چرا آمریکا پس از نزدیک به یک قرن به اعدام علنی بازمی‌گردد؟

هزاران نفر از دور و نزدیک آمده بودند. مردان، زنان و کودکان در ساحل رودخانه‌ای در کنتاکی صف کشیده بودند تا اعدام علنی مردی سیاه‌پوست را تماشا کنند که به تجاوز و قتل یک زن بیوه سالمند سفیدپوست محکوم شده بود.

۱۴ اوت ۱۹۳۶ بود، جمعه‌ای بسیار گرم در اوونزبورو، کنتاکی، در میانه یکی از موج‌های گرمای تاریخی آن دوره. بعضی‌ها شب را در نزدیکی چوبه دار گذرانده بودند تا جای خود را از دست ندهند. عده‌ای دیگر شب قبل در مهمانی‌هایی موسوم به «مهمانی کراوات» شرکت کرده بودند؛ اصطلاحی کنایه‌آمیز برای گردهمایی پیش از تماشای اعدام با طناب دار. آن‌ها صبح با خماری ناشی از نوشیدن الکل به محل اعدام آمدند، در حالی که نوجوانان به تماشاگران پاپ‌کورن و نوشابه می‌فروختند.

تا ساعت ۵ صبح، زمان اجرای حکم، جمعیت به حدود ۲۰ هزار نفر رسیده بود.

در همان زمان، رینی بتیا، یتیمی که در دهه سوم زندگی‌اش بود، به سوی چوبه دار رفت. او پس از آنکه گفته شد به سرقت، تجاوز و قتل لیشیا ادواردز ۷۰ ساله اعتراف کرده است، به اعدام محکوم شده بود.

بعدازظهر روز پیش، آخرین غذایش را خورده بود: مرغ سرخ‌شده، گوشت خوک، پوره سیب‌زمینی، خیارشور، نان ذرت، پای لیمو و بستنی.

بسیاری از کسانی که آنجا جمع شده بودند، از جمله خبرنگارانی که از شهرهایی به دوری شیکاگو و نیویورک آمده بودند، برای دیدن «جلاد زن» آمده بودند که شایعات زیادی درباره‌اش وجود داشت. کلانتر محلی چهار ماه پیش درگذشته بود و بیوه او به شکلی غیرمنتظره جانشینش شده بود.

با این حال، او حاضر نشد خودش اهرم چوبه دار را بکشد و در نهایت جلادان استخدام‌ شده بودند که بتیا را به کام مرگ فرستادند.

آن لحظه آخرین اعدام علنی پرسر‌وصدای آمریکا را رقم زد.

فضای نمایش‌گونه‌ای که پیرامون مرگ بتیا شکل گرفته بود، بسیاری را در کنتاکی شرم‌زده کرد و فرماندار این ایالت ۱۸ ماه بعد اعدام‌های علنی را ممنوع کرد.

تا آن زمان، بیشتر ایالت‌ها اجرای مجازات اعدام در برابر جمعیت را کنار گذاشته بودند، چون نگرش عمومی جامعه به سوی روش‌هایی انسانی‌تر و خصوصی‌تر حرکت می‌کرد. در سال‌ ۱۹۳۷، چند صد نفر در ایالت میزوری شاهد اعدام دیگری با طناب دار بودند، اما آن واقعه شهرت بسیار کمتری داشت و آخرین اعدام علنی آمریکا باقی ماند؛ دست‌کم تا اعلام تصمیم جدید پنتاگون.»

اندکی بیش از ۹۰ سال پس از کشته شدن بتیا، پیت هگست، وزیر دفاع آمریکا، اعلام کرد ارتش نضال حسن را به‌طور علنی اعدام خواهد کرد؛ مردی که در سال‌ ۲۰۰۹ در پایگاه نظامی فورت هود در تگزاس ۱۳ نظامی غیرمسلح همکار خود را کشت.

پنتاگون سپس اعلام کرد اعدام او با جوخه آتش به‌صورت زنده در اینترنت پخش خواهد شد.

هگست گفت: «مردم باید بفهمند که چنین کارهایی پیامدهای جدی دارند.»

مایکل رادلت، استاد بازنشسته دانشگاه کلرادو و پژوهشگر باسابقه مجازات اعدام، از این تصمیم شوکه شد.

او به بی‌بی‌سی گفت: «هرگز تصور نمی‌کردم یک اعدام علنی [دیگر] ببینیم.»

او اشاره کرد که حمایت عمومی از مجازات اعدام به‌طور کلی پیوسته در حال کاهش بوده است. برای مثال، در سال‌ ۱۹۹۴ میزان حمایت ۸۰ درصد بود، اما اکنون به ۵۲ درصد رسیده است.

او گفت: «این حمایت به‌شدت کاهش یافته است، به‌ویژه وقتی گزینه جایگزین حبس ابد بدون امکان آزادی مشروط را مطرح می‌کنید.»

هنوز برای دانستن نظر مردم آمریکا درباره پخش زنده یک اعدام زود است. اما تقریبا قطعی به نظر می‌رسد که میلیون‌ها نفر یا بیشتر آن را تماشا خواهند کرد.

رادلت می‌گوید با اعلام تصمیم هگست، «توجیه مجازات اعدام به سرگرمی تبدیل می‌شود... پاپ‌کورن‌تان را بیاورید و دوستانتان را دعوت کنید».

مجازات اعدام در آمریکا تا چه اندازه اجرا می‌شود؟

سونیا لیا، که تنها سال گذشته کتابی درباره اعدام بتیا منتشر کرد، می‌گوید وقتی خبر پخش زنده اعدام با جوخه آتش را شنید، «برای نسل‌های بعدی‌مان وحشتی مطلق» احساس کرد.

او گفت: «در سال ۱۹۳۶ آن را «کارناوال سادیسم» می‌نامیدند. حالا فناوری‌ داریم که می‌تواند دامنه تماشاگران را بسیار فراتر از آن ۲۰ هزار نفری ببرد که برای تماشای اعدام در اوونزبورو، کنتاکی، حاضر شدند... و همین آن را حتی وحشتناک‌تر می‌کند.»

پدربزرگ و مادربزرگ لیا که آن زمان نوجوان و تازه ازدواج‌ کرده بودند، در میان جمعیت سال ۱۹۳۶ حضور داشتند.

او تنها پس از مرگ مادربزرگش در سال‌ ۲۰۰۲ از این موضوع باخبر شد؛ زمانی که روایت مادربزرگش را خواند که توضیح داده بود آنقدر به محل اعدام نزدیک بودند که صدای شکستن گردن بتیا را شنیدند.

سال‌ها پژوهش بعدی به لیا نشان داد که بسیاری از مردم کنتاکی تا مدت‌ها «تحت تاثیر و آزار خاطره» آن اعدام بودند.

او گفت: «با تمام وجود فکر می‌کردم این موضوع را پشت سر گذاشته‌ایم. این سطح از هولناکی که فقط چند کشور در جهان، مانند ایران، کره شمالی و افغانستان، هنوز درگیر آن هستند. آیا ما حالا، به‌عنوان ایالات متحده آمریکا، خودمان را بخشی از چنین نوع حکومتی می‌دانیم؟ واقعا وحشتناک است.»

اما کورت گری، استاد روان‌شناسی اجتماعی دانشگاه ایالتی اوهایو، می‌گوید شاید قطبی‌شدن و لحن سیاسی در آمریکا به شکلی زمینه را برای چنین اعلامی فراهم کرده باشد.

او گفت: «شاید بعضی آمریکایی‌ها تشنه خون باشند، اما فکر می‌کنم بسیاری از آمریکایی‌ها چنین نیستند و اگر چیزی باشد، احتمالا خیلی‌های دیگر تا حدی حساسیتشان را از دست داده‌اند.»

«یعنی این‌طور نیست که اعدام علنی را تشویق کنند؛ بیشتر واکنششان این است که: «خب، آره، ظاهرا دیگر به اینجا رسیده‌ایم.»»

آیا می‌توان اعدام عامل تیراندازی فورت هود را به‌صورت زنده پخش کرد؟

پژوهش‌های دیگری نشان می‌دهند ممکن است هگست و دولت در برداشت خود از افکار عمومی آمریکا اشتباه کرده باشند.

گارِن وینتموت، مدیر برنامه پژوهش پیشگیری از خشونت در دانشگاه کالیفرنیا، برکلی، می‌گوید داده‌های نظرسنجی نشان‌دهنده کاهش تمایل به خشونت در آمریکا هستند.

او گفت: «رئیس کنفرانس اسقف‌های کاتولیک آمریکا این [اعلام پخش زنده اعدام] را وحشیانه توصیف کرد. و فکر می‌کنم او از طرف افراد زیادی صحبت می‌کند.»

او افزود: «به نظر من مسئله این است: اعدام علنی چیزی نیست که ما باشیم. چیزی نیست که به‌عنوان یک کشور آرزو داشته باشیم.»

به نظر می‌رسید بحث بر سر اعلامیه غافلگیرکننده هگست حتی در داخل کاخ سفید نیز جریان داشته باشد.

جی‌دی ونس، معاون رئیس‌جمهور آمریکا که کاتولیک است، گفته است اعدام را تماشا نخواهد کرد.

ساعاتی بعد، دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، گفت که «کاملاً» با طرح پخش زنده اعدام موافق است، اما افزود که پنتاگون هنوز در حال «بررسی و تصمیم‌گیری» درباره آن است.

او به این پرسش که آیا اعدام حسن را تماشا خواهد کرد یا نه، پاسخی نداد.

ترامپ گفت: «برایم مهم نیست به چه شکلی اعدام شود، مهم این است که اعدام شود. و فکر می‌کنم مجازات اعدام کاملاً مجازاتی درخور اوست.»