ਵੋਏਜਰ 1, 50 ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਪੁਲਾੜ ’ਚ ਏਲੀਅਨਜ਼ ਲਈ ਕਿਹੜਾ ਸੁਨੇਹਾ ਲੈ ਕੇ ਘੁੰਮ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਰਾਬਤੇ ਲਈ ਕਿਹੜੀ ਭਾਸ਼ਾ, ਕਿਹੜਾ ਤਰੀਕਾ ਵਰਤਿਆ

ਤਸਵੀਰ ਸਰੋਤ, Getty Images
- ਲੇਖਕ, ਸੰਪਾਦਕੀ ਟੀਮ
- ਰੋਲ, ਬੀਬੀਸੀ ਮੁੰਡੋ
- ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ
- ਪੜ੍ਹਨ ਦਾ ਸਮਾਂ: 9 ਮਿੰਟ
ਸਾਡੀ ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਦੂਰ ਪੁਲਾੜ ਵਿੱਚ ਸਾਡੀ ਮਨੁੱਖੀ ਪ੍ਰਜਾਤੀ ਵੱਲੋਂ ਏਲੀਅਨਜ਼ ਲਈ ਇੱਕ ਸੰਦੇਸ਼ ਮੌਜੂਦ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਅਸੀਂ ਕੌਣ ਹਾਂ ਅਤੇ ਸਾਡਾ ਗ੍ਰਹਿ ਕਿੱਥੇ ਹੈ।
ਇਹ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੋ ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਡਿਸਕਾਂ ਉੱਤੇ ਦਰਜ ਹੈ, ਜੋ ਗ੍ਰਾਮੋਫੋਨ ਦੇ ਰਿਕਾਰਡਾਂ ਵਰਗੀਆਂ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੋਏਜਰ 1 ਅਤੇ ਵੋਏਜਰ 2 ਜਾਂਚ ਯੰਤਰਾਂ ਨਾਲ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਢੰਗ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਨਾਸਾ ਨੇ ਇਹ ਜਾਂਚ ਯੰਤਰ 1970 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਪੁਲਾੜ ਵਿੱਚ ਭੇਜੇ ਸਨ।
ਇਸ ਬੁੱਧਵਾਰ ਨੂੰ ਵੋਏਜਰ 1 ਪੁਲਾੜ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖ ਵੱਲੋਂ ਬਣਾਈ ਗਈ ਸਭ ਤੋਂ ਦੂਰ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਵਾਲੀ ਵਸਤੂ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਪੁਲਾੜ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 50 ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਸਫ਼ਰ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਇਹ ਡਿਸਕਾਂ ਇੱਕ ਅਰਬ ਸਾਲ ਤੱਕ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰਹਿਣ ਲਈ ਬਣਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਜਾਣਕਾਰੀ ਪੁਲਾੜ ਵਿੱਚ ਸਫ਼ਰ ਕਰਦੀ ਰਹੇਗੀ, ਭਾਵੇਂ ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਮਨੁੱਖ ਮੌਜੂਦ ਹੋਣ ਜਾਂ ਨਾ ਹੋਣ।
ਪਰ ਇਹ ਗੱਲ ਅਜੇ ਵੀ ਸਪੱਸ਼ਟ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਜੇ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਜੀਵ ਨੂੰ ਇਹ ਡਿਸਕਾਂ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ ਤਾਂ ਉਹ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਸਮਝ ਸਕੇਗਾ।

ਤਸਵੀਰ ਸਰੋਤ, Getty Images
ਵੱਡੇ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਦੇ ਕੰਮ ਤੋਂ ਮਿਲੀ ਪ੍ਰੇਰਨਾ
1970 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਵੋਏਜਰ ਸਪੇਸਕ੍ਰਾਫਟ ਨੂੰ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਮਿਸ਼ਨ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਇਸ ਦਾ ਮਕਸਦ ਮਨੁੱਖ ਵੱਲੋਂ ਬਣਾਈ ਗਈ ਪਹਿਲੀ ਅਜਿਹੀ ਵਸਤੂ ਬਣਨਾ ਸੀ, ਜੋ ਸੂਰਜੀ ਮੰਡਲ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲ ਸਕੇ।
ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਯੇਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਖਗੋਲ ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਦੀ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਪ੍ਰਿਯਮਵਦਾ ਨਟਰਾਜਨ ਨੇ ਬੀਬੀਸੀ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਇਸ ਮਕਸਦ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੀ ਤਕਨੀਕ ਦੀਆਂ ਸੀਮਾਵਾਂ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਨਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਸੀ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, "ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਅਜਿਹਾ ਰਾਕੇਟ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਜੋ ਸਾਨੂੰ ਸੂਰਜੀ ਮੰਡਲ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਲੈ ਕੇ ਜਾ ਸਕੇ। ਰਾਕੇਟ ਇੰਨੀ ਤੇਜ਼ ਰਫ਼ਤਾਰ ਹਾਸਲ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ ਸਨ ਕਿ ਸੂਰਜ ਦੀ ਗੁਰੂਤਾ ਖਿੱਚ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲ ਸਕਣ।"
ਇਸ ਦਾ ਹੱਲ ਦੋ ਖੋਜ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਮਾਈਕਲ ਮਿਨੋਵਿਚ ਅਤੇ ਗੈਰੀ ਫਲੈਂਡਰੋ ਨੇ ਲੱਭਿਆ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਗ੍ਰਹਿਆਂ ਦੀ ਗੁਰੂਤਾ ਖਿੱਚ ਦਾ ਫਾਇਦਾ ਚੁੱਕਣ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚੱਕਰਾਂ ਤੋਂ ਊਰਜਾ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਦਾ ਸੁਝਾਅ ਦਿੱਤਾ।
ਇਸ ਨਾਲ ਜਾਂਚ ਸਪੇਸਕ੍ਰਾਫਟਾਂ ਨੂੰ ਵਾਧੂ ਬਾਲਣ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੇ ਬਿਨਾਂ ਹੀ ਤੇਜ਼ ਰਫ਼ਤਾਰ ਮਿਲ ਸਕਦੀ ਸੀ।
ਪਰ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਜਾਂ ਦੋ ਗ੍ਰਹਿਆਂ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਇਹ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਇਸ ਲਈ ਸੂਰਜੀ ਮੰਡਲ ਦੇ ਕਈ ਗ੍ਰਹਿਆਂ ਦੇ ਚੱਕਰਾਂ ਦੀ ਰਫ਼ਤਾਰ ਦਾ ਫਾਇਦਾ ਚੁੱਕਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਸੀ, ਤਾਂ ਜੋ ਵੋਏਜਰ ਪੁਲਾੜ ਯਾਨ ਇੰਨੀ ਰਫ਼ਤਾਰ ਹਾਸਲ ਕਰ ਸਕਣ ਕਿ ਸੂਰਜ ਦੀ ਗੁਰੂਤਾ ਖਿੱਚ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲ ਸਕਣ।
ਇਸ ਲਈ ਸਾਰੇ ਗ੍ਰਹਿਆਂ ਦਾ ਇੱਕ ਖ਼ਾਸ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਲਾਈਨ ਵਿੱਚ ਆਉਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਸੀ।
ਨਟਰਾਜਨ ਨੇ ਦੱਸਿਆ, "ਗ੍ਰਹਿਆਂ ਦੀ ਇਹ ਸਥਿਤੀ ਹਰ 175 ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਬਣਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਅਸੀਂ ਗ੍ਰਹਿਆਂ ਦੀ ਗੁਰੂਤਾ ਖਿੱਚ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਪੁਲਾੜ ਯਾਨਾਂ ਦੀ ਰਫ਼ਤਾਰ ਵਧਾ ਸਕਦੇ ਹਾਂ। ਵੋਏਜਰ ਨੇ ਵੀ ਇੱਕ ਗ੍ਰਹਿ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਤੋਂ ਅਗਲੇ ਗ੍ਰਹਿ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਵੱਲ ਵਧ ਕੇ ਆਪਣੀ ਰਫ਼ਤਾਰ ਵਧਾਈ।"
ਪੁਲਾੜ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ

ਤਸਵੀਰ ਸਰੋਤ, Getty Images
ਖਗੋਲ ਵਿਗਿਆਨੀ ਕਾਰਲ ਸੇਗਨ ਅਤੇ ਫਰੈਂਕ ਡਰੇਕ ਨੇ ਪੁਲਾੜ ਦੀ ਇਸ ਵਿਲੱਖਣ ਯਾਤਰਾ ਨੂੰ ਏਲੀਅਨਜ਼ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਕਰਨ ਦੀ ਆਪਣੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਲਈ ਇੱਕ ਸੁਨਹਿਰੀ ਮੌਕੇ ਵਜੋਂ ਦੇਖਿਆ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਜਿਹੀ ਟੀਮ ਬਣਾਈ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਸੌਂਪੀ। ਇਹ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਏਲੀਅਨਜ਼ ਲਈ ਇੱਕ ਸੰਦੇਸ਼ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਦੀ ਸੀ। ਗੋਲਡਨ ਰਿਕਾਰਡ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦੇ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਜੌਨ ਲੋਮਬਰਗ ਨੇ ਬੀਬੀਸੀ ਨੂੰ ਇਹ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬੀਬੀਸੀ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ, "ਇਹ ਬਹੁਤ ਮੁਸ਼ਕਲ ਕੰਮ ਸੀ। ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਸਿਰਫ਼ ਕੁਝ ਹਫ਼ਤੇ ਸਨ, ਕੋਈ ਬਜਟ ਨਹੀਂ ਸੀ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਲੋੜੀਂਦਾ ਸਟਾਫ਼ ਸੀ। ਕੰਮ ਬਹੁਤ ਜਲਦੀ ਕਰਨਾ ਪਿਆ ਅਤੇ ਮੈਂ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਨਾਲ ਹੀ ਸੌਂ ਸਕਿਆ।"
ਇਹ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਨਹੀਂ ਸੀ ਜਦੋਂ ਨਾਸਾ ਨੇ ਕਿਸੇ ਸੰਭਾਵੀ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਜੀਵ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਸੀ।
ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਰੇਡੀਓ ਤਰੰਗਾਂ ਭੇਜਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਪਾਇਨੀਅਰ ਨਾਮ ਦੇ ਇੱਕ ਪਿਛਲੇ ਮਿਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਧਾਤ ਦੀ ਪਲੇਟ ਵੀ ਭੇਜੀ ਗਈ ਸੀ, ਜਿਸ ਉੱਤੇ ਕੁਝ ਤਸਵੀਰਾਂ ਉੱਕਰੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ।
ਪਰ ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਡਿਸਕਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਤੋਂ ਕਿਤੇ ਵੱਧ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਰਜ ਕਰਨ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਸੀ। ਵਿਗਿਆਨ ਬਾਰੇ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੀ ਐਨ ਡਰੂਯਨ, ਜੋ ਕਾਰਲ ਸੇਗਨ ਦੀ ਸਾਬਕਾ ਪਤਨੀ ਵੀ ਹਨ, ਨੇ ਬੀਬੀਸੀ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ, "ਪਾਇਨੀਅਰ ਦੀ ਪਲੇਟ ਆਪਣੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਇੱਕ ਕ੍ਰਾਂਤੀਕਾਰੀ ਚੀਜ਼ ਸੀ।"
"ਇਹ ਇੱਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਨੰਬਰ ਪਲੇਟ ਵਰਗੀ ਸੀ। ਪਰ ਇੱਕ ਡਿਸਕ, ਭਾਵ ਗ੍ਰਾਮੋਫੋਨ ਰਿਕਾਰਡ ਉੱਤੇ ਅਸੀਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ, ਸੰਗੀਤ ਅਤੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਰਜ ਕਰ ਸਕਦੇ ਸੀ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਜਾਣਕਾਰੀ ਭੇਜਣ ਦਾ ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਤਰੀਕਾ ਸੀ।"
ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਰਜ ਕਰਨ ਦੀ ਇਸ ਵਧੀ ਹੋਈ ਸਮਰੱਥਾ ਕਾਰਨ ਹੁਣ ਸਾਰਾ ਧਿਆਨ ਇਸ ਗੱਲ ਉੱਤੇ ਸੀ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਡਿਸਕਾਂ ਵਿੱਚ ਕਿਹੜਾ ਸੰਦੇਸ਼ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਤਸਵੀਰ ਸਰੋਤ, Getty Images
ਸੰਦੇਸ਼ ਕੀ ਰੱਖਿਆ
ਗੋਲਡਨ ਰਿਕਾਰਡ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦੀ ਟੀਮ ਸਾਹਮਣੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲੀ ਮੁਸ਼ਕਲ ਇਹ ਸੀ ਕਿ ਅਜਿਹੇ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਜੀਵਾਂ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਕਿਵੇਂ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਹੋਂਦ ਦਾ ਅਜੇ ਤੱਕ ਕੋਈ ਸਬੂਤ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਵਿਸਕਾਨਸਿਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਮੈਡੀਸਨ ਦੀ ਐਸਟ੍ਰੋਬਾਇਓਲੋਜਿਸਟ ਬੇਤੁਲ ਕਾਚਰ ਨੇ ਬੀਬੀਸੀ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ, "ਮਨੁੱਖ ਸੁਪਨੇ ਦੇਖਣ ਵਾਲੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਵਿੱਚ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਸੰਦੇਸ਼ ਹੈ, ਜਿਸ ਬਾਰੇ ਸਾਨੂੰ ਨਹੀਂ ਪਤਾ ਕਿ ਇਸ ਨੂੰ ਕੋਈ ਪ੍ਰਾਪਤ ਵੀ ਕਰੇਗਾ ਜਾਂ ਨਹੀਂ। ਅਸੀਂ ਅਜਿਹੇ ਜੀਵਾਂ ਲਈ ਸੰਦੇਸ਼ ਤਿਆਰ ਕਰ ਰਹੇ ਹਾਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਹੋਂਦ ਬਾਰੇ ਵੀ ਸਾਨੂੰ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਹੈ।"
ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਇੱਕ ਹੋਰ ਮੁਸ਼ਕਲ ਇਹ ਸੀ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸੰਭਾਵੀ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਕਿਵੇਂ ਸਮਝਾਇਆ ਜਾਵੇ ਕਿ ਉਹ ਇਸ ਰਿਕਾਰਡ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਚਲਾਉਣ।
ਗੋਲਡਨ ਰਿਕਾਰਡ ਮਿਸ਼ਨ ਦੇ ਮੁਖੀ ਜੌਨ ਲੋਮਬਰਗ ਨੇ ਦੱਸਿਆ, "ਰਿਕਾਰਡ ਦੇ ਉੱਪਰਲੇ ਕਵਰ ਉੱਤੇ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਇਸ ਨੂੰ ਚਲਾਉਣ ਦੇ ਤਰੀਕੇ ਬਾਰੇ ਹਦਾਇਤਾਂ ਦਿੱਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਅਸੀਂ ਰਿਕਾਰਡ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਕਾਰਟ੍ਰਿਜ ਅਤੇ ਸੂਈ ਵੀ ਰੱਖੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਇਸ ਨੂੰ ਚਲਾਇਆ ਜਾ ਸਕੇ।"
ਟੀਮ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਸੀ ਕਿ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਗਣਿਤ ਅਜਿਹੀਆਂ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਰਾਹੀਂ ਪੁਲਾੜ ਵਿੱਚ ਸਫ਼ਰ ਕਰਨ ਦੇ ਸਮਰੱਥ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਜੀਵ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਨਿਯਮ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਦੇ ਹਰ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕੋ ਜਿਹੇ ਲਾਗੂ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਇਸ ਨੂੰ ਸਮਝਾਉਣ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਹਾਈਡ੍ਰੋਜਨ ਦੀ ਅਣੂ ਬਣਤਰ ਦਾ ਚਿੱਤਰ ਵਰਤਿਆ।

ਤਸਵੀਰ ਸਰੋਤ, NASA/JPL-CALTECH
ਹਾਈਡ੍ਰੋਜਨ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਸੌਖੇ ਅਤੇ ਆਮ ਤੱਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਇਸ ਚਿੱਤਰ ਰਾਹੀਂ ਸਮੇਂ ਦੇ ਇੱਕ ਛੋਟੇ ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ ਸਮਝਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਇਹ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਵਿੱਚ ਹਰ ਥਾਂ ਇੱਕੋ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਉਮੀਦ ਕੀਤੀ ਗਈ ਕਿ ਜੇ ਕੋਈ ਏਲੀਅਨ ਇਸ ਪੁਲਾੜ ਯਾਨ ਨੂੰ ਲੱਭ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਇਸ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨੂੰ ਸਮੇਂ ਦੀ ਇੱਕ ਇਕਾਈ ਵਜੋਂ ਸਮਝ ਸਕੇਗਾ।
ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੀ ਇਕਾਈ ਨੂੰ ਰਿਕਾਰਡ ਦੇ ਕਵਰ ਉੱਤੇ ਛਪੇ ਬਾਈਨਰੀ ਕੋਡ ਨਾਲ ਜੋੜ ਕੇ ਏਲੀਅਨਜ਼ ਇਹ ਪਤਾ ਲਗਾ ਸਕਦੇ ਹਨ ਕਿ ਰਿਕਾਰਡ ਨੂੰ ਚਲਾਉਣ ਲਈ ਕਿੰਨੀ ਰਫ਼ਤਾਰ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ।
ਜੇ ਉਹ ਇਹ ਸਭ ਸਮਝਣ ਵਿੱਚ ਕਾਮਯਾਬ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਉਹ ਸਾਨੂੰ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 55 ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ 'ਹੈਲੋ' ਕਹਿੰਦੇ ਸੁਣ ਸਕਣਗੇ।
ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਸੁਣਨਗੇ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਾਡੀ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਸੁਣਾਈ ਦੇਣ ਵਾਲੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਦਰਜ ਹਨ।
ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਡਰੂਯਨ ਦੱਸਦੀ ਹੈ, ਧਰਤੀ ਦੀ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਣ ਵਾਲੇ ਸੰਗੀਤ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਇਹ ਐਲਬਮ ਅਧੂਰੀ ਰਹਿਣੀ ਸੀ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, "ਅਸੀਂ ਇਸ ਵਿੱਚ ਜਾਵਾ ਦਾ ਗੇਮਲਾਨ ਸੰਗੀਤ, ਜਾਪਾਨ ਦੀ ਸ਼ਕੁਹਾਚੀ ਬੰਸਰੀ, ਪੇਰੂ ਦੀਆਂ ਪੈਨ ਬੰਸਰੀਆਂ ਅਤੇ ਸੇਨੇਗਲ ਦਾ ਸੰਗੀਤ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸੀ।"
"ਇਹ ਸਾਡੇ ਲਈ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਕੰਮ ਸੀ ਅਤੇ ਸਾਨੂੰ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਅਹਿਸਾਸ ਸੀ। ਇਸੇ ਲਈ ਅਸੀਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸੰਗੀਤਕਾਰਾਂ, ਸੰਗੀਤ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਅਤੇ ਸੰਗੀਤ ਦੇ ਮਾਹਿਰਾਂ ਦੀ ਭਾਲ ਕੀਤੀ।"

ਤਸਵੀਰ ਸਰੋਤ, Getty Images
ਕੀ ਕੁਝ ਸ਼ਾਮਲ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ
ਇਸ ਡਿਸਕ ਦੀਆਂ ਹੋਰ ਦਿਲਚਸਪ ਚੀਜ਼ਾਂ ਵਿੱਚ 116 ਤਸਵੀਰਾਂ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਉਦੋਂ ਹੀ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲੱਭਣ ਵਾਲੇ ਜੀਵ ਇਹ ਸਮਝ ਸਕਣ ਕਿ ਰਿਕਾਰਡ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਕੁਝ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਜਾਣਕਾਰੀ ਹਨ।
ਆਵਾਜ਼ ਦੀ ਹਰ ਲਹਿਰ ਸਲੇਟੀ ਰੰਗ ਦੇ ਇੱਕ ਸ਼ੇਡ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਸਾਰੀਆਂ ਮਿਲ ਕੇ ਇੱਕ ਤਸਵੀਰ ਬਣਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਇਨ੍ਹਾਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਦੀ ਚੋਣ ਜੌਨ ਲੋਮਬਰਗ ਨੇ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਜੀਵ ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਸਰੀਰ ਦੀ ਬਣਤਰ ਦੇ ਚਿੱਤਰ, ਕੁਦਰਤੀ ਨਜ਼ਾਰੇ, ਤਕਨੀਕ, ਜਾਨਵਰ ਆਦਿ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ।
ਪਰ ਉਹ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਸ ਚੋਣ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਕੁਝ ਛੁੱਟ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਬੀਬੀਸੀ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ, "ਤੁਸੀਂ 100 ਤਸਵੀਰਾਂ ਵਿੱਚ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਦਿਖਾ ਸਕਦੇ। ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ 1,000 ਤਸਵੀਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਨਹੀਂ। ਅਸੀਂ ਮਿਸਰ ਦੇ ਪਿਰਾਮਿਡ ਕਿਉਂ ਛੱਡ ਦਿੱਤੇ? ਗੁਫ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਬਣੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਰੱਖੀਆਂ? ਬਿੱਲੀਆਂ ਕਿਉਂ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀਆਂ?"
ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਡਰੂਯਨ ਨੇ ਕਾਰਲ ਸੇਗਨ ਨੂੰ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਨਿੱਜੀ ਚੀਜ਼ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਹਾ। ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦਿਮਾਗ਼ ਦੀਆਂ ਤਰੰਗਾਂ ਸਨ, ਜੋ ਧਿਆਨ ਲਗਾਉਣ ਦੌਰਾਨ ਰਿਕਾਰਡ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ।
ਡਰੂਯਨ ਅਤੇ ਸੇਗਨ ਨੇ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਅੱਗੇ ਆਪਣੇ ਪਿਆਰ ਦਾ ਇਜ਼ਹਾਰ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਮੀਦ ਸੀ ਕਿ ਸ਼ਾਇਦ ਦੂਰ ਵੱਸਣ ਵਾਲੀ ਕੋਈ ਸਭਿਅਤਾ ਇੱਕ ਦਿਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝ ਸਕੇਗੀ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਯਾਦ ਕਰਦਿਆਂ ਦੱਸਿਆ, "ਕਾਰਲ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੀ ਪਿਆਰੀ ਮੁਸਕਰਾਹਟ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਕਿਹਾ, 'ਐਨੀ, ਇੱਕ ਅਰਬ ਸਾਲ ਬਹੁਤ ਲੰਮਾ ਸਮਾਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਕਰ ਹੀ ਦਿਓ।'"
ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਇਸ ਡਿਸਕ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਚੀਜ਼ ਵੀ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਡੀ ਧਰਤੀ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਦੱਸਦੀ ਹੈ।
ਇਸ ਉੱਤੇ ਬਣੀਆਂ ਲਾਈਨਾਂ ਸਾਡੇ ਗ੍ਰਹਿ ਦੀ ਸਥਿਤੀ 14 ਪਲਸਰਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਦਿਖਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਪਲਸਰ ਅਜਿਹੇ ਤਾਰੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਘੁੰਮਦੇ ਹਨ।
ਹਰ ਪਲਸਰ ਦੀ ਆਪਣੀ ਵੱਖਰੀ ਲੈਅ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਤਾਰੇ ਧਰਤੀ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਲੱਭਣ ਲਈ ਨਿਸ਼ਾਨੀਆਂ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।

ਤਸਵੀਰ ਸਰੋਤ, NASA/JPL/JPL-CALTECH
ਕੁਝ ਆਲੋਚਕਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਡਿਸਕ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖਤਾ ਦੀ ਤਸਵੀਰ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਚੰਗੀ ਦਿਖਾਈ ਗਈ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਜੰਗਾਂ, ਨਸਲਕੁਸ਼ੀ ਜਾਂ ਅਕਾਲ ਦਾ ਕੋਈ ਜ਼ਿਕਰ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਲੋਮਬਰਗ ਨੇ ਸਮਝਾਇਆ, "ਅਸੀਂ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸੀ ਕਿ ਦੁਨੀਆ ਸਾਨੂੰ ਮੋਜ਼ਾਰਟ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਯਾਦ ਰੱਖੇ, ਨਾ ਕਿ ਹਿਟਲਰ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ।"
ਫਿਰ ਵੀ, ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੇ ਤਣਾਅ ਦਾ ਅਸਰ ਇਸ ਡਿਸਕ ਵਿੱਚ ਵੀ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਧਿਆਨ ਲਗਾਉਂਦੇ ਸਮੇਂ ਡਰੂਯਨ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ੀਤ ਯੁੱਧ ਅਤੇ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਹਮਲੇ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਆਇਆ।
ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਹ ਗੱਲ ਸੇਗਨ ਨੂੰ ਦੱਸੀ ਤਾਂ ਸੇਗਨ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਬਿਲਕੁਲ ਠੀਕ ਮੰਨਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਵਿਚਾਰ ਸੀ ਕਿ ਆਪਣੀਆਂ ਕਮਜ਼ੋਰੀਆਂ ਅਤੇ ਗ਼ਲਤੀਆਂ ਨੂੰ ਮੰਨਣ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖਤਾ ਦੂਜਿਆਂ ਲਈ ਘੱਟ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਦਿਖਾਈ ਦੇਵੇਗੀ।
ਬੇਸ਼ੱਕ, ਜੇ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਇਹ ਡਿਸਕਾਂ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹੀ ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਦਾ ਕੋਈ ਮਤਲਬ ਨਹੀਂ ਰਹਿ ਜਾਂਦਾ।
ਕਾਚਰ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਮੈਂ ਐਸਟ੍ਰੋਬਾਇਓਲੋਜਿਸਟ ਹਾਂ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਵਿੱਚ ਜੀਵਨ ਦੀ ਭਾਲ ਕਰਦੀ ਹਾਂ। ਇਨਸਾਨ ਉਮੀਦ ਤਾਂ ਰੱਖ ਸਕਦਾ ਹੈ।"
ਉਨ੍ਹਾਂ ਅੱਗੇ ਕਿਹਾ, "ਪਰ ਇੱਕ ਬਿਲਕੁਲ ਵੱਖਰਾ ਸਵਾਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਕੀ ਏਲੀਅਨਜ਼ ਦੀ ਕੋਈ ਹੋਰ ਪ੍ਰਜਾਤੀ ਵੀ ਅਜਿਹੀ ਤਕਨੀਕ ਬਣਾ ਸਕਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸਾਡੇ ਵਾਂਗ ਇਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਸਾਡੇ ਭੇਜੇ ਸੰਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਸਮਝ ਸਕਦੀ ਹੈ।"
ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਡਰੂਯਨ ਇਸ ਬਾਰੇ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਕੇ ਸੋਚਦੀ ਹੈ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, "ਇੱਕ ਅਰਬ ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ ਧਰਤੀ ਅਜਿਹੀ ਨਹੀਂ ਰਹੇਗੀ, ਜਿਹੋ ਜਿਹੀ ਅੱਜ ਹੈ। ਉਹ ਸਭ ਕੁਝ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਹੋਵੇਗਾ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਪਿਆਰ ਕਰਦੇ ਹਾਂ। ਪਰ ਵੋਏਜਰ ਪੁਲਾੜ ਯਾਨ ਸਾਡੇ ਲਈ ਗਾਉਂਦੇ ਰਹਿਣਗੇ।"
ਬੀਬੀਸੀ ਲਈ ਕਲੈਕਟਿਵ ਨਿਊਜ਼ਰੂਮ ਵੱਲੋਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ































