Vụ nữ sinh bị tông tử vong: cáo buộc 'cách mạng màu' và đe dọa đàn áp

Sự bất bình của người trẻ, đi kèm với những yêu cầu làm sáng tỏ vụ tại nạn ngày 30/5/2025, vẫn chưa hề hạ nhiệt. Chính quyền, hoặc những tiếng nói thân chính quyền, đang có cách đối đáp thế nào?

Trong vài ngày qua, người trẻ, đặc biệt là thế hệ Gen Z, thể hiện sự quan tâm đặc biệt tới vụ tại nạn trên đường Nguyễn Huy Tự, Hà Nội.

Lý do là vì vụ việc đã xảy ra hơn một năm nhưng chính quyền vẫn im lặng, đặc biệt khi người cầm lái chiếc xe BMW là ông N.S.C., được cho là một cựu đại biểu Quốc hội (2011-2021) và là chồng của một bộ trưởng đương nhiệm.

Chính quyền xóa bài trên mạng xã hội

Nhiều tài khoản đăng trên Facebook và Threads cho biết những bài viết liên quan tới vụ việc này của họ, có nhắc tên ông N.S.C., đã bị nền tảng xóa hoặc hạn chế tiếp cận theo yêu cầu của Bộ Công an hoặc Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch. Họ đưa ra bằng chứng là các ảnh chụp màn hình thông báo từ nền tảng.

Những nội dung bị chặn này không chỉ đến từ những cá nhân, trang Facebook nổi tiếng như Nguyễn Ngọc Như Quỳnh, Luật Khoa, Bàn Tròn Chính Trị Việt Nam,… mà xảy ra với cả những người sử dụng mạng xã hội bình thường.

Đây là cách mà chính quyền Việt Nam thường sử dụng để ngăn chặn những thông tin mà họ cho rằng là không đúng sự thật, không đúng chủ trương, chống phá, phản động, không đúng sự thật…

Bên cạnh Bộ Công an thì Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch cũng yêu cầu xóa bài viết trên mạng xã hội.

Điều này càng làm gia tăng chỉ trích nhằm vào bà Lâm Thị Phương Thanh – Bộ trưởng Văn hóa, Thể thao và Du lịch, người đang bị cộng đồng cho là vợ của cựu đại biểu Quốc hội (2011-2021) trong vụ tai nạn trên.

Việc xóa bài này được người dùng Threads theo dõi khá sát sao, số lượng bài đăng liên quan tới vụ việc liên tục được họ cập nhật. Nhiều người khẳng định "xóa thì viết thêm", thậm chí viết nhiều hơn nữa để bù lại, quyết tâm không để vụ việc này chìm xuống.

Diễn ngôn cũ: 'cách mạng màu'

Ở chiều ngược lại, nhiều trang Facebook được cho là của chính quyền đang có những diễn ngôn kêu gọi người trẻ "cảnh giác", tránh bị thế lực đứng sau xúi giục, giật dây. Họ thậm chí còn cáo buộc có âm mưu "cách mạng màu".

"GenZ phải bình tĩnh, nghĩ xem một vụ TNGT đã lâu nay được 'đào mồ' lại trước ngày Quốc khánh? Ai? âm mưu gì? Để làm gì?," trang Facebook có tên Phòng An ninh chính trị nội bộ - Công an thành phố Huế đăng vào ngày 15/8. Đây được cho là trang Facebook của Phòng An ninh chính trị nội bộ, Công an thành phố Huế.

Bài viết cho rằng việc Gen Z đặt hoa tại "gốc cây 55" là một phần trong âm mưu của các "thế lực thù địch", nhằm lợi dụng bức xúc xã hội để chuyển hóa thành bất mãn chính trị, thao túng dư luận trên mạng và tập hợp người dân ngoài đời thực trước thềm 2/9.

Nội dung này đã được nhiều trang Facebook và cá nhân chia sẻ lại. Phía ủng hộ cơ bản là nhắc lại những luận điểm của bài và tiếp tục khẳng định Gen Z đang bị lực lượng "chống phá, phản động dắt mũi".

Đây là một diễn ngôn quen thuộc mà chính quyền Việt Nam sử dụng lặp đi lặp lại, áp dụng vào nhiều sự việc, mặc cho sự khác nhau về mặt bản chất.

Điểm chung là lời cáo buộc sự bất bình, bức xúc của một người, hoặc một nhóm người nào đó không có thật, không hợp lý, hoặc xuất phát từ những thông tin không chính xác do một tổ chức "chống phá", "phản động" nào đó dựng lên.

Ở chiều ngược lại, nhiều người dùng mạng xã hội lại chỉ trích những luận điểm này, cho rằng chúng mang tính cáo buộc vô căn cứ, trong khi khẳng định mình chỉ đang đòi công lý cho một nạn nhân tai nạn giao thông.

"Đòi công lý, đòi minh bạch mà là cách mạng màu à?" là một trong nhiều diễn ngôn mà họ đưa ra.

Một số trường học, cơ sở giáo dục cũng đã có thông báo gửi tới sinh viên yêu cầu không vội vàng chia sẻ, bình luận những thông tin chưa được kiểm chứng liên quan tới vụ tai nạn này.

Bên cạnh đó, một số cá nhân thậm chí còn "dọa" giới trẻ về rủi ro xảy ra một vụ việc tương tự như sự kiện Thiên An Môn ở Trung Quốc.

Một bài viết được chia sẻ tương đối nhiều liên quan tới vấn đề này là của tài khoản Phạm Dương Ngọc Vlog.

"Bọn Gen Z này tính nhân vụ tai nạn làm cuộc cách mạng màu chăng? Chúng tính học Băng La đét, Ấn Độ, Nepal, rồi làm MÙA XUÂN Ả RẬP chắc? Các cháu nên nhớ đây là Việt Nam các cháu nhé! Đây đ**o phải Nepal, Ấn Độ, Băng La đét đâu nhé.

"Chỉ cần các cháu định xuống đường hả? Ko còn răng mà nhai cơm đâu. Nhìn Thiên An Môn đi. Các cháu nên bỏ điện thoại ra, tập trung vào học tập, nghiên cứu, ra trường kiếm việc, có ích cho đất nước," bài viết nêu.

Thiên An Môn là sự kiện đàn áp cuộc biểu tình đòi dân chủ của sinh viên do chính quyền Trung Quốc thực hiện vào năm 1989.

Đặt hoa và đeo nơ trắng

Một trong những phản ứng ban đầu của những người muốn tìm ra thủ phạm vụ tai nạn là đặt hoa tại gốc cây số 55 trên đường Nguyễn Huy Tự, Hà Nội. Tuy nhiên, việc này diễn ra không lâu thì đã bị chính quyền ngăn chặn.

Khoảng trưa ngày 14/8, công an đã xuất hiện tại khu vực gốc cây này và sau đó hoa đã bị dọn sạch. Sau đó, những người đến khu vực này để đặt hoa đã bị lực lượng chức năng cấm cản.

Từ đó cho tới nay, thường xuyên có người, cả mặc thường phục và cảnh phục, túc trực quanh khu vực hiện trường vụ tai nạn để ngăn cản việc người dân tới đặt hoa.

Việc này cũng bị giới trẻ chỉ trích.

"Người dùng 2h tiền lương mua 1 bó hoa tưởng niệm nhìn tiền thuế của mình đứng canh không cho mình đặt hoa," một người viết trên Threads.

"Việc đặt hoa ở gốc cây 55 chưa bao giờ dừng lại ở mục đích tưởng nhớ nạn nhân, mà là nỗ lực yếu ớt, dịu dàng nhất trước sự im lặng đến kệch cỡm của các cơ quan công an, các kênh báo chí truyền thông," một người khác viết.

Một số người cho biết họ đợi khi không còn ai canh ở đó để tới đặt hoa. Một số người lại đặt hoa ở địa điểm khác, bao gồm trụ sở Bộ Công an tại Hà Nội.

Cùng lúc, một trang web đã được lập ra để mọi người vào đặt hoa cho nạn nhân trong vụ tai nạn. Tính tới trưa ngày 17/8, số liệu trên trang web cho thấy đã có gần 356.000 lượt ghé thăm và hơn 165.000 bó hoa đã được đặt trực tuyến.

Bên cạnh đó, nhiều bạn trẻ đang buộc một chiếc nơ trắng trên cặp để tưởng nhớ nạn nhân 18 tuổi. Trên Threads, một avatar mới mà nhiều người sử dụng là hình ảnh một chiếc nơ trắng trên nền đen.

Những phản ứng này đều xuất hiện sau khi chính quyền ngăn cản việc đặt hoa ở gốc cây số 55. Việc đeo nơ này hiện cũng đang bị chính quyền cáo buộc là "bước tiếp theo của cách mạng màu" hoặc là lời kêu gọi biểu tình.

Chính vì vậy, đã có người thiết kế một hướng dẫn cách xử lý nếu đang đeo nơ trắng và bị cáo buộc là thực hiện cách mạng màu.

Một số trang thân chính quyền hoặc của chính quyền tiếp tục chỉ trích các hình thức phản đối này.

Trang Facebook Công an xã Đại Đồng, tỉnh Nghệ An có bài viết vào hôm 17/8 khẳng định rằng "thời gian gần đây, tại các thành phố lớn như Hà Nội, xuất hiện nhiều hình thức lôi kéo tinh vi dưới hình thức ngụy trang 'trào lưu', 'hoạt động tưởng niệm' hay sử dụng các biểu tượng, phụ kiện (như đeo nơ trắng) đi kèm các 'cẩm nang phản kháng', hướng dẫn đối phó với lực lượng chức năng.

"Bản chất của các hành vi này là nhằm tập hợp lực lượng, kích động biểu tình, gây mất an ninh trật tự và thực hiện các âm mưu chống phá Đảng, Nhà nước," bài viết khẳng định.

Cùng lúc, một số người chỉ trích việc đặt hoa này thực chất không có ý nghĩa gì mà chỉ là "rác", làm mất vệ sinh môi trường, đồng thời nhắc tới số tiền phạt lên tới 2 triệu đồng đối với hành vi xả rác nơi công cộng.

Đáp lại, nhiều người khẳng định việc đặt hoa như vậy là bình thường trong văn hóa Việt Nam, kèm dẫn chứng là sự kiện Thứ trưởng Ngoại giao Tô Anh Dũng đặt hoa vào năm 2019 để tưởng niệm 39 người chết trong tai nạn container ở Anh.