พ่อแม่ของฉันเลือกที่จะจากไปพร้อมกัน ส่วนฉันก็ต้องเสียใจอยู่เพียงลำพัง

เอลส์, แจน และบาส เอลส์มีผมสีเทาสั้น สวมแว่นตาและเสื้อสีน้ำเงินเข้ม แจนมีผมสีน้ำตาลปนเทาและหนวดสีน้ำตาลที่ใหญ่และดก สวมเสื้อโปโลลายทางสีฟ้าขาว บาสมีผมสีน้ำตาลสั้น สวมเสื้อยืดสีเทาอยู่ข้างในเสื้อสีน้ำเงินเข้มและขาว
คำบรรยายภาพ, บาสถ่ายรูปกับพ่อแม่ของเขา เอลส์และยาน ในปี 1994
    • Author, ลินดา เพรสลี
  • Published
  • เวลาอ่าน: 8 นาที

คำเตือน: บทความนี้อาจทำให้รู้สึกไม่สบายใจ

เช้าตรู่ของเดือน มิ.ย. ปี 2024 บาสขับรถมาจอดข้าง ๆ รถบ้านของพ่อแม่เขา ซึ่งจอดอยู่บนท่าจอดเรือที่มีแดดส่องถึงทางตอนเหนือของประเทศเนเธอร์แลนด์

ยานและเอลส์ พ่อและแม่ของเขาใช้ชีวิตคู่ส่วนใหญ่บนผืนน้ำ ตอนนี้พวกเขาอายุ 70 กว่าปีแล้ว และไม่สามารถดูแลเรือบ้านได้อีกต่อไป รถบ้านของพวกเขาซึ่งจอดอยู่ใกล้กับเรือยอชต์และเรือเล็ก จึงเป็นทางเลือกที่ดีที่สุดรองลงมา

ยานและเอลส์ขึ้นรถของลูกชาย บาสสตาร์ทเครื่องยนต์ นี่จะเป็นครั้งสุดท้ายที่เขาขับรถพาพ่อแม่ไปไหนมาไหน สำหรับทั้งยานและเอลส์ การเดินทางไปยังสถานดูแลผู้ป่วยระยะสุดท้ายในท้องถิ่นครั้งนี้จะเป็นการเดินทางครั้งสุดท้ายของพวกเขา

เวลา 10:30 น. เช้าวันนั้น แพทย์จะให้ยาที่ทำให้เสียชีวิตแก่พวกเขา และให้พวกเขาเสียชีวิตพร้อมกันในสิ่งที่ในเนเธอร์แลนด์เรียกว่า "การุณยฆาตคู่" (duo-euthanasia) ซึ่งเป็นเรื่องถูกกฎหมายและเกิดขึ้นไม่บ่อยนัก แต่ในแต่ละปีก็มีชาวดัตช์จำนวนมากขึ้นที่เลือกจบชีวิตด้วยวิธีนี้

เอลส์และยานอยู่ใกล้ทะเลสาบในปี 2012 เอลส์มีผมสีเทาสั้น สวมแว่นกันแดด เสื้อลาย และสร้อยคอขนาดใหญ่ ส่วนแจนมีผมสีเทาและหนวดดก สวมเสื้อเชิ้ตสีฟ้าอ่อน
คำบรรยายภาพ, ยานและเอลส์ใช้ชีวิตคู่ส่วนใหญ่บนผืนน้ำ

สามวันก่อนที่พวกเขาจะถึงวาระสุดท้ายที่สถานดูแลผู้ป่วยระยะสุดท้าย ยานและเอลส์ได้ให้สัมภาษณ์กับบีบีซีในรถบ้านของพวกเขา ยานต้องทนทุกข์ทรมานจากความเจ็บปวดอย่างต่อเนื่อง ซึ่งเป็นผลมาจากการทำงานขนส่งสินค้าทางน้ำภายในประเทศเนเธอร์แลนด์มาหลายปี ส่วนเอลส์ได้รับการวินิจฉัยว่าเป็นโรคสมองเสื่อม เรื่องราวของพวกเขาถูกนำเสนอและแสดงความคิดเห็นไปทั่วโลก

ตอนนี้ผ่านมาแล้วกว่าสองปี ลูกชายคนเดียวของทั้งคู่เล่าถึงความพยายามโน้มน้าวให้พ่อแม่เลื่อนเวลาการตายออกไป ในขณะเดียวกันก็สนับสนุนการตัดสินใจที่จะจบชีวิตของพวกเขา เขาเปิดเผยถึงภาระทางอารมณ์ที่การตัดสินใจของพ่อแม่สร้างขึ้น และความเหงาอย่างสุดซึ้งที่ตามมา

การเดินทาง

บาสวางแผนเส้นทางไปยังสถานดูแลผู้ป่วยระยะสุดท้ายให้สวยงาม โดยผ่านทุ่งหญ้าและคลองต่างๆ ของฟรีสแลนด์

“ผมยังจำการเดินทางทั้งหมดได้อยู่เลย” เขากล่าว แม่ของเขานั่งอยู่เบาะหลัง ส่วนพ่อของเขานั่งข้าง ๆ เขา ในช่วงแรกพวกเขายังพูดคุยกันอยู่ โดยเอลส์ดูแน่วแน่กับการตัดสินใจเลือกจบชีวิตด้วยการการุณยฆาต

"แม่ของผมมั่นใจมากว่าจะทำแบบนั้น" บาสกล่าว "แต่พ่อของผมค่อนข้างอ่อนไหว"

ยานถามลูกชายว่าพวกเขากำลังทำสิ่งที่ถูกต้องอยู่หรือเปล่า บาสรู้สึกงง เพราะเขาคิดว่าน่าจะเป็นแม่ของเขามากกว่าที่อาจจะลังเล

“แม่ของผมเป็นคนที่รักการใช้ชีวิตมาโดยตลอด” เขากล่าว “ผมจำได้ว่าแม่เคยบอกผมว่า ‘ฉันอยากมีอายุ 80 หรืออาจจะ 90 ปีด้วยซ้ำ’”

แต่พ่อของเขาพูดถึงเรื่องการุณยฆาตมานานกว่าสิบปีแล้ว เนื่องจากต้องทนทุกข์ทรมานจากความเจ็บปวดมาหลายปี

บรรยากาศภายในรถ บาสปลอบโยนพ่อของเขา เมื่อยานสงบลงแล้ว พวกเขาก็ขับรถไปโดยไม่พูดอะไร ฟังเพลง และชมทิวทัศน์ที่ผ่านไป

ภาพถ่ายขาวดำของชายและหญิงคู่หนึ่งบนเรือใบขนาดเล็ก มีเรือใบขนาดเล็กอีกสองลำปรากฏอยู่ไกลๆ บนผืนน้ำในฉากหลัง
คำบรรยายภาพ, ภาพถ่ายเอลส์และยาน เมื่อปี 1977 ในตอนนั้นพวกเขาเป็นนักแล่นเรือใบแข่งตัวยง

ในช่วงหลายเดือนก่อนที่ครอบครัวจะเดินทางครั้งนี้ บาสพยายามโน้มน้าวให้พ่อแม่ของเขาเลื่อนการเสียชีวิตออกไป

"ผมพยายามโน้มน้าวให้พวกเขาอยู่ต่ออีกหน่อย ทำไมไม่รอจนถึงฤดูหนาว หรือปีหน้าล่ะ"

บาสรู้สึกสับสน แม้ว่าเขาจะคิดว่าการตัดสินใจของพ่อแม่ที่ขอการุณยฆาตเป็นสิ่งที่ถูกต้อง แต่เขาก็ไม่อยากให้พวกท่านจากไป

"พ่อของผมอยู่ในสถานการณ์แบบนี้มา 10-15 ปีแล้ว ดังนั้นท่านอาจจะยืดเวลาออกไปได้อีกสักสองสามปี แต่ผมคิดว่าถ้ารออีกปี แม่ของผมคงจะเดือดร้อน..."

หากเอลส์ชะลอการยื่นขอการุณยฆาต เธออาจเสี่ยงที่อาการอัลไซเมอร์ของเธอจะแย่ลง ซึ่งอาจหมายความว่าเธอจะไม่ถูกพิจารณาว่ามีความสามารถในการตัดสินใจยุติชีวิตของตนเองได้

ที่สถานดูแลผู้ป่วยระยะสุดท้าย

บาสหาที่จอดรถได้แล้ว

"พ่อของผมมาบอกลารถของผม - ท่านชอบรถของผม และท่านก็พูดว่า 'ทำได้ดีมาก' และ 'ขอบคุณนะ'"

"แล้วเราก็เดินเข้าไปข้างใน" บาสกล่าว "ลองนึกภาพดูสิ ว่าถ้าได้อยู่ในสถานการณ์เดียวกับพวกเขา ได้เดินทางและเดินไปแบบนั้น มันเหลือเชื่อมาก"

ตลอดสองชั่วโมงถัดมา ครอบครัวและเพื่อน ๆ ของทั้งคู่ก็ทยอยกันมา พวกเขารำลึกถึงความหลังและฟังเพลง เมื่อถึงช่วงหนึ่ง บาสก็นึกขึ้นได้ว่าควรจะยุติการจัดงานเสียที

"ผมรู้สึกว่า 'เอาล่ะ ไปกันเถอะ... ขึ้นรถแล้วขับออกไปกันเลยดีกว่า'" เขากล่าว "แต่ผมไม่อยากพูดอะไรที่อาจทำให้พวกเขาเกิดความไม่มั่นใจขึ้นมา เพราะตัวผมเองก็เป็นผู้สนับสนุนกระบวนการ [การการุณยฆาต] นี้มาโดยตลอด"

"ควรทำให้ทุกคนใจเย็นลง และใช้โอกาสนี้กล่าวคำอำลา"

ก่อนเวลา 10:30 น. เล็กน้อย แพทย์ได้เดินทางมาฉีดยาพิษให้ยานและเอลส์ ซึ่งเป็นยาที่จะคร่าชีวิตพวกเขา ทั้งคู่นอนอยู่บนเตียงโรงพยาบาลเคียงข้างกัน และในช่วงเวลาสุดท้ายก่อนที่พวกเขาจะหมดสติ บาสได้เห็นความใกล้ชิดของพ่อแม่ของเขา

"ตลอดชีวิตผมเคยเห็นพวกเขาเดินจับมือกันแค่สามหรือสี่ครั้งเท่านั้น" เขากล่าว "แต่ตอนนี้พวกเขานอนจับมือกันอยู่ตรงนั้น และนั่นทำให้ผมรู้สึกดีมาก ๆ – พวกเขากำลังทำสิ่งนี้ด้วยกันจริง ๆ"

บาสอธิบายช่วงครึ่งชั่วโมงแรกหลังจากที่พ่อแม่ของเขาหยุดหายใจว่าเป็น "เรื่องจริง" พวกเขาไม่ได้มีชีวิตอยู่อีกต่อไปแล้ว

"แล้วคุณก็จะเข้าใจสถานการณ์นั้น ซึ่งเป็นความรู้สึกที่ยากจะบรรยาย"

หากคุณหรือคนที่คุณรู้จักกำลังประสบกับความทุกข์ทางอารมณ์ คุณสามารถขอรับความช่วยเหลือได้จาก Befrienders Worldwide

แจนและบาส แจนมีผมสีน้ำตาลและหนวดสีน้ำตาลที่ใหญ่และดกหนา เขาใส่เสื้อสีขาว กางเกงขาสั้นสีกรมท่า และรองเท้าแตะสีแดง เขานั่งอยู่บนเก้าอี้พับได้ในทุ่งหญ้า ขณะที่บาสยืนอยู่ใกล้ๆ บาสซึ่งถูกถ่ายภาพไว้ตอนเป็นเด็กเล็ก มีผมสีบลอนด์อ่อน และใส่เสื้อและกางเกงขาสั้นผ้าขนหนูเข้าชุดกัน ซึ่งเป็นลายทางสีฟ้าอ่อนและขาว
คำบรรยายภาพ, ยานเป็นโค้ชฮอกกี้ และเขามักจะพาลูกชายไปด้วยเสมอ

ในสถานดูแลผู้ป่วยระยะสุดท้าย ความเศร้าโศกเข้าครอบงำบาส เขาเริ่มรู้สึกโดดเดี่ยวอย่างสุดซึ้ง

"การเสียใจเป็นเรื่องที่เจ็บปวดอย่างมาก" เขากล่าว "และผมไม่มีพี่น้อง ผมจึงรู้สึกโดดเดี่ยวจริง ๆ"

ถ้าเราเติบโตมาโดยมีพ่อแม่ครบสองคน เมื่อคนแรกเสียชีวิต เราสามารถแบ่งปันความทรงจำและความเศร้าโศกกับอีกคนได้ ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของกระบวนการไว้อาลัย แต่ยานและเอลส์จากไปพร้อมกันแล้ว

บาสเล่าว่า "มันเหมือนกับว่าขาของผมถูกตัดออกไป"

ความโศกเศร้าของเขาส่งผลต่อร่างกายด้วย เขาป่วยอยู่ประมาณสี่หรือห้าสัปดาห์ ร่างกายของเขาเจ็บปวดไปหมด

“ผมคงไม่แนะนำเรื่องนี้ให้คนอื่น และนั่นอาจเป็นข้อสรุปที่ยากลำบาก” เขากล่าว “มันอาจเป็นทางเลือกที่ดีที่สุดสำหรับพวกเขา [พ่อแม่ของผม] แต่การสูญเสียทั้งสองท่านไปพร้อมกันนั้นส่งผลกระทบอย่างมาก”

ภาพหน้าหนึ่งจากอัลบั้มรูปครอบครัวแสดงให้เห็นบาสและแม่ของเขากำลังดูเรือใบ และภาพที่บ้านขณะที่เขานั่งอยู่บนเก้าอี้สูงกำลังนอนหลับ
คำบรรยายภาพ, เอลส์และยานพาบาสไปชมการแข่งขันเรือใบตั้งแต่เขายังเด็ก

ยานและเอลส์จากไปเร็วเกินไปหรือเปล่า

ในกลุ่มคนที่วางแผนจะยื่นขอการุณยฆาตในเนเธอร์แลนด์ โดยเฉพาะผู้ที่มีภาวะสมองเสื่อมเช่นเดียวกับเอลส์ การเลือกช่วงเวลาที่เหมาะสมในการยุติชีวิตอาจเป็นเรื่องที่ซับซ้อน

  • ในปี 2024 มีผู้เลือกการุณยฆาตในประเทศเนเธอร์แลนด์จำนวน 9,958 คน
  • ในปี 2024 ผู้ที่เลือกการุณยฆาตมี 427 รายที่เป็นโรคสมองเสื่อม โดยในจำนวนนี้มี 6 รายที่เป็นโรคสมองเสื่อมขั้นรุนแรง
  • ในปีนั้น มีผู้เลือกการุณยฆาตโดยคู่ (duo-euthanasia) จำนวน 108 คน (54 คู่)

ที่มา: คณะกรรมการทบทวนการุณยฆาตระดับภูมิภาค (Regional Euthanasia Review Committees - RTE)

นอกจากการแสดงให้เห็นว่าพวกเขากำลังทุกข์ทรมานอย่างเหลือทนแล้ว แพทย์ยังต้องประเมินด้วยว่าพวกเขายังคงมีความสามารถในการตัดสินใจด้วยตนเองว่าต้องการเสียชีวิตหรือไม่ ซึ่งอาจก่อให้เกิดความทุกข์ทรมานอย่างมากในผู้ป่วยโรคสมองเสื่อมที่คิดถึงการุณยฆาต ดังที่ ดร.โรเซมาริน ฟาน บรูเคม แพทย์ผู้เชี่ยวชาญด้านผู้สูงอายุและจริยธรรมจากศูนย์การแพทย์อีราสมัสในเมืองรอตเตอร์ดัม อธิบายไว้

"พวกเขาคิดว่า... ตอนนี้ฉันมีอำนาจตัดสินใจในเรื่องนั้นอยู่ แต่ถ้าเป็นตอนนี้ก็คงยังเร็วเกินไป ในขณะที่เดือนหน้าอาจจะสายเกินไปเสียแล้ว แล้วฉันจะตัดสินใจได้อย่างไรว่าควรเริ่มกระบวนการนี้เมื่อไหร่ เพื่อดูว่าฉันเข้าเกณฑ์ที่จะสามารถรับการการุณยฆาตได้หรือไม่? แล้วถ้าฉันรอจนนานเกินไป ฉันจะพลาดโอกาสนั้นไปหรือเปล่า”

ดร.ฟาน บรูเชม กล่าวว่า สาเหตุที่คนไข้ของเธอรู้สึกวิตกกังวลเช่นนี้ก็เพราะการุณยฆาตเป็นสิ่งถูกกฎหมายในเนเธอร์แลนด์ และพวกเขารู้ว่าการขออนุญาตให้เสียชีวิตอย่างสงบในกรณีภาวะสมองเสื่อมขั้นรุนแรงนั้นหาได้ยาก ในประเทศที่ห้ามการุณยฆาต เช่น สหราชอาณาจักร ผู้ป่วยภาวะสมองเสื่อมอาจเผชิญกับความท้าทายมากมาย แต่พวกเขาแทบจะไม่ต้องชั่งน้ำหนักระหว่างความเป็นความตายกับทางเลือกต่าง ๆ เหมือนอย่างที่เอลส์เคยเผชิญ

ในปี 2024 เธอให้สัมภาษณ์กับบีบีซีว่า เธอและสามีรอต่อไปไม่ได้แล้ว เพราะมีโอกาสที่โรคอัลไซเมอร์ของเธอจะลุกลาม และยานสามีของเธอก็ตั้งใจที่จะจากไปพร้อมกับเอลส์ เขาบอกกับบีบีซีว่า บางทีเขาอาจจะจากไปเร็วเกินไป แต่เขาก็ได้ใช้ชีวิตอย่างเต็มที่แล้ว ชีวิตของเขาสมบูรณ์แล้ว

ได้พูดทุกอย่างครบถ้วนแล้วหรือยัง

หน้าหนึ่งจากอัลบั้มรูปที่ระบุว่าเป็นช่วงฤดูร้อนปี 1985 แสดงภาพต่างๆ ของบาสและพ่อของเขา ขณะอยู่บนเรือและเล่นอยู่ใกล้ริมน้ำ
คำบรรยายภาพ, บาสได้รับความรักในเรือและสายน้ำสืบทอดมาจากพ่อแม่ของเขา

ยานและเอลส์ตระหนักดีถึงภาระที่การตัดสินใจเรื่องการุณยฆาตส่งผลต่อลูกชายของพวกเขา บาสเข้าร่วมการประชุมทุกครั้งที่พ่อแม่ของเขามีกับแพทย์ของแต่ละฝ่ายในระหว่างกระบวนการการุณยฆาต มีการพูดคุยกันอย่างเปิดเผยในครอบครัว บ่อยครั้งที่เรามักเสียใจเมื่อคนที่เรารักจากไป โดยเฉพาะอย่างยิ่งในสิ่งที่อาจไม่ได้พูดออกไป แต่สิ่งนี้ไม่ได้เกิดขึ้นกับบาส สองวันก่อนที่ยานและเอลส์จะไปพบแพทย์ที่สถานดูแลผู้ป่วยระยะสุดท้ายในวันจันทร์ที่ 3 มิ.ย. เขาได้เขียนจดหมายถึงพวกเขา

"จดหมายนั้นยาวประมาณแปดหน้า" บาสกล่าว "ผมไปที่รถบ้านตอนดึกของคืนวันเสาร์ สองวันก่อนงาน ผมอ่านจดหมายทั้งหมดให้พวกเขาฟัง มันเป็นเรื่องเกี่ยวกับชีวิตของเรา และขอบคุณพวกเขาสำหรับสิ่งที่พวกเขาทำ"

ยานและเอลส์รู้สึกซาบซึ้งใจอย่างมาก และเช่นเดียวกับที่พวกเขาไม่ค่อยแสดงความรักต่อกันในที่สาธารณะ พวกเขาก็ไม่ค่อยแสดงออกถึงความรักต่อลูกชายของพวกเขาเช่นกัน

"คุณรู้สึกว่าพวกเขารักคุณ แต่เป็นการแสดงออกผ่านการกระทำ ไม่ใช่การพูดออกมาตรง ๆ หรือการกอด" บาสกล่าว "แม่ของผมเริ่มกอดผมบ่อยขึ้นตอนที่ท่านป่วยเป็นโรคสมองเสื่อม แต่พ่อไม่เคยทำแบบนั้นเลย ผมไม่เคยได้รับอ้อมกอดจากพ่อเลย"

แต่ทุกอย่างเปลี่ยนไปในรถบ้านในคืนวันเสาร์สุดท้ายนั้น ยานกอดบาสไว้แน่น

"เขาทำแบบนั้นหลังจากจดหมายฉบับนั้น มันอาจเป็นช่วงเวลาที่ดีที่สุดช่วงหนึ่งเลยก็ว่าได้"

"พูดทุกอย่างไปหมดแล้ว" เขากล่าวทิ้งท้าย