Sarkaal sare oo horey Soomaaliya uga soo howl-galay oo Itoobiya xil muhiim ah u magacowday

Taliyihii hore ee Hawlgalka Midowga Afrika ee Nabadd Ilaalinta Soomaaliya (AMISOM), Sarreeye Guud Tgabu Yilma, ayaa loo magacaabay Taliyaha Booliska Gobolka Amxaarada.

Dr. Zelem Kingdome, oo shantii sano ee la soo dhaafay ahaa madaxa Agaasinka Guud ee Booliska Gobolka Amxaarada, ayaa dib ugu laabtay xilalkiisii hore.

Taliyaha cusub, Sarreeye Guud Tgabu, waxaa magacaabay madaxa Gobolka Amxaarada, Arga Kebede, sida lagu sheegay qoraal uu ku daabacay boggiisa Facebook.

Sarreeye Guud Tgabu, oo saddexdii sano ee la soo dhaafay hoggaaminayay ciidamada booliska ee Gobolka Amxaarada xilli uu gobolku dagaallo ka socdeen, waa sarkaal milatari oo in ka badan 40 sano khibrad u leh Ciidamada Difaaca Itoobiya.

Sarreeye Guud Tgabu ayaa xilkan qabtay xilli ay dowladda Itoobiya ku dhawaaqaysay iskaashi ay la samaynayso xoogagga Tigray, iyadoo la adeegsanayo isbahaysi ay ku mideysan yihiin xoogagga Fano ee ka hawlgala gobolka.

Wareysi uu siiyay wargeyska af-Faransiiska ku baxa ee Le Temps, Zemene Kasse, oo hoggaamiya Dhaqdhaqaaqa Qaran ee Amxaarada Fano, ayaa sheegay in wada-hadallada iskaashiga lala yeelanayo maleeshiyaad kale, oo ay ku jiraan xoogagga Tigray, ay socdeen "qiyaastii siddeed bilood ee la soo dhaafay." Kooxaha lagu sheegay inay qayb ka yihiin iskaashiga waxaa ka mid ah "xoogagga Gumuz, Berta, Soomaalida iyo Oromada."

Dadaallada lagu xakameynayo dhaq-dhaqaaqa maleeshiyaadka ka hawlgala gobolka waxaa inta badan hoggaamiya Ciidamada Difaaca Itoobiya, iyadoo sidoo kale ay qayb ka yihiin ciidamada weerarka ee hoos yimaada booliska gobolka.

Taliyaha cusub ee booliska gobolka ayaa hore u ahaa madaxa Agaasinka Guud ee Caafimaadka Ciidamada Difaaca, ka hor inta uusan xilkaas waayin. Waxa kale oo uu soo noqday madaxa Waaxda Saadka Ciidamada Difaaca iyo xubin ka tirsan Golaha Difaaca.

Marka laga soo tago Ciidanka Kaydka ah, waxa kale oo uu ka soo shaqeeyay Ciidanka Injineerrada, isagoo sidoo kale ahaa sarkaal ka tirsan Ciidanka Kaydka ee Mariniska Itoobiya..

Laga bilaabo Febraayo 2011 ilaa Agoosto 2012, wuxuu hoggaaminayay Hawlgalka Midowga Afrika ee Soomaaliya ee AMISOM, kaas oo la aas-aasay iyadoo taageero laga helayo Qaramada Midoobay, si loo yareeyo khatarta ay Al-Shabaab ku hayso Soomaaliya.

Waxaa xusid mudan in hawlgalkan, oo socday muddo 15 sano ah tan iyo Maarso 1999, uu soo dhammaaday Maarso 2014, waxaana lagu beddelay Hawlgalka Midowga Afrika ee Ku-meelgaarka ahaa ee Soomaaliya ATMIS.

Waxaa sidoo kale xusid mudan in hawlgalkan ku-meelgaarka ah markii dambe lagu beddelay hawlgalka taageerada iyo xasilinta ee loo yaqaan "AUSSOM", kaas oo bilaabmay Janaayo 2017. Muddada AUSSOM-na waxay ku eg tahay bisha Diseembar.

Taliyaha Ciidamada Qalabka Sida, Sarreeye Guud Tgabu, ayaa bishii Luulyo ee sannadkii hore ka qaybgalay kulan ka dhacay Kampala, Uganda.

Sarreeye Guud Tgabu ayaa noqonaya sarkaalka labaad ee milatari ee muddooyinkan dambe loo magacaabo taliyaha booliska.

Waxaa la xusuustaa in bishii Maarso, Sarreeye Guud Asrat Denero, oo ahaa taliyaha Ciidamada Dhulka ee Difaaca iyo madaxa Waaxda Sirdoonka Guud ee Ciidanka, uu Ra'iisul Wasaare Abiy Axmed u magacaabay inuu hoggaamiyo Booliska Addis Ababa.

Sida ay sheegtay Booliska Gobolka Amxaarada, Taliye Guud Zelem Gelinte, oo tan iyo Maarso 2017 ahaa madaxa Agaasinka Guud ee Booliska Gobolka Amxaarada, ayaa dib ugu laabtay xilkiisii hore ee ku-xigeenka Taliyaha Booliska Federaalka.