روز جهانی دیابت؛ نگرانی نسبت به افزایش مبتلایان در افغانستان

افراد بالاتر از ۴۰ سال باید دست کم یکبار خون شان را معاینه کنند.
منتشر شده در
زمان مطالعه: ۳ دقیقه

برآوردهای نهادهای بین‌المللی صحی نشان می‌دهد که در افغانستان حدود دو میلیون نفر به بیماری دیابت (شکر) مبتلا هستند.

وزارت صحت عامه حکومت طالبان در افغانستان سال گذشته اعلام کرده بود که نزدیک به ۲۰ هزار بیمار مبتلا به دیابت برای درمان به شفاخانه‌های دولتی مراجعه کرده‌اند.

بر اساس آمار رسمی، در سراسر جهان بیش از ۸۰۰ میلیون نفر به این بیماری مبتلا هستند و به‌طور تخمینی هر سال باعث مرگ نزدیک به دو میلیون نفر می‌شود.

بر اساس اطلاعات سازمان‌های بین‌المللی صحی، این بیماری در میان بزرگسالان ۲۰ تا ۷۹ ساله افغانستان با سرعت در حال افزایش است.

سازمان جهانی صحت بیماری دیابت را یکی از مشکلات عمده صحت عامه در افغانستان می‌خواند که به گفته این نهاد بسیاری از افراد زمانی از ابتلای خود به این بیماری آگاه می‌شوند که دچار عوارض آن شده‌اند.

داکتر ادوین سینیزا سلوادور، نماینده سازمان جهانی صحت در افغانستان، گفته است که در حال حاضر از هر ۲۰ مرکز صحی در این کشور تنها در یک مرکز خدمات تشخیص دیابت ارائه می‌شود.

آمار «فدراسیون بین‌المللی دیابت» از دو سال پیش نشان می‌دهد که نزدیک به دو میلیون نفر در افغانستان به دیابت مبتلا بودند که حدود ۱۱ درصد از کل جمعیت بزرگسال کشور را تشکیل می‌دهد.

این فدراسیون با استناد به آمار سال‌های اخیر وزارت صحت عامه افغانستان و سازمان جهانی صحت، می‌گوید که اگر روند کنونی ادامه یابد، شمار مبتلایان ممکن است تا سال ۲۰۵۰ میلادی به نزدیک پنج میلیون نفر برسد.

دیابت یا شکر دو نوع اصلی دارد. امروزه نوع دوم آن بیشتر مورد توجه است؛ در این نوع، بدن یا به اندازه کافی انسولین تولید نمی‌کند، یا تأثیر انسولین تولیدشده بر سلول‌های بدن کاهش می‌یابد.

این وضعیت به یکی از چالش‌های بزرگ صحی عمومی تبدیل شده است.

محمد عمر اچکزی، از باشندگان ولایت نیمروز در جنوب غرب افغانستان، در گفت‌وگو با بی‌بی‌سی از وضعیت یکی از بیماران دیابتی در منطقه خود چنین روایت می‌کند: «پای این شخص ابتدا از ناحیه بند پا قطع شد. بعد استخوان بخش بالاتر از مچ تا زیر زانو نیز سیاه شد و ناچار شدند پای او را تا زانو قطع کنند. ما بیماران زیادی داریم که به دلیل بیماری دیابت دست‌ها یا پاهایشان قطع شده است.»

توضیح ویدئو، چگونه از ابتلا به دیابت جلوگیری کنیم؟

آگاهی کم است

۴۰ درصد مردم با دیابت تشخیص نشده زندگی می‌کنند.

روز جهانی دیابت هر سال در ۱۴ نوامبر گرامی داشته می‌شود.

فدراسیون بین‌المللی دیابت یکی از دلایل مهم افزایش این بیماری را آگاهی اندک مردم می‌داند. به باور این نهاد صحی بیش از ۷۰ درصد بیماران برای مدت طولانی از ابتلای خود آگاهی ندارند.

سازمان جهانی صحت نیز تأکید می‌کند که ۴۰ درصد مردم در جهان با دیابت تشخیص نشده زندگی می‌کنند.

دبلیو اچ او می‌نویسد که تشخیص زودهنگام این بیماری می‌تواند پروسه تداوی آن را تسریع کند.

بیماری دیابت در سراسر جهان بسیار گسترده است؛ به همین دلیل سازمان ملل متحد روز ۱۴ نوامبر را به عنوان روز جهانی آگاهی از دیابت نام‌گذاری کرده است.

بر اساس آمار فدراسیون بین‌المللی دیابت، در حال حاضر بیش از ۸۰۰ میلیون نفر در سراسر جهان با این بیماری زندگی می‌کنند.

عوامل دیابت کدام‌ها اند؟

برخی مواد غذایی سبب تشدید دیابت می‌شود.

از عوامل موثر می‌توان به اضافه‌وزنی و چاقی، کم‌تحرکی، تغذیه ناسالم، افزایش سن، فشار خون بالا، مصرف تنباکو و سگرت و عوامل ارثی اشاره کرد.

به همین دلیل، بر افزایش آگاهی عمومی درباره عوامل خطر و راه‌های پیشگیری و تشخیص به‌موقع بیماری تأکید می‌شود.

به گفته متخصصان حوزه سلامت، اگر اقدامات پیشگیرانه انجام نشود، این بیماری در مراحل پیشرفته می‌تواند باعث نابینایی، نارسایی کلیه‌ها، بهبود نیافتن زخم‌ها، سکته مغزی، قطع اندام‌هایی مانند دست و پا و همچنین حمله قلبی شود.

داکتران برای پیشگیری از نوع دوم دیابت که شایع‌ترین نوع این بیماری است، توصیه‌هایی دارند.

دکتر باز محمد شیرزاد در این باره می‌گوید: «چه در افغانستان و چه در هر نقطه دیگری از جهان، بهترین راه پیشگیری از این بیماری آن است که مصرف غذاهایی که در افزایش دیابت نقش دارند، مانند خوراکی‌های چرب و مواد بسیار شیرین، کنترل شود. همچنین افراد باید به‌طور منظم روزانه بین نیم ساعت تا یک ساعت ورزش کنند و معاینات پزشکی خود را نیز در فواصل زمانی مناسب انجام دهند.»

کارشناسان تأکید دارند تا افراد مبتلا به دیابت در کنار اخذ انسولین، سبک زندگی شان را منظم بسازند.

از جمله می‌تواند به منظم کردن برنامه غذایی اشاره کرد.

دانشگاه کمبریج بریتانیا در مقاله‌ای بر استفاده از غذاهایی با قند پایین و آماده شده در خانه تأکید می‌کند.

در این مقاله آمده است که غذاهای پروسس و بسته بندی شده، سبب بالا رفتن قند خون و در نهایت ابتلا دیابت می‌شود.

مصرف آرد سفید، برنج و مکرونی آب‌کش نشده، میوه‌های بسیار شیرین مانند ام، میوه خشک و نوشیدنی‌های گازدار خطر بلند رفتن قند خون و ابتلا به دیابت را افزایش می‌دهد.