Thấy gì khi Vingroup cùng ba ông lớn muốn vay 1,7 triệu tỷ đồng?

Ba tập đoàn tư nhân lớn của Việt Nam là Vingroup, Masterise và Thaco đã đề xuất đến Ngân hàng Nhà nước khoản vay trị giá 955.000 tỷ đồng với 17 dự án.

Nội dung này đã được đưa ra trong báo cáo của Ngân hàng Nhà nước trong phiên làm việc với Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng.

Đề nghị này đã được đưa ra khi chỉ vào tháng 6, ba ông lớn là Vingroup, Masterise và Sun Group, cũng đã đề nghị vay 752.000 tỷ đồng cho 18 dự án trọng điểm.

Một số công trình trong nhóm này có thể kể đến tuyến đường sắt Bến Thành - Cần Giờ (Vingroup), tuyến đường sắt Hà Nội - Quảng Ninh (Vingroup), mở rộng sân bay Phú Quốc (Sun Group), Trung tâm Hội nghị APEC tại Phú Quốc (Sun Group) hay ác hạng mục thuộc sân bay Gia Bình (Masterise).

18 dự án này đã được Ngân hàng Nhà nước chấp thuận cho cơ chế đặc biệt: không đưa vào room tín dụng, với lý do đó đều là những dự án "có ý nghĩa quan trọng đối với phát triển kinh tế - xã hội và được Chính phủ ưu tiên thúc đẩy".

Như vậy, tính đến cuối tháng 7/2026, tống nhu cầu vốn vay của 4 tập đoàn lớn gồm Vingroup, Sun Group, Masterise và Thaco cho 35 dự án đã vượt 1,7 triệu tỷ đồng - tức khoảng 65 tỷ USD.

Con số này tương đương với gần 13% quy mô nền kinh tế Việt Nam trong năm 2025.

Việt Nam đang triển khai hàng loạt dự án lớn trên khắp cả nước, coi đó là một trong những phương thức nhằm đạt tăng trưởng hai con số trong năm 2026 và các năm tiếp theo.

Các dự án, vốn đòi hỏi một lượng vốn rất lớn, trong đó chủ yếu vẫn phụ thuộc vào tín dụng từ hệ thống ngân hàng.

Báo Đầu tư cho biết tính từ đầu năm 2025 đến ngày 15/7/2026, đã có 1.041 công trình, dự án khởi công với tổng mức đầu tư 5.731.673 tỷ đồng.

Hơn 5,7 triệu tỷ đồng tương đương khoảng 218 tỷ USD, tức gần 45% GDP trong 2025 của Việt Nam.

Đáng chú ý, trong số hơn 5,7 triệu tỷ đồng này, nguồn vốn ngoài ngân sách chiếm khoảng 70%.

Các ngân hàng cũng đang trong cuộc đua huy động vốn để cung cấp tín dụng cho nền kinh tế.

Việt Nam đặt mục tiêu tăng trưởng hai con số trong giai đoạn 2026-2031, trong đó tăng trưởng tín dụng được cho là một nhân tố quan trọng.

Ngân hàng Nhà nước đã đưa ra trần tín dụng cho năm 2026 là 15%.

Fitch Ratings - tổ chức về xếp hạng tín dụng - đã dự báo tăng trưởng tín dụng của Việt Nam trong năm nay sẽ lên 18%, vượt trần do Ngân hàng Nhà nước đưa ra.

Fitch Ratings cũng cảnh báo hệ thống ngân hàng Việt Nam đang chịu áp lực lớn khi gánh nhu cầu vốn cho mục tiêu tăng trưởng GDP hai con số trong năm 2026.

Tại phiên làm việc với Ngân hàng Nhà nước, Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng cho rằng khả năng tiếp cận vốn của doanh nghiệp vẫn là điểm nghẽn lớn do vướng mắc về lãi suất, thủ tục thẩm định, tài sản bảo đảm và các rào cản pháp lý ngoài ngành ngân hàng.

Phó Thống đốc Nguyễn Ngọc Cảnh, dù khẳng định rằng mục tiêu tăng trưởng hai con số là "yêu cầu không thể chậm trễ", nhưng cũng cảnh báo hệ thống ngân hàng phải đối mặt với nguy cơ mất an toàn thanh khoản và rủi ro lệch kỳ hạn, khi phải gánh toàn bộ nhu cầu vốn trung và dài hạn cho các dự án quốc gia bằng nguồn vốn huy động ngắn hạn đang tăng trưởng chậm lại.

Nhu cầu vốn của các doanh nghiệp Việt Nam trong thời gian qua khá cao, cộng thêm lạm phát, đã đẩy lãi suất tín dụng lên cao, trong đó một số khoản vay tiêu dùng đã lên đến 15-16%.

Điều đó đặt cơ quan quản lý tiền tệ phải giải bài toán cân bằng giữa hỗ trợ kinh tế và giữ ổn định vĩ mô - điều đã được Thủ tướng Lê Minh Hưng - người từng là thống đốc - đã nhiều lần khẳng định không đánh đổi ổn định vĩ mô bằng tăng trưởng nóng.

Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng, người từng là Bộ trưởng Tài chính, đã đề nghị các tập đoàn lớn cần chủ động đa dạng nguồn vốn qua thị trường vốn, giảm phụ thuộc vào ngân hàng.

Tỷ lệ tín dụng trên GDP trong những năm quan luôn đạt con số trên 100%.

Năm 2025, tỷ lệ này là 145% và được dự báo sẽ đạt 155% trong năm 2026.

Điều này cho thấy ngân hàng vẫn là huyết mạch cung cấp vốn cho nền kinh tế, nhưng cũng là nhân tố gây ra áp lực nghiêm trọng về quản trị rủi ro, thanh khoản, cân đối kỳ hạn và năng lực vốn tự có của toàn hệ thống tài chính.

Để giải bài toán áp lực về ngưỡng 15% tăng trưởng tín dụng, Ngân hàng Nhà nước đã chấp thuận cơ chế loại khỏi room tín dụng cho các khoản vay trị giá 752.000 tỷ đồng cho 18 dự án trọng điểm của ba tập đoàn.

Điều này khiến cho một số chuyên gia lo ngại rằng sự ưu tiên này có thể tạo ra một số rủi ro về vĩ mô, về an toàn thanh khoản hay đạo đức, cũng như sự công bằng.

Chứng khoán Thiên Việt (TVS) nhận định phần lớn lợi ích chỉ tập trung vào các tập đoàn lớn, trong khi rủi ro tín dụng và rủi ro thương mại từ việc tiến độ xây dựng kéo dài vẫn hoàn toàn dồn về phía các ngân hàng cho vay.

Song song đó, TVS đặc biệt cảnh báo về nguy cơ gia tăng rủi ro tập trung tín dụng khi dòng vốn quy mô lớn chảy mạnh vào một số ít doanh nghiệp.

Điều này khiến mức độ an toàn của hệ thống phụ thuộc hoàn toàn vào "bộ đệm" dự phòng nợ xấu.

Đây là yếu tố đang phân hóa mạnh giữa các ngân hàng.

Trong khi các ngân hàng quốc doanh sở hữu tỷ lệ bao phủ nợ xấu cao như Vietcombank (178%) hay VietinBank (167%) giữ vững đệm an toàn tốt, thì nhóm ngân hàng có tỷ lệ bao phủ thấp (chỉ dao động từ 43% đến 53%) sẽ gặp nhiều áp lực trước các biến động tiêu cực.