Mae'r maes eleni yn un mawr ac yn gallu cymryd 20 munud i gerdded o'r naill ben i'r llal

Ond mae'r ddwy yma, Delor a Lowri o Gwm Gwaun yn gwneud ychydig o ymarfer corff ychwanegol ar y maes.

Roedd Gillian Elisa, Fflur James ac Owain John ymhlith y rhai a gafodd eu derbyn i'r Orsedd fore Llun a'r tri wrth eu bodd - ac ambell un o dan cryn deimlad.

Mae' llywyddion yr Eisteddfod yn cael eu dewis o'r ardal lle mae'r ŵyl yn cael ei chynnal.

Y rhai a fydd yn derbyn yr anrhydedd eleni ydy Margaret Daniels, Alun Ifans, Eddie Ladd, Ifan Phillips a'r diweddar Eirwyn George.

Cafodd yr unigolion eu henwebu gan bwyllgorau lleol, am eu cyfraniad i fywyd diwylliannol yr ardal a'r Gymraeg yn lleol.

Yn ôl Betsan Moses, prif weithredwr yr Eisteddfod: "Mae'n uchafbwynt blynyddol i dderbyn yr enwebiadau a'r cyfle i anrhydeddu'r bobl arbennig hyn sydd wedi rhoi o'u hamser yn ddiflino i fywyd diwylliannol eu hardal leol."

Chwaraewr rygbi oedd Ifan Phillips tan i'w yrfa ddod i ben wedi damwain beic modur ddifrifol ym mis Rhagfyr 2021.

Cyn y digwyddiad hwnnw bu'n chwarae fel bachwr i'r Gweilch ac i dîm dan 20 Cymru.

Ers colli ei goes, mae Ifan wedi parhau i fod yn rhan o'r byd rygbi, wedi gweithio fel sylwebydd ac arbenigwr ar y cyfryngau yn ogystal â hyfforddi yn ei glwb lleol yng Nghrymych.

Wedi'r cyhoediad dywedodd Ifan ei bod yn "fraint arbennig" cael bod yn llywydd, a'i fod yn gyffrous iawn.

"O'dd e'n syrpreis enfawr," meddai, gan ddiolch i bwyllgor yr Eisteddfod am yr anrhydedd.

Ychwanegodd ei fod yn "hynod o browd o'r ardal dwi o", gan esbonio y bu cyfnod "digon anodd" yn dilyn ei ddamwain.

"Mae'n dipyn o anrhydedd i fi i gynrychioli'n ardal i yn yr Eisteddfod."

Mae ‘na bêl-droedwyr yn crwydro’r maes heddiw – yn benodol bois Hwlffordd, sef yr unig glwb o Sir Benfro yn y Cymru Premier.

Eleni mae prif gynghrair Cymru wedi ehangu i 16 tîm, ac fe gafodd y gemau agoriadol eu chwarae dros y penwythnos.

“Mae’n gyfle arbennig i hyrwyddo’r gynghrair newydd, a dweud wrth bawb am beth sy’n digwydd, a beth i edrych ‘mlaen ato,” meddai golwr y tîm, Ifan Knott.

“Ni eisiau cael torfeydd lawr ‘ma, ac mae’n neis cael sgwrs gyda phobl am beth ry’n ni fel clwb moyn ‘neud yn y gynghrair newydd.”

Mae hi'n wythnos brysur dros ben i'r band lleol Penne Orenne o Sir Gaerfyrddin.

Daeth Penne Orenne i amlygrwydd yn 2023 ar ôl dod i'r brig yng nghystadleuaeth grŵp pop Eisteddfod Genedlaethol Yr Urdd, Sir Gaerfyrddin.

Bu Penne Orenne yn perfformio yng Nghaffi Maes B ddoe, ac mae Luned yn chwarae'r drymiau mewn band gyda'i rhieni heno yng Nghrymych sef Jonny Panic.

Ei mam yw'r gantores a'r awdures Fflur Dafydd.

Bob dydd mae cymun yn cael ei gynnal ym Mhabell Cytun.

Eileen Davies, Archddiacon Aberteifi yn Esgobaeth Tyddewi oedd yn gweinyddu fore Llun.

Cafodd y chwiorydd Fflur ac Angharad James eu hurddo fore Llun. Fflur oedd enillydd cadair Eisteddfod y Ffermwyr Ifanc eleni.

Mae Fflur newydd ddychwelyd i Gymru ar ôl blwyddyn yn ne Ffrainc, felly does dim syndod mai Fflur o'r Riviera yw ei henw gorseddol.

Ond mae gan ei henw gorseddol gysylltiad arbennig gyda'r ardal hefyd.

Eglurodd: "Nodi Richard a Wyn a ganodd am y Riviera Gymreig efo Ail Symudiad oedd y prif reswm dros yr enw, a 'mod i o Lantwd - ond hefyd gan mod i newydd ddod 'nôl o Riviera arall."

Mae'r Brifwyl eleni yn un go hanesyddol - yn dathlu pen-blwydd 850 ond hefyd mae'r brifwyl yn torri tir newydd wrth i dair sir gydweithio am y tro cyntaf.

"Roedd dewis y safle yn bwysig iawn," meddai John Davies, cadeirydd y pwyllgor gwaith.

"Mae yn sir Benfro, ond mor agos â phosibl at Geredigion (Aberteifi oedd cartref digwyddiad tebyg yn 1176).

"Am y tro cyntaf erioed, mae tair sir yn cydweithio'n llawn ar drefniadau'r Eisteddfod.

"Mae'r drindod sirol wedi gweithio'n wych."

Ffynhonnell y llun, Llun cyfrannydd

Mae Côr a Cherddorfa y Tair Sir wedi cael eu hatgyfodi er mwyn cloi Eisteddfod Genedlaethol y Garreg Las gyda chyngerdd o 150 o blant a phobl ifanc.

Fe gafodd yr ensembles cerddorol eu sefydlu yn dilyn ad-drefnu llywodraeth leol yn 1974 pan gafodd Caerfyrddin, Penfro a Cheredigion eu huno i greu sir Dyfed.

Fe fydd y 150 o gerddorion ifanc yn perfformio gwaith newydd gan y cyfansoddwr Paul Mealor a'r bardd Menna Elfyn yn y Pafiliwn ar y nos Sadwrn olaf.

Mae tair cenhedlaeth o'r teulu yma bellach yn yr Orsedd.

Roedd Islwyn Garth Celyn a'i ferch Helen Wyn Parri - Telynores Traeth Lafan (y ddau yn y canol) eisoes yn aelodau o'r orsedd.

Bellach mae gwraig Islwyn, Wena Roberts Parri a'u hwyres Elenya Harvard Griffiths wedi ymuno hefyd.

Meddai Elenya: "Roedd Mam a Taid yn yr Orsedd yn barod felly wnes i a Nain wneud yr arholiad efo'n gilydd i ymuno hefyd. Roedd yn arholiad anodd. Ro'n i'n gwybod bod Nain am basio, ond mi faswn i wedi ail eistedd petai angen!"

Cafodd Kara Lewis o Rydaman ei hurddo i'r wisg werdd fore Llun.

Dywedodd ar ôl y seremoni: "Profiad hyfryd i'w rannu efo ffrindiau ac roedd pawb mor ofalgar."

Catrin Phillips sydd wedi bod yn cydlynu Pentre’r Garreg Las ar y maes eleni – y peth cynta’ welwch chi o’ch blaenau fwy neu lai wrth gamu ar y maes.

Mae’r pentref, sydd wedi ei drefnu gan Gyngor Sir Penfro, yn cynnig blas o’r ardal i ymwelwyr ac mae ganddyn nhw 120 o ddigwyddiadau yno drwy’r wythnos.

“Dyn ni’n cwmpasu popeth mewn acronym hyfryd gan Mererid Hopwood, sef PAWB – pobl, amgylchedd, wes wes, a bwyd,” meddai Catrin.

“Mae ‘na lu o bethau i wylio a gwneud, gan gynnwys hwrdd hwyl, sef rodeo sheep – i bobl sylweddoli pa mor bwysig yw traddodiad ffermio’r ardal.

“Mae gyda ni golff antur sy'n mynd â phobl ar daith o gwmpas y fro, a Pharc Cenedlaethol Arfordir Penfro yn gwneud gweithgareddau hyfryd i bobl gael dod i ‘nabod tirwedd yr ardal.

“Pethau sy’n gwneud ein sir ni’n arbennig ac unigryw.”

Cafodd enillydd Gwobr Richard Burton llynedd, Nansi Rhys Adams ei hurddo yn y wisg werdd fore Llun.

Ac yno i gefnogi roedd ei mam Elen Rhys (dde) a'i modryb Blodwen Lewis.

Yn ôl Nansi roedd yn "brofiad swreal ac amazing".

Ychwanegodd ei mam, Elen Rhys: "Roedd yn brofiad emosiynol a mor braf cael y seremoni tu allan yn yr heulwen."

Ffynhonnell y llun, Rhunedd Davies

Ceri Wyn Jones yw awdur y cywydd croeso eleni a dyma i chi rai cwpledi sy'n cyfleu bwrlwm y croeso.

A wês whant dod i Lantwd,

I ŵyl pob gŵyl? Wês, glei Gwd...

Yn fyddin dangnefeddus,

wrth ysgwydd yr Arglwydd Rhys,

dewch i ŵyl Llantwd, da chi,

dewch â'ch bryd ar gydgodi

tŷ sydd gystal â phalas,

y gaer glyd o garreg las.

Ffynhonnell y llun, Wendy Burge

Cyn diwedd yr wythnos bydd Archdderwydd newydd yn cael ei ethol - mae dau yn y ras sef y Prifeirdd Tudur Dylan a Gerwyn Wiliams.

Ers rhai wythnosau mae aelodau o'r Orsedd wedi cael cais i bleidleisio i un o'r ddau ac mae disgwyl i ganlyniad y bleidlais gael ei gyhoeddi yng Nghyfarfod Cyffredinol yr Orsedd ddydd Iau.

Nid oes etholiad Archdderwyddol wedi bod ers rhai blynyddoedd.

Seremoni'r Cadeirio, brynhawn Gwener 7 Awst yn Eisteddfod Genedlaethol y Garreg Las fydd seremoni olaf yr Archdderwydd presennol, Mererid Hopwood.

Bydd yr Archdderwydd Etholedig yn cael ei gyflwyno i gynulleidfa'r Pafiliwn ar ddechrau seremoni'r Cadeirio.

Ni fydd yr Archdderwydd Mererid yn trosglwyddo'r awenau yn swyddogol tan ddechrau Seremoni Cyhoeddi Eisteddfod Genedlaethol 2028 a fydd yn digwydd yn ystod haf 2027.

Mae'n wythnos hynod o brysur i'r Archdderwydd Mererid.

Dyma hi'n rhannu eiliad brin fore Llun gyda'i merch - Hanna Hopwood Griffiths.

Mae sawl lle i ymarfer ar y Maes cyn mynd i ragbrawf neu ar y llwyfan mawr.

Dyma Nefi Blws o Gaerdydd - ond pawb ddim mewn glas!

Tamara, Lee, Finley, Robyn ac Emily o Sir Benfro yn edrych ymlaen at ddiwrnod llawn dop ar y maes.

Mae Lee yn edrych ymlaen i ymlacio a gwrando ar gerddoriaeth ond mae Finley yn fwy egnïol.

"Dwi'n edrych ymlaen i fynd ar y mechanical bull.

," meddai.

Tywydd

“Bore sych a heulog i ddechrau’r dydd, ond bydd hi’n cymylu yn ystod y prynhawn, gyda rhai cawodydd yn debygol.

"Heno, bydd hi’n parhau’n gymylog gydag ambell gawod.

"Felly, top tip os ydych chi yn y maes pebyll heno: dewch â phopeth sydd gennych chi y tu allan i mewn!,” medd y cyflwynydd tywydd Steffan Griffiths.