Ukraińcy zmagają się z przerwami w dostawach prądu po rosyjskich atakach

Źródło zdjęcia, Daniel Wittenberg
- Autor, Dan Johnson
- Data publikacji
- Czas czytania: 4 min
Daryna Kulczycka jest samotną matką mieszkającą na siódmym piętrze bloku w Kijowie.
Na co dzień opiekuje się dwójką dzieci, pomaga im w nauce i pracuje z domu, ale musi też mierzyć się z niepewnością związaną z kolejnymi przerwami w dostawach prądu.
Wie tylko tyle, że w pewnym momencie zgasną światła, przestaną działać gniazdka elektryczne i internet, a z kranów może zniknąć woda. Tego wieczoru prąd utrzymywał się o godzinę dłużej, niż zapowiadano, jednak Daryna w pośpiechu przygotowywała kolację i kończyła pracę.
„Przez ostatnie kilka dni mieliśmy prąd tylko przez cztery lub pięć godzin dziennie, ale nie o stałych porach. Przez dwie godziny jest prąd, a potem przez osiem godzin go nie ma," mówi.
Podczas gdy trwają rozmowy pokojowe, a amerykańscy wysłannicy spotykają się z przywódcami Rosji i Ukrainy, Ukraińcy muszą mierzyć się z planowanymi wyłączeniami prądu spowodowanymi nasilonymi rosyjskimi atakami na infrastrukturę energetyczną. Ukraina odpowiedziała uderzeniami na rosyjskie rafinerie.
Urzędnicy obawiają się, że miliony Ukraińców nie będą w stanie normalnie funkcjonować, jeśli dostawy energii nie będą zapewniane przez co najmniej cztery godziny dziennie. Niektórzy przyznają, że granica ta jest już blisko, ponieważ część mieszkańców Kijowa doświadcza przerw w dostawach prądu sięgających nawet 20 godzin na dobę.
Przerwy w dostawach prądu wprowadzono w tym roku wcześniej niż poprzedniej zimy, a dodatkowo trwają one dłużej, przez co w mieszkaniach takich jak to Daryny jest coraz ciemniej i chłodniej. Kobieta chodzi po domu w kilku warstwach ubrań i grubym płaszczu, bo temperatura spada zarówno na zewnątrz, jak i w środku.
Tuż przed 19:30 słychać kliknięcie i światło gaśnie. Do świtu panuje ciemność.
Przestaje działać winda, a wkrótce znika też bieżąca woda, ponieważ do jej dostarczenia na siódme piętro potrzebna jest energia elektryczna. Daryna, jej syn Kyryll i córka Olena wyciągają więc latarki i lampki LED, grają w Uno, a potem wcześnie kładą się spać.
Dwunastoletni Kyryll, który perfekcyjnie mówi po angielsku dzięki dwóm latom spędzonym w USA, nie ukrywa, jak bardzo codzienne przerwy w dostawach prądu wpływają na jego życie.
„Nie ma światła, wody, ogrzewania i prądu. Nie ma zabawy. Cała zabawa zniknęła razem z elektrycznością," mówi. „Mamy mnóstwo gier planszowych. Całą półkę, ale graliśmy w nie już chyba ze sto tysięcy razy".
Najdotkliwsze skutki odczuł Kijów. W pewnych momentach wstrzymany został ruch metra i trolejbusów, a w ostatnich tygodniach setki tysięcy Ukraińców w całym kraju zostały pozbawione dostępu do prądu.
Podczas wizyty w jednej z największych elektrowni Ukrainy zobaczyliśmy, dlaczego tak się dzieje. Obiekt ledwo funkcjonuje po niedawnym uderzeniu rosyjskiego pocisku balistycznego - najbardziej niszczycielskim ataku w ramach rosyjskiej kampanii wymierzonej w ukraińską infrastrukturę energetyczną.

Źródło zdjęcia, Matthew Goddard
Ogromna elektrownia - której lokalizacji nie możemy ujawnić ze względów bezpieczeństwa - została zamieniona w stertę powyginanego metalu i zniszczonych rur. Turbiny leżą pod gruzami, a obiekt całkowicie przestał działać.
Wołodymyr Kowalenko pełnił dyżur w sterowni i nadzorował pracę elektrowni, gdy o godz. 3 nad ranem uderzyły rosyjskie pociski.
„To był bardzo silny atak. Nigdy wcześniej nie doświadczyliśmy czegoś takiego. Bywaliśmy już atakowani - zawaliła się część dachu, sytuacja była bardzo trudna. Ale tym razem zniszczenia były szczególnie duże," mówi.
Prace naprawcze elektrowni utrudniają jednak alarmy przeciwlotnicze ogłaszane nawet co 15-30 minut. Podczas naszej czterogodzinnej wizyty syreny zawyły siedem razy. Każde ostrzeżenie o nadlatujących dronach lub pociskach zmusza ekipy do przerwania pracy i szukania schronienia.
Jeśli nie ma czasu, by dotrzeć do głównego schronu, pracownicy ukrywają się w fundamentach górujących nad elektrownią kominów.
„To bardzo trudne," mówi Wadym Bobyr, który kieruje pracami naprawczymi. „Psychicznie przygotowujesz się do wykonania konkretnego zadania, a potem rozlega się alarm i musisz jak najszybciej się ewakuować".
39-latek, który przepracował w elektrowni połowę swojego życia, przyznaje, że skala zniszczeń i stojące przed nim wyzwanie odbudowy obiektu są ogromne.
Prezydent Wołodymyr Zełenski twierdzi, że Ukraina nadal dysponuje wystarczającymi mocami do produkcji energii elektrycznej. Problemem jest jednak dostarczanie jej do domów i firm, ponieważ wiele linii przesyłowych i stacji transformatorowych zostało uszkodzonych.
Według ukraińskich władz Rosja wykorzystuje również tzw. „drony-czekacze", które przyczepiają się do słupów i linii energetycznych, pozostając niewykryte do momentu ich zdalnej detonacji.
Maksym Tymczenko, dyrektor generalny DTEK, największej prywatnej firmy energetycznej na Ukrainie, powiedział, że Rosja wywiera obecnie na osłabioną sieć energetyczną jeszcze większą presję niż przed rokiem. Jego zdaniem ukraińska obrona powietrzna nie jest w stanie ochronić całej infrastruktury krytycznej kraju.
„Różnica polega na skali ataków i rodzaju używanej broni. Ataki są dziś dwa razy większe pod względem siły i skali," mówi.
Tymczenko ocenia, że odbudowa uszkodzonej elektrowni potrwa co najmniej do przyszłego lata. Wyjaśnia, że z powodu ciągłych alarmów i zagrożenia atakami pracownicy mają każdego dnia zaledwie godzinę lub dwie na skuteczną pracę.

Źródło zdjęcia, Matthew Goddard
Wiele osób decyduje się opuścić stolicę, a niektórzy wyjeżdżają z Ukrainy, by uniknąć kolejnych miesięcy dotkliwego zimna. Daryna, Kyryll i Olena wiedzą jednak, że zima dopiero się zaczyna.
Gdy dzieci idą spać, Daryna przyznaje, że rozważa przeprowadzkę w bezpieczniejsze lub cieplejsze miejsce. Z jednej strony chce zostać w domu, blisko rodziny i przyjaciół, z drugiej obawia się, jak trudne może stać się codzienne życie.
Mimo wszystko Daryna nie traci determinacji.
„Nie chcę żyć bez światła. Ale w Ukrainie ludzie mówią: dobrze, możemy żyć bez światła, byle bez Rosjan. Tak, boimy się, bardzo się boimy. Ale wolimy być bez prądu niż z Rosjanami," mówi.
Przy tłumaczeniu tego artykułu, który oryginalnie był napisany w języku angielskim, użyto narzędzi AI. Dziennikarz BBC sprawdził tłumaczenie przed publikacją. Więcej o tym, jak używamy AI.
Edycja: Julita Waleskiewicz








