Нега Ўзбекистон Хитой қирувчи учоқларини танлади? Видео
Сурат манбаси, newshub.uz
Ўзбекистон Хитойда ишлаб чиқарилган "Ченгду-10» деб аталадиган ёки J-10CE номи билан танилган қирувчи самолётларини илк бор оммага намойиш этди: Ўзбекистон мустақиллиги 35 йиллиги муносабати билан Мудофаа вазирлиги эълон қилган видео "Ҳаво сарҳадларини замонавий қирувчи самолётлар қўриқламоқда" деб номланади, видеода бу қайси номдаги учоқлар экани айтилмади.
Шунингдек, ҳозиргача расмий Тошкент ҳам, расмий Пекин ҳам учоқлар сони, уларнинг техник имкониятлари ёки нархи борасида маълумот берганлари йўқ.
Аммо ҳарбий соҳа таҳлилчиларига кўра, Ўзбекистон билан Хитой ўртасида имзоланган 2025 йилги битимга кўра, Ўзбекистон 24 та J-10CE оладиган, Хитой Ўзбек учувчиларини ўқитиб бермоқчи.
Таҳлилчиларга кўра, Совет замонидан қолган ва тез эскириб бораётган "МиГ-29" ва "Су-25" қирувчиларидан иборат Ўзбекистон ҳарбий-ҳаво тизими учун бу жуда муҳим янгиланишдир.
J-10CE тезлигини соатига 2300 кмгача етказа олиши мумкинлиги, бир вақтнинг ўзида бир неча нишонни таъқиб этишга қодирлиги хабар қилинади.
Ҳарбий экспертларга кўра, аввал бошида Ўзбекистон Хитой ва Покистон ҳамкорлигида ишлаб чиқарилган JF-17 Block III самолётларига қизиқиш билдирган, кейинроқ эса эътибор Хитойнинг J-10CE қирувчи учоғи томон кўчган.
J-10CE Хитой армияси фойдаланаётган J-10Cнинг экспорт талқини ҳисобланади.
У AESA радиолокатори ва узоқ масофали PL-15E ҳаво-ҳаво ракеталари билан жиҳозланиши мумкин.
Айни мақолада Google YouTube томонидан тақдим қилинган контент мавжуд. Биз бу контент юкланмасидан аввал сизнинг розилигингизни сўраймиз, чунки улар куки ва бошқа технологиялардан фойдаланган бўлиши мумкин. Сиз Google YouTube ҳаволасида кукиларга доир ва шахсий маълумотларга оид қоидалар ҳақида аввал ўқиб, кейин қабул қилишга рози бўлишингиз мумкин. Кўриш учун “қабул қилиш ва давом этиш”ни танланг.
Охири YouTube пост
Таҳлилчиларга кўра, Ўзбекистоннинг ушбу қирувчи самолёт хариди Марказий Осиёнинг Хитой ҳарбий техникаси томон кенг қамровли бурилиши, Россияникидан воз кечаётгани далолатидир.
Ўзбекистон Хитойдан қирувчи самолёт сотиб олгани нимани англатади, дея таҳлил қилаётган экспертлар фикрича, Россиянинг ҳарбий қудрати пасайиб бораётгани ва ўтмишда ўз зиммасига олган мудофаа мажбуриятларини бажармагани Марказий Осиё мамлакатларини ўз қурол-яроғ таъминотини диверсикация қилишларига ундаган.
Ўзбекистон бешинчи авлод қирувчи учоқларини сотиб олмоқчи бўлаётгани ҳақидаги хабар тарқалган пайтда Қозоғистондаги Exclusive журнали давра суҳбати ташкил қилди ва бу борадаги экспертлар фикрлари билан қизиқди.
Сурат манбаси, EPA
Ўзбекистонлик сиёсатшунос Зокир Усмонов Хитой ҳарбий самолётлари жозибадорлиги сабабларидан бири уларнинг нархида эканига тўхталди.
"Хитой қирувчи самолётлари Франциянинг Rafale каби ғарб муқобилларига нисбатан тахминан икки баробар арзон туради. Rafale самолётларининг нархи эса ҳар бири учун 120 миллион АҚШ долларигача етади," деди Зокир Усмонов.
"Бундан ташқари, Хитой тўловнинг мослашувчан схемаларини, кенг қамровли тайёргарлик дастурларини ва техник хизмат кўрсатиш пакетларини таклиф қилди. Бу эса уларнинг ҳарбий техникасини Марказий Осиё харидорлари учун айниқса жозибадор қилди", деди у.
Қозоғистонлик ҳарбий эксперт Даулет Жумабеков эса Россиянинг қурол-яроғ етказиб бериш имкониятлари ҳам Украинадаги можаро сабаб заифлашганини айтди.
"Ҳатто эҳтимолий ўт очишни тўхтатиш тўғрисидаги келишувдан кейин ҳам Москванинг ўз ҳарбий захираларини тиклашга эътибор қаратишига тўғри келади. Бу эса бозордаги бўшлиқни бошқа етказиб берувчилар тўлдириши учун имконият яратади", деди Даулет Жумабеков.
Ўзбекистон халқаро бозорда Ченгду қирувчиларини танлаган Покистондан кейинги иккинчи хорижий мамлакат бўлди.
Ўтган йил Покистон Ченгдуси Ҳиндистон «Rafale» ва «Сухой»ларини уриб туширганидан кейин кўп мамлакатлар Хитой қирувчиларига харидор бўлиб қолдилар.
Миср, Малайзия ва Индонезия Ченгду сотиб олишга қизиқиш билдирганлари хабарлари тарқалган.
Хитойлик ҳарбий таҳличи Жанг Жуншенинг Global Times нашрига айтишича, Ченгду 10 Ўзбекистон аллақачон фойдаланаётган Хитой ҳаво ҳужумидан мудофаа тизимига мос ҳам келади.
