'ਮੈਂ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚ ਬਗ਼ੈਰ ਇਲਾਜ ਤੋਂ ਮਰ ਗਿਆ ਤਾਂ ਅਦਾਲਤਾਂ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇਂ ਸਾਬਤ ਕਰਾਂਗਾ ਕਿ ਮੈਂ ਬੇਗੁਨਾਹ ਸੀ', ਇਮਰਾਨ ਖ਼ਾਨ ਦੀ ਚਿੱਠੀ 'ਤੇ ਹਨੀਫ਼ ਦਾ ਨਜ਼ਰੀਆ

ਤਸਵੀਰ ਸਰੋਤ, Getty Images
- ਲੇਖਕ, ਮੁਹੰਮਦ ਹਨੀਫ਼
- ਰੋਲ, ਸੀਨੀਅਰ ਪੱਤਰਕਾਰ ਅਤੇ ਲੇਖਕ
- ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ
- ਪੜ੍ਹਨ ਦਾ ਸਮਾਂ: 5 ਮਿੰਟ
ਇਮਰਾਨ ਖ਼ਾਨ ਨੇ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚੋਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਸਾਰੇ ਵੱਡੇ ਜੱਜਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਅਰਜ਼ੀ ਪਾਈ ਹੈ। ਇਹ ਅਰਜ਼ੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸੱਜਣਾ-ਵੈਰੀਆਂ ਨੇ ਸਭ ਨੇ ਪੜ੍ਹ ਲਈ ਹੋਵੇਗੀ। ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਨਹੀਂ ਪੜ੍ਹੀ ਤਾਂ ਇਸ ਦਾ ਖੁਲਾਸਾ ਸੁਣ ਲਓ।
ਉਹ ਫ਼ਰਮਾਉਂਦੇ ਨੇ ਕਿ ਮੈਂ ਇਹ ਖ਼ਤ ਸਾਬਕਾ ਵਜ਼ੀਰ-ਏ-ਆਜ਼ਮ ਦੇ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਨਹੀਂ ਲਿਖ ਰਿਹਾ। ਮੈਂ ਇਹ ਖ਼ਤ ਇੱਕ ਸਿਆਸੀ ਜਮਾਤ ਦੇ ਸਰਬਰਾ ਦੇ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਵੀ ਨਹੀਂ ਲਿਖ ਰਿਹਾ।
ਇੱਕ ਕੈਦੀ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਸੌ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪੇਸ਼ੀਆਂ ਭੁਗਤ ਚੁੱਕਿਆ ਹਾਂ। ਮੈਨੂੰ ਕਿਤੋਂ ਵੀ ਇਨਸਾਫ਼ ਮਿਲਦਾ ਨਜ਼ਰ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ।
ਇਮਰਾਨ ਨੇ ਗਿਣਾਏ ਆਪਣੇ ਹੱਕ

ਅਰਜ਼ੀ ਮੁਤਾਬਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਲਿਖਿਆ ਹੈ ਕਿ ਮੈਂ ਚੌਹੱਤਰ ਸਾਲ ਦਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹਾਂ। ਮੇਰਾ ਬਲੱਡ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ ਬਹੁਤ ਵੱਧ ਗਿਆ ਹੈ।
ਮੈਨੂੰ ਬ੍ਰੇਨ ਹੈਮਰੇਜ ਦਾ ਵੀ ਖਤਰਾ ਹੈ। ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੀ ਸਿਹਤ ਤੋਂ ਵੱਧ ਆਪਣੀ ਬੇਗਮ ਬੁਸ਼ਰਾ ਬੀਬੀ ਦੀ ਸਿਹਤ ਦੀ ਫਿਕਰ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਵੀ ਕੈਦ-ਏ-ਤਨਹਾਈ ਵਿੱਚ ਹਨ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਿਹਤ ਵੀ ਬਹੁਤ ਖਰਾਬ ਹੈ। ਇਲਾਜ ਹਰ ਕੈਦੀ ਦਾ ਹੱਕ ਹੈ। ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਮਿਲਣਾ ਅਤੇ ਵਕੀਲਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲਣਾ ਵੀ ਹਰ ਕੈਦੀ ਦਾ ਹੱਕ ਹੈ।
ਸਾਡੇ ਉੱਤੇ ਕੋਈ ਅਹਿਸਾਨ ਨਾ ਕਰੋ। ਬਸ ਸਾਨੂੰ ਕੈਦੀਆਂ ਵਾਲੇ ਹੱਕ ਦਿਵਾ ਦਿਓ।
ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਐਸੀ ਗੱਲ ਲਿਖੀ ਹੈ ਕਿ ਬੰਦੇ ਦਾ ਕਲੇਜਾ ਕੰਬ ਜਾਵੇ।
ਖਾਨ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਫਰਮਾਇਆ ਕਿ ਜੇ ਮੈਂ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਹਾਲਾਤ ਵਿੱਚ ਬਗ਼ੈਰ ਇਲਾਜ ਤੋਂ ਮਰ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਅਦਾਲਤਾਂ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇਂ ਸਾਬਤ ਕਰਾਂਗਾ ਕਿ ਮੈਂ ਬੇਗੁਨਾਹ ਸੀ।
ਇਮਰਾਨ ਦਾ ਅਕਸ
ਇਮਰਾਨ ਖਾਨ ਦੇ ਸੱਜਣ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਈ ਦੁਸ਼ਮਣ ਵੀ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਕਹਿੰਦੇ ਰਹੇ ਹਨ ਕਿ ਖਾਨ ਸਾਹਿਬ ਭੋਲੇ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਹਨ।
ਜਿਸ ਕੰਮ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਪੈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਕਰਕੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਪਹਿਲਾਂ ਕਹਿੰਦੇ ਸਨ ਕਿ ਮੈਂ ਇੱਕ ਦਿਨ ਵਜ਼ੀਰ-ਏ-ਆਜ਼ਮ ਬਣਨਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਦੁਨੀਆ ਹੱਸਦੀ ਸੀ।
ਫਿਰ ਉਹ ਵਜ਼ੀਰ-ਏ-ਆਜ਼ਮ ਬਣੇ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਈਆਂ ਨੂੰ ਰੁਲਾਇਆ ਵੀ।
ਜਦੋਂ ਉਹ ਜੇਲ੍ਹ ਗਏ ਤਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਸ਼ਰਤਾਂ ਲਗਾਈਆਂ ਕਿ ਖਾਨ ਸਾਹਿਬ ਪੱਪੂ ਜਿਹੇ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਹਨ।
ਇਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲੋਂ ਜੇਲ੍ਹ ਦੀ ਸਖ਼ਤੀ ਨਹੀਂ ਕੱਟੀ ਜਾਵੇਗੀ। ਇਹ ਪੈਰੀਂ ਪੈ ਕੇ ਮਾਫ਼ੀ ਮੰਗ ਕੇ ਵਾਪਸ ਆ ਜਾਣਗੇ।
ਹੁਣ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੁਰਾਣੇ ਪੱਕੇ ਦੁਸ਼ਮਣ ਵੀ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਮਰਾਨ ਖਾਨ ਨੇ ਜੇਲ੍ਹ ਬੜੀ ਜੁਰਅਤ ਅਤੇ ਬਹਾਦਰੀ ਨਾਲ ਕੱਟੀ ਹੈ।
ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚ ਬੰਦੇ ਕੋਲ ਬਹੁਤ ਸਮਾਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਮਰਾਨ ਖਾਨ ਨੇ ਆਪਣੇ ਬਾਰੇ ਵੀ ਗੌਰ ਕੀਤਾ ਹੋਵੇਗਾ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਬਾਰੇ ਵੀ ਗੌਰ ਕੀਤਾ ਹੋਵੇਗਾ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚ ਬੰਦ ਕਰਕੇ ਕੁੰਜੀ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਖੂਹ ਵਿੱਚ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।
ਇੱਥੇ ਹੀ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਾਬਕਾ ਵਜ਼ੀਰ-ਏ-ਆਜ਼ਮ ਕੈਦ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਨਾਂ ਜੁਲਫ਼ਕਾਰ ਅਲੀ ਭੁੱਟੋ ਸੀ।
ਉਹ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਬੇਗੁਨਾਹੀ ਸਾਬਤ ਨਾ ਕਰ ਸਕਿਆ।
ਮੌਤ ਤੋਂ ਕੋਈ ਚਾਲੀ-ਪੰਤਾਲੀ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਵੱਡੇ ਜੱਜਾਂ ਨੇ ਕਹਿ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਉਹ ਬੇਕਸੂਰ ਸੀ।
ਬਸ, ਸਾਡੇ ਕੋਲੋਂ ਥੋੜ੍ਹੀ ਗਲਤੀ ਹੋ ਗਈ ਸੀ, ਪਰ ਜਾਣ ਦਿਓ, ਹੁਣ ਅੱਗੇ ਵਧੋ। ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਗਾਰੰਟੀ ਨਹੀਂ ਕਿ ਤੁਹਾਨੂੰ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ ਇਨਸਾਫ਼ ਮਿਲੇਗਾ।
ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚ ਇਮਰਾਨ

ਤਸਵੀਰ ਸਰੋਤ, Getty Images
ਕਈ ਵਾਰ ਤਾਂ ਇਨਸਾਫ ਮਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਸਿਰਫ਼ ਕਿਸਮਤ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਹੀ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਖਾਨ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਚਿੱਠੀ ਵਿੱਚ ਇਹ ਵੀ ਲਿਖਿਆ ਹੈ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਨਾਲ ਮਿਲਣ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ।
ਜੇ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਘੁੰਮਣ-ਫਿਰਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਹੁੰਦੀ, ਤਾਂ ਸ਼ਾਇਦ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਮੁਲਾਕਾਤ ਇਮਾਨ ਮਜ਼ਾਰੀ ਅਤੇ ਹਾਜੀ ਚੱਠਾ ਨਾਲ ਹੋ ਜਾਂਦੀ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਸੌ ਦਿਨ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹਨ।
ਸ਼ਾਇਦ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਇਦਰੀਸ ਖੱਟਕ ਸਾਹਿਬ ਨਾਲ ਵੀ ਹੈਲੋ-ਹਾਇ ਹੋ ਜਾਂਦੀ। ਉਹ ਸੱਤ ਸਾਲ ਤੋਂ ਉੱਥੇ ਹਨ।
ਫਿਰ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪਤਾ ਲੱਗਦਾ ਕਿ ਇਹ ਲੋਕ ਬੇਚਾਰੇ ਮਹਾਂਤੜ ਕੈਦੀਆਂ ਦੇ ਹੱਕ ਵਿੱਚ ਆਵਾਜ਼ ਉਠਾਉਂਦੇ ਸਨ।
ਅਦਾਲਤਾਂ ਵਿੱਚ ਅਪੀਲਾਂ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਸੜਕਾਂ ਉੱਤੇ ਨਿਕਲਦੇ ਸਨ। ਤੇ ਰਿਆਸਤ ਨੇ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਬੰਦ ਕਰਕੇ ਜੰਦਰੇ ਦੀ ਚਾਬੀ ਸੁੱਟ ਛੱਡੀ ਹੈ।
ਇਹ ਰਿਆਸਤ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਹਾਰਡ ਸਟੇਟ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਹੈ ਪੁਰਾਣੇ ਵਾਲੀ ਹੀ। ਫ਼ਰਕ ਸਿਰਫ਼ ਇੰਨਾ ਹੈ ਕਿ ਪਹਿਲਾਂ ਸਰਕਾਰ ਬੰਦੇ ਨੂੰ ਦੋ-ਚਾਰ ਸਾਲ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਕੇ ਫਿਰ ਕਦੇ ਰਹਿਮ ਕਰਕੇ, ਕਦੇ ਖੌਫ਼ ਖਾ ਕੇ, ਕਦੇ ਡੀਲ ਕਰਕੇ ਛੱਡ ਦਿੰਦੀ ਸੀ।
ਰੱਬ ਖਾਨ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਹਯਾਤੀ ਲੰਮੀ ਕਰੇ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸਿਹਤ ਦੇਵੇ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਕੈਦੀਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਬੇਗੁਨਾਹੀ ਸਾਬਤ ਕਰਨ ਦਾ ਮੌਕਾ ਮਿਲੇ। ਖਾਨ ਸਾਹਿਬ ਨੂੰ ਡੇਢ ਸੌ ਸਾਲ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ।
ਮੀਆਂ ਮੁਹੰਮਦ ਬਖ਼ਸ਼ ਦਾ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸ਼ੇਰ ਤੁਸੀਂ ਸਾਰਿਆਂ ਨੇ ਸੁਣਿਆ ਹੋਵੇਗਾ:
ਫਸ ਗਈ ਜਾਨ ਸ਼ਿਕੰਜੇ ਅੰਦਰ, ਜਿਉਂ ਬੇਲਣ ਵਿੱਚ ਗੰਨਾ।
ਰੂਹ ਨੂੰ ਕਹ ਹੁਣ ਰਵੇ ਮੁਹੰਮਦ, ਹੁਣ ਜੇ ਰਵੇ ਤਾਂ ਮੰਨਾ।
ਹੁਣ ਸਾਨੂੰ ਕੋਈ ਇਹ ਦੱਸ ਦੇਵੇ ਕਿ ਸ਼ਿਕੰਜੇ ਵਿੱਚ ਜਾਨ ਇਮਰਾਨ ਖਾਨ ਦੀ ਆਈ ਹੈ ਜਾਂ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚ ਬੰਦ ਕਰਕੇ ਚਾਬੀ ਸੁੱਟ ਛੱਡੀ ਹੈ।
ਰੱਬ ਰਾਖਾ।
(ਇਹ ਲੇਖਕ ਦੇ ਆਪਣੇ ਨਿਜੀ ਵਿਚਾਰ ਹਨ)
ਬੀਬੀਸੀ ਲਈ ਕਲੈਕਟਿਵ ਨਿਊਜ਼ਰੂਮ ਵੱਲੋਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ
































