Biyyoonni Awurooppaan waraana Yukireen dhaabuuf Raashiyaa waliin mari'achuuf qophii ta'uu ibsan

Maxxanfame
Yeroo dubbisuu: daqiiqaa 3

Hoggantoonni biyyoota Awurooppaa waraana Yukireen dhaabuuf Raashiyaa waliin mari'achuuf qophii ta'uu ibsan.

Kunis marii nageenyaa keessatti Awurooppaan hirmaachuu akka qabduufi deeggarsa cimaa Kiiviifi qaban agarsiisuuf ta'uun himameera.

Raashiyaan garuu haala mariin itti gaggeeffamuu fi wabii nageenyaa Yukireen irratti yaada adda addaa qabdi.

Hoggantoonni Awurooppaa kun yaada isaanii kan ibsan walgahii biyyoonni Yukireen deeggaran, 'Coalition of the Willing' jedhamu, magaalaa Berliinitti gaggeeffame irratti.

MM UK, Andii Burnham, Awurooppaan marii kanaaf ejjennoo ifa, wal irraa hin cinneefi waliinii qabdi jedhan.

Qondaaltonni Awurooppaa biroonis fedhii isaanii waraana kana xumuruuf Raashiyaa waliin mari'achuuf qaban ibsaniiru.

Chansalaarri Jarmanii Fiidrik Merz garuu fedhiin Raashiyaan marii keessatti dhiyeessitu daangaa hin qabne akka hin milkoofne dubbatan.

Akka isaanii jedhanitti, fedhii nageenyaa Raashiyaa mariidhaan furmaata argachuu danda'u irratti mari'achuun barbaachisaa ta'us, kun waliigaltee nageenyaa Yukireen waliin dursanii irratti walii galan irratti hundaa'uu qaba.

"Yoo haalli Awurooppaa fi Yukireeniif fudhatama qabu jiraate, marii kana ni simanna," jechuun ibsan.

Walgahii Berliin irratti bakka bu'aan Ameerikaa, Jared Kushner, pirezidaantiin biyyattii Donald Tiraamp, Raashiyaa waliin waliigaltee nageenyaa irra ga'uuf Awurooppaan cinaa dhaabbachuu akka barbaadan ibse.

Kushner akka jedhetti, Tiraamp marii Pirezidaantii Raashiyaa Vilaadimiir Putiin fi Pirezidaantii Chaayinaa Shii Jinping waliin magaalaa Shenzhen keessatti taasise booda, nageenyi Yukireen keessatti bu'uu akka danda'u amantaa cimaa qabaachuu eeran.

Kushner, bakka bu'oonni Ameerikaa Raashiyaan Awurooppaan marii keessatti akka hirmaattu akka fudhattuuf yaalii gochaa turan jedhe.

Akka isaatti, Moskoon yeroo ammaa Yukireenif wabii nageenyaa, kan yaada Keewwata 5 waliigaltee Dhaabbata Waraanaa Kaabaa Atilaantikii (NATO) irratti hundaa'e fudhachuufis fedhii agarsiisaa jirti.

Keewwanni 5 waliigaltee NATO, miseensi tokko yoo haleellaa waraanaa isa mudate, biyyoonni miseensota biroon akka haleellaan sun isaan irratti raawwatameetti gargaaruuf dirqama qabaachuu isaanii tuma.

Pirezidaantiin Yukireen Volodimiir Zelenskii, wabii nageenyaa akkasii yeroo dheeraaf gaafachaa turan.

Garuu Raashiyaan gaaffii Yukireen miseensa NATO ta'uuf dhiyeessitu cimsitee mormiti.

Gabaasotni tokko tokko ammoo, marii Ameerikaa fi Raashiyaa gidduutti taasifamaa jiru keessatti, Yukireen miseensa NATO osoo hin ta'in wabii nageenyaa Keewwata 5 fakkaatu argachuu dandeessu jedhu irratti mari'atamaa jiraachuu ibsu.

Kunis Yukireen lafa daangaa falmii qabu tokko tokko kennuu dabalatee, waliigaltee ulfaataa ta'e fudhachuu waliin walqabachuu akka danda'u ibsameera.

Zelenskiin garuu Putiin yaadota hanga ammaatti dhiyaatan hunda didaa turan jechuun, abdii Kushner agarsiise irratti of-eeggannoo qabu ibsan.

"Putiin yeroo hunda 'lakki' jedheera," jechuun ibsan.

Chansalaarri Jarmanii Fiidrik Merz, Ameerikaan hirmaachuun carraa nageenyaa dabaluus, waliigaltee bu'uuraa Yukireen waliin osoo hin godhin marii nageenyaa ofii isheen gaggeessuun balaa biraa akka qabu akeekkachiisan.

Gama biraatiin, Pirezidaantiin Raashiyaa Vilaadimiir Putiin, biyyattiin bakka bu'oota Awurooppaa dhimma nageenya naannawaa irratti mari'achuuf barbaadaniif balbala dipilomaasii banuun gara Moskootti affeeruu himan.

Putiin, Raashiyaan tarkaanfii itti aanu marii Yukireen irratti fudhattu kan murteessitu erga ilaalcha Awurooppaa dhageessee booda ta'uus ibsan.

"Awurooppaan marii kanaaf maal akka dhiyeessitu hubachuu qabna. Kanaaf, bakka bu'oonni isaanii ilaalcha isaanii akka dhiyeessaniif gara Moskootti affeerreerra. Sana booda marii Yukireen waliin bifa kamiin itti fufsiisuu akka qabnu murteessina," jedhan.

Putiin, Ameerikaan Awurooppaan marii nageenyaa keessatti hirmaachuu akka qabdu Raashiyaa irra deddeebitee gaafachaa jiraachuu himanii, dhimma nageenya Awurooppaa, Awurooppaa malee mari'achuun sirrii akka hin taane ibsan.

Haa ta'u malee, Raashiyaan loltoonni biyyoota alaa gara Yukireenitti bobbaafamuu akka hin fudhanne akeekkachiisan.

Akka Putiin jedhanitti, biyyoonni Awurooppaa gama tokkoon waraana dhaabuuf fedhii qabaachuu isaanii ibsaa osoo jiranii, gama biraan ammoo loltoota gara Yukireenitti erguuf yaada dhiyeessuun isaanii wal faallessa.

Putiin, Raashiyaan biyyoota Awurooppaa haleeluuf karoora qabdi kan jedhu mormanii, Moskoon waraana Awurooppaa waliin barbaadaa akka hin jirres dubbatan.

"Raashiyaa fi Awurooppaan waraana keessa akka seenan hin barbaannu. Waa'een haleellaa Awurooppaa irratti raawwatamu ilaalchisee dubbatamuu dubbii bu'uura hin qabneedha," jedhan Putiin.

Itti dabaluunis hariiroo Raashiyaa fi biyyoota Awurooppaa gidduu jiru deebisanii idileessuu akka barbaadan eeran.