Wielka Brytania, Francja, Niemcy, Włochy i Kanada potępiają izraelski projekt rozbudowy osiedli na Zachodnim Brzegu

Plany Izraela dotyczące otwarcia przetargu na budowę około 1200 domów w strategicznie ważnej części okupowanego Zachodniego Brzegu spotkały się z nową krytyką ze strony czołowych państw zachodnich.

We wspólnym oświadczeniu Wielka Brytania, Francja, Niemcy, Włochy i Kanada uznały decyzję za „nie do przyjęcia” i zaapelowały do Izraela o „natychmiastowe wycofanie planów”.

Wszystkie te osiedla są nielegalne w świetle prawa międzynarodowego. Przez dziesięciolecia, pod presją społeczności międzynarodowej, Izrael wstrzymywał się z realizacją planów zabudowy obszaru E1 na wschód od Jerozolimy.

Wielu sojuszników Izraela oraz Palestyńczycy argumentowali, że taka inwestycja poważnie osłabiłaby perspektywy rozwiązania dwupaństwowego, de facto dzieląc Zachodni Brzeg na dwie części i izolując Wschodnią Jerozolimę.

„W czasach poważnej niestabilności na Zachodnim Brzegu, bezprecedensowego poziomu przemocy ze strony osadników wobec ludności cywilnej i poważnych ograniczeń gospodarki palestyńskiej, ta decyzja jest jeszcze bardziej niepokojąca," czytamy w oświadczeniu europejskich sojuszników i Kanady opublikowanym w czwartek.

„Te [plany] nie tylko oddalają nas od pokoju, ale także jeszcze bardziej podważają międzynarodową pozycję Izraela," dodano w oświadczeniu.

Sekretarz generalny ONZ w osobnym oświadczeniu stwierdził również, że plan E1 stanowi „zagrożenie egzystencjalne” dla sąsiedniego państwa palestyńskiego. Podobnego zdania jest minister spraw zagranicznych Belgii.

Wypowiedź ministra spraw zagranicznych Wielkiej Brytanii Eda Milibanda, wygłoszona w czwartek, spotkała się z „stanowczą” dezaprobatą ministra spraw zagranicznych Izraela.

Mimo że palestyńscy Beduini mieszkający na tym obszarze oraz izraelskie organizacje pokojowe zaskarżyli te plany do izraelskiego sądu, izraelskie ministerstwo mieszkalnictwa ogłosiło w środę przetarg na budowę 1234 mieszkań. To część z 3401 jednostek mieszkalnych zatwierdzonych przez rząd w sierpniu ubiegłego roku.

E1 to obszar około 12 km² pomiędzy Wschodnią Jerozolimą a osadą Maale Adumim.

W czasie prezentacji tych planów minister finansów Becalel Smotricz, ultranacjonalista i osadnik, stwierdził, że idea państwa palestyńskiego jest „wymazywana".

Termin składania ofert upływa 19 października, na kilka dni przed wyborami powszechnymi w Izraelu, które odbędą się 27 października. Dzięki temu każdemu przyszłemu rządowi będzie znacznie trudniej unieważnić ogłoszone oferty.

Od 1967 roku Izrael zbudował na okupowanym Zachodnim Brzegu i we Wschodniej Jerozolimie około 160 osiedli, w których mieszka 700 tysięcy Żydów. Palestyńczycy chcą, by tereny te, wraz ze Strefą Gazy, weszły w skład ich przyszłego państwa. Szacuje się, że mieszka ich tam około 3,3 miliona.

Pomimo międzynarodowego sprzeciwu kolejne izraelskie rządy kontynuowały rozbudowę osiedli.

Jednakże ekspansja ta gwałtownie wzrosła, odkąd premier Benjamin Netanjahu powrócił do władzy pod koniec 2022 r. na czele prawicowej koalicji sprzyjającej osadnikom, a także od początku wojny w Strefie Gazy, wywołanej atakiem Hamasu na Izrael 7 października 2023 r.

Przeciwnicy projektu E1 ostrzegają, że w rzeczywistości zablokuje on powstanie państwa palestyńskiego, ponieważ oddzieli północną część Zachodniego Brzegu od południa i uniemożliwi rozwój w centrum zwartego palestyńskiego obszaru miejskiego łączącego Ramallah, Wschodnią Jerozolimę i Betlejem.

Tekst został napisany i sprawdzony przez dziennikarzy BBC. Przy tłumaczeniu użyto narzędzi AI, w ramach projektu pilotażowego.

Edycja: Nicole Frydrych