ኤርትራ

ኢትዮጵያ

ሱዳን

ማእከላይ ምብራቕ

ሳይንስን ጥዕናን

ኣመና ፍቱዋት

ዜና

ቪድዮ

ተዓዘቡ

ራድዮ

ስምዑ

Tigrinya

ካብ ቀረባ እዋን ጀሚሩ ከም ቢራን ወይኒን ዝኣመሰሉ ካብ ኣልኮል ነጻ መስተታት ዝያዳ እናተለመዱ ይመጽኡ ኣለው። ግን እዞም መስተታት ኣብ ጥዕና እንታይ ጽልዋ ኣለዎም?

ካብ ኣልኮል ነጻ ዝዀኑ መስተታት ሓደጋ ኣለዎም ድዩ?

ደቂ ኣንስትዮ ክወልዳ እንከለዋ ብዙሕ ርኡይ ዝዀነ ስነ-ህይወታዊ ለውጢ የጋጥመን። ግን ደቂ ተባዕትዮ'ውን ኣቦ ምስ ዝዀኑ ኣካላቶም ከም ዝቕየር ትግንዘቡ'ዶ?

ደቂ ተባዕትዮ ድሕሪ ወሊድ ከም ኣደታት ኣካሎም ይቕየር ድዩ?

ኣብ ኢትዮጵያ ካብ ኣካላት ወዲ ሰብ ዝተኣልየ ክፍሊ ኣካላት ዳግማይ ብምትካልን ናብ ንቡር ምምላስ ዘጠቓልል ሕክምና ቅድሚ ሕጂ ከምዝተገብረ ዘመልክት ሓበሬታ የለን።እዚ ኣብ ቀረባ እዋን ዝተገብረ መስርሕ ድማ ኣብ ዝሓለፈ ዓመታት ኣብ ኢትዮጵያ ካብ ዝተራእዩ ዓበይቲ ሕክምናዊ ቅያታት ሓደ እዩ ክበሃል ይኽእል።


ኢትዮጵያ፡ ዝተቘርጸ ኢድ ዳግማይ ንምትካል ዝተገብረ ዕውት መስርሕ

ኣብ ነፍሲ ወከፍ ሸውዓተ ካልኢት ብዛዕባ ጾታዊ ርክብ ንሓስብ’ዶ? ምናልባት ክሳብ ክንድኡ ዘይንሓስብ ንኸውን። ግን መልሱ ብኸመይ ምርግጋጽ ይካኣል?

ደቂ ተባዕትዮ ኣብ መዓልቲ ክንደይ ግዜ ብዛዕባ ጾታዊ ርክብ ይሓስቡ?

ንምዃኑ ጅንጅብል፡ ብሓቂ ንጥዕናና ከመሓይሽ  ይኽእል ድዩ? ክኢላታት ምላሽ ኣለዎም።

ጅንጅብል፡ ዝያዳ እንተበላዕና እንታይ ጽልዋ ኣለዎ?

ብኣኽበርቲ ሕጊ 'ሓኪም ሞት' ተባሂሉ ዝጽዋዕ ፈረንሳዊ ኣደንዛዚ ሓኪም ንዕድመ ልክዕ ማእሰርቲ ተፈሪዱ። እቲ ፍረደሪክ ፔቺየር ዝተበሃለ ወዲ 53 ዓመት ሓኪም ን30 ተሓከምቲ ኮነ ኢሉ ብምምራዝን ካብኣቶም 12 ብምቕታልን እዩ ተኸሲሱ።


'ዶክተር ሞት'፡ ንሕሙማቱ መሪዙ ብምቕታል 'ንክሊኒክ ናብ መቓብር' ዝቐየረ ሓኪም

 ጸቕጢ ምስ ሸውሃትና ቀጥታዊ ምትእስሳር ኣለዎ፤ ወይ ኣዚና ክንጠሙ ወይ'ውን ፈጺሙ ጥምየት ከምዘይስምዓን ክገብረና ይኽእል'ዩ

ሸውሃት ምስ ጸቕጢ እንታይ'ዩ ዘተኣሳስሮ፡ ብኸመይከ ይፍወስ?

ኣብዚ እዋን፡ ኣብ ዓለም ኣዝዩ ሕማቕጕንፋዕ ይላባዕ ኣሎ። እዚ ድማ ብኸፊል ብሰንኪ ሓድሽ ዝተቐየረ ስሪት ናይቲ ቫይረስ ዝስዓበ ምዃኑክኢላታት የጠንቅቑ።

ካብቲ 'ብቕልጡፍ ዝላባዕ' ዘሎ ጕንፋዕ ክትገብሩዎ ዝግባእ ጥንቃቐ

ብመሰረት ዩኒሰፍ፡ "እወታዊ ኣተዓባብያ ህጻናትን ቈልዑን ብሓደ ኣገባብ፡ ሕግታት ወይ ቅዲ ጥራይ ዝግለጽ ኣይኰነን፣ እምነት፡ ኣገባብ መነባብሮ እዩ። ህጻናትን ቈልዑን ብጥንቃቐ ክትሓዙ ኣለዎም፣ ካብ ፍርሒ ዓመጽን ሕፍረትን ናጻ ኰይኖም፡ ብፍቕራዊ ምትብባዕ ክዅስኰሱ ይግባእ።

ስነኣእምራዊ ሃስያ ካብ ዘውርዱልና ወለዲ ከመይ ገይርና ነብስና ንከላኸል?

ቢቢሲ ዘካየዶ መርመራ፡ ነቲ ገንዘብ ተቐቢሎምዎ ዘይፈልጡ ብኸቢድ ዝሓመሙ ህጻናት፡ ብሽሞም ዓቢ ገንዘብ ተኣኪቡ ክኸውን ከም ዝኽእል የርኢ። 

ብስም ምውጻእ ሓገዝ፡ ኣብ ልዕሊ ሕሙማት መንሽሮ ዝዀኑ ቈልዑ ዝተፈጸመ ምትላል  

ሊቀ ትጉሃን ኣማረ ሃይሉን ወ/ሮ ካሕሱ ዕቡይ ይበሃሉ።ኣብ ጐልጐል ደብሪ ዝተሰርሐ ርሻን ቤቶም ማሚቖም ይሓድሩ። እኽለማይ መሊኡ፡ ደምበ ተርኪሱ ፍረ ማህፀን ውሉድ ግን ኣይረኸቡን ነይሮም።ን33 ዓመታት ብዘይውላድ ክልተ ብሩኻት ኣብ ሓደ ፅላል ቤት፡ ኣብ ንፅዲ ማእሲ ተተርኢሶም ሓሊፎሙዎ።

ትግራይ፡ ድሕሪ 33 ዓመታት ማንታ ዝተበኰረት ስድራቤት ካህን

እታ ኣብ ደቡብ ኢትዮጵያ ዞባ ጂንካ እትርከብ  "ቁጽሪ 6" ቃለ-ህይወት ቤተክርስትያን ፡ ኣብ ውሽጢ መዓልታት ሰለስተ መራሕታ ምስኣና፡ መራሒ ፀሎት ኣቶ ያዕቆብ ቡችሌ  ልቦም ብሓዘንን ተመሊኡ ኣሎ። 

ቫይረስ ማርበርግ፡ ሰለስተ መራሕታ ዝሰኣነት ኢትዮጵያዊት ቤተክርስትያን 

ፖኬቶሞ ዝተባህለ 12 ሴንቲ ሜተር ቁመት ዘለዎ ሮቦት፡ ኣብ ቦርሳ ተሰኪምካዮ ክትዘውር ትኽእል ወይ ድማ ኣብ ጁባ ክኣቱ ይኽእል። 

ብሕማም ረሲዕ ንዝተጠቕዑ ዝሕግዝ ዘሎ ቴክኖሎጂ

'ኣሜግድላ' ዝተባህለ ክፍሊ ሓንጐል እዩ ፍርሒ ክፍጠር ዝገብር። እቲ ሕማም ነዚ ክጐድኦ እንከሎ ሰባት ፍርሒ ዝብሃል ክስምዖም ኣይኽእልን።



ሰባት ኣብ ሓደጋ ኰይኖም'ዉን ፈጺሙ ፍርሒ ከይስምዖም ዝገብር ሕማም

ስነፍልጠት ኣመጋግባ ቪጋን ኣብ ህጻናትን ቈልዑን ብዛዕባ ዝህልዎ ሳዕቤናት እንታይ ይብል?

ኣሕምልቲ ጥራሕ ምምጋብ ኣብ ግዜ ቍልዕነት ኣንታይ ጽልዋ ኣለዎ?

ደርፊ ግን ካልእ ዝገርም ኣካላዊ ረብሓታት እውን ኣለዎ። ህርመት ልብን ጸቕጢ ደምን ሰባት ከም ዘመሓይሽ ተረጋጊጹ ኣሎ። 

ምድራፍ ንጥዕና ዘለዎ ረብሓ እንታይ እዩ?

ሓንጐል፡ ሓሙሽተ ሓሙሽተ ዝተፈላለዩ ምዕባለታት ዕቤት ዝሓልፍ ኰይኑ፡ እዚኦም ኣዝዮም ወሰንቲ ደረጃታት ዕድመና ከም ዝዀኑ ተመራመርቲ ኣረዲኦም። እዞም ኣገደስቲ መቐይሮ ዝርኣየሎም ዕድመታት ትሽዓተ፡ 32፡ 66ን 83ን ዓመት ምዃኖም ተመራመርቲ ገሊጾም።



ጕርዝውና ክሳብ ሰላሳታት ይጸንሕ - ንሓንጐልና ዝቐርጹዎ ኣርባዕተ ኣገደስቲ ዕድመታት

ጥራጥ ወይ ፈሲ ብዙሓት ሰባት እወ ጠሪጥና ወይ ፈሲና ኢልና ኣብ ቅድሚ ሰብ ዘይንኣምነሉ ክስተት'ዩ።
እንተዀነ፡ ኣብ ማሕበራዊ ሚድያ፡ ድሕሪ ምምጋብና ክንጠርጥ ከምዘለና ዝገልጹ ብዙሓት ይዛረቡ'ዮም።
ንምዃኑ እዚ ናይ ብሓቂ ንጥዕናና ሓጋዚ ድዩ? ኵልናኸ ክንገብሮ ኣለና ድዩ?


ድሕሪ መግቢ ጥራጥ ኣብ ምምሕያሽ ጥዕናና ሓጋዚ ድዩ?

ሞይታ ተባሂሉ ሬሳኣ ንምቅጻል (ክረሜሽን) እናተዳለወ እንከሎ፡ ኣብ ውሽጢ ሳንዱቕ ኮይና ብምዂኳሓ ብህይት ከምዘላ ተፈሊጡ።
እቲ ኣብ ታይላንድ ዘጋጠመ ፍጻመ፡ እታ ህይወታ ሓሊፉ ዝተባህለት ሰብ፡ ሬሳኣ ኣብ ሳንዱቕ ኣትዩ ናብቲ ዝቃጸለሉ ቤተመቕደስ እምነት ቡድሂዝም ተወሲዱ። 


ሬሳኣ ክቃጸል ኣብ ምድላው ዝነበረት ሰብ ብህወይታ ጸኒሓ ተባሂሉ

እቲ ሕማም፡ ሃንተር ሲንድሮም (Hunter syndrome) ወይ ኤምፒኤስአይአይ (MPSII) ይበሃል። እዚ ሕማም ዘለዎም ህጻናት መብዛሕትኡ 20 ዓመት ከይመልኦም ይሞቱ።

ፈላማይ ብዝዀነ ፍሉይ ሕክምና ካብ ቀታሊ ሕማም ዝሓወየ ህጻን

ኣብ ሴራሊዮን፡ ምስ ስርዓታት ሽሕር ብዝተኣሳሰር ብዝመስል ቅትለት፡ ብዙሓት ስድራቤታት ኣብ ስንባደ ኣለዉ። ቢቢሲ ኣፍሪቃ ኣይ ነቶም ብድሕሪ ንግዲ ክፍሊ ኣካላት ሰብ ዘለዉ ሰባት መን እዮም ዝብል መርሚሩ ኣሎ።

'ብልጽግናን ስልጣንን' እናተመባጽዑ ኣካላት ሰብ ንምሻጥ ሰባት ዝቐትሉ 

ኵላትና ጥዑይ ጸጕሪ ኢና ንደሊ - ዘብረቕርቕ፡ ነዊሕ፡ ጽቡቕን ልስሉስን። ነዚ መረጋገጺ ኣየድልዮን።  ኣብ ቲክቶክ ሓዊሱ ኣብ ዝተፈላለዩ መድረኻት ማሕበራዊ መራኸቢታት ዝቐርቡ መወዓውዒታት ፍርያት ክንክን ጸጕርን መመላኽዒታትን ምርኣይ እዅል እዩ። 


ሻምፑ ዝተሃሰየ ፀጕሪ የድሕን ድዩ? ኣርባዕተ ሓቅታት ክንክን ፀጕሪ

ኣብ 2023፡ 'YouGov' ዝተባህለ ትለል ኣብ 13 ሃገራት ደቂ ተባዕትዮ ንምሻን ዝመርጹዎ መገዲ መሰረት ዝገበረ መጽናዕቲ ኣካይዱ ነይሩ። በዚ መሰረት፡ ኣብ መንጐ ኣህጕራት ከይተረፈ ዓቢ ኣፈላላይ ምህላው ረኺቡ።


ደቂ ተባዕትዮ፡ ደው ኢሎም ዶ ኮፍ ኢሎም ክሸኑ እዩ ዝምከር? 

ተመራመርቲ መዓስ ከም እትስይብ ንምውሳን ተወርሶ (ጀነቲክስ) ወሳኒ'ዩ ይብሉ። ኣሽሊ ዝገበረቶ ምርመራ'ውን ነዚ እዩ ዘመልክት።