ભુવનેશ્વરકુમારની વાપસી: 'સ્વિંગના ઉસ્તાદ'નું આ કમબૅક શા માટે ખાસ છે?

36 વર્ષના ભુવનેશ્વરને ન્યૂઝીલૅન્ડ વિરુદ્ધ પાંચ મૅચની ટી20 સિરીઝ માટે ભારતીય ટીમમાં પસંદ કરવામાં આવ્યા છે.

ભારતીય ઝડપી બૉલર ભુવનેશ્વરકુમારની ટીમમાં વાપસીએ ક્રિકેટ જગતનું ધ્યાન ખેંચ્યું છે.

36 વર્ષના ભુવનેશ્વરને ન્યૂઝીલૅન્ડ વિરુદ્ધ પાંચ મૅચની ટી20 સિરીઝ માટે ભારતીય ટીમમાં પસંદ કરવામાં આવ્યા છે. ભારતીય ક્રિકેટ કંટ્રોલ બોર્ડ એટલે કે બીસીસીઆઈએ 6 ઑક્ટોબરે ટીમની જાહેરાત કરી હતી.

આ વાપસી એટલા માટે મોટી ખબર છે કારણ કે ભુવનેશ્વર લગભગ ચાર વર્ષથી ભારતીય ટીમની બહાર હતા.

રસપ્રદ વાત એ છે કે, આ પહેલાં ભુવનેશ્વરકુમારની છેલ્લી આંતરરાષ્ટ્રીય મૅચ પણ ન્યૂઝીલૅન્ડ વિરુદ્ધ જ હતી. 22 નવેમ્બર, 2022ના રોજ ન્યૂઝીલૅન્ડ સામે નેપિયરમાં રમાયેલી ટી20 મૅચમાં તેઓ ભારતીય ટીમનો ભાગ હતા.

એટલે કે લગભગ 47 મહિના બાદ ભુવનેશ્વર ફરી એકવાર ભારતની જર્સીમાં મેદાન પર જોવા મળી શકે છે.

પરંતુ પ્રશ્ન એ છે કે આખરે એવું શું થયું કે, 36 વર્ષના ભુવનેશ્વરની ચર્ચા ફરીથી ભારતીય ક્રિકેટમાં થવા લાગી?

તેનો જવાબ છેલ્લી બે આઈપીએલ સિઝનમાં છુપાયેલો છે.

આઈપીએલમાં ભુવનેશ્વરે શું કર્યું?

ભુવનેશ્વરે છેલ્લી બે આઈપીએલ સિઝન રૉયલ ચૅલેન્જર્સ બૅંગ્લુરુ માટે રમી અને બંને સિઝનમાં ટીમના ખિતાબી અભિયાનનો મહત્ત્વપૂર્ણ ભાગ રહ્યા.

2025માં તેમણે 17 વિકેટ લીધી હતી, જ્યારે 2026માં તેમના ખાતામાં 28 વિકેટ રહી હતી.

એટલે કે બે સિઝનમાં કુલ 45 વિકેટ.

ખાસ કરીને 2026ની સિઝન તેમના માટે શાનદાર રહી.

તેમણે 16 મૅચમાં 28 વિકેટ લીધી હતી. તેમનો બૉલિંગ સરેરાશ 17.89 અને ઇકોનૉમી રેટ 7.95 રહ્યો હતો. તેઓ વિકેટ લેવાના મામલે આઈપીએલમાં બીજા ક્રમે રહ્યા હતા.

આ જ તે પ્રદર્શન હતું જેના પછી ક્રિકેટ ચાહકો વચ્ચે ચર્ચા થવા લાગી કે જો ભુવનેશ્વર હજુ પણ એટલી સારી બૉલિંગ કરી શકે છે, તો તેમને ભારત માટે ફરી કેમ ન અજમાવી શકાય?

નિષ્ણાતો શું કહે છે?

પૂર્વ ક્રિકેટર સુરેશ રૈનાએ ભુવનેશ્વરની ટીમ ઇન્ડિયામાં વાપસીનું સ્વાગત કર્યું.

તેમણે ઍક્સ પર લખ્યું, "ભારતના શ્રેષ્ઠ અને સૌથી કુશળ બૉલરોમાંથી એકની ફરીથી તે ઓળખ મળતી જોવી ખૂબ આનંદની વાત છે, જેના તેઓ હકદાર છે. છેલ્લાં ઘણાં વર્ષોમાં તેમણે જે શિસ્ત, મહેનત અને સંઘર્ષશીલતાનું પ્રદર્શન કર્યું છે, તે ખરેખર પ્રેરણાદાયક છે. ઉત્તર પ્રદેશથી લઈને આઈપીએલ સુધી અને હવે ફરી ભારતીય ટી20 ટીમમાં વાપસી, આ કમબૅક સંપૂર્ણપણે તેમના હકમાં જાય છે."

ભુવનેશ્વરની વાપસીની સૌથી મજબૂત વકીલાત કરનારાઓમાં પૂર્વ ભારતીય ઑફ-સ્પિનર આર. અશ્વિનનો સમાવેશ થાય છે.

જુલાઈમાં અશ્વિને કહ્યું હતું કે, ભુવનેશ્વરને ભારતીય ટીમમાં વાપસીનો મોકો કેમ ન મળવો જોઈએ? તેમણે ભારતના ઝડપી બૉલિંગ આક્રમણમાં અનુભવની અછત તરફ ધ્યાન દોર્યું હતું અને ભુવનેશ્વરના આઈપીએલ પ્રદર્શનને તેમના પક્ષમાં મોટો તર્ક ગણાવ્યો હતો.

અશ્વિનનું આ નિવેદન એવા સમયે આવ્યું હતું જ્યારે ભુવનેશ્વર આઈપીએલમાં સતત સારું પ્રદર્શન કરી રહ્યા હતા અને 2027ના વન-ડે વર્લ્ડકપને લઈને તેમની વાપસીની ચર્ચા તેજ થઈ રહી હતી.

બીજી તરફ, ભુવનેશ્વરની વાપસી અંગે પૂર્વ ભારતીય વિકેટકીપર દિનેશ કાર્તિકે પસંદગીકારોની પ્રશંસા કરતાં કહ્યું કે, ચાર વર્ષ બાદ ભુવનેશ્વરની પસંદગી કરીને તેમણે 'હિંમત' બતાવી છે.

'ક્રિકબઝ' સાથેની વાતચીતમાં કાર્તિકે કહ્યું કે ભારતીય ટીમ છેલ્લા એક વર્ષમાં ઘણા ઝડપી બૉલરોને અજમાવી ચૂકી છે, પરંતુ જો માત્ર કુશળતાની વાત કરીએ તો ભુવનેશ્વર 'શ્રેષ્ઠ' છે. કાર્તિકે ભુવનેશ્વરની ત્રણ ખાસિયતો ગણાવી હતી, નવા બૉલ સાથે બંને તરફ સ્વિંગ, પાવરપ્લેમાં અત્યંત અસરકારક અને ડેથ ઓવરોમાં દબાણ સંભાળવાનો અનુભવ.

તેમણે કહ્યું કે ભુવનેશ્વર જે પ્રકારની બૉલિંગ કરી શકે છે, તે ભારતીય ટીમ માટે સહેલાઈથી મળતો વિકલ્પ નથી.

બીજી તરફ, પૂર્વ ભારતીય બૅટ્સમૅન અજિંક્ય રહાણેએ પણ 'ક્રિકબઝ'ના આ જ કાર્યક્રમમાં ભુવનેશ્વરની વાપસીને 'વેલ ડિઝર્વ્ડ' ગણાવી હતી.

ભુવનેશ્વર પોતે શું કહેતા રહ્યા છે?

ભુવનેશ્વરે પણ છેલ્લા કેટલાક મહિનાઓમાં ભારતીય ટીમમાં વાપસીની સંભાવનાનો ઇન્કાર કર્યો નહોતો.

ઑગસ્ટમાં જ્યારે તેમને 2027 વર્લ્ડકપ અંગે પ્રશ્ન પૂછવામાં આવ્યો હતો, ત્યારે તેમણે કહ્યું હતું કે, જો તેમને ટીમ ઇન્ડિયાથી બોલાવાશે તો તેઓ કેમ ઇન્કાર કરશે. સાથે જ તેમણે કહ્યું હતું કે નિર્ણય પસંદગીકારોએ કરવાનો છે અને તેમનું કામ ક્રિકેટ રમવાનું છે.

આ પહેલાં તેમણે પોતાની આંતરરાષ્ટ્રીય કારકિર્દીમાંથી બહાર થવા અંગે પણ કહ્યું હતું કે ટીમમાંથી બહાર કરવામાં આવ્યા તે દિવસે જ તેમણે આ વાત સ્વીકારી લીધી હતી.

તેમના જણાવ્યા મુજબ તેમણે ભારતીય ટીમ સાથે લગભગ એક દાયકાનો સમય વિતાવ્યો હતો અને ઘણું બધું જોયું હતું, તેથી તેમના માટે આથી અલગ થવું સરળ રહ્યું.

નવેમ્બર 2022 બાદ ભુવનેશ્વર ધીમે ધીમે ભારતીય ટીમની યોજનાઓમાંથી બહાર થતા ગયા.

તેમની છેલ્લી ટેસ્ટમૅચ જાન્યુઆરી 2018માં અને છેલ્લી વન-ડે મૅચ જાન્યુઆરી 2022માં હતી.

નવેમ્બર 2022 બાદ ટી-20 ટીમમાં પણ તેમની જગ્યા રહી નહોતી. આ દરમિયાન ભારતીય ક્રિકેટમાં ઝડપી બૉલરોની નવી પેઢી સામે આવી.

અર્શદીપસિંહ, મયંક યાદવ અને અન્ય યુવા ઝડપી બૉલરો ટીમની યોજનાઓનો ભાગ બન્યા.

આવી સ્થિતિમાં 36 વર્ષના ભુવનેશ્વર માટે વાપસી સરળ નહોતી. પરંતુ છેલ્લા બે આઈપીએલમાં સારા પ્રદર્શન બાદ ફરીથી પસંદગીકારોનું ધ્યાન તેમના તરફ ગયું.

ભુવનેશ્વરના આંકડા તેમના પ્રદર્શન વિશે શું કહે છે?

2022 સુધી પહોંચતાં તેમની બૉલિંગની ઝડપમાં સતત ઘટાડો જોવા મળ્યો હતો અને તેમની જૂની સ્વિંગ પણ જોવા મળતી નહોતી.

તે જ વર્ષના ટી-20 વર્લ્ડકપની સેમિફાઇનલમાં ઇંગ્લૅન્ડ વિરુદ્ધ ભુવનેશ્વરની બૉલિંગ પર પ્રશ્નો ઊઠ્યા હતા.

ત્યારબાદ ન્યૂઝીલૅન્ડ પ્રવાસમાં પણ તેમનું પ્રદર્શન અપેક્ષા મુજબ રહ્યું નહોતું અને ભારતીય ટીમમાં તેમની જગ્યાને લઈને પ્રશ્નો વધ્યા હતા.

તેમની બીજી એક મોટી પડકાર ઈજાઓનો ઇતિહાસ અને ઉંમર છે. 36 વર્ષની ઉંમરે તેઓ ભારતીય ટીમમાં વાપસી કરી રહ્યા છે અને 2022 બાદથી ટીમે અર્શદીપસિંહ, મયંક યાદવ જેવા યુવા ઝડપી બૉલરો પર પણ રોકાણ કર્યું છે.

ભુવનેશ્વરકુમારે 21 ટેસ્ટ મૅચોમાં 26.09ની સરેરાશથી 63 વિકેટ લીધી છે.

જ્યારે 121 વન-ડે મૅચોમાં તેમના નામે 141 વિકેટ છે, 35.11ની સરેરાશથી અને તેમનો ઇકોનૉમી રેટ 5.08 રહ્યો છે.

ભુવનેશ્વરે 87 ટી20 મૅચોમાં 23.10ની સરેરાશથી 90 વિકેટ લીધી છે. તેમનો ઇકોનૉમી રેટ 6.96 રહ્યો છે.

બીબીસી માટે કલેક્ટિવ ન્યૂઝરૂમનું પ્રકાશન