، متحده عربي امارات، ترکیه او پاکستان هم د امریکا او ایران ترمنځ د کړکېچ د کمولو لپاره هڅې کوي.

    د راپور له مخې، قطري منځګړو د شنبې په ورځ له عباس عراقچي، سټیو وېټکاف او عماني چارواکو سره په جلا جلا خبرو کې د هرمز تنګي د بیا پرانیستلو لپاره د احتمالي هوکړې په اړه بحث کړی دی.

    یوې باخبره سرچینې ویلي چې په دغو خبرو کې یو څه پرمختګ شوی، خو لا هم څرګنده نه ده چې دا به د کړکېچ د لا پراخېدو د مخنیوي لپاره بسنه وکړي که نه.

  7. وروستی, د امریکا د اوبو پر سیسټمونو انټرنېټي بریدونه پراخ شوي؛ لږ تر لږه اووه ایالتونه په نښه شوي

    امریکايي چارواکي او سایبري امنیتي کارپوهان وایي چې د دغه هېواد د اوبو رسونې پر سیسټمونو د انټرنېټي بریدونو لړۍ لږ تر لږه اوو ایالتونو ته پراخه شوې او ښایي د بریدونو کچه له هغه څه هم ډېره پراخه وي چې تر اوسه څرګنده شوې ده.

    سره له دې، تر اوسه داسې کومه نښه نه ده موندل شوې چې د اوبو کیفیت بدل شوی وي او یا هم په اغېزمنو سیمو کې د څښاک اوبه ناامنې شوې وي. سیمه‌ییز او ایالتي چارواکي هغه کمپیوټري سیستمونه څېړي چې د اوبو د کیفیت، د کیمیاوي موادو د کچې او د شبکې د فشار د څارنې او تنظیم لپاره کارول کېږي.

    مینیسوټا ایالت لومړی و چې د دغو سایبري بریدونو موضوع یې رسنیزه کړه، او اوس د میشیګان ایالت چارواکو هم ویلي چې د دوی د اوبو اړوند سیسټمونه د بریدونو هدف ګرځېدلي دي.

    امریکايي چارواکي وایي چې لا تر اوسه په بشپړ ډول نه ده ثابته شوې چې ایران د دغو بریدونو مسؤل دی او څېړنې لا هم په لومړنیو پړاوونو کې دي. خو د دوی په وینا، شته شواهد تر بل هر وخت زیات ایران ته اشاره کوي او د بریدونو تر شا کومه څرګنده مالي انګېزه هم نه تر سترګو کېږي.

    د امریکا ولسمشر ډونلډ ټرمپ تر دې مخکې دا ادعا رد کړې وه چې ګواکې ایران د دغو سایبري بریدونو تر شا ولاړ دی. ایران هم تر اوسه د دې بریدونو مسؤلیت نه دی منلی.

  8. وروستی, عراقچي: ایران د هر ډول تېري پر وړاندې د پرېکنده ځواب ورکولو لپاره چمتو دی

    عباس عراقچي

    د عکس سرچینه، Getty Images

    د ایران د بهرنیو چارو وزیر عباس عراقچي د شنبې په ورځ له خپل ترکي سیال او د پاکستان د پوځ له قوماندان سره په جلا جلا ټیلیفوني خبرو کې د امریکا د هر ډول "بې‌پروا اقدام" په اړه خبرداری ورکړ او ټینګار یې وکړ چې ایران د "هر ډول تېري پر وړاندې د پرېکنده ځواب" ورکولو لپاره چمتو دی.

    د هغه راپور له مخې چې د ښاغلي عراقچي پر ټیلیګرام خپور شوی، نوموړي د سعودي عربستان د بهرنیو چارو له وزیر سره په جلا ټیلیفوني خبرو کې هم ویلي چې د امریکا او اسراییل هر ډول "تېری" یا په هغه کې د سیمې د هېوادونو ګډون به د ایران له "پرېکنده غبرګون" سره مخامخ شي.

    دا خبرداري په داسې حال کې مطرح کېږي چې ځینو امریکايي رسنیو راپور ورکړی، ښايي د ایران پر ضد د پراخو بریدونو نوې لړۍ، چې د انرژۍ پر بنسټیزو تاسیساتو بریدونه هم پکې شامل دي، نن شپه یا سبا پیل شي.

    په ورته وخت کې، په بغداد کې د امریکا سفارت او په اربیل کې د دغه هېواد کونسلګرۍ د امنیتي خبرتیاوو په خپرولو سره له امریکايي وګړو غوښتي چې له منځني ختیځه د وتلو لپاره چمتووالی ونیسي.

  9. وروستی, د ایران د بهرنیو چارو وزارت: د ملي ګټو او امنیت د دفاع لپاره چمتو یو

    د ایران د بهرنیو چارو وزارت د امریکا له هغو تازه ګواښونو وروسته، چې پر ایران د برید خبره پکې شوې، یوه اعلامیه خپره کړې ده.

    په دې اعلامیه کې د امریکا بریدونه "غیرقانوني" بلل شوي او ویل شوي چې د ایران اسلامي جمهوریت د دغو بریدونو په غندلو سره، چې د تهران په وینا "د اسرائیل په همکارۍ او د سیمې د ځینو هېوادونو په ګډون، د خپلې خاورې او اسانتیاوو د برابرولو له لارې" ترسره کېږي، د ایران د حقونو، ملي ګټو او ملي امنیت د دفاع پر خپل هوډ ټینګار کوي.

    د ایران د بهرنیو چارو وزارت همدارنګه ویلي چې د امریکا او د هغې د ځینو سیمه‌ییزو شریکانو ټینګار پر دې چې بېړۍ د جنوبي مسیر له لارې تېرې شي، کوم چې تهران یې "ناامن او ناروا" بولي، نه یوازې د تفاهم‌لیک د پنځم بند د بې‌اغېزې کولو او د ایران د ژمنو د عملي کېدو د ګډوډولو لپاره دی، بلکې د پوځي فعالیتونو او پوځي لېږد رالېږد لپاره هم یو پوښ بلل کېږي.

    په اعلامیه کې ټینګار شوی چې ایران له سیمه‌ییزو هېوادونو سره دوښمني نه لري او د فارس خلیج له سوېلي غاړې ټولو هېوادونو سره د دوستانه اړیکو غوښتونکی دی. د ایران د بهرنیو چارو وزارت ویلي چې د ایران پر ضد د بریدونو د سرچینو پر وړاندې د دغه هېواد غچ اخیستونکي بریدونه د سیمې پر هېوادونو برید نه شي ګڼل کېدای.

    دا اعلامیه په داسې حال کې خپره شوې چې د منځني ختیځ په بېلابېلو هېوادونو کې د امریکا سفارتونو خپلو وګړو ته د سیمه‌ییزو شخړو د ناڅاپي پراخېدو په اړه خبرداری ورکړی او له هغوی یې غوښتي چې د احتمالي وتلو لپاره چمتووالی ولري.

  10. وروستی, اسرائیل: د پوځ یو افسر له حزب‌الله سره په نښته کې ټپي شوی

    د اسرائیل پوځ اعلان کړی، چې له اوربند سره سره د تېرې شپې په اوږدو کې یو سرتېری یې د لبنان په سوېل کې د حزب‌الله له ځواکونو سره په یوه « نږدې واټن نښته» کې ټپي شوی دی.

    د اسرائیل پوځ اعلامیه کې ویلي، چې ټپي شوی کس د پوځ یو افسر دی.

    په بیروت کې د فرانسې خبري اژانس (AFP) ویلي، چې د دې خبر په اړه یې د غبرګون اخیستو لپاره له حزب‌الله سره اړیکه نیولې، خو دې ډلې په دې اړه هېڅ څرګندونه نه ده کړې.

    حزب‌الله له شاوخوا یوې نیمې میاشتې راهیسې د هېڅ برید مسؤلیت پر غاړه نه دی اخیستی.

  11. منځني‌ختیځ د امریکا سفارتونه: که وضعیت خرابېږي نو امریکايي وګړي دې له سیمې وتلو ته چمتو اوسي

    په بغداد کې د امریکا سفارت او په اربیل کې یې کونسلګرۍ امریکايي وګړو ته خبرداری ورکړی چې له منځني ختیځ وتلو ته چمتو واوسي.

    په دې اطلاعیه کې چې د امریکا د سفارت پر رسمي اېکس پاڼه خپره شوې، راغلي: "د منځني ختیځ سیمه کې د کړکېچ ډېرېدو ته په کتو، امنیتي وضعیت لا هم پېچلی دی او په ناڅاپي توګه د اوضاع د لا ډېرې خرابېدو احتمال موجود دی."

    په دغه اعلان کې د احتیاط د سپارښتنې ترڅنګ زیاته شوې، هغه امریکايي وګړي چې دمګړۍ په منځني ختیځ کې دي، باید د الوتنو د لغوه کېدو، په لنډمهاله توګه د هوايي حریم تړل کېدو او همدا راز سفرونو کې د ګډوډۍ احتمال ته چمتو واوسي.

    په اطلاعیه کې راغلي، سیمه کې ځینو هوايي شرکتونو د الوتنو د بېرته پیلولو پلان ځنډولی او ځینو نورو پر ځانګړو مسیرونو الوتنې لغوه کړې دي.

    په امان او بیت‌المقدس کې هم د امریکا سفارتونو ورته اطلاعیې خپرې کړې دي.

  12. د ایران خاتم‌الانبیا قرارګاه: مسلمان هېوادونه دې امریکا سره پر همکارۍ بیا غور وکړي

    د ایران د خاتم‌الانبیا مرکزي قرارګاه قوماندان علي‌ عدباللهي له "مسلمانو هېوادونو" غوښتي چې له امریکا سره پر همکارۍ بیا غور وکړي.

    هغه دا ګواښ هم کړی چې دغه هېوادونه به له دې پرته په جګړه کې ښکېل شي.

    خاتم‌الانبیا مرکزي قرارګاه په ایران کې د وسله‌والو ځواکونو د پوځي عملیاتو د پلان، همغږۍ او څارنې مسوولیت پر غاړه لري.

    ایرانۍ رسنۍ وايي، ښاغلي عبداللهي په دغو څرګندونو کې د سیمې هېوادونه مخاطب کړي دي.

    هغه په دغه پیغام کې تور پورې کړی چې ګوندې امریکا هڅه کوي په سیمه کې د یوې پراخې جګړې اور بل کړي.

    نوموړي ویلي، د ځواک سیمه‌ییز انډول نور د پخوا په څېر نه دی او دا چې مسلمان هېوادونه باید د راتلونکې په اړه فکر سره، له امریکا سره پر همکارۍ بیا غور وکړي.‌

    هغه ګواښ کړی "که هر هېواد ځان د یرغلګرې او جنایتکارې امریکا دفاعي ډال وګرځوي، د جګړې په اور کې به وسوځي."

    ایران له امریکا او اسرائيل سره د جګړې له پیل راهیسې خلیج کې پر ځینو هېوادونو بریدونه کوي.

    تهران وايي، په دغه هېوادونو کې د امریکا ګټې چې د ایران خلاف کارول کېږي، "مشروع پوځي اهداف" ګڼي.

  13. د لوېدیځ اسلام‌اباد ولسوال: د چاودنې غږ عراق سره د جګړې له مهاله د پاتې مهماتو و

    د ایران د کرمانشاه ولایت د لوېدیځ اسلام‌اباد ولسوال تسنیم خبري اژانس ته ویلي، دغلته کوم برید نه دی شوی او دا چې د چاودنې اورېدل شوی غږ له عراق سره د اته کلنې جګړې له مهاله د توپ د یوې پاتې مرمۍ د چاودنې و.

    هغه ویلي‌: "لږ مخکې د لوېدیځ اسلام اباد د کمربندي پله په ۵۰ مترۍ کې د یوې ډېرې زورورې چاودنې غږ واورېدل شو چې ورپسې له ځنډ پرته عملیاتي ځواکونه سیمې ته واستول شول."

    هغه زیاته کړې، تر چاودنې مخکې په دې ځای کې اور لګېدلی و، چې د تودوخې له کبله یې له عراق سره د ۸ کلنې جګړې له مهاله د توپ یوه پاتې ناچاودنه مرمۍ چاودلې ده.

    مخکې ایراني رسنیو ویلي په لوېديځ اسلام اباد کې د چاودنې غږ اورېدل شوی، خو زیاته کړې یې وه چې د پېښې ځای او نوعیت لا مالوم نه دی.

  14. وروستی, د کرمانشاه لوېدځ اسلام‌اباد کې د چاودنې غږ اورېدل شوي

    ایرانۍ رسنۍ وايي، د دغه هېواد د کرمانشاه د لوېدیځ اسلام‌اباد شاوخوا د چاودنې غږ اورېدل شوی دی.

    رپوټونو کې ویل شوي، چې تر اوسه د دې چاودنې لامل او دقیق ځای نه دی مشخص شوی.

  15. کویت: غلیم ډرونونه مو په نښه کړي

    د کویت پوځ اعلان کړی چې نن (شنبه) سهار وختي یې په خپل هوايي حریم کې غلیم ډرونونه کشف او شنډ کړي دي.

    کویتي ځواکونو ویلي، چې ایران د دغه هېواد شمال کې پر دولتي تاسیساتو او په بوبیان ټاپو کې د یوه شرکت پر اړوندو غیر نظامي ودانیو بریدونه کړي.

    د کویت پوځ زیاته کړې چې د ویشتل شویو ډرونونه د پاتې شونو غورځېدو مالي زیان اړولی، خو ځاني تلفات نه لري.

  16. د ایران د پوځ ویاند: قطر د درېیو ایراني پیلوټانو د برخلیک په اړه بې‌خبري ښيي

    د ایران د پوځ ویاند امیر محمد اکرمي‌نیا وايي، دوحې د هغو درېیو ایراني پیلوټانو د برخلیک په اړه بې‌خبري ښودلې، چې الوتکې یې د روان کال د مارچ لومړیو کې د قطر د دفاعي سیستم لخوا هدف وګرځېدې او دوی بې‌درکه شول.

    اکرمي‌نیا په یوه تلویزیوني خپرونه کې ویلي، د دوی لټون او څېړنې تر اوسه دوام لري، "خو قطر د دغو درېیو پیلوټانو د برخلیک په اړه بې خبري ښيي."

    د ایراني رسنیو په وینا، د دغه هېواد دوو سوخو-۲۴ الوتکو د امریکا او اسرائيل بریدونو کې د ایران د مخکیني مشر علي‌خامنه‌ای له وژل کېدو وروسته د مارچ پر دویمه د قطر پر العدید هوايي اډه بریدونه وکړل او د بېرته ستنېدو پر مهال د فارس خلیج اسمان کې د قطر د دفاعي سیستم په وسیله هدف وګرځېدې.

    په دوی کې د یوې الوتکې د پیلوټ مجید کاظمي مړی په دې وروستیو کې ایران ته ولېږدول شو،‌ خو د درېیو نورو پیلوټانو د برخیک په تړاو تر اوسه کره جزییات نشته.

  17. قالیباف: د خامنه‌ای تر وژل کېدو وروسته مو له خلکو وغوښتل چې احتجاجونه پیل کړي

    د ایران د پارلمان رییس محمد باقر قالیباف د روان کال د فبروۍ ۲۸مه د امریکا او اسرائيل بریدونو کې د ایران د مخکیني مشر علي‌خامنه‌ای له وژل کېدو وروسته د لومړنیو ساعتونو ځینې جزییات شریک کړې دي.

    هغه د پارلمان د همغږۍ شورا ناستې ته وویل، چې د خامنه‌ای د وژل کېدو پر سبا شپه د دولتي قوو د مشرانو غونډه ترسره او په کې وپتیېل شوه چې دا خبر سهار اته بجې اعلان شي.

    خو د نوموړي په وینا د بهرنیو رسنیو لخوا د خامنه‌ای د وژل کېدو په تړاو د رپوتونو خپرېدو اړیستل چې د دغه خبر اعلان رامخکې کړي.

    محمد باقر قالیباف وايي، ده او د ملي‌امنیت عالي شورا منشي علي لاریجاني په شریکه پرېکړه وکړه، چې سهار مهال د علي خامنه‌ای د وژل کېدو د خبر له اعلانېدو سره له خلکو وغواړي چې سړکونو ته راووځي.

    د یادونې ده چې د ایران اسلامي جمهوریت د ملاتړو غونډې او احتجاجونه د جګړې له هماغو لومړیو ورځو تر اوسه دوام لري.

  18. وروستی, په فارس خلیج او اردن کې د ایران د بریدونو له امله د امریکايي مرکزونو د زیانونو نوي شواهد, احمد نور، شریهان الاخرس او مارک الیسون، د بي بي سي د حقیقت موندنې څانګه

    د بي بي سي څېړنې ښيي چې د ایران بریدونو په څو عربي هېوادونو کې له امریکا سره تړاو درلودونکو پوځي مرکزونو او ملکي تاسیساتو ته نوي زیانونه اړولي دي. دا په داسې حال کې ده چې د امریکا ولسمشر ډونلډ ټرمپ مخکې ویلي وو چې د تهران پوځي وړتیاوې له منځه وړل شوې دي.

    د بي بي سي د حقیقت موندنې څانګې د ۲۰۲۶ کال د جولای له ۱۲مې نېټې راهیسې، چې د تاوتریخوالي نوې لړۍ پیل شوې، لږ تر لږه په نهو پوځي اډو او حیاتي تاسیساتو کې د زیان نښې موندلې دي. دغه مرکزونه په کویت، بحرین، عراق او اردن کې موقعیت لري.

    د سپوږمکۍ د انځورونو شننه ښيي چې د جولای له ۱۲مې وروسته په دغو ځایونو کې نوي زیانونه رامنځته شوي دي. دا په داسې حال کې ده چې ټرمپ د ۲۰۲۶ کال په جون میاشت کې ویلي وو چې د ایران پوځ ''له منځه وړل شوی'' دی.

    د بي بي سي د حقیقت موندنې ډلې سپوږمکيز شواهد له هغو ویډیوګانو سره پرتله کړي چې د هغوی د ثبت ځای او اعتبار تائید شوی و. دغه ارزونه د رسمي اعلامیو او د ایراني چارواکو د ادعاوو ترڅنګ ترسره شوې ده.

    پایلې ښيي چې ایران، د تاوتریخوالي د نوې مرحلې له پیل وروسته هم په سیمه کې د امریکا اړوندو اډو او مهمو تاسیساتو د په نښه کولو لپاره د خپلو پوځي وړتیاوو یوه برخه ساتلې ده.

    د بي بي سي د حقیقت موندنې څانګې دغه راز یو شمېر داسې ویډیوګانې هم موندلې دي چې ادعا کېده پر عربي هېوادونو د ایران بریدونه ښيي. د دغو ویډیوګانو له ارزونې وروسته څرګنده شوې چې ځینې یې زړې وې او ځینې نورې د مصنوعي ځیرکتیا (اې ای) په وسیله جوړې شوې وې.

  19. د اسرائیل له احتمالي ګډون سره د ایران د انرژۍ پر هدفونو د امریکا د پراخو بریدونو پلان راپورونه ورکړل شوي

    د سي بي اېس تلویزیوني شبکې، چې په امریکا کې د بي بي سي همکاره رسنۍ ده او وال سټریټ ژورنال ورځپاڼې په جلا جلا راپورونو کې ویلي چې امریکا او اسرائیل د ایران پر ضد د نویو او پراخو بریدونو لپاره چمتوالی کوي. ویل کېږي چې دا بریدونه ښايي په راتلونکو یوه یا دوو ورځو کې پیل شي او د انرژۍ اړوند زیربناوې به په نښه کړي.

    سي بي اېس د څو امریکايي سرچینو له قوله راپور ورکړی چې واشنګټن او اسرائیل په ایران کې د انرژۍ پر هدفونو د بمبارۍ د یوه له تر ټولو سختو کمپاینونو څخه د پیلولو لپاره پلان جوړوي، او امکان لري چې دغه بریدونه د اوونۍ په پای کې ترسره شي.

    د دغو سرچینو په وینا، اسرائیل له دې پلانه خبر شوي او له امریکا سره همغږي لري، خو ډونلډ ټرمپ لا تر اوسه د بریدونو د پیل وروستی امر نه دی صادر کړی.

    خو وال سټریټ ژورنال د امریکايي چارواکو له قوله لیکلي چې ښاغلي ټرمپ پر ایران د نوي برید امر صادر کړی دی. د راپور له مخې، دا عملیات ښايي د همدې اوونۍ په پای کې پیل او څو ورځې دوام وکړي. ورځپاڼه زیاتوي چې د دغو بریدونو موخه پر تهران فشار زیاتول دي، چې یا تسلیم شي او یا د خبرو مېز ته بېرته راشي.

    د سپینې ماڼۍ ویاندې د سي بي اېس د راپور په غبرګون کې هغه رد نه کړ او ویې ویل:''لکه څنګه چې ولسمشر ټرمپ نن د کابینې په غونډه کې وویل، متحده ایالات به بریالي شي او تر هغه چې نوموړی ولسمشر وي، ایران به اټومي وسلې ترلاسه نه کړي.''

    دا څرګندونې د برید د امر څرګند تائید نه ګڼل کېږي، خو سپینې ماڼۍ د راپورونو بنسټیزه ادعا هم نه ده رد کړې.

    سي بي اېس دغه راز راپور ورکړی چې پر دوشنبه د مالي بازارونو له بیا پرانیستل کېدو مخکې د عملیاتو د پای ته رسولو په اړه بحث شوی، ځکه اندېښنې شته چې دغه بریدونه به د امریکا او نړۍ پر اقتصاد اغېزې ولري. خو لا هم د عملیاتو د پای لپاره کومه مشخصه نېټه نه ده ټاکل شوې.

    یو اسرائیلي چارواکي سي بي اېس ته ویلي چې اسرائیل د پوځي عملیاتو د بشپړ بیا پیل په اړه له کومې پرېکړې خبر نه دياو له دې هېواده هم د ایران پر ضد په برید کې د ګډون غوښتنه نه ده شوې. دا څرګندونې د هغو امریکايي سرچینو له معلوماتو سره توپیر لري چې د دواړو هېوادونو د همغږۍ خبره کوي.

    د دواړو رسنیو د راپورونو له مخې، د بریدونو طرحه د جمعې په ورځ د ټرمپ د کابینې په غونډه کې چې په کمپ ډېوېډ کې جوړه شوې وه، مطرح شوې ده. سي بي اېس لیکلي چې د سپینې ماڼۍ یو شمېر سیاسي سلاکارانو له دې پلان سره سخت مخالفت کړی دی.

    ټرمپ په همدې غونډه کې ویلي وو: ''موږ به هغوی ډېر سخت وځپو. بالاخره به داسې ځای ته ورسېږي چې ووایي نور یې نه شو زغملی.''

    د وال سټریټ ژورنال په وینا، ډونلډ ټرمپ په وروستیو اونیو کې په شخصي خبرو کې د ایران دچلند له کبله خپله غوسه څرګنده کړې او موقت توافقیې بې پایلې بللی. د ورځپاڼې په وینا، هغه ایراني چارواکي ''ډېر د باور وړ نه'' دي بللي او ویلي یې دي چې د تهران د ارادې د ماتولو لپاره لا سختو بریدونو ته اړتیا ده.

    د راپور له مخې، له مطرح شویو انتخابونو یو دا دی چې د دوو اونیو لپاره د پراخو هوايي بریدونو کمپاین ترسره شي، څو د ایران د توغندیو وړتیا کمزورې شي. خو د ټرمپ پوځي سلاکارانو د مهماتو د زېرمو د کمېدو په اړه خبرداری هم ورکړی دی.

    د ایران جګړه اوس خپل شپږمې میاشتې ته ننوځي او دواړه لوري لا هم پر خپلو دریځونو ټینګ ولاړ دي. امریکا غواړي چې ایران خپل اټومي پروګرام پرېږدي او د هرمز تنګي کنټرول پای ته ورسوي، خو ایران تر اوسه په دواړو برخو کې له خپل دریځه شاتګ نه دی کړی.

  20. ټرمپ: د ایران پوځي وضعیت ډېر ناوړه دی

    په کمپ ډېوډ کې د امریکا حکومت پلاوي غونډه

    د عکس سرچینه، Reuters

    د عکس تشریح، په کمپ ډېوډ کې د امریکا حکومت پلاوي غونډه

    ډونلډ ټرمپ د کابینې په یوې تاریخي غونډه کې، چې په کمپ ډېوېډ کې د خبریالانو په حضور کې ترسره شوه، د امریکا د وسله والو ځواکونو د عصري کولو او پانګونې یادونه وکړه او د ایران پوځي وضعیت یې ''خورا ناوړه'' وباله.

    هغه د ایران پر ضد د جګړې په پنځمه میاشت کې یو ځل بیا د ایران د هوايي او سمندري ځواکونو د ''له منځه وړلو'' خبره وکړه او ویې ویل چې د هغوی د توغندیو وړتیا او د بې پيلوټه الوتکو او توغندیو د تولید توان هم ''نږدې له منځه تللی دی.''

    هغه په نورو څرګندونو کې د اسپانیا ساحلونو ته د زرګونو کډوالو د رسېدو انځورونو ته په اشارې سره دا حالت ''یرغل'' وباله او د اسپانیا د حکومت پر سیاستونو یې نیوکه وکړه. هغه وویل چې امریکا له دې پلوه ''د ځمکې تر ټولو خوندي ځای'' دی.

    ډونلډ ټرمپ تر اوسه د سولې د هوکړې موضوع ته اشاره نه ده کړې، خو د امریکا د بهرنیو چارو وزیر مارکو روبیو د حماس په مشروط ډول بې وسلې کېدو موضوع مطرح کړې او هغه یې ''یو بل ستر ګام'' بللی دی.

    هغه وویل: ''دا هغه څه دي چې ډېرو خلکو فکر کاوه هېڅکله به رامنځته نه شي. دا باید وشي. خو همدا چې هغوی ورسره موافقه کړې ده، ښيي چې دا موضوع رښتینې او ترلاسه کېدونکې ده.''

    ټرمپ په همدې غونډه کې خبریالانو ته وویل چې دی باور نه لري چې د مینېسوټا ایالت د اوبو رسولو پر سیسټمونو د سایبري برید تر شا ایران ولاړ وي.

    هغه د وینزویلا په تړاو وویل: ''دا یوه یوه ورځنۍ جګړه وه او اوس موږ له دې هېواد سره ډېرې ښې اړیکې لرو او شریکان یو. موږ له هغوی څخه لسګونه میلیونه بېرله تېل اخلو او خپل چاڼځایونه په هوسټن، الاسکا او لوییزیانا کې ورسره تمویلوو. دا حیرانوونکې خبره ده.''

    ښاغلي ټرمپ یو ځل بیا د ایران جګړې ته په اشارې او له ویتنام او د افغانستان له جګړو سره د دې پرتله کولو په هکله وویل چې امریکا اوس په ''طلایي عصر'' کې ده او د ایران کار ''نږدې پای ته رسېدلی دی.''