چرا وزارت خارجه پاکستان ناچار شد درباره سفر عاصم منیر به تهران توضیح دهد؟

وزارت خارجه پاکستان ادعاها مبنی بر این که فیلد مارشال عاصم منیر، فرمانده ارتش پاکستان، در سفر اخیر خود به ایران «به نمایندگی از رئیس‌جمهور آمریکا یا به دستور آمریکا» عمل کرده است را «گمراه‌کننده» توصیف کرده است.

پاکستان در مناقشه میان آمریکا و ایران نقش میانجی را بر عهده دارد. دولت پاکستان می‌گوید سفر عاصم منیر و محسن نقوی، وزیر کشور، به تهران نیز در همین چارچوب انجام شد و هیئت پاکستانی طی آن با مقام‌های ارشد ایران دیدار کرد.

طاهر اندرابی، سخنگوی وزارت خارجه پاکستان، در نشست خبری هفتگی در اسلام‌آباد گفت این سفر در چارچوب «نقش میانجی‌گرانه پاکستان» انجام شده و بخشی از تلاش‌های دیپلماتیک جاری این کشور برای کمک به پایان دادن به تنش میان آمریکا و ایران و همچنین حمایت از تلاش‌های تازه برای بازگشایی تنگه هرمز بوده است.

طاهر اندرابی افزود: «می‌خواهم روشن کنم که ادعای برخی محافل مبنی بر اینکه فرمانده ارتش و فرمانده نیروهای دفاعی به‌عنوان نماینده دونالد ترامپ یا آمریکا به ایران سفر کرده، گمراه‌کننده و خلاف واقعیت است.»

پیش، حین و پس از این سفر، شماری از رسانه‌ها و مفسران چنین القا کرده بودند که فیلد مارشال عاصم منیر حامل پیامی از سوی دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، برای ایران بوده است.

در نشست خبری وزارت خارجه، یکی از خبرنگاران پرسید: «رئیس‌جمهور آمریکا و فیلد مارشال با یکدیگر تلفنی گفت‌وگو کردند و پس از آن، فیلد مارشال به ایران سفر کرد. آیا ایران پیشنهاد تازه‌ای درباره تنگه هرمز ارائه کرده است؟»

خبرگزاری رویترز پیشتر به نقل از منابعی گزارش داده بود که عاصم منیر پیش از سفر به تهران با ترامپ صحبت کرده است. با این‌ حال، در همان گزارش آمده بود که هنوز مشخص نیست آن دو دقیقا درباره چه موضوعی گفت‌وگو کرده‌اند.

طاهر اندرابی در پاسخ به پرسش این خبرنگار گفت: «پیشتر نیز به‌صراحت گفته‌ام گزارش‌هایی که سفر فیلد مارشال عاصم منیر به ایران را سفری در مقام نماینده رئیس‌جمهور آمریکا یا به دستور ایالات متحده معرفی می‌کنند، گمراه‌کننده‌اند.»

سخنگوی وزارت خارجه گفت: «چنین گزارش‌هایی مبتنی بر واقعیت نیستند» و این سفر را باید صرفا بخشی از تلاش پاکستان برای میانجیگری میان آمریکا و ایران دانست.

او افزود هر زمان رهبران کشور درباره چنین مسائلی با رهبران مهم جهان تماس بگیرند، بیانیه‌ای رسمی دراین‌باره منتشر می‌شود.

سخنگوی وزارت خارجه پاکستان در پاسخ به پرسش‌های بیشتر خبرنگاران گفت طی سفر عاصم منیر به تهران، تلاش‌های دیپلماتیک تازه‌ای برای بازگشایی تنگه هرمز انجام شد، اما تصمیم نهایی را «خود ایران و آمریکا باید بگیرند».

به گفته او، میانجی‌ها و تسهیل‌گرانی مانند پاکستان فقط می‌توانند به پیشبرد مذاکرات کمک کنند.

او گفت: «رابط‌ها، میانجی‌ها و تسهیل‌گران فقط می‌توانند تلاش کنند و فرمانده نیروهای دفاعی ما نیز طی سفر خود به تهران چنین تلاشی صادقانه انجام داد.»

هنگامی که رویترز خبر گفت‌وگوی تلفنی ترامپ و عاصم منیر را منتشر کرد، چندین رسانه هندی نیز آن را بازنشر کردند. پس از ورود عاصم منیر به ایران و دیدارهای او در سطوح عالی نیز چنین ادعاها و گمانه‌زنی‌هایی ادامه یافت.

فیلد مارشال عاصم منیر و محسن نقوی، وزیر کشور پاکستان، طی سفر به ایران با مسعود پزشکیان، محمدباقر قالیباف، محسن رضایی، عباس عراقچی و اسکندر مومنی دیدار کردند.

با انتشار جزئیات این دیدارها، بعضی محافل درباره اهداف سفر گمانه‌زنی کردند.

محمد مرندی، استاد ادبیات انگلیسی دانشگاه تهران، در شبکه اجتماعی ایکس نوشت میانجی‌های پاکستانی موضع دولت ترامپ را منتقل و پاسخ ایران را دریافت کرده‌اند.

با این‌ حال، در بیانیه‌های رسمی پاکستان و ایران درباره سفر و دیدارها، اشاره‌ای نشده بود که هدف از سفر به ایران، انتقال پیام آمریکا به تهران بوده است.

روابط عمومی ارتش پاکستان، پس از این دیدارها در بیانیه‌ای اعلام کرد دو طرف «مذاکرات جامعی» انجام دادند که شامل گفت‌وگو درباره اقدام‌های لازم برای جلوگیری از تشدید تنش‌ها، بازگشایی تنگه هرمز و «پایان دادن هرچه سریع‌تر» به مناقشه بود.

در این بیانیه همچنین آمده بود: «دو طرف درباره صلح منطقه‌ای و راه‌های دستیابی به حل‌وفصل اختلافات از طریق مذاکره نیز تبادل نظر کردند.»

محسن نقوی، وزیر کشور پاکستان، در پستی در شبکه اجتماعی ایکس نوشت دیدار او و فیلد مارشال عاصم منیر با رئیس‌جمهور ایران «بسیار مثبت و ثمربخش» بود. او نوشت گفت‌وگوها بر اقدام‌هایی متمرکز بود که برای حل‌وفصل جامع مناقشه میان ایران و آمریکا ضرورت دارند.

به گفته محسن نقوی، رئیس‌جمهور ایران «موضع و نگرانی‌های دولت خود را به‌صراحت بیان کرد».

او گفت در این دیدار درباره موضوعات مربوطه گفت‌وگویی «بسیار سازنده» انجام شد، «پیشرفت قابل‌ توجهی» به دست آمد و «جلسه در فضایی بسیار مثبت به پایان رسید».

با وجود این، شماری از رسانه‌های منطقه‌ای و بین‌المللی در همان زمان چنین القا می‌کردند که هیئت پاکستانی برای آمریکا پیام‌رسانی می‌کند.

رسانه‌های ایران درباره سفر عاصم منیر به تهران چه گزارش دادند؟

این سفر زمانی انجام شد که رئیس‌جمهور آمریکا تحریم‌های اقتصادی جدیدی علیه ایران وضع کرده بود، تحریم‌هایی که «روز موعود اقتصادی» نام گرفته بودند.

اسکات بسنت، وزیر دارایی آمریکا، گفته بود براساس این تحریم‌ها، کشورهایی که با ایران شراکت مالی داشته باشند نیز از نظام اقتصادی جهانی منزوی خواهند شد.

روزنامه انگلیسی‌ زبان دولتی «تهران تایمز» ادعا کرد آمریکا نتوانسته است ایران را با فشار و تهدید وادار به تسلیم کند و اکنون می‌خواهد هم از این بحران خارج شود و هم آبروی خود را حفظ کند.

در مقدمه گزارشی که با عنوان «دست قمارباز برای ایران رو شد» منتشر شد، ادعا شده بود: «ترامپ با استفاده از بسنت، کارت فشار اقتصادی را بازی کرد و هم‌زمان فیلد مارشال عاصم منیر را به تهران فرستاد تا راهی آبرومندانه برای خروج از باتلاق جنگ پیدا کند.»

خبرگزاری تسنیم، نزدیک به سپاه پاسداران، نیز به نقل از یک منبع ادعا کرد واشنگتن از رویارویی با تهران ناامید شده و تحریم‌های آمریکا و سفر عاصم منیر، فرمانده ارتش پاکستان، به ایران با هدف جبران این ناکامی‌ها انجام شده است.

با این‌ حال، تسنیم این ادعا را رد کرد که عاصم منیر حامل پیام ترامپ برای ایران بوده است.

خبرگزاری تسنیم به نقل از منبعی نزدیک به تیم مذاکره‌کننده ایران نوشت: «برخلاف ادعای برخی رسانه‌ها، عاصم منیر، فرمانده ارتش پاکستان هیچ پیام تهدیدآمیز یا مشابهی از سوی آمریکا به همراه نداشت. او در پی هموار کردن مسیر مذاکرات و انتقال شرایط و موضع ایران به طرف آمریکایی بود.»

روزنامه جوان نیز سفر عاصم منیر، فرمانده ارتش پاکستان، و بدر بوسعیدی، وزیر خارجه عمان، به تهران را نشانه اشتیاق آمریکا برای احیای دیپلماسی توصیف کرد.