ใครคือแชมป์ยูโดโอลิมปิกที่เซอร์ไพรส์ประกาศตัวลงชิงตำแหน่งประธานาธิบดีฝรั่งเศส

ที่มาของภาพ, Reuters
- Author, ฮิว สโกฟีลด์
- Role, กรุงปารีส
- Published
- เวลาอ่าน: 7 นาที
นอกจากความอยากจะจับคู่แข่งทุ่มลงพื้นสนามให้รู้แล้วรู้รอด การเมืองกับวงการยูโดระดับโลกก็แทบไม่มีจุดไหนเชื่อมโยงกันเลย
แต่นั่นก็ไม่ได้หยุดยั้งเท็ดดี้ รีเนอร์ แชมป์โลกกีฬายูโด รุ่นเฮฟวี่เวท ผู้มากประสบการณ์ของฝรั่งเศส จากการประกาศลงสมัครชิงตำแหน่งประธานาธิบดีในเดือนเมษายนปีหน้า
ชายวัย 37 ปีที่เกิดในกวาเดอลูปผู้นี้ อาจไม่มีประสบการณ์ด้านการเมือง ไม่มีพรรคการเมืองสนับสนุน และยังไม่มีนโยบายหาเสียงใด ๆ สิ่งที่เขามีอยู่ตอนนี้คือสโลแกน "La France qu'on aime" (ฝรั่งเศสที่เราชื่นชอบ) การประกาศตัวบนโซเชียลมีเดีย และการไปเยี่ยมโรงพยาบาลในเขตชานเมืองแซน-แซ็ง-เดอนี ทางตอนเหนือของปารีสเพื่อหาเสียง
แต่กูรูคนไหนที่กล้าตัดโอกาสของเขาทิ้งไปเลยทั้งหมด คงต้องเป็นคนที่ประมาทเลินเล่อเต็มที
รีเนอร์เป็นหนึ่งในบุคคลที่มีชื่อเสียงที่สุดในฝรั่งเศสยุคปัจจุบัน โดยมักได้รับคะแนนนิยมสูงสุดในการสำรวจความคิดเห็นในฐานะผู้ที่แสดงออกถึง "ค่านิยม" ของชาติฝรั่งเศส เขาเป็นผู้ชนะที่พิสูจน์ตัวเองแล้ว ด้วยเหรียญทองโอลิมปิก 5 เหรียญและแชมป์โลก 11 รายการ รวมถึงการประสบความสำเร็จในด้านธุรกิจ
ผู้คนกว่า 28 ล้านคนรับชมการถ่ายทอดสดการหาเสียงเลือกตั้งของเขาผ่านทางอินสตาแกรม (Instagram) และเอ็กซ์ (X) ซึ่งถ่ายทำอย่างเป็นทางการสมกับด้วยท่วงท่าพิธีการแบบประธานาธิบดี โดยมีฉากหลังเป็นหนังสือและธงชาติฝรั่งเศส จากการสำรวจความคิดเห็นของสถาบันสำรวจความคิดเห็นสาธารณะแห่งฝรั่งเศส (Ifop) ภายใน 24 ชั่วโมง พบว่า 22% ของผู้ตอบแบบสอบถามระบุว่าพวกเขา "อาจ" ลงคะแนนให้ผู้สมัครรายนี้

ที่มาของภาพ, Getty Images
ในประเทศอื่น ๆ นักแสดงและบุคคลที่มีชื่อเสียงทางโทรทัศน์ต่างเคยได้ขึ้นเป็นประธานาธิบดีเช่น อดีตผู้นำของไลบีเรียอย่าง จอร์จ เวอาห์ ก็เคยเป็นนักฟุตบอลอาชีพมาก่อน
แล้วเหตุใดจึงจะไม่มีนักยูโดในทำเนียบวังเอลิเซได้ล่ะ
"ใครก็ตามที่คิดว่าการที่รีเนอร์ไม่ได้เป็นส่วนหนึ่งของกลุ่มผู้มีอิทธิพลทางการเมืองจะทำให้เขาหมดสิทธิ์ลงสมัครรับเลือกตั้งเป็นประธานาธิบดีนั้นคิดผิดอย่างมาก" กิโยม ทาบาร์ด จากหนังสือพิมพ์เลอ ฟิกาโร (Le Figaro) กล่าว
"แต่ [รีเนอร์] ก็คงคิดผิดเช่นกัน หากเขาคิดว่าการไม่เป็นส่วนหนึ่งของกลุ่มคนดังเป็นสิ่งเดียวที่จะทำให้เขาชนะได้"
ในตอนนี้ แวดวงการเมืองฝรั่งเศสทั้งหมดได้ตัดสินใจที่จะพินิจพิเคราะห์การลงสมัครรับเลือกตั้งของรีเนอร์อย่างจริงจัง หรืออย่างน้อยก็แสร้งทำเป็นว่าจริงจัง ส่วนหนึ่งนั้นเป็นเพราะเขาเป็นบุคคลที่มีชื่อเสียงมาก การเยาะเย้ยความหวังทางการเมืองของเขาอาจส่งผลเสียอย่างร้ายแรงได้ง่าย ๆ
แต่สาเหตุอีกส่วนหนึ่งก็มาจากการเมืองของฝรั่งเศสเองที่นอกเหนือจากกลุ่มการเมืองฝ่ายซ้ายจัดและฝ่ายขวาจัดที่กำลังเติบโตแล้ว สถานการณ์การเมืองขณะนี้ก็กำลังอยู่ในภาวะสับสนวุ่นวายอย่างสิ้นเชิง
กลุ่มสายกลางเองก็กำลังสั่นคลอน ยังไม่มีผู้สมัครคนใดปรากฏตัวขึ้นมาสร้างแรงบันดาลใจได้มากเท่ากับมารีน เลอ เปน ผู้นำฝ่ายขวาจัด และฌอง-ลุค เมลองชง จากฝ่ายซ้ายจัด ซึ่งในขณะนี้ดูเหมือนว่าจะเผชิญหน้ากันในรอบสุดท้ายของการเลือกตั้งประธานาธิบดีในเดือนพฤษภาคม
ดังนั้น เมื่อบุคคลที่มีชื่อเสียงอย่างรีเนอร์ลงสมัครรับเลือกตั้ง โดยประกาศตัวว่า "ไม่ใช่ทั้งฝ่ายซ้ายหรือฝ่ายขวา" อีกทั้งยังบอกว่าเขาต้องการ "รวมประเทศ" และ "นำเงินกลับคืนสู่กระเป๋าของประชาชน" พร้อมทั้งประณามทั้ง "พวกเหยียดเชื้อชาติ" และ "พวกอันธพาลที่ข่มขู่ผู้คนบนท้องถนน" นักการเมืองจึงต้องให้ความสนใจ

ที่มาของภาพ, Reuters
เป็นไปได้มากทีเดียวหรืออาจจะค่อนข้างแน่นอนว่า แคมเปญหาเสียงของรีเนอร์จะค่อย ๆ จางหายไปหลังจากช่วงเวลาแห่งการโปรโมตสั้น ๆ และในที่สุดนักยูโดคนนี้ก็จะเป็นเพียงตัวตลกในกลุ่มผู้สมัคร แต่ก็เป็นไปได้เช่นกันว่าจะไม่เป็นเช่นนั้น ซึ่งในกรณีนั้นการคำนวณคะแนนเสียงก่อนการเลือกตั้งจะต้องได้รับการปรับเปลี่ยนอย่างเร่งด่วน และไม่ใช่กลุ่มสายกลางที่จะได้ยิ้มแย้ม
จนถึงตอนนี้ รีเนอร์ได้แสดงให้เห็นแล้วว่าเขาเป็นผู้เชี่ยวชาญในหลักการที่จำเป็นต้องมีในการลงสมัครรับเลือกตั้งแบบไม่ทันตั้งตัวเช่นนี้ ซึ่งหลักการแรกคือการย้ำข้อความว่า "ไม่ต้องห่วง! ผมไม่ใช่นักการเมือง!"
ในยุคปัจจุบันของฝรั่งเศส ใครก็ตามที่มีส่วนเกี่ยวข้องกับ "ระบบ" จะถูกลดคุณค่าในสายตาของผู้มีสิทธิเลือกตั้งโดยอัตโนมัติ ดังนั้นจึงเป็นสิ่งสำคัญที่จะต้องเน้นย้ำว่าคุณลงสมัครรับเลือกตั้งเพราะหนึ่ง คุณได้สัมผัสกับชีวิตจริง (ไม่เหมือนพวกคนเกียจคร้านในปารีส) และสอง คุณได้ค้นพบว่ามีทางออกสำหรับปัญหามากมายของประเทศ ทางออกที่พวกข้าราชการที่วิสัยทัศน์คับแคบเหล่านั้นมองไม่เห็น
รีเนอร์สามารถสื่อสารสิ่งเหล่านี้ทั้งหมดได้ในการถ่ายทอดสดทางโซเชียลมีเดียเมื่อวันจันทร์ที่ผ่านมา โดยใช้กลวิธีการพูดที่ซับซ้อน
เขากล่าวว่า "ผู้คนบอกว่าผมโง่ที่อยากลงสมัครชิงตำแหน่งประธานาธิบดี"
"ผมเป็นคนโง่หรือเปล่า? ถ้าการปฏิเสธที่จะเห็นฝรั่งเศสจมอยู่ภายใต้ภาระหนี้สิน การปฏิเสธที่จะเห็นพ่อแม่กัดฟันทุกครั้งที่ไปซื้อของใช้ประจำสัปดาห์ และตัวสั่นด้วยความกลัวเมื่อลูก ๆ ออกไปนอกบ้าน... ถ้าทั้งหมดนั้นหมายถึงการเป็นคนโง่ งั้นก็เรียกผมว่าคนโง่ก็ได้"
นับเป็นการเริ่มต้นการพูดที่น่าประทับใจสำหรับนักกีฬาผู้นี้ และดึงดูดความสนใจของผู้ชมได้อย่างแน่นอน
รีเนอร์บอกว่าเขาไม่เคยทำอะไรครึ่ง ๆ กลาง ๆ นั่นไม่ใช่สิ่งที่ทำให้เขาเป็นแชมป์โอลิมปิก ดังนั้นหากเขาจริงจัง เขาก็คงเริ่มทำงานหนักนับจากนี้
รีเนอร์ต้องการทำอะไรกันแน่ ใครจะอยู่ในทีมของเขา เขามีจุดยืนอย่างไรในประเด็นสำคัญ ๆ ในปัจจุบัน เช่น การปฏิรูประบบบำนาญ การลงทุนด้านการศึกษา ค่าครองชีพ หนี้สาธารณะ การเพิ่มขึ้นของลัทธิประชานิยม หรือสงครามของรัสเซียในยูเครน
กล่าวโดยสรุป เขามีแผนจะเปลี่ยนความนิยมอย่างล้นหลามในฐานะบุคคลสำคัญในวงการกีฬาให้กลายเป็นฐานอำนาจทางการเมืองได้อย่างไร

ที่มาของภาพ, Reuters
โดยทั่วไปแล้ว รีเนอร์ดูเหมือนจะมีจุดยืนทางการเมืองไปทางขวาในเรื่องเศรษฐกิจ กฎหมายและความสงบเรียบร้อย แต่เนื่องจากเขาเป็นคนผิวดำและมีเชื้อสายแคริบเบียน เขาจึงมีจุดยืนที่แข็งกร้าวมากในเรื่องการเหยียดเชื้อชาติ เมื่อเขาบอกว่าเขาต่อต้านลัทธิสุดโต่ง เขาหมายถึงมารีน เลอ เปน เป็นหลัก
กล่าวอีกนัยหนึ่ง แนวคิดของเขานั้นอยู่ตรงกลาง ไม่สุดโต่งไปในทิศทางใดทิศทางหนึ่ง
ปัญหาคือการเมืองเฉดกลางอย่างนี้มีการแข่งขันสูงมากอยู่แล้ว โดยบุคคลสำคัญอย่างอดีตนายกรัฐมนตรี เอดัวร์ ฟีลิป และกาเบรียล อาตาล ต่างก็ยังไม่สามารถก้าวขึ้นมามีบทบาทได้
ปัจจุบันมีผู้สมัครประมาณสิบกว่าคนในกลุ่มที่อยู่ระหว่างฝ่ายขวาและฝ่ายซ้ายกลาง ซึ่งครอบคลุมตั้งแต่ราฟาแอล กลุกส์มาน ผู้ได้รับการสนับสนุนจากพรรคสังคมนิยม ไปจนถึงบรูโน เรอตาโย จากพรรคสาธารณรัฐทางด้านขวา
ผู้ที่อาจเข้ามาเพิ่มเติมในกลุ่มนี้คือ คริสติน ลาการ์ด ซึ่งจะลงจากตำแหน่งหัวหน้าธนาคารกลางยุโรปในเดือนกุมภาพันธ์ปีหน้า

ที่มาของภาพ, Pool/AFP via Getty Images
การเพิ่มผู้ท้าชิงอีกรายจะทำให้คะแนนโพลของพวกเขาลดลงไปอีก ทำให้โอกาสที่ฌอง-ลุค เมลองชง จะผ่านเข้ารอบสองมีมากขึ้น
จึงไม่น่าแปลกใจที่ผู้นำพรรคซ้ายจัด พรรคลาฟร็องแซ็งซูมีซ (La France Insoumise - LFI) ผู้นี้ ดูจะมีความสุขมากกับการตัดสินใจลงสมัครรับเลือกตั้งของรีเนอร์ "เรารู้ว่าเขาเป็นอย่างไร เมื่อไม่ใช่ทั้งฝ่ายขวาหรือฝ่ายซ้าย ก็หมายความว่าไม่ใช่ฝ่ายซ้าย" เมลองชงกล่าวกับผู้สื่อข่าวเมื่อวันศุกร์
นักการเมืองอีกคนเดียวที่ดูเหมือนจะยินดีอย่างแท้จริง แทนที่จะฝืนยิ้ม คือประธานาธิบดีเอ็มมานูเอล มาครง ซึ่งกล่าวว่ารีเนอร์เป็น "ผู้สนับสนุนที่ยิ่งใหญ่" และชี้ว่าการเมือง "ไม่ใช่เป็นเรื่องของนักการเมืองอาชีพเท่านั้น"
เรื่องนี้อาจอธิบายได้จากความสัมพันธ์ที่ไม่ค่อยดีนักระหว่างประธานาธิบดีกับอดีตนายกรัฐมนตรีอย่างฟีลิปและอาตาล ซึ่งทั้งสองต่างพยายามทุกวิถีทางที่จะตีตัวออกห่างจากอดีตเจ้านายที่ไม่เป็นที่นิยมของพวกเขา
รีเนอร์กล่าวว่าเขาเห็นคำชมของมาครงเป็นเหมือน "ถ้วยยาพิษ" โดยบอกกับผู้สื่อข่าวเมื่อวันเสาร์ (14 พ.ย.) ว่าเขา "ไม่ใช่ทูตของประธานาธิบดี และผมไม่ใช่ผู้สนับสนุนมาครง (Macronist)"
การเมืองและยูโดแทบไม่มีอะไรเหมือนกันเลย แต่ในบรรดาสองสิ่งนี้ รีเนอร์จะได้ค้นพบในไม่ช้าว่า สิ่งที่โหดร้ายกว่านั้นไม่ใช่การต่อสู้แบบประชิดตัวหลังจากตกลงกันบนเสื่อทาทามิ
ในภาษาญี่ปุ่น ยูโด มีความหมายว่า "วิถีแห่งความอ่อนโยน"
หากเขาเริ่มดูเหมือนเป็นผู้สมัครที่มีโอกาสชนะสูง รีเนอร์ต้องรู้ว่าชีวิตของเขาจะพลิกผัน ไม่ใช่แค่รูปลักษณ์ภายนอกเท่านั้น
ในทางการเมือง คุณไม่ควรโค้งคำนับเพื่อแสดงความเคารพต่อคู่ต่อสู้ คุณควรทำอะไรที่เทียบได้กับการใช้หัวชนให้ยับต่างหาก































