شما در حال مشاهده نسخه متنی وبسایت بیبیسی هستید که از داده کمتری استفاده میکند. نسخه اصلی وبسایت را که شامل تمام تصاویر و ویدیوهاست، مشاهده کنید.
بازگشت به وبسایت یا نسخه اصلی
اطلاعات بیشتر درباره نسخه لایت که برای مصرف کمتر حجم دادههاست
اسکن کامل بدن چه چیزی درباره سلامتیام فاش کرد؟
- نویسنده, روث کلگ
- شغل, بیبیسی
- منتشر شده در
- زمان مطالعه: ۷ دقیقه
از عکس گرفتن بدم نمیآید؛ بهویژه وقتی عکسی چند بار برای اینستاگرام ویرایش شده باشد. اما اینکه ۷۰ دوربین به سمتم نشانه بروند، آن هم وقتی فقط لباس زیر به تن دارم، کمی دلهرهآور است.
درحالی که داخل دستگاه اسکنر منحنی و عظیمی ایستادهام و موسیقی کلاسیک در پسزمینه پخش میشود، صدایی رباتیک از من میخواهد بیحرکت بمانم و چشمانم را ببندم.
با درخشیدن یک نور، دو هزار عکس از بدنم گرفته میشود تا شاید تمام لکهها، کک و مکها و خالها ثبت و برای شناسایی انواع سرطان پوست تحلیل شوند.
این اسکن کامل بدن در درمانگاهی با حالوهوای فیلمهای علمی تخیلی در مرکز شهر منچستر انجام شد. من روپوشی به تن و دمپاییهای لاستیکی ششضلعی به پا دارم. میلیونها داده جمعآوریشده با استفاده از هوش مصنوعی، آواتاری سه بعدی از بدنم ایجاد خواهند کرد.
طی دو سال گذشته، بازار معاینههای جامع سلامت بدن رونق زیادی گرفته است. مردم حاضرند صدها یا حتی هزاران دلار برای آنها بپردازند.
برخی شرکتها اسکن امآرآی کل بدن ارائه میکنند، اما من جاییرا انتخاب کردهام که بدن را با چنین عمقی بررسی نکرد و هزینه آن متعادلتر بود. در حال حاضر ۱۰۰ هزار نفر در فهرست انتظار این شرکت قرار دارند.
قرار است برای طیفی از بیماریهای مختلف غربالگری شوم، از جمله سرطان پوست، بیماریهای قلبیعروقی، دیابت نوع دو، بیماریهای چشمی مانند آب سیاه و همچنین اختلالات کلیوی و خونی.
هیچ نشانهای ندارم، اما اگر چیزی پیدا کنند چه؟ بعدتر به این موضوع برمیگردیم.
صنعت اسکن کامل بدن عرصهای نوین در مراقبتهای سلامت است؛ عرصهای که هدف آن پیشگیری از بیماری پیش از آن است که فرصت بروز کامل پیدا کند. با این حال، درباره میزان فایده واقعی این اسکنها برای بیمارانی که در حالت عادی سالماند، تردیدهایی وجود دارد.
شبکههای اجتماعی پر از ویدیوهایی شده است که در آنها مشتریان مشتاق از خودشان هنگام قرار گرفتن در دستگاههای اسکن، خونگیری و سنجش قدرت دست، فیلم میگیرند.
یالمار نیلسونه، یکی از بنیانگذاران شرکت نکو هلث، میخواهد این مراقبت پیشگیرانه در دسترس همه قرار گیرد، نه فقط کسانی که توان پرداخت هزینهاش را دارند.
یالمار نیلسونه میگوید: «با وجود پیشرفت چشمگیر پزشکی طی قرن گذشته، مراقبتهای اولیه همچنان بسیار ابتدایی است. چرا باید تا ظاهرشدن علائم منتظر بمانیم؟»
«دادهها کاملا روشناند، پیشگیری بر درمان برتری دارد.»
با این حال، پزشکان عمومی و بسیاری از پزشکان دیگر در نظام سلامت همگانی بریتانیا با دیده تردید به این اسکنها مینگرند. سازمان خدمات درمانی انگلستان نیز هشدار داده است که افزایش محبوبیت این اسکنها به «بیشتشخیصی، انجام بررسیهای پزشکی غیرضروری و دامن زدن به نگرانیهای غیرضروری منجر میشود.
من علاوه بر انجام اسکن، با دو زن نیز صحبت کردم که تجربههای بسیار متفاوتی داشتند.
«نشانههای سرطانی روی پوستم شناسایی نشدند»
آنابل میسون تامپسون در سپتامبر سال گذشته برای انجام اسکن مراجعه کرد. او میدانست لکهای مشکوک روی کمرش دارد، اما فناوری اسکن آن را علامتگذاری نکرد.
این زن ۵۰ساله میگوید: «اگر صادق باشم، احساس کردم کمی ناامیدم کردند. اسکنر هوش مصنوعی آنها نتوانست هیچ یک از چهار ضایعه سرطانی مرا شناسایی کند.»
«تنها زمانی آن را بررسی کردند که پس از اسکن وارد اتاق پزشک شدم و خودم لکه قرمز را نشان دادم.»
معاینه بیشتر تائید کرد که این لکه مشکوک است. شرکت اسکن کننده با آنابل تماس گرفت و گفت به درمان نیاز دارد. این شرکت همچنین در نامهای به متخصص پوست او نوشت که «این ضایعه باید با هدف بررسی امکان برداشتن آن ارزیابی شود».
متخصص پوست آنابل سه لکه سرطانی دیگر نیز پیدا کرد که به درمان فوری نیاز داشتند.
او میگوید: «خوشبختانه همه آنها از نوع «کارسینوم سلول بازال» بودند که رشد آهستهای دارند. دو مورد را با جراحی بریدند و دو مورد دیگر را با سرما درمانی برداشتند.»
یالمار نیلسونه میگوید: «میدانیم هیچ سامانهای بینقص نیست. به همین دلیل از چندین زاویه بررسی میکنیم. ضروری است که فناوری و تخصص انسانی در کنار یکدیگر کار کنند.»
جدیدترین دادههای شرکت او نشان میدهد از میان ۴۳۶۲ اسکنی که سال گذشته روی مراجعهکنندگان به دفتر مرکزی نکو هلث در استکهلم انجام شد، ۱٫۲ درصد از موارد بیماریهایی تهدیدکننده زندگی مانند ملانوما و سرطان خون شناسایی شدند.
در چهار درصد دیگر، بیماریهای مهمی کشف شدند که به درمان بیشتر نیاز داشتند و در ۱٫۲ درصد موارد نیز وضعیتهایی برگشتپذیر، مانند سطح قند خون پیشدیابتی، تشخیص داده شدند.
این آمار نماینده کل جمعیت نیست و تنها کسانی را در بر میگیرد که توان پرداخت هزینه این نوع مراقبت پیشگیرانه را دارند. با این حال، یالمار نیلسونه میگوید این دادهها نشانهای از شکل آینده پزشکی هستند.
اما پزشکان عمومی موافق نیستند. پروفسور ویکتوریا تزورتزیو براون، رئیس کالج سلطنتی پزشکان عمومی، میگوید آنها «شواهد قانعکنندهای» ندیدهاند که نشان دهد آزمایشهای غربالگری گسترده خصوصی «به بهبود وضعیت سلامت افراد کمک میکنند».
او میگوید نتایج این اسکنهای خصوصی میتوانند فشار بیشتری نیز بر نظام خدمات درمانی وارد کنند، چون مراجعهکنندگان برای انجام آزمایشهای بیشتر و درمان احتمالی بازمیگردند حتی «در مواردی که یافتهها از نظر بالینی بیاهمیت تشخیص داده میشوند».
«این اسکن جانم را نجات داد»
مهوش میگوید هیچ چیز نمیتوانست او را برای خبری که پس از اسکن کامل بدن شنید آماده کند. او با تشخیصی که زندگیاش را تغییر میداد، از درمانگاه نکو هلث در بیرمنگام خارج شد.
این زن ۳۳ ساله میگوید: «انتظار داشتم احساس آسودگی کنم اما در عوض به من گفتند نوع نادری از دیابت دارم.»
پس از آنکه نتیجه آزمایش میانگین بلندمدت قند خون او بسیار بالا بود، آزمایش خون دیگری انجام داد که ابتلای احتمالی او به دیابت را تائید کرد.
او دوباره به پزشک عمومی ارجاع داده شد و پزشک همان روز برایش یک نوبت فوری در بیمارستان ترتیب داد. سپس ابتلای او به «دیابت خودایمنی نهفته در بزرگسالان» تشخیص داده شد. نوعی دیابت که ویژگیهایی از هر دو نوع یک و دو را دارد.
این بیماری مانند دیابت نوع یک، عارضهای خودایمنی است که به سلولهای لوزالمعده حمله میکند اما ویژگیهایی مشترک با دیابت نوع دو نیز دارد، چون ممکن است بهآرامی پیشرفت کند و در مراحل اولیه، بسته به مرحله بیماری، با رژیم غذایی و ورزش کنترل شود.
مهوش میگوید: «هیچ یک از علائم را نداشتم. پذیرفتنش دشوار بود. چطور ممکن بود چنین بیماریای داشته باشم و خودم از آن خبر نداشته باشم؟»
اما او میگوید این مداخله زودهنگام و غیرمنتظره «جانم را نجات داد».
اکنون او روزی دو بار انسولین تزریق میکند و مراقب مواد غذایی مصرفیاش است. با وجود اینکه دلتنگ زندگی گذشتهاش شده، درحال سازگارشدن با زندگی جدید است.
او میگوید: «خیلی بهتر شدهام. ذهنم شفافتر است، مهگرفتگی مغزی کمتری دارم و احساس میکنم بسیار متعادلترم.»
پس از انجام اسکن خودم، کمی احساس سردرگمی میکنم. به من گفتهاند که روی پوست بدنم ۳۳۱۱ خال یا نشانه پوستی وجود دارد؛ در حالی که میانگین این تعداد در میان مراجعهکنندگان نکو هلث ۸۴۵ مورد است. سه مورد از این نشانهها نیاز به بررسی بیشتر دارند و متخصص پوست این شرکت در سوئد آنها را ارزیابی خواهد کرد.
اما من خال یا نشانه پوستی بزرگی ندارم. این را در جلسه مشاوره پس از اسکن به پزشک میگویم. در پاسخ به من گفته میشود که منظور، ککومکهایم است و داشتن ککومک خطر ابتلا به سرطان پوست را افزایش میدهد.
با اطمینان انتظار داشتم نتیجه آزمایشهایم کاملا سالم باشد، بهویژه درباره پوستم بنابراین وقتی فهمیدم به آزمایشهای بیشتری نیاز دارم، کمی نگران شدم.
علاوه بر سه خال مشکوکی که به بررسی بیشتر نیاز داشتند، متوجه شدم ضربان قلب غیرمعمولی نیز دارم. نمودار نوار قلب یک موج اضافی را نشان داد که با نام «موج P دوشاخه» شناخته میشود. نتیجه برای بررسی به متخصص قلب داخلی ارجاع داده شد و خوشبختانه مشخص شد مشکلی وجود ندارد.
چند روز بعد پیامکی دریافت کردم که میگفت هیچ تغییرغیرطبیعی پوستی نیازمند درمان مشاهده نشده است.
من یکی از هزاران مراجعهکنندهای هستم که ابتدا موضوعی در نتایجش بهعنوان مشکل احتمالی علامتگذاری شده اما بعدا مشخص شده است به درمان بیشتری نیاز ندارد.
برخی پزشکان میگویند این وضعیت اضطراب غیرضروری ایجاد میکند و بیماران باید فقط به برنامههای ملی غربالگری نظام خدمات درمانی متکی باشند.
دکتر استیون هاردن، رئیس کالج سلطنتی رادیولوژیستها، به فناوری مورد استفاده در نظام خدمات درمانی بریتانیا اشاره میکند که «مناطق مشخصی» مانند پستان، روده یا دهانه رحم را هدف قرار میدهد. او میگوید این روش ممکن است از اسکن کل بدن قابل اعتمادتر باشد.
اما استیو براین، وزیر پیشین بهداشت، میگوید اسکنهای پیشگیرانهای مانند آنچه من انجام دادم، «با مسیری که رویکرد مردم به سلامتشان در آن حرکت میکند، سازگار است».
براین میگوید: «میخواهیم مشکلات مردم را پیش از آنکه به بیماری تبدیل شوند شناسایی کنیم. بنابراین ممکن است این اسکنها به بخشی از مراقبتهای بهداشتی آینده ما تبدیل شوند و مراقبتهای اولیه نیز باید خود را با آنها سازگار کنند.»
اما نتیجه برای خود من چه بود؟ به من گفتند سن قلبم چهار سال کمتر از سن واقعیام است و در مجموع در بهترین وضعیت سلامتی قرار دارم.
با این حال، درس ارزشمندی نیز آموختم: کک و مکهایم ممکن است خطر ابتلا به سرطان پوست را در من افزایش دهند.
بنابراین، به لطف مدتی که داخل دستگاه اسکن گذراندم، اکنون برای مالیدن مقدار زیادی کرم ضد آفتاب روی تمام بدنم، بهجای استفاده از آن فقط روی صورتم، اشتیاق بسیار بیشتری دارم.