KALLATTIIN, Nagaa, dippilomaasiin dhiibbaa uumuu,... xoyyeeffannaa baroota dhufanii keessaa

Haguuggii Tamsaasa Kallattii

1. Daqiiqaa 11 duraYaadawwan marii biyyaalessaan dhiyaatan hojiitti hiikuuf ni hojjetama - Pir. Taayyee

   

   Madda suuraa, FBC

   Pireezidaantichi dhimmoota hawaas-diinagdee milkaa’inoonni akka galmaa’an itti eegamus kaasaniiru. Haaluma kanaan walingahiinsi elektiriikii biyyattii gara dhibbeentaa 65’tti, itti uwwisni wabii fayyaa gara dhibbeentaa 85’tti, waliingahiinsi nyaata barattootaa gara dhibbeentaa 70’tti akka guddatu akka taasifamu himaniiru.

   Yaadawwan marii biyyaalessaan dhiyaatan gara hojiitti akka seenaniif akka hojjetamus himaniiru.

   Qaala’insi gatiis gara dijiitii tokkootti akka gadi bu’uuf akka hojjetamus himaniiru.

   Ulaa galaanaa ilaalchisee kan dubbatan pireezidaantichi, ‘Fedhiin (ulaa) galaana amansiisaa ta’e fedhii waloo, fudhatanii kennuufi karaa nagaan akka dhugoomuuf tattaaffiin ni taasifama” jedhaniiru.

   Akka waliigalaattis bara kana biyyattiin guddina diinagdee dhibbeentaa 10.1 akka galmeessistuuf ciminaan akka hojjetamu dubbataniiru.

2. Daqiiqaa 19 duraAmmas nagaa, dippilomaasiin dhiibbaa uumuu... xoyyeeffannaa baroota dhufanii keessaa

   

   Madda suuraa, FBC

   Kallattiin xiyyeeffannoo bara 2019 hanqinootafi ciminoota hojiilee darbanii adda baasuun, faayidaa biyyaalessaa Itoophiyaa caalmaatti kan kabachiisuufi guddina diinagdee saffisaa kan mirkaneessu akka ta’e himaniiru.

   Kana dhugoomsuufis bara kana keessa hojimaatafi caaseffama haaraa hordofuun akka barbaachisu dubbataniiru.

   Qaamoleen karoora bara 2019 raawwachuuf ramadamanis fedhii uummataaf dursa kan laatanfi yeroo haalaan kan fayyadaman akka ta’an akka eegamu himaniiru.

   Nageenyi dhimmoota bara kana keessa xiyyeeffannoon itti kennamu keessaa tokko ta’uu kan himan pirezidaantichi, ‘Hojiin gatii nageenyi guddinaa Itoophiyaaf qabu ilaalcha keessa kan galcheefi yeroo kamiyyuu caalaa gamtaa, tumsafi Itoophiyaa dursa godhate kan hojjetamu ta’a’ jedhan.

   Kana malees, ce’umsi caaseffamaa qulqullina bu’uura godhate akka adeemsifamus himaniiru.

   Barnoota, fayyaafi eegumsa hawaasummaa baay’inarra gara qulqullinaatti ceesisuun misooma lammiileerratti xiyyeefateef dursi akka laatamus himaniiru.

   “Hariiroon alaa Itoophiyaa fudhatummaarraa gara dhiibbaa uumtummaatti kan ceesisu keessattuu michoota baay’isuun kan hojjetufi kunneen ilaalcha ‘diinummaa’ qaban kan gorsu, nageenyafi walitti hidhamiinsa diinagdee naannichaaf dursa kan kennu ta’a’ jedhaniiru.

3. Daqiiqaa 41 duraNagaa fi misooma waggoota shanan darban keessa...

   

   Madda suuraa, EBC

   Waggoota shanan darban keessa akka biyyaatti milkaa’inoonni garagaraa argamuu kan himan Pireezidaant Taayyeen, ashaaraa magariisaafi hojiilee misooma kooridaraa akka fakkeenyaatti kaasaniiru.

   “Omishni midhaanii bara 2018 waggoota torba dura 2011 kan ture kuntaala miliyoona 335 irraa gara kuntaala biliyoona 1.3’tti guddateera” kan jedhan pirezidaantichi waggoota torba keessatti omisha mishaanii kuntaala biliyoona tokkoon dabaluun milkaa’ina guddaa ta’uufi waan leellifamu ta’uu dubbatan.

   Gama dameelee alergii, investimantii, indaastirii omishaafi qaala’insa gatii hir’isuutinis milkaa’inni argamuus himaniiru.

   Nagaa wajjin walqabatee “Xiyyeeffannoon jalqabaa ummatafi mootummaa Itoophiyaa nagaafi badhaadhina ta’uusaatiin qophaa’ummaafi fedhinnaan gama qaamolee faallaa kanaan dhaabbatan walin haasa’uufi mari’achuuf mul’atefi adeemsi bu’aa qabeessaa mul’ate fakkeenya tokkodha,” jedhan.

   Fedhii nagaa kanas ‘hawaasni addunyaafi michuuwwan keenya’ beekamtii kan kennaniifi jedhan.

4. Daqiiqaa 45 duraMuddamni Ertiraa fi Itoophiyaa naannochatti walitti bu'iinsa hammeessuu akka danda'u Gamtaan Awurooppaa akeekkachiise

   

   Madda suuraa, AP

   Gamtaan Awurooppaa waraanni Itoophiyaa hammaachuu fi muddamni Ertiraa waliin hammaachuun naannawa kanatti waraana kaasuu danda'a yaaddoo jedhu ibse.

   Haalli amma deemaa jiru ''naannochatti walitti bu'iinsa hamaa'' nageenya Gaanfa Afrikaa balaaf saaxiluu danda'u uumuu danda'a jechuun akeekkachiise gamtichi.

   Wiixata kaleessaa ibsa X irratti maxxanseen gareen hunduu muddama hammeessuurraa akka of qusatan gaafateera.

   Hunduu dubbii hammeessuu fi karaa waraanatti geessu irraa deebi'uun karaa nagaa filachuu akka qabatan akeekachiise.

   Gamtaan Awurooppaa qaamoleen muddamaa fi waraana keessa jiran hunduu waliigaltee Piriitooriyaa- nageenya waaraa fiduuf murteessaa ta'e, kabajuu fi hojiirra oolchuu keessatti kutannoo agarsiisuu qabu jedhe.

   Qaamoleen walitti bu'iinsa keessa jiran hunduu seera idiladdunyaa kabajuu, hawaasa siiviliif eegumsa barbaachisu gochuu fi deeggarsi namoomaa bakka barbaachisu akka ga'u mirkaneessuu qabu jedhe gamtichi.

5. Daqiiqaa 49 duraSirni baniinsaa Mana Maree Bakka Bu’oota Uummataafi Mana Maree Federeeshinii eegaleera

   

   Madda suuraa, EBC

   Walgahii waloo kanarratti irra deebiin Ministira Mummee ta’uun kan filaman Abiy Ahimad fi Pirezidaantiin biyyattii Taayee Atsiqasillaasee argamaniiru.

   Manneen maree lamaaniif haasaa baniinsaa kan taasisan Pireezidaant Taayyeen, miseensota manneen maree lamaaniin baga gammaddan jechuun haasaa isaanii eegalan.

   Miseensonni mana maree lamaanii imaanaafi itti gaaftamummaan uumataa irra kaayame olaanaa ta’uusaatiin itti gaafatamummaa kana akka bahatan waamicha dhiyeessaniiru.

   Haaluma kanaan xiyyeeffannoo ijoon bakka bu’oota uummataa bulchiinsa gaarii ammayyeessuu, diinagdee biyyaa guddisuu, omishaafi omishtummaa guddisu, qaal’ainsa jireenyaa kan to’achuu, bu’uraalee misoomaa bal’inaan diriirsuu akkasumas nagaafi tasgabbii uummataa cimsuu ta’uu akka qabu himaniiru.

6. Daqiiqaa 49 duraYooyyaa!

   Tamsaasa kallattii keenya eegalleerra. Manneen maree lameen kora isaanii eegalaniiru.

   Odeeffannoo jiran hordofnee isin biraan geenya.

   Hundeeffama mootummaa haaraa irratti odeeffannoo dhiheessaa turre asii argattu.

   Nagaan oolaa!