Ông Putin hiếm khi tới khu nghỉ dưỡng bên bờ Biển Đen. Vậy tại sao Nga bí mật tu sửa nơi này?

Các cuộc chiến pháp lý, hình ảnh vệ tinh và những tin tuyển dụng thợ xây với các đãi ngộ như chỗ ở cạnh hồ bơi, bao ăn và nhận lương tiền mặt đã phơi bày việc mở rộng quy mô khổng lồ tại dinh thự chính thức bên bờ Biển Đen của Tổng thống Nga Vladimir Putin.

Khu nghỉ dưỡng nhà nước tại Bocharov Ruchey, Sochi, từng được các lãnh đạo sử dụng như ông Nikita Khrushchev, Leonid Brezhnev và sau khi Liên Xô sụp đổ là ông Boris Yeltsin.

Ông Putin đã lưu trú tại đây trước lễ nhậm chức đầu tiên vào tháng 5/2000 và thường xuyên tiếp đón các nhà lãnh đạo nước ngoài tại đây.

Vào năm 2008, nơi này trở thành dinh thự chính thức của tổng thống.

Theo lời ông Vladimir Kozhin – người đứng đầu Cục Quản lý Tài sản Tổng thống Liên bang Nga – điều này có nghĩa là nguyên thủ quốc gia có thể "lưu trú, làm việc, sinh hoạt và thực hiện mọi chức năng, bao gồm cả vai trò Tổng tư lệnh tối cao" tại đây.

Theo Financial Times, ông Putin đã đến Sochi 24 lần trong năm 2021 - năm trước khi phát động cuộc tấn công toàn diện vào Ukraine - nhưng chỉ đến đây hai lần trong giai đoạn 2024-2025.

Việc tần suất các chuyến đi đến vùng Biển Đen của ông Putin giảm mạnh diễn ra cùng thời điểm drone của Ukraine ngày càng vươn tới khu vực bờ biển này.

Tuy nhiên, thay vì bỏ hoang Bocharov Ruchey, một cuộc điều tra của BBC News Tiếng Nga cho thấy nhà nước Nga đang xây dựng lại toàn bộ khu vực này từ đầu - với quy mô lớn hơn nhiều và hệ thống an ninh được thắt chặt hơn.

Công việc phá dỡ bắt đầu vào năm 2024 mà không được chính quyền thông báo. Đến tháng 9/2025, một khu vực rộng lớn đã được đào xới tại đây.

Trong năm nay, FSO – cơ quan an ninh nhà nước Nga – đã quyết định tăng cường hơn nữa công tác bảo vệ Bocharov Ruchey và thiết lập một khu vực an ninh rộng hơn 3 km vuông bao quanh dinh thự.

Đến mùa thu năm 2026, hình ảnh vệ tinh được BBC News Tiếng Nga phân tích cho thấy mái của một số tòa nhà lớn mới đã xuất hiện, với tổng diện tích lớn hơn đáng kể so với dinh thự trước đây.

Tuy nhiên, không phải toàn bộ khu dinh thự ban đầu đều bị phá dỡ.

Tòa nhà Bocharov Ruchey-2 – công trình được xây dựng phục vụ Thế vận hội Mùa đông Sochi 2014 – vẫn còn nguyên vẹn.

Ông Putin vẫn tiếp tục đón tiếp các quan chức cấp cao tại đây; trong đó, vào năm 2024, ông đã tiếp đón Tổng giám đốc Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) Rafael Grossi.

Giới chức vẫn chưa đưa ra thông báo nào về công trình xây dựng mới này, nhưng cuộc điều tra của BBC News Tiếng Nga đã phát hiện ra những tài liệu quan trọng, hé lộ nhiều thông tin đáng chú ý.

Trong một phán quyết của tòa án liên quan đến tranh chấp giữa các nhà thầu, BBC News tiếng Nga đã tìm thấy thông tin về một hợp đồng thuộc chương trình mua sắm quốc phòng nhà nước, mang mã số 2327202903572000000000000.

Thông tin về các hợp đồng dạng này thường được bảo mật, nhưng mã số nói trên lại tiết lộ một số chi tiết quan trọng.

Bốn chữ số đầu tiên cho biết năm ký kết và năm hết hạn hợp đồng: 2023 và 2027.

Ba chữ số tiếp theo, 202, là mã định danh của FSO – cơ quan đứng ra ký kết hợp đồng.

Bằng cách tiếp cận thêm một số phán quyết của tòa liên quan đến các tranh chấp với những nhà thầu phụ làm việc tại Bocharov Ruchey, BBC News Tiếng Nga xác định được nhà thầu chính của công trình là TSI Group, đăng ký tại Crimea – vùng lãnh thổ bị Nga sáp nhập.

Một trong những vụ tranh chấp của công ty này là với Viện thiết kế Voenmorproekt-30 tại thành phố Sevastopol.

Đơn vị này đã bị chậm tiến độ chỉ vài tháng sau khi công trình bắt đầu được triển khai vào đầu năm 2025.

Các vi phạm cũng được ghi nhận trong quá trình xây dựng hệ thống tường bao cho "tòa nhà chính" – hạng mục được giao cho một công ty đến từ thành phố Orenburg thực hiện.

BBC News Tiếng Nga cũng tìm thấy các tin tuyển dụng thợ xây dựng – bao gồm thợ nề, thợ sắt và chuyên gia bê tông – trên mạng xã hội và các trang web tuyển dụng.

Một số tin trong đó có nêu đích danh địa điểm Bocharov Ruchey.

"Đang xây dựng một khu dinh thự. Khu vực có kiểm soát ra vào: Bocharov Ruchey," một tin viết.

Một tin khác cảnh báo: "Đây là công trình mang tính chiến lược."

Một trong số các tin tuyển dụng này, đăng vào tháng 1/2025, cho biết cần gấp thợ xây cho một tòa nhà hai tầng nằm trong "khu vực hạn chế ra vào, yêu cầu phải có thẻ thông hành" tại thành phố Sochi, với hình thức trả lương bằng tiền mặt.

Một tin khác, đăng vào cuối năm, đề cập đến việc xây dựng một tòa nhà bốn tầng tại một cơ sở có áp dụng quy định kiểm soát ra vào và kiểm tra hộ chiếu.

Ban đầu, chỉ công dân Nga không có tiền án tiền sự mới được phép nộp đơn.

Một trong những mẩu tin tuyển dụng nêu rõ: "Yêu cầu phải trải qua quy trình kiểm tra lý lịch."

Tuy nhiên, các yêu cầu sau đó đã được nới lỏng, cho phép cả công dân Belarus, Kazakhstan và Kyrgyzstan nộp đơn.

Họ được cung cấp chỗ ở – ví dụ như "ký túc xá có hồ bơi" hoặc căn hộ – cùng với chế độ ăn ba bữa mỗi ngày, cũng như được cấp miễn phí dụng cụ và trang phục bảo hộ lao động.

Các đội thợ trọn gói "có kỹ sư và quản đốc riêng" được ưu tiên, nhưng lao động tự do làm việc theo ca cũng được nhận.

Một mẩu tin tuyển dụng cho biết: "Quy trình giám sát kỹ thuật không quá khắt khe. Các cơ quan an ninh nội bộ của Nga sẽ giám sát dòng tiền, đảm bảo mọi thứ đều công bằng và minh bạch."

Đến năm 2026, công trường đã bắt đầu tuyển dụng nhân sự cho các hạng mục thi công nội thất, bao gồm lắp đặt hệ thống chiếu sáng, đường ống nước và cửa ra vào.

Một nhà tuyển dụng viết: "Khối lượng công việc rất lớn, chúng tôi cần huy động nhiều nhân lực – nhưng yêu cầu họ phải là những người có chuyên môn cao."

Người này cũng lưu ý rằng đây là khu vực "được kiểm soát nghiêm ngặt" và toàn bộ nhân viên đều phải qua kiểm tra an ninh.

TSI và tập đoàn liên kết Transstroiinvest không còn xa lạ với các dự án xây dựng của chính phủ và các công trình liên quan đến an ninh.

Trước dự án Bocharov Ruchey, Transstroiinvest từng xây dựng một dinh thự khác cho ông Putin.

Năm 2019, Project – một trang tin điều tra độc lập của Nga – đưa tin rằng công ty này có tham gia xây dựng một dinh thự nhà nước tại khu định cư Oliva, thuộc bờ biển phía nam bán đảo Crimea đã bị sáp nhập.

Công trình này nằm trên khu đất từng là các dinh thự nhà nước được giới lãnh đạo Đảng Cộng sản Liên Xô sử dụng và sau đó là nơi ở của các quan chức cấp cao Ukraine.

Mới đây, BBC News Tiếng Nga đã tìm thấy các phán quyết của tòa án xác nhận thông tin này, cùng với các tài liệu tòa án gọi cơ sở đó là "dinh thự tổng thống".

Transstroiinvest vẫn tiếp tục hoạt động tại các vùng lãnh thổ Ukraine đang bị chiếm đóng; chẳng hạn như việc trùng tu rạp chiếu phim Pobeda – rạp chiếu phim lâu đời nhất tại Mariupol, thành phố bị Nga chiếm đóng vào năm 2022.

Ngoài ra, theo dữ liệu từ hệ thống đăng ký hợp đồng nhà nước, trong giai đoạn 2022-2025, TSI đã trúng 54 hợp đồng với tổng trị giá khoảng 330 triệu USD để tái thiết Trung tâm Trẻ em Quốc tế Artek tại Crimea bị chiếm đóng.

BBC News Tiếng Nga đã gửi câu hỏi về việc xây dựng tại Bocharov Ruchey tới các đại diện của Transstroiinvest, trong đó có nhà phát triển bất động sản Alexei Fomenko, 47 tuổi, người được cho là người thụ hưởng của TSI; đồng minh của ông Putin là ông Arkady Rotenberg, người có liên hệ với ông Fomenko; và phát ngôn viên tổng thống Dmitry Peskov, nhưng không nhận được phản hồi.