ኤርትራ

ኢትዮጵያ

ሱዳን

ማእከላይ ምብራቕ

ሳይንስን ጥዕናን

ኣመና ፍቱዋት

ዜና

ቪድዮ

ተዓዘቡ

ራድዮ

ስምዑ

Tigrinya

እቲ መግለጺ “ኣሜሪካ፡ ንቻይና ናይ ምዕጋት ፖሊሲኣ ንምሕያል ኣብ እትጽዕረሉ፡ ጻሕታሪ ዑደት እታ ኣፈ ጉባኤ ባይቶ ምስ ኵሉ ሓደገኛ ጫሌዳታቱ ኣዋዲዳ” ይብል።

ኤርትራ፡ ሱዳንን ዝምባብወን ንዑደት ናንሲ ፔሎሲ ናብ ታይዋን ኮኒነን

ኣብ ሱዳን ብፍላይ ከኣ ኣብ ካርቱም ዝነብሩ ኤርትራውያን፡ ብሓይልታት ጸጥታ እታ ሃገር ብቐጻሊ እናተገፉ ይእሰሩን ዘይተኣደነ ገንዘብ ክኸፍሉ ይግደዱን ከም ዘለው፡ ምንጭታት ካብ ካርቱም ንቢቢሲ ሓቢሮም።

ኤርትራውያን ስደተኛታት ኣብ ካርቱም ብኣልማማ ይግፈፉ ከምዘለው ተገሊጹ

ኣብ ዓለማዊ ስደት ሓበሬታት ዝእክብ፡ መጽናዕቲ ዘካይድን ፖሊሲ ዘወጽእን ሚክስድ ማይግረሽን ሰንተር [Mixed migration center] ዝተባህለ ማሕበር፡ ብ9 ለካቲት 2017 ንሓፈሻዊ ስደት ኤርትራውያን ዝምልከተ ጸብጻብ ኣውጺኡ ነይሩ። እቲ ትካል ኣብ 2016፡ ቍጽሪ ናይቶም ብመንግስታት ሱዳንን ግብጽን ዝተኸተሩ፡ ዝተኣሰሩን ናብ ዓዶም ዝተጠረዙን ኤርትራውያን ስደተኛታት ቍጽሮም ዝለዓለ ምንባሩ ኣብ ጸብጻቡ ጠቒሱ ኣሎ።

ኣብ 2016 ካብ ሱዳን ናብ ግብጺ ዝተበገሱ 32 ኤርትራውያን ኣበይ ተሸርቡ?

ትግራይ ኣርት ኮሌክቲቭ ተመሳሰልቲ ምርኢታት ስእሊ ኣብ ዝተፈላለየ ሃገራት ብቀጻሊ ናይ ምድላው ድልየት ከምዘለዎ እውን እተን ኣዳለዊ ንቢቢሲ ተዛሪበን።

ተጋሩ ስደተኛታት ንምሕጋዝ ዝዓለመ ምርኢት ስእሊ ኣብ ፈረንሳይ ተኸፊቱ

ኣብቲ ምስ ኢትዮጵያ ዘዳወብ ግዝኣት ብሉ ኒል፡ ኣብ መንጎ ማሕበረሰባት ንመዓልታት ድሕሪ ዘጋጠመ ጎንጺ፡ 31 ሰባት ብምሟቶም፡ እቲ ኣዋጅ ከምዝተኣወጀ ሮይተርስ ፀብፂቡ።

ሱዳን ኣብ ምስ ኢትዮጵያ ኣብ ዘዳውብ ግዝኣታ ሰዓታት እቶ እቶ ኣዊጃ

ቅድሚ ሓደ ዓመት ሰራዊት ሱዳን ኣልፋሽጋ ተባሂሉ ዝጽዋዕ ብኢትዮጵያውያን ሓረስቶት ክለምዕ ዝጸንሐ ከባቢ ምቁጽጻሩ ስዒቡ፡ ኣብ ዶብ ክልቲአን ሃገር ወጥሪ ነጊሱ።

ቀዳማይ ሚኒስተር ኣብዪ ኣሕመድ ምስ ጀነራል ኣል ቡርሃን ተዘራሪቡ

ጀነራል ዓብዱልፈታሕ ኣልቡርሃን ብቴሌቪዥን ኣብ ዘመሓላለፎ መልእኽቲ፡ ሰራዊት፡ ኣብታ ሃገር ንዝግበር ዲሞክራሲያዊ ምስግጋር ስልጣን ከም ዘይዕንቅፍን ኣብ መጻኢ ንዝግበር ምርጫ ኣብ ምሕጋዝ ድልውነት ከም ዘለዎን ሓቢሩ።

ሰራዊት ሱዳን ንስቪላዊ ምምሕዳር ባይታ ከጣጥሕ’ዩ - ኣልቡርሃን

ኣብ ወርሒ ጥቅምቲ 2021፡ ሰራዊት ሱዳን ንመሰጋገሪ መንግስቲ'ታ ሃገር ብምፍራስ: ቀዳማይ ሚኒስተር ዓብደላ ሓምዶክ ንዝርከቦም ሲቪላውያን መራሕቲ ኣብ ቀይዲ ድሕሪ ምእታው ህጹጽ እዋን ኣዊጁ ምንባሩ ይዝከር። እቲ ኣዋጅ ካብ ዝሓለፈ ወርሒ ግንቦት ጀሚሩ ተላዒሉ'ሎ። 

ኣብ ሱዳን ዝተኻየደ ሰፊሕ ህዝባዊ ተቓውሞ ስዒቡ  9 ሰባት ሞይቶም

ሰራዊት ሱዳን ቅድሚ መዓልታት ኣብ ዘውፅኦ መግለፂ፡ ዝሓለፈ ሰሙን፡ ረቡዕ 16 ሰነ 2014 [ግእዝ] ተፈጢሩ ብዝተባህለ ግጭት፡ ሸውዓተ ወተሃደራትን ሓደ ሰላማዊውን ብሓይልታት ኢትዮጲያ ከም ዝተቐትሉ ብምጥቃስ ከሲሱ ነይሩ።

መንግስቲ ኢትዮጵያ፡ ሰራዊት ሱዳን ሰፊሕ ወተሃደራዊ መጥቃዕቲ ከፊቱ ንዝብል ሓበሬታ ነጺጉ

ሰራዊት ሱዳን ኣብቲ ምስ ኢትዮጲያ ዘዳውብ ከባቢታት ደብዳብ ከቢድ ብረት ከም ዘካየደ ኣመሓደርትን ነበርትን እቲ ከባቢ ንቢቢሲ ኣረጋጊጾም።

ሕብረት ኣፍሪቃ፡ ኢትዮጵያን ሱዳንን ካብ ወተሃደራዊ ስጉምቲ ክቑጠባ  ጸዊዑ

ኢትዮጵያ፡ ሱዳን ሓደ ስቪል ዝርከቦም ሸውዓተ ወተሃደራታ ብሰራዊት ኢትዮጵያ ከም ዝተቐትሉ ዘቕረበቶ ክሲ ብምንጻግ ዕጡቓት ሚሊሻ ዝፈጸሙዎ ምዃኑ ገሊጻ። ሚኒስትሪ ጉዳይ ወጻኢ ሱዳን ትማሊ ሰኑይ ኣብ ዘውጽኦ መግለጺ፡ እቶም ዝተቐትሉ ሰባት ብ22 ሰነ 2022 ኣብ ከም ዝተማረኹን ናብ ኢትዮጵያ ተወሲዶም ከም ዝተቐትሉን ገሊጹ ክብል ሮይተርስ ጸብጺቡ። 

ኣብ ዶብ ኢትዮ-ሱዳን ዝተፈጥረ ሓድሽ ኵነታት እንታይ እዩ?

ኣብ መንጎ ክልቲአን ሃገራት ንነዊሕ እዋን ዝጸንሐ ናይ ዶብ ግጭት ከም ዘሎን ኣብ ዝሓለፈ ክልተ ዓመት ኣብ ከባቢ ኣል-ፋሻጋ ሓሓሊፉ ግጭት ክርአ ከም ዝፀንሐን ይፍለጥ።

ወተሃደራት ሱዳን ብሓይልታት ኢትዮጵያ ተቐቲሎም

ኣብ መጀመርታ ወርሒ ሕዳር 2020፡ ኣብ መንጐ ሰራዊት መንግስቲ ፌደራልን ሓይልታት ትግራይን ኲናት ምስ ተወልዐ፡ ብፍላይ ካብ ምዕራብ ትግራይ ዓሰርታት ኣሽሓት ካብ ቤት ንብረቶም ተመዛቢሎም ናብ ሱዳን ተሰዲዶም’ዮም። እዚኦም፡ ካብ ትካላት ሰብኣዊ ረድኤት ወርሓዊ ብዝረኽቡዎ 14 ኪሎ ማሽላ፣ ሓደ ሊትሮ ዘይቲን ሓደ ኪሎ ዓደስን ምንባር ጥራይ ከም ዝቕጽሉ እቶም ስደተኛታት ብምስትንታን ይዛረቡ።

‘ትሕቲ ክሳዱ ዝተቐብረ ሰብ ኴንና ንነብር ኣለና’ - ተጋሩ ስደተኛታት ኣብ ሱዳን


ቻይና፡ ነቲ ኣብ ቀርኒ ኣፍሪቃ ተፈጢሩ ዘሎ ዘይምርግጋእ፡ ጸጥታዊ ብድሆታትን ግጭታትን ንምፍታሕ ዝዓለመ ዋዕላ ሃገራት ናይቲ ዞባ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ኣካይዳ። 

ኣብቲ ባዕላ ዘስራሓቶ ህንጻ ሕብረት ኣፍሪቃ ካብ 20 ክሳብ 21 ሰነ ዝተጋብአ “ቀዳማይ ዋዕላ ሰናይ ምምሕዳርን ልምዓትን ቻይና-ቀርኒ ኣፍሪቃ” ዝተሰምየ ኣኼባ፡ ወከልቲ ቻይና፣ ኢትዮጵያ፣ ሱዳን፣ ኬንያ፣ ዩጋንዳ፣ ደቡብ ሱዳን፣ ጂቡቲን ሶማልያን ተሳቲፎም ነይሮም። 


ተበግሶ ቻይና ኣብ ምርግጋእ ቀርኒ ኣፍሪቃን ብልጫታቱን

ቻይና እትድግፎ፡ ዋዕላ ሰላምን ድሕነትን ቀርኒ ኣፍሪቃ ኣብ ኢትዮጵያ

ፕረዚደንት ሱዳን ዑመር ኣልበሽር፡ ብህዝባዊ ናዕቢ ካብ ስልጣኑ ካብ ዝእለ ድሕሪ ሰለስተ ዓመታት፡ ኣባላት ሰልፉ ሃገራዊ ኮንግረስ (ኤንሲፒ) ነበር፡ በቲ ስልጣን ጨቢጡ ዘሎ ወተሃደራዊ ጕጅለ ኣገዳሲ ጽፍሕታት ይወሃቦም ብምህላው፡ ፖለቲካዊ ምልሶት ከይከውን ስግኣት የለዓዕል ኣሎ።

ሱዳን፡ ምልሶት መሓውራትን ሰዓብትን ኣልበሽር 

ሰብመዚ ሱዳን፡ ምስቲ ኣንጻር ወተሃደራዊ ዕልዋ ክካየድ ዝጸንሐ ህዝባዊ ተቓውሞታት ብዝተሓሓዝ ኣብ ቀይዲ ኣትዮም ዝጸንሑ 125 እሱራት ፖለቲካ ከምዝፈትሑ ተፈሊጡ።

ሰብመዚ ሱዳን ልዕሊ 120 እሱራት ፖለቲካ ፈቲሖም

ወተሃደራዊ መንግስቲ ሱዳን ቅድሚ ሽዱሽተ ወርሒ ብዕልዋ መንግስቲ ስልጣን ድሕሪ ምሓዙ፡ ኣንቢርዎ ዝጸንሐ ኣዋጅ ህጹጹ እዋን ኣልዒልዎ ኣሎ።

ሱዳን፡ ድሕሪ ዕልዋ መንግስቲ ጸኒዑ ዝጸንሐ ኣዋጅ ህጹጽ እዋን ኣልዒላ

ኣሚራ ዑስማን ሓምድ ሓንቲ ካብቶም ናይ’ዚ ዓመት ተዓወትቲ ‘ፍሮንትላይን ዲፈንደርስ ኣዋርድ ፎር ሂዩማን ራይትስ ዲፈንደርስ ኣት ሪስክ’ ከምዝኾነት እቲ ትካል ብዓርቢ ኣፍሊጡ።

ፍልጥቲ ሱዳናዊት ተሓላቒት መሰላት ደቂ ኣንስትዮ ዓለምለኻዊ ሽልማት ተዓዊታ

ኢትዮጵያ ካብ ማይ፣ ንፋስ፣ ሃፋን ብርሃን ፀሓይን ጸዓት ብምምንጫው ንጎረባብቲ ሃገራት ናይ ምሻጥ ትልሚ ሒዛ ኣብ ምስራሕ ትርከብ። ንጂቡትን ሱዳንን ካብ እተቕርቦ ዓመታዊ 70 ሚልዮን ዶላር ክትረክብ ትእምት።

ኢትዮጵያ ንጐረባብቲ ሃገራት እትሸጦ ሓይሊ ኤሌክትሪክ ከመይ ይመስል?

ቅድሚ ገለ መዓልታት ብፈረስ ብዝጋልቡ ጃንጂውድ ሚሊሻታት ዓረብ፡ ከተመኦም ዝተባርዐቶም ብኣሽሓት ዝቝጸሩ ሰባት ነብሶም ከድሕኑ ኣብ ዞባ ዳርፉር ሱዳን ናብ እትርከብ ዓባይ ከተማ ምስ ኣተው ከቢድ መጥቃዕቲ ኣጋጢሙዎም።

ስለምንታይ እዮም ጃንጃዊድ ኣብ ዳርፉር ዳግማይ መጥቃዕቲ ፈጺሞም?

እዚ ግጭት፡ ብሰንኪ'ቲ ብ22 ሚያዝያ 2022፡ ካብታ ዓባይ ከተማ 80 ኪሎ ሜትር ርሒቓ ኣብ እትርከብ፡ ከረኒኽ ኣብ ዝተባህለት ንእሽቶ ከተማ፡ መንነቶም ዘይተፈልጡ ሰባት ኣብ ልዕሊ ክልተ ኣዕራብ ብዝፈጸምዎ ቅትለት ዝተወልዐ ምዃኑ፡ ውድብ ሕቡራት ሃገራት ትማሊ ኣፍሊጡ።

ኣብ ምዕራብ ሱዳን ዞባ ዳርፉር ዓሌታዊ ግጭት የስፋሕፍሕ ምህላው ተገሊጹ

ምኪኤል ጋብር ኣብ ፈለማ ኣርብዓታት ኣብ ገማግም ፈለግ ዓንሳባ ካብ ከተማ ከረን ሸሞንተ ኪሎ ሜተር ርሒቓ ኣብ እትርከብ ሙሻ እተባህለት ዓዲ ካብ ድኻታት ሓረስቶት ተወሊዱ። ከም ኩሎም መዘናታቱ ብሕርሻ ንዝነባበሩ ስድርኡ ኣብ ጕስነትን ካልእ ንጥፈታት ሕርሻን እናተሓጋገዘ ተመሪቑ ዓበየ።

ምስጉን መምህር ሚኪኤል ጋብር መን እዩ?

ጉዳይ ክሲ፡ ካብ ስልጣን ዝተኣልየ ፕረዚደንት ሱዳን ዝነበረ ዑመር ሓሰን ኣልበሽርን ስበስልጣናቱን ካብ ዝርኢ ዝነበረ ቤት ፍርዲ፡ ብቐጥታ ብተለቪዥን እናተመሓላለፈ፡ ዓሌታዊ ጸርፊ ተሰሚዑ። ነቲ ድሕሪ ዕልዋ ኣልበሽር እውን ንሰለስተ ዓመታት ዝቐጸለ፡ ጸረ-ዓሌትነት ካብ ምኽንያታቱ ዝገበረ ኣድማ ሱዳናውያን ከኣ መሊሱ ኣጕሂርዎ::