Nobel Văn chương cho nhà thơ 'táo bạo và sáng tạo' Anne Carson

Nhà thơ, nhà tiểu luận và dịch giả Canada Anne Carson đã được trao giải Nobel Văn chương năm nay.

Bà Carson, 76 tuổi, được ca ngợi với những tác phẩm thường vượt qua ranh giới giữa thơ ca, tiểu thuyết và nghiên cứu học thuật.

Ủy ban Nobel cho biết họ đã lựa chọn bà "vì sự nghiệp sáng tác táo bạo và sáng tạo, trong cuộc đối thoại đầy tinh thần vui đùa với truyền thống cổ điển, đã tạo ra những hình thức mới cho văn học đương đại".

Giải Nobel được trao để ghi nhận thành tựu của cả sự nghiệp và được coi là giải thưởng danh giá nhất của văn chương thế giới. Người chiến thắng nhận 12 triệu kronor Thụy Điển (tương đương 1,2 triệu USD).

Năm 2019, tác phẩm trình diễn Norma Jeane Baker of Troy của bà đã tạo ra mối liên hệ giữa những người đẹp nổi tiếng thuộc các thời kỳ lịch sử khác nhau: Helen thành Troy và Marilyn Monroe.

Năm 2021, bà cho ra mắt The Trojan Women: A Comic, phiên bản truyện tranh kể lại câu chuyện cổ của Euripides; và bản dịch Elektra của Sophocles do bà thực hiện đã được dàn dựng tại London năm ngoái, với Brie Larson đóng vai chính.

Ingrid Carlberg, Thư ký thường trực của Viện Hàn lâm Thụy Điển, cho biết bà đã báo tin cho nhà thơ Carson qua điện thoại không lâu trước khi thông báo công khai được đưa ra.

"Bà ấy kịp nói với tôi rằng lúc này bà đang ở Iceland, nơi bà đang lắng nghe tiếng gió," Carlberg nói.

"Bà ấy rất bất ngờ nhưng vô cùng vui mừng. Tôi có thể nghe thấy điều đó qua giọng nói của bà ấy."

'Tinh nghịch và châm biếm'

Sinh tại Toronto năm 1950, Carson sống tại Michigan và cũng mang quốc tịch Iceland từ năm 2022.

Anders Olsson, Chủ tịch Ủy ban Nobel Văn chương của Viện Hàn lâm Thụy Điển, ca ngợi cách Carson đã "thoát khỏi thơ trữ tình bị ràng buộc bởi cái tôi tự sự và truyền cảm hứng cho những hình thức mới của văn chương đương đại".

"Phương pháp sáng tác này tạo nên những tác phẩm tinh nghịch và châm biếm, không chỉ dịch chuyển giữa thơ ca cổ điển và hiện đại mà còn giữa các thể loại và loại hình nghệ thuật khác nhau," ông nói.

Những tác phẩm đáng chú ý của Carson gồm The Glass Essay, Autobiography of Red: A Novel in Verse, Nox, Float và The Beauty of the Husband: A Fictional Essay in 29 Tangos.

'Tầm quan trọng nổi bật'

Bà đã là giáo sư ngành nghiên cứu cổ điển trong hơn 30 năm và các sáng tác của bà thường lấy cảm hứng từ văn chương Hy Lạp.

Các bản dịch của bà thường mang hơi thở đương đại vào những tác phẩm cổ.

"Những dự án hợp tác của bà với các nghệ sĩ thị giác và biên đạo múa, cũng như với các đạo diễn opera và sân khấu, cho thấy sự tự do trong cách bà tiếp cận những kỳ vọng và khuôn phép của văn chương," Olsson nói.

"Chính điều này làm nên tầm quan trọng nổi bật mà các tác phẩm của bà kể từ thập niên 1990 đã có đối với đời sống nghệ thuật và văn học quốc tế."