ኤርትራ

ኢትዮጵያ

ሱዳን

ማእከላይ ምብራቕ

ሳይንስን ጥዕናን

ኣመና ፍቱዋት

ዜና

ቪድዮ

ተዓዘቡ

ራድዮ

ስምዑ

Tigrinya

8 ሽሕ ወርሓዊ ኣታዊ እኳ እንተሃለዎ፡ ምስ ኣታዊኡ ክነጻጽር ከሎ ነቲ ምኽባር ዋጋ ክጻወር ዘይከኣለ ኤቢሳ፡ ውሑድ ኣታዊ ዘለዎም ሰባት ብተመሳሳሊላብ ከቢድ ፈተና ከም ዘለዉ ይገልጽ። “ሓንቲ ክፍሊ ብ3500 ተኻርየ፤ ጓለይ ናብ ቤት ትምህርቲ ንምብጻሕን ንምምላስን መዓልታዊ 25 ብር የውጽእ። ስለዚ ወርሓዊ ወጻኢታተይ ምሕሳብ ይከኣል እዩ” ኢሉ።

ዜጋታት ክጻወርዎ ዘይከኣሉ ምኽባር ዋጋታት ኣብ ኢትዮጵያ

ፍጻመታት እዚ ሰሙን ዝገልጹ 11 ስእልታት ተኣንገዱ።

ቀንዲ ፍጻመታት እዚ ቕነ ብስእሊ

ተመራመርቲ፡ እቲ ጉዳይ ሕማማትን ረኽስታትን ካብ እንስሳታት ናብ ሰባት ክመሓላለፉ ዝኽእሉ ሓደጋታት እናወሰኸ ዝኸይድ ምዃኑ ዘጉልሕ ምዃኑ የጠንቅቑ ኣለዉ።

ፈለኽለኽ ዝብል ሓሰኻ ንፈለማ እዋን ብህይወት ኣብ ሓንጐል ሰብ  ተረኺቡ 

ኣብ ትግራይ ዓመታዊ ወርሒ ነሓሰ ዝኽበር በዓል ኣሸንዳ ድሕሪ እቲ ንልዕሊ ክልተ ዓመት ክካየድ ዝጸንሐ ኵናት ንፈለማ ግዜ ብድምቀት ተኸቢሩ። ኣብቲ በዓል ብዙሕ ጋሻ ዝተረኸበ ኮይኑ መገዲ ኣየር ኢትዮጵያ ናብ ከተማ መቐለ መዓልታዊ ክሳዕ 12 በረራ ክገብር ከምዝቐነየ ተፈሊጡ።

በዓል ኣሸንዳ ድሕሪ ሰለስተ ዓመት ብድምቀት ተኸቢሩ

ተመራመርቲ ስነ አእምሮ ስለምንታይ ሰይጣን ዝርኣና ኮይኑ ከምዝስምዓና ዘብርህ ኣዝዩ ኣገዳሲ ምርምር ኣካይዶም ኣለዉ።
ሓደ ብሃሊኡ ዘይርአ፡ ብገለ ዝመጽእ ዘፍርሕ ድምጺ፤ ዘይንቡር ወይ ዘይልሙድ ትርኢት፡ ብጥቓኻ ሓደ ግኡዝ ነገር ሽው ኢሉ ዝሓለፍ ዝመስለካ ስምዒት፡ ሰባት ንሰይጣን ርኢናዮ ንምባል ዝጥቀምሉ ኣገላልጻ እዩ። 

ሰይጣን ርኢኹም’ዶ ትፈልጡ? ሳይንስ’ከ ብዛዕባ’ዚ እንታይ ይብል?

ኣብዚ ሕጂ እዋን፡ ደቂ ኣንስትዮ ትግራይ ድሕሪ ሰለስተ ዓመታት፡ ኣብ ዝተፈላለየ ከባቢታት እቲ ክልል በዓል ኣሸንዳ ብዝተሓዋወሰ ስምዒታት ይጽምብላ ኣለዋ።

ድምቀት ኣሸንዳ ኣብ መቐለ - ብስእሊ 

ዝሓለፉ ክልተ ዓመታት ንደቂ ኣንስትዮ ትግራይ ኣዝየን በዳህቲ ዓመታት ነይረን፤ ብኣሽሓት ዝቑጸራ ኣዋልድን ደቂ ኣንስትዮን ግዳያት ጾታዊ ዓመጽን ግህሰትን ኰይነን እየን።
ኣብቲ ኣብ ሞንጐ ሓይልታት ትግራይን ሰራዊት ፌደራልን ዝተኻየደ ኲናት፡ ኣማኢት ኣሽሓት ሰባት ተቐቲሎም፣ ስድራቤታት ተፈላልዮም፣ ሚሊዮናት ካብ ቤት ንብረቶም ተመዛቢሎም ይርከቡ።

ድሕሪ ሰለስተ ዓመታት ዝኽበር ዘሎ ኣሸንዳ-እንታይ ይመስል?

ሓንቲ ካብ ተወዳደርቲ ኣብ ዝሃበቶ ርእይቶ "መሰለይ ዝተጋህሰ ኰይኑ ይስምዓኒ" ክትብል ሓቢራ።
"ኣእምሮኣዊ ጽልዋ ኣሕዲሩለይ። ክድቅስ እውን ይፅገም ነይረ" ክትብል ኣብ መጀመርታ ናይዚ ሰሙን ምስ ካልኦት ጥርዓን ዘቕረባ ብምዃን ንማዕከናት ዜና ገሊፃ። 

ኣብ ቅድሚ ተባዕትዮ ጥርሐን ክዀና ዝተሓተታ ተወዳደርቲ ፅባቐ 

ኣብ መላእ ዓለም ካብ ዝርከቡ ልዕሊ 226 ሽሕ ሰባት ዝተገብረ መፅናዕቲ ከም ዘመልክቶ 4,000 ስጕሚ ናይ እግሪ ጉዕዞ ምግባር ብኣጋ (ኣብ ዘይእዋኑ) ንዘጋጥም ሓደጋ ኣብ ምንካይ ከም መጀመሪ እኹል እዩ።

መዓልታዊ 5 ሽሕ ስጕሚ ምንቅስቓስ ዕድመ የናውሕ ዶ?

ኣብ ዓለም፡ ካብ 4 ንኣሽቱ ህጻናት እቶም 3 ብቐጻሊ ኣብ ገዛ፡ ኣብ ቤት ትምህርቲ ወይ ኣብ ካልእ ቦታታት ብኣለይቲኦም ዓመጽ ዘጠቓልል ኣካላዊ መቕጻዕቲ የጋጥሞም። ህጻናት ኣደብ ዘይገዝእሉ ምኽንያት "ኣጋንንቲ" ስለዝቖጻጸርዎም’ዩ፡ ካብ ቁጽጽር "ድያብሎስ" ንኽወጹ ድማ እንኮ መንገዲ ማህረምቲ ጥራይ’ዩ ኢሎም ዝኣምኑ ገለ ማሕበረሰባት ኣለዉ። እዚ ጽሑፍ፡ ኣካላዊ መቕጻዕቲ ሕጋውን ውጽኢታዊ ድዩ ዝብል ሕቶ ይድህስስ።

ንህጻናት፡ ‘ኣጋንንቲ ዘውጽእ’ መቕጻዕቲ ብኸመይ ይጸልዎም?

ኣብ ክልል ኦሮምያ፡ ዞባ ምብራቕ ቦረና፡ ኣብ ወረዳ ምዕራብ ወላቡ ዝነብር፡ ሸኽ ዓብዱረዛቕ ሓጂ ከድር ምስ ሽዱሽተ ኣባላት ስድራኡ ብሓባር ሃገራዊ ፈተና 12 ክፍሊ ወሲዱ።

18 ቈልዑ ዘለዉዎን ምስ ሽዱሽተ ደቍ ማትሪክ ዝተፈተነን ኣቦ

ሕማም ልቢ ኣብ መላእ ዓለም እቲ ቀንዲ ጠንቂ ሞት ደቂ ኣንስትዮ እዩ።

ቀንዲ ጠንቂ ሞት ደቂ ኣንስትዮ እንታይ’ዩ?

ቀዳማይ ሚኒስተር ካናዳ ጃስቲን ትሩዶ ምስ በዓልቲ ቤቱ ተፋቲሑ

ካብ ሰኑይ ክሳብ ዓርቢ ኣብ ዘለዉ መዓልታት ኣብ ኣዝዩ ዝተፈላለየ ሰዓታት ናይ ምድቃስን ምትሳእን ዝተዛብዐ ልምዲ እንተሃልዩካ “ሶሻል ጀትላግ” ከም ዘለካ የመልክት።

ወትሩ ኣብ ተመሳሳሊ ሰዓት ክንድቅስ ንግደደሉ ቀንዲ ምኽንያት 

ንነፍሰጾራት ኣዴታት ምኽሪ ምሃብ ብኸመይ ብተሃዋሲ መገዲ ክንቀርቦ ንኽእል?

ንሓንቲ ነፍሰጾር ክንብሎም ዘይግቡኡ ነገራት 

ጉዕዞ እግሪ ምግባር፣ ምጉያይን ብሽክለታ ምዝዋርን ትኹረት ክግበረሎም ዝግብኡ ኣገደስቲ ኣካላዊ ምንቅስቓሳት ከምዝኾኑ ንነዊሕ እዋን ሰብሞያ ክምዕዱ ምፅንሖም ይፍለጥ። ተመራመርቲ ዓባይ ብሪጣንያ ግን እዞም ኣማራፂታት ምምሕያሽ ክግበረሎም ይምዕዱ ኣለዉ።

ጸቕጢ ደም ከጕድሉ ዝኽእሉ ዓይነት ምንቅስቓስ ኣካላት 

ካብተን ብሉጻት መስሓቕ ስእልታት እንስሳ ዘቤት 2023 እተን 13 መሪጽና ኣቕሪብናልኩም ኣለና።

‘ፈጣሪ ካብ ፈተውተይ ሓልወኒ...' - መስሓቕ ስእልታት እንስሳ ዘቤት

ኣብ ውቅያኖስ ፓሲፊክ፡ ኣብ ልዕሊ መርከቡ ብዝወረደ ሓደጋ፡ ምስ ከልቡ ንኽልተ ኣዋርሕ ጠፊኡ ዝጸንሐ ኣውስትራልያዊ ኣብዚ ሰሙን ድሒኑ።

ክልተ ወርሒ ኣብ ባሕሪ ምስ ከልቡ ጠፊኡ ዝደሓነ ሰብኣይ

ክልተ ኣዝዮም ዝፋቐሩ መጻምዲ ቈልዓ ውልድ ከብሉ እንከልዉ፡ ዘመድ ኣዝማድ፡ ፈተወትን ጐረባብትን ብዕልልታን ደስታን ሓጐሶም ይገልጹ።

መጻምዲ ስለምንታይ ቈልዓ ድሕሪ ምውላድ ከም ቀደሞም ዘይኰኑ?

'ጂኦፊዚስት' ድሕሪ 10 ሚልዮን ዓመታት፡ ዓፋርን እዚ ኣልካላይን ቀላይን ሓድሽ ውቅያኖስ ክፈጥሩ ምዃኖም ይኣምኑ።

ኣብ መንጐ ኢትዮጵያን ጅቡትን ሓድሽ ባሕሪ ይፍጠር ኣሎ ድዩ?

ኣብ ዝርዝር ግብኣታት ዝተፈላለዩ መግብታት ወይ ኣብ ከም ልስሉስ መስተታት፣ ማስቲካን ዕሹጋት ርግኦ ዝበሉ ካብ ሽኮር ነፃ ዝኾኑ መግብታት ይርከብ። ኣስፓርተም ዝለዎም ፍሉጣት ልስሉስ መስተታት ከም ዳይት ኮክ፣ ኮክ ዜሮ፣ ፔፕሲ ማክስን 7 ኣፕ ፍሪን ዝርከብዎም ኮይኑ እቲ መመቐሪ ግን ኣብ ኣስታት 6000 ፍርያት መግቢ ይርከብ።

መንሽሮ የስዕብ'ዩ ዝበሃል ዘሎ ካብ ሽኮር 200 ዕጽፊ ዝምቅር ‘ኣስፓርተም’ 

ካቲጃ ኣብ ዝሓለፈ ዓሰርተ ዓመታት ናይ ሕክምና ጻኒሒታ፡ ቁጽሪ ኣንስቶም እንትወልዳ ኣብ ክፍሊ መዋልዳን ኣትዮም ዝከታተሉ ሰብኡት ከምዝወሰኸ እያ ተዓዚባ። 
“ሕማቕን ጽቡቕን ተጓንፎታት እየ ሓሊፈ። ገለ ሰብኡት ኣንስቶም ጓል እንተወሊደን ተመሊሶም ክርእይወየን ኣይደልዩን። ገለ ሓራሳት ድማ ጓል  ከምዝወለዳ ምስፈለጣ እንከይተፈለጠን ንብዓት ዘረብረብ ከብላ ርእየ’የ” ክትብል ኣብ ሃገራ ክሳዕ ክንደይ ጓል ምውላድ ባህላዊ ርድኢት ዝፈጠሮ ጸገም ከምዘስዕብ ኣካፊላትና። 

ደቂ ኣንስትዮ፡ ልዕሊ 10 ሽሕ ኣንስቲ ዘሕረሰት ህንዳዊት ነርስ 

 ነቶም ዝተረፉ ኣዕዋፍ ንምድሓን ዝግበር ዘሎ ጻዕሪ ግን ሓድሽ ኣይኮነን። 
ኣብ 1960ታት፡ተጣበቕቲ ስነ ኣከባቢ፡  ንገለ ኣሽቱ  ደሴታት ካብ ኣናጹ ናጻ ክገብርወን ክኢሎም። 
ምምካት በላዕቲ እንስሳታት ግን ክሳብ ከባቢ 2010 ማሕበራዊ ተርእዮ ኣይነበረን።

ካብ ኣናጹ ናጻ ክትከውን ወፍሪ ዝኣወጀት ሃገር

ኣብ ክልል ኣምሓራ ከተማ ዳንግላ ተወሊዳ ዝዓበየት ምንተኣምር በለጠ፡ ካብ ዩኒቨርስቲ ባህርዳር ብዲግሪ ተመሪቓ'ኳ ስራሕ እንተኣለሸት ብዝተምሃረትሉ ስራሕ ክትረክብ ኣይከኣለትን። ግን ድማ ንገዛእ ርእሳ ክተመሓድር ስለዘለዋ ኣብ ጎደናታት ኣዲስ ኣበባ ጫማ ወልዊላ ክትናበር ከምዝተገደደት ምስ ቢቢሲ ኣብ ዝገበረቶ ጻኒሒት ገሊጻ።

ኣነባብራ