نتیجه انتخابات میان‌دوره‌ای امریکا، موجب سقوط سهام شرکت‌های فناوری در جهان شد

یک نفر در مقابل صفحه نمایش معاملات سهام
منتشر شده در
زمان مطالعه: ۴ دقیقه

پس از آن‌که نتیجه انتخابات میان‌دوره امریکا نگرانی‌هایی در باره کند شدن روند توسعه هوش مصنوعی ایجاد کرد، تریلیون‌ها دالر از ارزش بازار شرکت‌های بزرگ فن‌آوری در امریکا،‌ اروپا و آسیا از دست رفته است.

شاخص نزدک که شامل شرکت‌های بزرگ فن‌آوری است، روز پنج شنبه بیش از ۵/۵ درصد کاهش داشته است.

شاخص نیکی جاپان ۶/۳ درصد و شاخص اف‌تی‌اس‌ای ۱۰۰ نیز تا چاشت امروز جمعه ۲/۲۶ درصد کاهش یافته بود.

واکنش بازار در پی موفقیت نامزدهای حزب دموکرات در انتخابات میان‌دوره‌ای امریکا رخ داد؛ نامزدانی که در کارزارهای انتخاباتی شان وعده وضع قوانین جدید برای مراکز داده (دیتا سنتر) و هوش مصنوعی و همچنین پایان دادن به توافق‌های مالیاتی ویژه برای شرکت‌های فن‌آوری را مطرح کرده بودند.

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور امریکا، افت بازار را به گردن رقیبان سیاسی خود انداخته است. او صبح امروز شبکه تروث نوشت که مرکز داده‌ها «طلا» هستند و «تنها رهبری احمقانه به ثروتی که آن‌ها می‌آورند نه خواهد گفت!»

تالارهای سهام در جهان روز جمعه صحنه موج گسترده فروش سهام شرکت‌های فناوری بودند؛ موجی که از امریکا آغاز شد و به آسیا و اروپا رسید.

هم‌زمان ارزش هفت شرکت بزرگ فناوری جهان از جمله اپل، انویدیا و تسلا حدود یک تریلیون دلار کاهش یافت؛ افتی که باعث شد نزدک وارد محدوده‌ای شود که معامله‌گران آن را «اصلاح بازار» می‌نامند.

ریشه این نگرانی‌ها به انتخابات میان‌دوره‌ای امریکا بازمی‌گردد. دموکرات‌ها موفق شدند کنترل هر دو مجلس سنا و نمایندگان را به دست آورند. شماری از نامزدهای دموکرات در کارزارهای انتخاباتی خود خواستار کند شدن روند توسعه هوش مصنوعی یا محدود شدن ساخت مراکز داده‌ها شده بودند؛ تأسیساتی که زیرساخت اصلی آموزش ماشین و اجرای سامانه‌های هوش مصنوعی به شمار می‌روند.

در میان چهره‌های سیاسی، مواضع جینا هینوخوسا، فرماندار منتخب تگزاس، توجه زیادی جلب کرده است. او از جمله چهره‌هایی است که وعده داده بود ساخت مراکز داده جدید را متوقف کند. مراکز داده زیرساخت اصلی توسعه سامانه‌های هوش مصنوعی محسوب می‌شوند، اما به دلیل مصرف بالای برق و نگرانی‌های زیست‌محیطی با مخالفت فزاینده افکار عمومی روبه‌رو شده‌اند.

مراکز داده چیست و چرا مخالفت‌ها با آن بالا گرفته است؟

تجمع معترضان مقابل ساختمان وزارت امنیت انرژی بریتانیا در مرکز لندن با درخواست توقف گسترش مراکز داده بزرگ. ۶ نوامبر ۲۰۲۶
توضیح تصویر، تجمع معترضان مقابل ساختمان وزارت امنیت انرژی بریتانیا در مرکز لندن با درخواست توقف گسترش مراکز داده بزرگ. ۶ نوامبر ۲۰۲۶

مراکز داده (دیتا سنتر) مجموعه‌ای از ساختمان‌ها و تجهیزات رایانه‌ای هستند که هزاران سرور، سامانه ذخیره‌سازی و تجهیزات شبکه را در خود جای می‌دهند. این مراکز زیرساخت اصلی اینترنت، خدمات رایانش ابری و به ویژه سامانه‌های هوش مصنوعی به شمار می‌روند. هر بار که کاربران از ابزارهایی مانند چت‌بات‌های هوش مصنوعی مانند، چت‌جی‌پی‌تی و کلاود، موتورهای جستجو یا خدمات ابری استفاده می‌کنند، پردازش اطلاعات در چنین مراکزی انجام می‌شود.

این مراکز در قلب رونق هوش مصنوعی هستند و در سال‌های اخیر شرکت‌های فناوری برای توسعه هوش مصنوعی، سرمایه‌گذاری عظیمی در ساخت مراکز داده جدید انجام داده‌اند. آموزش و اجرای مدل‌های پیشرفته هوش مصنوعی به توان پردازشی بسیار بالا نیاز دارد و به همین دلیل تقاضا برای ساخت این مراکز افزایش یافته است.

با این حال، رشد سریع مراکز داده، مصرف بسیار بالای برق و مخالفت و نگرانی‌ها درباره تأثیرات زیست‌محیطی آنها باعث افزایش مخالفت‌های عمومی و فعالان محیط زیست در کشورهای مختلف شده است. این مراکز معمولاً نزدیک شهرهای بزرگ ساخته می‌شوند تا به شبکه برق قوی و منابع آب دسترسی داشته باشند، اما با بزرگ‌تر شدن آنها، ساخت مراکز داده در مناطق روستایی هم افزایش یافته است.

همین مسأله باعث شد موضوع مراکز داده در انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا هم مطرح شود و برخی نامزدهای دموکرات با شعار محدود کردن یا کند کردن روند ساخت این تأسیسات وارد رقابت شوند.

ضربه‌ای که آسیا را نیز تکان داد

سقوط سهام در بورس توکیو پس از شوک بازارهای امریکا
توضیح تصویر، سقوط سهام در بورس توکیو پس از شوک بازارهای امریکا

واکنش بازارها تنها به امریکا محدود نماند و تبعات این نگرانی‌ها به بازارهای آسیا و اروپا هم سرایت کرده است. شاخص‌های اصلی سهام ژاپن و کوریای جنوبی هر یک بیش از شش درصد کاهش یافتند. ارزش سهام شرکت‌های تولیدکننده نیمه‌رسانا در این کشورها از جمله شرکت سازنده تراشه اس‌کی هاینیکس حدود ۱۰ درصد و سهام غول کوریایی سامسونگ بیش از شش درصد افت کرده است.سهام تایوان هم بدترین افت هفتگی خود در بیش از دو دهه گذشته را ثبت کرده است.

در اروپا هم فشار فروش ادامه یافت و سهام شرکت‌های بزرگ فعال در حوزه تراشه و تجهیزات هوش مصنوعی در آلمان و هالند با کاهش مواجه شد. با این حال، بازار لندن به دلیل سهم کمتر شرکت‌های فناوری در شاخص‌های اصلی سهام بریتانیا، افت محدودتری را تجربه کرد.

هم‌زمان بعضی مدیران صنعت فناوری تلاش کرده‌اند از شدت نگرانی‌ها بکاهند. گرگ براکمن، رئیس و از بنیان‌گذاران شرکت اوپن‌ای‌آی، گفته است صنعت فناوری از حجم مخالفت عمومی با مراکز داده غافلگیر شده و شرکت‌ها باید برای جلب اعتماد جوامع محلی و پاسخ به نگرانی‌های مربوط به مصرف انرژی و پیامدهای زیست‌محیطی تلاش بیشتری کنند.

در مقابل، برخی فعالان صنعت معتقدند واکنش بازار بیش از حد بدبینانه و شدید بوده است و نیاز روزافزون به هوش مصنوعی در نهایت موجب فروکش کردن شوک اولیه و ادامه سرمایه‌گذاری در مراکز داده‌ها خواهد شد.

نگرانی اصلی سرمایه‌گذاران این است که افزایش فشارهای سیاسی و اجتماعی بر صنعت فناوری بتواند سرعت توسعه زیرساخت‌های مورد نیاز هوش مصنوعی را کاهش دهد؛ موضوعی که در روزهای اخیر به یکی از عوامل اصلی سقوط ارزش سهام شرکت‌های فناوری در بازارهای جهانی تبدیل شده است.

ابر هوش؟

دونالد حین سخنرانی در مجمع سازمان ملل متحد

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهوری ایالات متحده امریکا، در سخنرانی‌اش در مجمع ملل متحد در ماه گذشته، تأکید کرد که اصطلاح «هوش مصنوعی» دال بر جعلی بودن این فن‌آوری است. بنابر این او تأکید دارد که پس از این از اصطلاح «ابرهوش» استفاده شود.

او گفت:«از این لحظه به بعد، در تمامی اسناد رسمی ایالات متحده امریکا و امیدوارم در اسناد سراسر جهان به جای واژه‌ مصنوعی از واژه دقیق‌تر « ابر» استفاده شود، پس نام رسمی این فن‌آوری ابر هوش حواهد بود.»

آقای ترامپ همچنان نگرانی‌ها در باره ایمنی هوش مصنوعی را «فریب» خواند؛ در حالی‌که فعالان و کارزارهای مختلف خواستار اعمال محدویت‌ها و پالیسی‌های بیشتری برای توسعه سریع هوش مصنوعی شده‌اند.