پنج کشور اروپایی قصد دارند از سال آینده مهاجران اخراجی را به رواندا بفرستند

نمایی از بالا از یک قایق کوچک مملو از جمعیت که واسکت‌های نجات نارنجی‌رنگ بر تن دارند و بر روی آب‌هایی به رنگ سبز تیره شناور است.
منتشر شده در
زمان مطالعه: ۴ دقیقه

پنج کشور عضو اتحادیه اروپا قصد دارند سال آینده مرکزی برای اخراج مهاجران در رواندا راه‌اندازی کنند. این اقدام بخشی از تلاش گسترده‌تر این کشورها برای افزایش روند بازگرداندن مهاجران است.

بر اساس بیانیه‌های دولت‌های هالند و دنمارک، انتظار می‌رود آلمان، دنمارک، اتریش، یونان و هالند در سال ۲۰۲۷ یک «مرکز بازگشت» در کشور افریقایی رواندا راه‌اندازی کنند که آماده پذیرش افرادی باشد که از این کشورها به آنجا منتقل خواهند شد.

این کشورها اعلام کرده‌اند که این طرح شامل مهاجرانی خواهد شد که به‌طور غیرقانونی در آنجا اقامت دارند و مشمول حکم اخراج شده‌اند. دولت هالند نیز می‌گوید که این مرکز می‌تواند جایگزینی برای مواردی باشد که امکان بازگرداندن افراد اخراج‌شده به کشور مبدأشان وجود ندارد.

به گفته این کشورهای اروپایی، افرادی که به رواندا منتقل می‌شوند، می‌توانند یا در جامعه میزبان ادغام شوند و اقامت خود را در آنجا ادامه دهند، یا به کشور خود بازگردند.

این طرح شامل افرادی خواهد شد که تمام راه‌های قانونی برای دریافت اجازه اقامت در این پنج کشور را طی کرده و دیگر امکان قانونی برای ماندن ندارند.

این موضوع با توافق لغوشده بریتانیا با رواندا تفاوت دارد؛ توافقی که بر اساس آن قرار بود افراد به رواندا فرستاده شوند تا درخواست‌های پناهندگی آن‌ها در آنجا بررسی شود.

چالش‌های حقوقی باعث شد توافق بریتانیا هرگز به مرحله اجرایی نرسد و سرانجام در سال ۲۰۲۴، حکومت تازه‌روی‌کارآمده حزب کارگر آن را لغو کرد.

اما اکنون دفتر نخست‌وزیری بریتانیا احتمال پیوستن این کشور به طرح جدید را رد نکرده و اعلام کرده است که این برنامه را «با علاقه دنبال خواهد کرد».

پنج کشور اروپایی می‌گویند که طرح انتقال مهاجران به خارج از اروپا با قوانین اتحادیه اروپا و حقوق بین‌الملل مطابقت دارد؛ اما نهادهای حقوق بشری معتقدند که چنین اقدامی ممکن است حقوق مهاجران را نقض کند.

کریستیان اشتوکر، صدراعظم اتریش، روز دوشنبه ۱۶ نوامبر/۲۵ عقرب، در یک کنفرانس خبری مشترک در ویانا، گفت که هدف این پنج کشور، کاهش فشار بر نظام‌های پناهندگی اروپا و متوقف‌کردن فعالیت قاچاقچیانی است که سفرهای مرگبار از طریق دریای مدیترانه را سازمان‌دهی می‌کنند.

دولت هالند هم در بیانیه‌ای اعلام کرد که در مرحله نخست این توافق، تنها مردان مجرد به کشورهای خارج از اروپا فرستاده خواهند شد. هالند همچنین گفته تمرکز خود را بر افرادی خواهد گذاشت که از کشورهای مبدأ واقع در همان منطقه جغرافیایی روآندا می‌آیند.

وینسنت بیروتا، وزیر داخله رواندا، گفته است که کشورش متعهد به همکاری با شرکای اروپایی برای ارائه راه‌حلی «امن، قانونی و شرافتمندانه برای مهاجران» است.

پیش از اعلام رسمی این توافق، منابع دیپلماتیک به خبرگزاری فرانسه گفتند که انتظار می‌رود این مرکز در ابتدا به‌صورت آزمایشی فعالیت کند و میزبان حدود ۱۰۰ نفر باشد. بر این اساس، احتمال دارد هر یک از پنج کشور حدود ۲۰ مهاجر را به روآندا بفرستد.

کلمانتین دو مونتژوا، پژوهشگر ارشد بخش افریقا در سازمان دیده‌بان حقوق بشر، در واکنش به این خبر گفته انتخاب روآندا به‌عنوان محل این مرکز نگران‌کننده است؛ زیرا این کشور سابقه‌ای شناخته‌شده در سرکوب مخالفان، بازداشت‌های خودسرانه، بدرفتاری با زندانیان و حمایت از شورشیان مسلح در جمهوری دموکراتیک کانگو، کشور همسایه خود، دارد.

قایق مهاجران در آب دیده می‌شود.
توضیح تصویر، دفتر نخست‌وزیری بریتانیا احتمال پیوستن این کشور به طرح جدید را رد نکرده است

او گفت: «پرداخت پول به دولت کیگالی برای میزبانی از یک برنامه اخراج مهاجران، نه‌تنها موجب رنج و آسیب‌دیدن افرادی خواهد شد که به آنجا فرستاده می‌شوند، بلکه منابع مالی و اهرم فشار سیاسی در اختیار دولتی قرار می‌دهد که مسئول نقض جدی حقوق بشر، هم در داخل کشور خود و هم در خارج از آن است.»

با نزدیک‌شدن انتخابات در چندین کشور عضو اتحادیه اروپا، دولت‌ها تحت فشار قرار گرفته‌اند تا نشان دهند توانایی کنترل مهاجرت را دارند.

بر اساس آمار آژانس اروپایی گارد مرزی و ساحلی، در ۱۰ ماه نخست سال ۲۰۲۶ نزدیک به ۱۱۰ هزار مورد عبور غیرقانونی از مرزهای اتحادیه اروپا ثبت شده است. این رقم در مقایسه با مدت مشابه سال قبل، ۲۹ درصد کاهش نشان می‌دهد.

در ماه اکتوبر گذشته، حدود ۱۸ هزار و ۱۰۰ مورد عبور از مرزهای اروپا شناسایی شد که تقریباً ۶ درصد کمتر از اکتوبر ۲۰۲۵، اما ۲۲ درصد بیشتر از ماه سپتامبر بود. به گفته این آژانس، افزایش اخیر عمدتاً به دلیل رشد چشمگیر ورود مهاجران از مسیر غرب آفریقا به سمت جزایر قناری بوده است.